၁. မူလပရိယာယဝဂ္ဂေါ

၁. မူလပရိယာယသုတ္တံ

၁. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဥက္ကဋ္ဌာယံ ဝိဟရတိ သုဘဂဝနေ သာလရာဇမူလေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘိက္ခဝေါ’’တိ. ‘‘ဘဒန္တေ’’တိ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သဗ္ဗဓမ္မမူလပရိယာယံ ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒေသေဿာမိ. တံ သုဏာထ၊ သာဓုကံ မနသိ ကရောထ၊ ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

၂. ‘‘ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော အရိယာနံ အဒဿာဝီ အရိယဓမ္မဿ အကောဝိဒေါ အရိယဓမ္မေ အဝိနီတော၊ သပ္ပုရိသာနံ အဒဿာဝီ သပ္ပုရိသဓမ္မဿ အကောဝိဒေါ သပ္ပုရိသဓမ္မေ အဝိနီတော – ပထဝိံ [ပဌဝိံ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] ပထဝိတော သဉ္ဇာနာတိ၊ ပထဝိံ ပထဝိတော သညတွာ ပထဝိံ မညတိ၊ ပထဝိယာ မညတိ၊ ပထဝိတော မညတိ၊ ပထဝိံ မေတိ မညတိ၊ ပထဝိံ အဘိနန္ဒတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ‘အပရိညာတံ တဿာ’တိ ဝဒါမိ.

‘‘အာပံ အာပတော သဉ္ဇာနာတိ၊ အာပံ အာပတော သညတွာ အာပံ မညတိ၊ အာပသ္မိံ မညတိ၊ အာပတော မညတိ၊ အာပံ မေတိ မညတိ၊ အာပံ အဘိနန္ဒတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ‘အပရိညာတံ တဿာ’တိ ဝဒါမိ.

‘‘တေဇံ တေဇတော သဉ္ဇာနာတိ၊ တေဇံ တေဇတော သညတွာ တေဇံ မညတိ၊ တေဇသ္မိံ မညတိ၊ တေဇတော မညတိ၊ တေဇံ မေတိ မညတိ၊ တေဇံ အဘိနန္ဒတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ‘အပရိညာတံ တဿာ’တိ ဝဒါမိ.

‘‘ဝါယံ ဝါယတော သဉ္ဇာနာတိ၊ ဝါယံ ဝါယတော သညတွာ ဝါယံ မညတိ၊ ဝါယသ္မိံ မညတိ၊ ဝါယတော မညတိ၊ ဝါယံ မေတိ မညတိ၊ ဝါယံ အဘိနန္ဒတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ‘အပရိညာတံ တဿာ’တိ ဝဒါမိ.

၃. ‘‘ဘူတေ ဘူတတော သဉ္ဇာနာတိ၊ ဘူတေ ဘူတတော သညတွာ ဘူတေ မညတိ၊ ဘူတေသု မညတိ၊ ဘူတတော မညတိ၊ ဘူတေ မေတိ မညတိ၊ ဘူတေ အဘိနန္ဒတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ‘အပရိညာတံ တဿာ’တိ ဝဒါမိ.

‘‘ဒေဝေ ဒေဝတော သဉ္ဇာနာတိ၊ ဒေဝေ ဒေဝတော သညတွာ ဒေဝေ မညတိ၊ ဒေဝေသု မညတိ၊ ဒေဝတော မညတိ၊ ဒေဝေ မေတိ မညတိ၊ ဒေဝေ အဘိနန္ဒတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ‘အပရိညာတံ တဿာ’တိ ဝဒါမိ.

‘‘ပဇာပတိံ ပဇာပတိတော သဉ္ဇာနာတိ၊ ပဇာပတိံ ပဇာပတိတော သညတွာ ပဇာပတိံ မညတိ၊ ပဇာပတိသ္မိံ မညတိ၊ ပဇာပတိတော မညတိ၊ ပဇာပတိံ မေတိ မညတိ၊ ပဇာပတိံ အဘိနန္ဒတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ‘အပရိညာတံ တဿာ’တိ ဝဒါမိ.

‘‘ဗြဟ္မံ ဗြဟ္မတော သဉ္ဇာနာတိ၊ ဗြဟ္မံ ဗြဟ္မတော သညတွာ ဗြဟ္မံ မညတိ၊ ဗြဟ္မသ္မိံ မညတိ၊ ဗြဟ္မတော မညတိ၊ ဗြဟ္မံ မေတိ မညတိ၊ ဗြဟ္မံ အဘိနန္ဒတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ‘အပရိညာတံ တဿာ’တိ ဝဒါမိ.

‘‘အာဘဿရေ အာဘဿရတော သဉ္ဇာနာတိ၊ အာဘဿရေ အာဘဿရတော သညတွာ အာဘဿရေ မညတိ၊ အာဘဿရေသု မညတိ၊ အာဘဿရတော မညတိ၊ အာဘဿရေ မေတိ မညတိ၊ အာဘဿရေ အဘိနန္ဒတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ‘အပရိညာတံ တဿာ’တိ ဝဒါမိ.

‘‘သုဘကိဏှေ သုဘကိဏှတော သဉ္ဇာနာတိ၊ သုဘကိဏှေ သုဘကိဏှတော သညတွာ သုဘကိဏှေ မညတိ၊ သုဘကိဏှေသု မညတိ၊ သုဘကိဏှတော မညတိ၊ သုဘကိဏှေ မေတိ မညတိ၊ သုဘကိဏှေ အဘိနန္ဒတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ‘အပရိညာတံ တဿာ’တိ ဝဒါမိ.

‘‘ဝေဟပ္ဖလေ ဝေဟပ္ဖလတော သဉ္ဇာနာတိ၊ ဝေဟပ္ဖလေ ဝေဟပ္ဖလတော သညတွာ ဝေဟပ္ဖလေ မညတိ၊ ဝေဟပ္ဖလေသု မညတိ၊ ဝေဟပ္ဖလတော မညတိ၊ ဝေဟပ္ဖလေ မေတိ မညတိ၊ ဝေဟပ္ဖလေ အဘိနန္ဒတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ‘အပရိညာတံ တဿာ’တိ ဝဒါမိ.

‘‘အဘိဘုံ အဘိဘူတော သဉ္ဇာနာတိ၊ အဘိဘုံ အဘိဘူတော သညတွာ အဘိဘုံ မညတိ၊ အဘိဘုသ္မိံ မညတိ၊ အဘိဘူတော မညတိ၊ အဘိဘုံ မေတိ မညတိ၊ အဘိဘုံ အဘိနန္ဒတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ‘အပရိညာတံ တဿာ’တိ ဝဒါမိ.

၄. ‘‘အာကာသာနဉ္စာယတနံ အာကာသာနဉ္စာယတနတော သဉ္ဇာနာတိ၊ အာကာသာနဉ္စာယတနံ အာကာသာနဉ္စာယတနတော သညတွာ အာကာသာနဉ္စာယတနံ မညတိ၊ အာကာသာနဉ္စာယတနသ္မိံ မညတိ၊ အာကာသာနဉ္စာယတနတော မညတိ၊ အာကာသာနဉ္စာယတနံ မေတိ မညတိ၊ အာကာသာနဉ္စာယတနံ အဘိနန္ဒတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ‘အပရိညာတံ တဿာ’တိ ဝဒါမိ.

‘‘ဝိညာဏဉ္စာယတနံ ဝိညာဏဉ္စာယတနတော သဉ္ဇာနာတိ၊ ဝိညာဏဉ္စာယတနံ ဝိညာဏဉ္စာယတနတော သညတွာ ဝိညာဏဉ္စာယတနံ မညတိ၊ ဝိညာဏဉ္စာယတနသ္မိံ မညတိ၊ ဝိညာဏဉ္စာယတနတော မညတိ၊ ဝိညာဏဉ္စာယတနံ မေတိ မညတိ၊ ဝိညာဏဉ္စာယတနံ အဘိနန္ဒတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ‘အပရိညာတံ တဿာ’တိ ဝဒါမိ.

‘‘အာကိဉ္စညာယတနံ အာကိဉ္စညာယတနတော သဉ္ဇာနာတိ၊ အာကိဉ္စညာယတနံ အာကိဉ္စညာယတနတော သညတွာ အာကိဉ္စညာယတနံ မညတိ၊ အာကိဉ္စညာယတနသ္မိံ မညတိ၊ အာကိဉ္စညာယတနတော မညတိ၊ အာကိဉ္စညာယတနံ မေတိ မညတိ၊ အာကိဉ္စညာယတနံ အဘိနန္ဒတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ‘အပရိညာတံ တဿာ’တိ ဝဒါမိ.

‘‘နေဝသညာနာသညာယတနံ နေဝသညာနာသညာယတနတော သဉ္ဇာနာတိ၊ နေဝသညာနာသညာယတနံ နေဝသညာနာသညာယတနတော သညတွာ နေဝသညာနာသညာယတနံ မညတိ၊ နေဝသညာနာသညာယတနသ္မိံ မညတိ၊ နေဝသညာနာသညာယတနတော မညတိ၊ နေဝသညာနာသညာယတနံ မေတိ မညတိ၊ နေဝသညာနာသညာယတနံ အဘိနန္ဒတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ‘အပရိညာတံ တဿာ’တိ ဝဒါမိ.

၅. ‘‘ဒိဋ္ဌံ ဒိဋ္ဌတော သဉ္ဇာနာတိ၊ ဒိဋ္ဌံ ဒိဋ္ဌတော သညတွာ ဒိဋ္ဌံ မညတိ၊ ဒိဋ္ဌသ္မိံ မညတိ၊ ဒိဋ္ဌတော မညတိ၊ ဒိဋ္ဌံ မေတိ မညတိ၊ ဒိဋ္ဌံ အဘိနန္ဒတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ‘အပရိညာတံ တဿာ’တိ ဝဒါမိ.

‘‘သုတံ သုတတော သဉ္ဇာနာတိ၊ သုတံ သုတတော သညတွာ သုတံ မညတိ၊ သုတသ္မိံ မညတိ၊ သုတတော မညတိ၊ သုတံ မေတိ မညတိ၊ သုတံ အဘိနန္ဒတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ‘အပရိညာတံ တဿာ’တိ ဝဒါမိ.

‘‘မုတံ မုတတော သဉ္ဇာနာတိ၊ မုတံ မုတတော သညတွာ မုတံ မညတိ၊ မုတသ္မိံ မညတိ၊ မုတတော မညတိ၊ မုတံ မေတိ မညတိ၊ မုတံ အဘိနန္ဒတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ‘အပရိညာတံ တဿာ’တိ ဝဒါမိ.

‘‘ဝိညာတံ ဝိညာတတော သဉ္ဇာနာတိ၊ ဝိညာတံ ဝိညာတတော သညတွာ ဝိညာတံ မညတိ၊ ဝိညာတသ္မိံ မညတိ၊ ဝိညာတတော မညတိ၊ ဝိညာတံ မေတိ မညတိ၊ ဝိညာတံ အဘိနန္ဒတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ‘အပရိညာတံ တဿာ’တိ ဝဒါမိ.

၆. ‘‘ဧကတ္တံ ဧကတ္တတော သဉ္ဇာနာတိ၊ ဧကတ္တံ ဧကတ္တတော သညတွာ ဧကတ္တံ မညတိ၊ ဧကတ္တသ္မိံ မညတိ၊ ဧကတ္တတော မညတိ၊ ဧကတ္တံ မေတိ မညတိ၊ ဧကတ္တံ အဘိနန္ဒတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ‘အပရိညာတံ တဿာ’တိ ဝဒါမိ.

‘‘နာနတ္တံ နာနတ္တတော သဉ္ဇာနာတိ၊ နာနတ္တံ နာနတ္တတော သညတွာ နာနတ္တံ မညတိ၊ နာနတ္တသ္မိံ မညတိ၊ နာနတ္တတော မညတိ၊ နာနတ္တံ မေတိ မညတိ၊ နာနတ္တံ အဘိနန္ဒတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ‘အပရိညာတံ တဿာ’တိ ဝဒါမိ.

‘‘သဗ္ဗံ သဗ္ဗတော သဉ္ဇာနာတိ၊ သဗ္ဗံ သဗ္ဗတော သညတွာ သဗ္ဗံ မညတိ၊ သဗ္ဗသ္မိံ မညတိ၊ သဗ္ဗတော မညတိ၊ သဗ္ဗံ မေတိ မညတိ၊ သဗ္ဗံ အဘိနန္ဒတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ‘အပရိညာတံ တဿာ’တိ ဝဒါမိ.

‘‘နိဗ္ဗာနံ နိဗ္ဗာနတော သဉ္ဇာနာတိ၊ နိဗ္ဗာနံ နိဗ္ဗာနတော သညတွာ နိဗ္ဗာနံ မညတိ၊ နိဗ္ဗာနသ္မိံ မညတိ၊ နိဗ္ဗာနတော မညတိ၊ နိဗ္ဗာနံ မေတိ မညတိ၊ နိဗ္ဗာနံ အဘိနန္ဒတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ‘အပရိညာတံ တဿာ’တိ ဝဒါမိ.

ပုထုဇ္ဇနဝသေန ပဌမနယဘူမိပရိစ္ဆေဒေါ နိဋ္ဌိတော.

၇. ‘‘ယောပိ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု သေက္ခော [သေခေါ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] အပ္ပတ္တမာနသော အနုတ္တရံ ယောဂက္ခေမံ ပတ္ထယမာနော ဝိဟရတိ၊ သောပိ ပထဝိံ ပထဝိတော အဘိဇာနာတိ၊ ပထဝိံ ပထဝိတော အဘိညာယ [အဘိညတွာ (က.)] ပထဝိံ မာ မညိ [ဝါ မညတိ]၊ ပထဝိယာ မာ မညိ၊ ပထဝိတော မာ မညိ၊ ပထဝိံ မေတိ မာ မညိ၊ ပထဝိံ မာဘိနန္ဒိ [ဝါ အဘိနန္ဒတိ (သီ.) ဋီကာ ဩလောကေတဗ္ဗာ]. တံ ကိဿ ဟေတု? ‘ပရိညေယျံ တဿာ’တိ ဝဒါမိ.

သေက္ခဝသေန [သတ္ထာရဝသေန (သီ.)၊ သတ္ထုဝသေန (သျာ. က.)] ဒုတိယနယဘူမိပရိစ္ဆေဒေါ နိဋ္ဌိတော.

၈. ‘‘ယောပိ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အရဟံ ခီဏာသဝေါ ဝုသိတဝါ ကတကရဏီယော ဩဟိတဘာရော အနုပ္ပတ္တသဒတ္ထော ပရိက္ခီဏဘဝသံယောဇနော သမ္မဒညာ ဝိမုတ္တော၊ သောပိ ပထဝိံ ပထဝိတော အဘိဇာနာတိ၊ ပထဝိံ ပထဝိတော အဘိညာယ ပထဝိံ န မညတိ၊ ပထဝိယာ န မညတိ၊ ပထဝိတော န မညတိ၊ ပထဝိံ မေတိ န မညတိ၊ ပထဝိံ နာဘိနန္ဒတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ‘ပရိညာတံ တဿာ’တိ ဝဒါမိ.

ခီဏာသဝဝသေန တတိယနယဘူမိပရိစ္ဆေဒေါ နိဋ္ဌိတော.

၉. ‘‘ယောပိ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အရဟံ ခီဏာသဝေါ ဝုသိတဝါ ကတကရဏီယော ဩဟိတဘာရော အနုပ္ပတ္တသဒတ္ထော ပရိက္ခီဏဘဝသံယောဇနော သမ္မဒညာ ဝိမုတ္တော၊ သောပိ ပထဝိံ ပထဝိတော အဘိဇာနာတိ၊ ပထဝိံ ပထဝိတော အဘိညာယ ပထဝိံ န မညတိ၊ ပထဝိယာ န မညတိ၊ ပထဝိတော န မညတိ၊ ပထဝိံ မေတိ န မညတိ၊ ပထဝိံ နာဘိနန္ဒတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ခယာ ရာဂဿ၊ ဝီတရာဂတ္တာ.

ခီဏာသဝဝသေန စတုတ္ထနယဘူမိပရိစ္ဆေဒေါ နိဋ္ဌိတော.

၁၀. ‘‘ယောပိ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အရဟံ ခီဏာသဝေါ ဝုသိတဝါ ကတကရဏီယော ဩဟိတဘာရော အနုပ္ပတ္တသဒတ္ထော ပရိက္ခီဏဘဝသံယောဇနော သမ္မဒညာ ဝိမုတ္တော၊ သောပိ ပထဝိံ ပထဝိတော အဘိဇာနာတိ၊ ပထဝိံ ပထဝိတော အဘိညာယ ပထဝိံ န မညတိ၊ ပထဝိယာ န မညတိ၊ ပထဝိတော န မညတိ၊ ပထဝိံ မေတိ န မညတိ၊ ပထဝိံ နာဘိနန္ဒတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ခယာ ဒေါသဿ၊ ဝီတဒေါသတ္တာ.

ခီဏာသဝဝသေန ပဉ္စမနယဘူမိပရိစ္ဆေဒေါ နိဋ္ဌိတော.

၁၁. ‘‘ယောပိ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အရဟံ ခီဏာသဝေါ ဝုသိတဝါ ကတကရဏီယော ဩဟိတဘာရော အနုပ္ပတ္တသဒတ္ထော ပရိက္ခီဏဘဝသံယောဇနော သမ္မဒညာ ဝိမုတ္တော၊ သောပိ ပထဝိံ ပထဝိတော အဘိဇာနာတိ၊ ပထဝိံ ပထဝိတော အဘိညာယ ပထဝိံ န မညတိ၊ ပထဝိယာ န မညတိ၊ ပထဝိတော န မညတိ၊ ပထဝိံ မေတိ န မညတိ၊ ပထဝိံ နာဘိနန္ဒတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ခယာ မောဟဿ၊ ဝီတမောဟတ္တာ.

ခီဏာသဝဝသေန ဆဋ္ဌနယဘူမိပရိစ္ဆေဒေါ နိဋ္ဌိတော.

၁၂. ‘‘တထာဂတောပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ပထဝိံ ပထဝိတော အဘိဇာနာတိ၊ ပထဝိံ ပထဝိတော အဘိညာယ ပထဝိံ န မညတိ၊ ပထဝိယာ န မညတိ၊ ပထဝိတော န မညတိ၊ ပထဝိံ မေတိ န မညတိ၊ ပထဝိံ နာဘိနန္ဒတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ‘ပရိညာတန္တံ တထာဂတဿာ’တိ ဝဒါမိ.

‘‘အာပံ။ပေ။ တေဇံ။ ဝါယံ။ ဘူတေ။ ဒေဝေ။ ပဇာပတိံ။ ဗြဟ္မံ။ အာဘဿရေ။ သုဘကိဏှေ။ ဝေဟပ္ဖလေ။ အဘိဘုံ။ အာကာသာနဉ္စာယတနံ။ ဝိညာဏဉ္စာယတနံ ။ အာကိဉ္စညာယတနံ။ နေဝသညာနာသညာယတနံ။ ဒိဋ္ဌံ။ သုတံ။ မုတံ။ ဝိညာတံ။ ဧကတ္တံ။ နာနတ္တံ။ သဗ္ဗံ။ နိဗ္ဗာနံ နိဗ္ဗာနတော အဘိဇာနာတိ၊ နိဗ္ဗာနံ နိဗ္ဗာနတော အဘိညာယ နိဗ္ဗာနံ န မညတိ၊ နိဗ္ဗာနသ္မိံ န မညတိ၊ နိဗ္ဗာနတော န မညတိ၊ နိဗ္ဗာနံ မေတိ န မညတိ၊ နိဗ္ဗာနံ နာဘိနန္ဒတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ‘ပရိညာတန္တံ တထာဂတဿာ’တိ ဝဒါမိ.

တထာဂတဝသေန သတ္တမနယဘူမိပရိစ္ဆေဒေါ နိဋ္ဌိတော.

၁၃. ‘‘တထာဂတောပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ပထဝိံ ပထဝိတော အဘိဇာနာတိ၊ ပထဝိံ ပထဝိတော အဘိညာယ ပထဝိံ န မညတိ၊ ပထဝိယာ န မညတိ၊ ပထဝိတော န မညတိ၊ ပထဝိံ မေတိ န မညတိ၊ ပထဝိံ နာဘိနန္ဒတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ‘နန္ဒီ [နန္ဒိ (သီ. သျာ.)] ဒုက္ခဿ မူလ’န္တိ – ဣတိ ဝိဒိတွာ ‘ဘဝါ ဇာတိ ဘူတဿ ဇရာမရဏ’န္တိ. တသ္မာတိဟ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ‘တထာဂတော သဗ္ဗသော တဏှာနံ ခယာ ဝိရာဂါ နိရောဓာ စာဂါ ပဋိနိဿဂ္ဂါ အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ’တိ ဝဒါမိ.

‘‘အာပံ ။ပေ။ တေဇံ။ ဝါယံ။ ဘူတေ။ ဒေဝေ။ ပဇာပတိံ။ ဗြဟ္မံ။ အာဘဿရေ။ သုဘကိဏှေ။ ဝေဟပ္ဖလေ။ အဘိဘုံ။ အာကာသာနဉ္စာယတနံ။ ဝိညာဏဉ္စာယတနံ။ အာကိဉ္စညာယတနံ။ နေဝသညာနာသညာယတနံ။ ဒိဋ္ဌံ။ သုတံ။ မုတံ။ ဝိညာတံ။ ဧကတ္တံ။ နာနတ္တံ။ သဗ္ဗံ။ နိဗ္ဗာနံ နိဗ္ဗာနတော အဘိဇာနာတိ၊ နိဗ္ဗာနံ နိဗ္ဗာနတော အဘိညာယ နိဗ္ဗာနံ န မညတိ၊ နိဗ္ဗာနသ္မိံ န မညတိ၊ နိဗ္ဗာနတော န မညတိ၊ နိဗ္ဗာနံ မေတိ န မညတိ၊ နိဗ္ဗာနံ နာဘိနန္ဒတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ‘နန္ဒီ ဒုက္ခဿ မူလ’န္တိ – ဣတိ ဝိဒိတွာ ‘ဘဝါ ဇာတိ ဘူတဿ ဇရာမရဏ’န္တိ. တသ္မာတိဟ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ‘တထာဂတော သဗ္ဗသော တဏှာနံ ခယာ ဝိရာဂါ နိရောဓာ စာဂါ ပဋိနိဿဂ္ဂါ အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ’တိ ဝဒါမီ’’တိ.

တထာဂတဝသေန အဋ္ဌမနယဘူမိပရိစ္ဆေဒေါ နိဋ္ဌိတော.

ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ. န တေ ဘိက္ခူ [န အတ္တမနာ တေဘိက္ခူ (သျာ.)၊ တေ ဘိက္ခူ (ပီ. က.)] ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒုန္တိ.

မူလပရိယာယသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ ပဌမံ.

၂. သဗ္ဗာသဝသုတ္တံ

၁၄. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘိက္ခဝေါ’’တိ. ‘‘ဘဒန္တေ’’တိ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သဗ္ဗာသဝသံဝရပရိယာယံ ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒေသေဿာမိ. တံ သုဏာထ၊ သာဓုကံ မနသိ ကရောထ၊ ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

၁၅. ‘‘ဇာနတော အဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဿတော အာသဝါနံ ခယံ ဝဒါမိ၊ နော အဇာနတော နော အပဿတော. ကိဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဇာနတော ကိဉ္စ ပဿတော အာသဝါနံ ခယံ ဝဒါမိ? ယောနိသော စ မနသိကာရံ အယောနိသော စ မနသိကာရံ. အယောနိသော၊ ဘိက္ခဝေ၊ မနသိကရောတော အနုပ္ပန္နာ စေဝ အာသဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ဥပ္ပန္နာ စ အာသဝါ ပဝဍ္ဎန္တိ၊ ယောနိသော စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မနသိကရောတော အနုပ္ပန္နာ စေဝ အာသဝါ န ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ဥပ္ပန္နာ စ အာသဝါ ပဟီယန္တိ.

၁၆. ‘‘အတ္ထိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာသဝါ ဒဿနာ ပဟာတဗ္ဗာ၊ အတ္ထိ အာသဝါ သံဝရာ ပဟာတဗ္ဗာ၊ အတ္ထိ အာသဝါ ပဋိသေဝနာ ပဟာတဗ္ဗာ၊ အတ္ထိ အာသဝါ အဓိဝါသနာ ပဟာတဗ္ဗာ၊ အတ္ထိ အာသဝါ ပရိဝဇ္ဇနာ ပဟာတဗ္ဗာ၊ အတ္ထိ အာသဝါ ဝိနောဒနာ ပဟာတဗ္ဗာ၊ အတ္ထိ အာသဝါ ဘာဝနာ ပဟာတဗ္ဗာ.

ဒဿနာ ပဟာတဗ္ဗာသဝါ

၁၇. ‘‘ကတမေ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာသဝါ ဒဿနာ ပဟာတဗ္ဗာ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော – အရိယာနံ အဒဿာဝီ အရိယဓမ္မဿ အကောဝိဒေါ အရိယဓမ္မေ အဝိနီတော၊ သပ္ပုရိသာနံ အဒဿာဝီ သပ္ပုရိသဓမ္မဿ အကောဝိဒေါ သပ္ပုရိသဓမ္မေ အဝိနီတော – မနသိကရဏီယေ ဓမ္မေ နပ္ပဇာနာတိ၊ အမနသိကရဏီယေ ဓမ္မေ နပ္ပဇာနာတိ. သော မနသိကရဏီယေ ဓမ္မေ အပ္ပဇာနန္တော အမနသိကရဏီယေ ဓမ္မေ အပ္ပဇာနန္တော၊ ယေ ဓမ္မာ န မနသိကရဏီယာ၊ တေ ဓမ္မေ မနသိ ကရောတိ၊ ယေ ဓမ္မာ မနသိကရဏီယာ တေ ဓမ္မေ န မနသိ ကရောတိ.

‘‘ကတမေ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မာ န မနသိကရဏီယာ ယေ ဓမ္မေ မနသိ ကရောတိ? ယဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေ မနသိကရောတော အနုပ္ပန္နော ဝါ ကာမာသဝေါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဥပ္ပန္နော ဝါ ကာမာသဝေါ ပဝဍ္ဎတိ၊ အနုပ္ပန္နော ဝါ ဘဝါသဝေါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဥပ္ပန္နော ဝါ ဘဝါသဝေါ ပဝဍ္ဎတိ၊ အနုပ္ပန္နော ဝါ အဝိဇ္ဇာသဝေါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဥပ္ပန္နော ဝါ အဝိဇ္ဇာသဝေါ ပဝဍ္ဎတိ – ဣမေ ဓမ္မာ န မနသိကရဏီယာ ယေ ဓမ္မေ မနသိ ကရောတိ.

‘‘ကတမေ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မာ မနသိကရဏီယာ ယေ ဓမ္မေ န မနသိ ကရောတိ? ယဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေ မနသိကရောတော အနုပ္ပန္နော ဝါ ကာမာသဝေါ န ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဥပ္ပန္နော ဝါ ကာမာသဝေါ ပဟီယတိ၊ အနုပ္ပန္နော ဝါ ဘဝါသဝေါ န ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဥပ္ပန္နော ဝါ ဘဝါသဝေါ ပဟီယတိ၊ အနုပ္ပန္နော ဝါ အဝိဇ္ဇာသဝေါ န ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဥပ္ပန္နော ဝါ အဝိဇ္ဇာသဝေါ ပဟီယတိ – ဣမေ ဓမ္မာ မနသိကရဏီယာ ယေ ဓမ္မေ န မနသိ ကရောတိ.

‘‘တဿ အမနသိကရဏီယာနံ ဓမ္မာနံ မနသိကာရာ မနသိကရဏီယာနံ ဓမ္မာနံ အမနသိကာရာ အနုပ္ပန္နာ စေဝ အာသဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ ဥပ္ပန္နာ စ အာသဝါ ပဝဍ္ဎန္တိ.

၁၈. ‘‘သော ဧဝံ အယောနိသော မနသိ ကရောတိ – ‘အဟောသိံ နု ခေါ အဟံ အတီတမဒ္ဓါနံ? န နု ခေါ အဟောသိံ အတီတမဒ္ဓါနံ? ကိံ နု ခေါ အဟောသိံ အတီတမဒ္ဓါနံ? ကထံ နု ခေါ အဟောသိံ အတီတမဒ္ဓါနံ? ကိံ ဟုတွာ ကိံ အဟောသိံ နု ခေါ အဟံ အတီတမဒ္ဓါနံ? ဘဝိဿာမိ နု ခေါ အဟံ အနာဂတမဒ္ဓါနံ? န နု ခေါ ဘဝိဿာမိ အနာဂတမဒ္ဓါနံ? ကိံ နု ခေါ ဘဝိဿာမိ အနာဂတမဒ္ဓါနံ? ကထံ နု ခေါ ဘဝိဿာမိ အနာဂတမဒ္ဓါနံ? ကိံ ဟုတွာ ကိံ ဘဝိဿာမိ နု ခေါ အဟံ အနာဂတမဒ္ဓါန’န္တိ? ဧတရဟိ ဝါ ပစ္စုပ္ပန္နမဒ္ဓါနံ [ပစ္စုပ္ပန္နမဒ္ဓါနံ အာရဗ္ဘ (သျာ.)] အဇ္ဈတ္တံ ကထံကထီ ဟောတိ – ‘အဟံ နု ခေါသ္မိ? နော နု ခေါသ္မိ? ကိံ နု ခေါသ္မိ? ကထံ နု ခေါသ္မိ? အယံ နု ခေါ သတ္တော ကုတော အာဂတော? သော ကုဟိံ ဂါမီ ဘဝိဿတီ’တိ?

၁၉. ‘‘တဿ ဧဝံ အယောနိသော မနသိကရောတော ဆန္နံ ဒိဋ္ဌီနံ အညတရာ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ‘အတ္ထိ မေ အတ္တာ’တိ ဝါ အဿ [ဝါဿ (သီ. သျာ. ပီ.)] သစ္စတော ထေတတော ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ‘နတ္ထိ မေ အတ္တာ’တိ ဝါ အဿ သစ္စတော ထေတတော ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ‘အတ္တနာဝ အတ္တာနံ သဉ္ဇာနာမီ’တိ ဝါ အဿ သစ္စတော ထေတတော ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ‘အတ္တနာဝ အနတ္တာနံ သဉ္ဇာနာမီ’တိ ဝါ အဿ သစ္စတော ထေတတော ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ‘အနတ္တနာဝ အတ္တာနံ သဉ္ဇာနာမီ’တိ ဝါ အဿ သစ္စတော ထေတတော ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ အထ ဝါ ပနဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဟောတိ – ‘ယော မေ အယံ အတ္တာ ဝဒေါ ဝေဒေယျော တတြ တတြ ကလျာဏပါပကာနံ ကမ္မာနံ ဝိပါကံ ပဋိသံဝေဒေတိ သော ခေါ ပန မေ အယံ အတ္တာ နိစ္စော ဓုဝေါ သဿတော အဝိပရိဏာမဓမ္မော သဿတိသမံ တထေဝ ဌဿတီ’တိ. ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဒိဋ္ဌိဂဟနံ ဒိဋ္ဌိကန္တာရံ ဒိဋ္ဌိဝိသူကံ ဒိဋ္ဌိဝိပ္ဖန္ဒိတံ ဒိဋ္ဌိသံယောဇနံ. ဒိဋ္ဌိသံယောဇနသံယုတ္တော၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော န ပရိမုစ္စတိ ဇာတိယာ ဇရာယ မရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ၊ ‘န ပရိမုစ္စတိ ဒုက္ခသ္မာ’တိ ဝဒါမိ.

၂၀. ‘‘သုတဝါ စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော – အရိယာနံ ဒဿာဝီ အရိယဓမ္မဿ ကောဝိဒေါ အရိယဓမ္မေ သုဝိနီတော၊ သပ္ပုရိသာနံ ဒဿာဝီ သပ္ပုရိသဓမ္မဿ ကောဝိဒေါ သပ္ပုရိသဓမ္မေ သုဝိနီတော – မနသိကရဏီယေ ဓမ္မေ ပဇာနာတိ အမနသိကရဏီယေ ဓမ္မေ ပဇာနာတိ. သော မနသိကရဏီယေ ဓမ္မေ ပဇာနန္တော အမနသိကရဏီယေ ဓမ္မေ ပဇာနန္တော ယေ ဓမ္မာ န မနသိကရဏီယာ တေ ဓမ္မေ န မနသိ ကရောတိ၊ ယေ ဓမ္မာ မနသိကရဏီယာ တေ ဓမ္မေ မနသိ ကရောတိ.

‘‘ကတမေ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မာ န မနသိကရဏီယာ ယေ ဓမ္မေ န မနသိ ကရောတိ? ယဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေ မနသိကရောတော အနုပ္ပန္နော ဝါ ကာမာသဝေါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဥပ္ပန္နော ဝါ ကာမာသဝေါ ပဝဍ္ဎတိ၊ အနုပ္ပန္နော ဝါ ဘဝါသဝေါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဥပ္ပန္နော ဝါ ဘဝါသဝေါ ပဝဍ္ဎတိ၊ အနုပ္ပန္နော ဝါ အဝိဇ္ဇာသဝေါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဥပ္ပန္နော ဝါ အဝိဇ္ဇာသဝေါ ပဝဍ္ဎတိ – ဣမေ ဓမ္မာ န မနသိကရဏီယာ၊ ယေ ဓမ္မေ န မနသိ ကရောတိ.

‘‘ကတမေ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မာ မနသိကရဏီယာ ယေ ဓမ္မေ မနသိ ကရောတိ? ယဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မေ မနသိကရောတော အနုပ္ပန္နော ဝါ ကာမာသဝေါ န ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဥပ္ပန္နော ဝါ ကာမာသဝေါ ပဟီယတိ၊ အနုပ္ပန္နော ဝါ ဘဝါသဝေါ န ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဥပ္ပန္နော ဝါ ဘဝါသဝေါ ပဟီယတိ၊ အနုပ္ပန္နော ဝါ အဝိဇ္ဇာသဝေါ န ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဥပ္ပန္နော ဝါ အဝိဇ္ဇာသဝေါ ပဟီယတိ – ဣမေ ဓမ္မာ မနသိကရဏီယာ ယေ ဓမ္မေ မနသိ ကရောတိ.

‘‘တဿ အမနသိကရဏီယာနံ ဓမ္မာနံ အမနသိကာရာ မနသိကရဏီယာနံ ဓမ္မာနံ မနသိကာရာ အနုပ္ပန္နာ စေဝ အာသဝါ န ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ဥပ္ပန္နာ စ အာသဝါ ပဟီယန္တိ.

၂၁. ‘‘သော ‘ဣဒံ ဒုက္ခ’န္တိ ယောနိသော မနသိ ကရောတိ၊ ‘အယံ ဒုက္ခသမုဒယော’တိ ယောနိသော မနသိ ကရောတိ၊ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓော’တိ ယောနိသော မနသိ ကရောတိ၊ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ ယောနိသော မနသိ ကရောတိ. တဿ ဧဝံ ယောနိသော မနသိကရောတော တီဏိ သံယောဇနာနိ ပဟီယန္တိ – သက္ကာယဒိဋ္ဌိ၊ ဝိစိကိစ္ဆာ၊ သီလဗ္ဗတပရာမာသော. ဣမေ ဝုစ္စန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာသဝါ ဒဿနာ ပဟာတဗ္ဗာ.

သံဝရာ ပဟာတဗ္ဗာသဝါ

၂၂. ‘‘ကတမေ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာသဝါ သံဝရာ ပဟာတဗ္ဗာ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ပဋိသင်္ခါ ယောနိသော စက္ခုန္ဒြိယသံဝရသံဝုတော ဝိဟရတိ. ယဉှိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စက္ခုန္ဒြိယသံဝရံ အသံဝုတဿ ဝိဟရတော ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ၊ စက္ခုန္ဒြိယသံဝရံ သံဝုတဿ ဝိဟရတော ဧဝံသ တေ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ န ဟောန္တိ. ပဋိသင်္ခါ ယောနိသော သောတိန္ဒြိယသံဝရသံဝုတော ဝိဟရတိ။ပေ။ ဃာနိန္ဒြိယသံဝရသံဝုတော ဝိဟရတိ။ပေ။ ဇိဝှိန္ဒြိယသံဝရသံဝုတော ဝိဟရတိ။ပေ။ ကာယိန္ဒြိယသံဝရသံဝုတော ဝိဟရတိ။ပေ။ မနိန္ဒြိယသံဝရသံဝုတော ဝိဟရတိ. ယဉှိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မနိန္ဒြိယသံဝရံ အသံဝုတဿ ဝိဟရတော ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ၊ မနိန္ဒြိယသံဝရံ သံဝုတဿ ဝိဟရတော ဧဝံသ တေ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ န ဟောန္တိ.

‘‘ယဉှိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံဝရံ အသံဝုတဿ ဝိဟရတော ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ၊ သံဝရံ သံဝုတဿ ဝိဟရတော ဧဝံသ တေ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ န ဟောန္တိ. ဣမေ ဝုစ္စန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာသဝါ သံဝရာ ပဟာတဗ္ဗာ.

ပဋိသေဝနာ ပဟာတဗ္ဗာသဝါ

၂၃. ‘‘ကတမေ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာသဝါ ပဋိသေဝနာ ပဟာတဗ္ဗာ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ပဋိသင်္ခါ ယောနိသော စီဝရံ ပဋိသေဝတိ – ‘ယာဝဒေဝ သီတဿ ပဋိဃာတာယ၊ ဥဏှဿ ပဋိဃာတာယ၊ ဍံသမကသဝါတာတပသရီံသပ- [သိရိံသပ (သီ. သျာ. ပီ.)] သမ္ဖဿာနံ ပဋိဃာတာယ၊ ယာဝဒေဝ ဟိရိကောပီနပ္ပဋိစ္ဆာဒနတ္ထံ’.

‘‘ပဋိသင်္ခါ ယောနိသော ပိဏ္ဍပါတံ ပဋိသေဝတိ – ‘နေဝ ဒဝါယ၊ န မဒါယ၊ န မဏ္ဍနာယ၊ န ဝိဘူသနာယ၊ ယာဝဒေဝ ဣမဿ ကာယဿ ဌိတိယာ ယာပနာယ၊ ဝိဟိံသူပရတိယာ၊ ဗြဟ္မစရိယာနုဂ္ဂဟာယ၊ ဣတိ ပုရာဏဉ္စ ဝေဒနံ ပဋိဟင်္ခါမိ နဝဉ္စ ဝေဒနံ န ဥပ္ပါဒေဿာမိ၊ ယာတြာ စ မေ ဘဝိဿတိ အနဝဇ္ဇတာ စ ဖာသုဝိဟာရော စ’ [စာတိ (သီ.)].

‘‘ပဋိသင်္ခါ ယောနိသော သေနာသနံ ပဋိသေဝတိ – ‘ယာဝဒေဝ သီတဿ ပဋိဃာတာယ၊ ဥဏှဿ ပဋိဃာတာယ၊ ဍံသမကသဝါတာတပသရီံသပသမ္ဖဿာနံ ပဋိဃာတာယ၊ ယာဝဒေဝ ဥတုပရိဿယဝိနောဒနပဋိသလ္လာနာရာမတ္ထံ’.

‘‘ပဋိသင်္ခါ ယောနိသော ဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရံ ပဋိသေဝတိ – ‘ယာဝဒေဝ ဥပ္ပန္နာနံ ဝေယျာဗာဓိကာနံ ဝေဒနာနံ ပဋိဃာတာယ၊ အဗျာဗဇ္ဈပရမတာယ’ [အဗျာပဇ္ဈပရမတာယ (သီ. သျာ. ပီ.)၊ အဗျာပဇ္ဇပရမတာယ (က.)].

‘‘ယဉှိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပဋိသေဝတော ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ၊ ပဋိသေဝတော ဧဝံသ တေ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ န ဟောန္တိ. ဣမေ ဝုစ္စန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာသဝါ ပဋိသေဝနာ ပဟာတဗ္ဗာ.

အဓိဝါသနာ ပဟာတဗ္ဗာသဝါ

၂၄. ‘‘ကတမေ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာသဝါ အဓိဝါသနာ ပဟာတဗ္ဗာ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ပဋိသင်္ခါ ယောနိသော ခမော ဟောတိ သီတဿ ဥဏှဿ၊ ဇိဃစ္ဆာယ ပိပါသာယ. ဍံသမကသဝါတာတပသရီံသပသမ္ဖဿာနံ၊ ဒုရုတ္တာနံ ဒုရာဂတာနံ ဝစနပထာနံ၊ ဥပ္ပန္နာနံ သာရီရိကာနံ ဝေဒနာနံ ဒုက္ခာနံ တိဗ္ဗာနံ [တိပ္ပါနံ (သီ. သျာ. ပီ.)] ခရာနံ ကဋုကာနံ အသာတာနံ အမနာပါနံ ပါဏဟရာနံ အဓိဝါသကဇာတိကော ဟောတိ.

‘‘ယဉှိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနဓိဝါသယတော ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ၊ အဓိဝါသယတော ဧဝံသ တေ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ န ဟောန္တိ. ဣမေ ဝုစ္စန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာသဝါ အဓိဝါသနာ ပဟာတဗ္ဗာ.

ပရိဝဇ္ဇနာ ပဟာတဗ္ဗာသဝါ

၂၅. ‘‘ကတမေ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာသဝါ ပရိဝဇ္ဇနာ ပဟာတဗ္ဗာ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ပဋိသင်္ခါ ယောနိသော စဏ္ဍံ ဟတ္ထိံ ပရိဝဇ္ဇေတိ၊ စဏ္ဍံ အဿံ ပရိဝဇ္ဇေတိ၊ စဏ္ဍံ ဂေါဏံ ပရိဝဇ္ဇေတိ၊ စဏ္ဍံ ကုက္ကုရံ ပရိဝဇ္ဇေတိ၊ အဟိံ ခါဏုံ ကဏ္ဋကဋ္ဌာနံ သောဗ္ဘံ ပပါတံ စန္ဒနိကံ ဩဠိဂလ္လံ. ယထာရူပေ အနာသနေ နိသိန္နံ ယထာရူပေ အဂေါစရေ စရန္တံ ယထာရူပေ ပါပကေ မိတ္တေ ဘဇန္တံ ဝိညူ သဗြဟ္မစာရီ ပါပကေသု ဌာနေသု ဩကပ္ပေယျုံ၊ သော တဉ္စ အနာသနံ တဉ္စ အဂေါစရံ တေ စ ပါပကေ မိတ္တေ ပဋိသင်္ခါ ယောနိသော ပရိဝဇ္ဇေတိ.

‘‘ယဉှိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပရိဝဇ္ဇယတော ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ၊ ပရိဝဇ္ဇယတော ဧဝံသ တေ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ န ဟောန္တိ. ဣမေ ဝုစ္စန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာသဝါ ပရိဝဇ္ဇနာ ပဟာတဗ္ဗာ.

ဝိနောဒနာ ပဟာတဗ္ဗာသဝါ

၂၆. ‘‘ကတမေ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာသဝါ ဝိနောဒနာ ပဟာတဗ္ဗာ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ပဋိသင်္ခါ ယောနိသော ဥပ္ပန္နံ ကာမဝိတက္ကံ နာဓိဝါသေတိ ပဇဟတိ ဝိနောဒေတိ ဗျန္တီကရောတိ အနဘာဝံ ဂမေတိ၊ ဥပ္ပန္နံ ဗျာပါဒဝိတက္ကံ။ပေ။ ဥပ္ပန္နံ ဝိဟိံသာဝိတက္ကံ။ပေ။ ဥပ္ပန္နုပ္ပန္နေ ပါပကေ အကုသလေ ဓမ္မေ နာဓိဝါသေတိ ပဇဟတိ ဝိနောဒေတိ ဗျန္တီကရောတိ အနဘာဝံ ဂမေတိ.

‘‘ယဉှိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဝိနောဒယတော ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ၊ ဝိနောဒယတော ဧဝံသ တေ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ န ဟောန္တိ. ဣမေ ဝုစ္စန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာသဝါ ဝိနောဒနာ ပဟာတဗ္ဗာ.

ဘာဝနာ ပဟာတဗ္ဗာသဝါ

၂၇. ‘‘ကတမေ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာသဝါ ဘာဝနာ ပဟာတဗ္ဗာ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ပဋိသင်္ခါ ယောနိသော သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ဘာဝေတိ ဝိဝေကနိဿိတံ ဝိရာဂနိဿိတံ နိရောဓနိဿိတံ ဝေါဿဂ္ဂပရိဏာမိံ၊ ပဋိသင်္ခါ ယောနိသော ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ဘာဝေတိ။ပေ။ ဝီရိယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ဘာဝေတိ။ ပီတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ဘာဝေတိ။ ပဿဒ္ဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ဘာဝေတိ။ သမာဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ဘာဝေတိ။ ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ဘာဝေတိ ဝိဝေကနိဿိတံ ဝိရာဂနိဿိတံ နိရောဓနိဿိတံ ဝေါဿဂ္ဂပရိဏာမိံ.

‘‘ယဉှိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဘာဝယတော ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ၊ ဘာဝယတော ဧဝံသ တေ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ န ဟောန္တိ. ဣမေ ဝုစ္စန္တိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာသဝါ ဘာဝနာ ပဟာတဗ္ဗာ.

၂၈. ‘‘ယတော ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော ယေ အာသဝါ ဒဿနာ ပဟာတဗ္ဗာ တေ ဒဿနာ ပဟီနာ ဟောန္တိ၊ ယေ အာသဝါ သံဝရာ ပဟာတဗ္ဗာ တေ သံဝရာ ပဟီနာ ဟောန္တိ၊ ယေ အာသဝါ ပဋိသေဝနာ ပဟာတဗ္ဗာ တေ ပဋိသေဝနာ ပဟီနာ ဟောန္တိ၊ ယေ အာသဝါ အဓိဝါသနာ ပဟာတဗ္ဗာ တေ အဓိဝါသနာ ပဟီနာ ဟောန္တိ၊ ယေ အာသဝါ ပရိဝဇ္ဇနာ ပဟာတဗ္ဗာ တေ ပရိဝဇ္ဇနာ ပဟီနာ ဟောန္တိ၊ ယေ အာသဝါ ဝိနောဒနာ ပဟာတဗ္ဗာ တေ ဝိနောဒနာ ပဟီနာ ဟောန္တိ၊ ယေ အာသဝါ ဘာဝနာ ပဟာတဗ္ဗာ တေ ဘာဝနာ ပဟီနာ ဟောန္တိ၊ အယံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ – ‘ဘိက္ခု သဗ္ဗာသဝသံဝရသံဝုတော ဝိဟရတိ၊ အစ္ဆေစ္ဆိ [အစ္ဆေဇ္ဇိ (က.)] တဏှံ၊ ဝိဝတ္တယိ [ဝါဝတ္တယိ (သီ. ပီ.)] သံယောဇနံ၊ သမ္မာ မာနာဘိသမယာ အန္တမကာသိ ဒုက္ခဿာ’’’တိ.

ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ. အတ္တမနာ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒုန္တိ.

သဗ္ဗာသဝသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ ဒုတိယံ.

၃. ဓမ္မဒါယာဒသုတ္တံ

၂၉. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘိက္ခဝေါ’’တိ. ‘‘ဘဒန္တေ’’တိ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

‘‘ဓမ္မဒါယာဒါ မေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဝထ၊ မာ အာမိသဒါယာဒါ. အတ္ထိ မေ တုမှေသု အနုကမ္ပာ – ‘ကိန္တိ မေ သာဝကာ ဓမ္မဒါယာဒါ ဘဝေယျုံ၊ နော အာမိသဒါယာဒါ’တိ. တုမှေ စ မေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာမိသဒါယာဒါ ဘဝေယျာထ နော ဓမ္မဒါယာဒါ၊ တုမှေပိ တေန အာဒိယာ [အာဒိဿာ (သီ. သျာ. ပီ.)] ဘဝေယျာထ – ‘အာမိသဒါယာဒါ သတ္ထုသာဝကာ ဝိဟရန္တိ၊ နော ဓမ္မဒါယာဒါ’တိ၊ အဟမ္ပိ တေန အာဒိယော ဘဝေယျံ – ‘အာမိသဒါယာဒါ သတ္ထုသာဝကာ ဝိဟရန္တိ၊ နော ဓမ္မဒါယာဒါ’တိ. တုမှေ စ မေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မဒါယာဒါ ဘဝေယျာထ၊ နော အာမိသဒါယာဒါ၊ တုမှေပိ တေန န အာဒိယာ ဘဝေယျာထ – ‘ဓမ္မဒါယာဒါ သတ္ထုသာဝကာ ဝိဟရန္တိ၊ နော အာမိသဒါယာဒါ’တိ၊ အဟမ္ပိ တေန န အာဒိယော ဘဝေယျံ – ‘ဓမ္မဒါယာဒါ သတ္ထုသာဝကာ ဝိဟရန္တိ၊ နော အာမိသဒါယာဒါ’တိ. တသ္မာတိဟ မေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မဒါယာဒါ ဘဝထ၊ မာ အာမိသဒါယာဒါ. အတ္ထိ မေ တုမှေသု အနုကမ္ပာ – ‘ကိန္တိ မေ သာဝကာ ဓမ္မဒါယာဒါ ဘဝေယျုံ၊ နော အာမိသဒါယာဒါ’တိ.

၃၀. ‘‘ဣဓာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘုတ္တာဝီ အဿံ ပဝါရိတော ပရိပုဏ္ဏော ပရိယောသိတော သုဟိတော ယာဝဒတ္ထော၊ သိယာ စ မေ ပိဏ္ဍပါတော အတိရေကဓမ္မော ဆဍ္ဍနီယဓမ္မော [ဆဍ္ဍိယဓမ္မော (သီ. သျာ. ပီ.)]. အထ ဒွေ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆေယျုံ ဇိဃစ္ဆာဒုဗ္ဗလျ- [ဇိဃစ္ဆာဒုဗ္ဗလ္လ (သီ. ပီ.)] ပရေတာ. တျာဟံ ဧဝံ ဝဒေယျံ – ‘အဟံ ခေါမှိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘုတ္တာဝီ ပဝါရိတော ပရိပုဏ္ဏော ပရိယောသိတော သုဟိတော ယာဝဒတ္ထော၊ အတ္ထိ စ မေ အယံ ပိဏ္ဍပါတော အတိရေကဓမ္မော ဆဍ္ဍနီယဓမ္မော. သစေ အာကင်္ခထ၊ ဘုဉ္ဇထ၊ နော စေ တုမှေ ဘုဉ္ဇိဿထ [သစေ တုမှေ န ဘုဉ္ဇိဿထ (သီ. သျာ. ပီ.)]၊ ဣဒါနာဟံ အပ္ပဟရိတေ ဝါ ဆဍ္ဍေဿာမိ၊ အပ္ပါဏကေ ဝါ ဥဒကေ ဩပိလာပေဿာမီ’တိ. တတြေကဿ ဘိက္ခုနော ဧဝမဿ – ‘ဘဂဝါ ခေါ ဘုတ္တာဝီ ပဝါရိတော ပရိပုဏ္ဏော ပရိယောသိတော သုဟိတော ယာဝဒတ္ထော၊ အတ္ထိ စာယံ ဘဂဝတော ပိဏ္ဍပါတော အတိရေကဓမ္မော ဆဍ္ဍနီယဓမ္မော. သစေ မယံ န ဘုဉ္ဇိဿာမ၊ ဣဒါနိ ဘဂဝါ အပ္ပဟရိတေ ဝါ ဆဍ္ဍေဿတိ၊ အပ္ပါဏကေ ဝါ ဥဒကေ ဩပိလာပေဿတိ’. ဝုတ္တံ ခေါ ပနေတံ ဘဂဝတာ – ‘ဓမ္မဒါယာဒါ မေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဝထ၊ မာ အာမိသဒါယာဒါ’တိ. အာမိသညတရံ ခေါ ပနေတံ၊ ယဒိဒံ ပိဏ္ဍပါတော. ယံနူနာဟံ ဣမံ ပိဏ္ဍပါတံ အဘုဉ္ဇိတွာ ဣမိနာဝ ဇိဃစ္ဆာဒုဗ္ဗလျေန ဧဝံ ဣမံ ရတ္တိန္ဒိဝံ [ရတ္တိဒိဝံ (က.)] ဝီတိနာမေယျ’’န္တိ. သော တံ ပိဏ္ဍပါတံ အဘုဉ္ဇိတွာ တေနေဝ ဇိဃစ္ဆာဒုဗ္ဗလျေန ဧဝံ တံ ရတ္တိန္ဒိဝံ ဝီတိနာမေယျ. အထ ဒုတိယဿ ဘိက္ခုနော ဧဝမဿ – ‘ဘဂဝါ ခေါ ဘုတ္တာဝီ ပဝါရိတော ပရိပုဏ္ဏော ပရိယောသိတော သုဟိတော ယာဝဒတ္ထော၊ အတ္ထိ စာယံ ဘဂဝတော ပိဏ္ဍပါတော အတိရေကဓမ္မော ဆဍ္ဍနီယဓမ္မော. သစေ မယံ န ဘုဉ္ဇိဿာမ၊ ဣဒါနိ ဘဂဝါ အပ္ပဟရိတေ ဝါ ဆဍ္ဍေဿတိ၊ အပ္ပါဏကေ ဝါ ဥဒကေ ဩပိလာပေဿတိ. ယံနူနာဟံ ဣမံ ပိဏ္ဍပါတံ ဘုဉ္ဇိတွာ ဇိဃစ္ဆာဒုဗ္ဗလျံ ပဋိဝိနောဒေတွာ [ပဋိဝိနေတွာ (သီ. သျာ. ပီ.)] ဧဝံ ဣမံ ရတ္တိန္ဒိဝံ ဝီတိနာမေယျ’န္တိ. သော တံ ပိဏ္ဍပါတံ ဘုဉ္ဇိတွာ ဇိဃစ္ဆာဒုဗ္ဗလျံ ပဋိဝိနောဒေတွာ ဧဝံ တံ ရတ္တိန္ဒိဝံ ဝီတိနာမေယျ. ကိဉ္စာပိ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု တံ ပိဏ္ဍပါတံ ဘုဉ္ဇိတွာ ဇိဃစ္ဆာဒုဗ္ဗလျံ ပဋိဝိနောဒေတွာ ဧဝံ တံ ရတ္တိန္ဒိဝံ ဝီတိနာမေယျ၊ အထ ခေါ အသုယေဝ မေ ပုရိမော ဘိက္ခု ပုဇ္ဇတရော စ ပါသံသတရော စ. တံ ကိဿ ဟေတု? တဉှိ တဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနော ဒီဃရတ္တံ အပ္ပိစ္ဆတာယ သန္တုဋ္ဌိယာ သလ္လေခါယ သုဘရတာယ ဝီရိယာရမ္ဘာယ သံဝတ္တိဿတိ. တသ္မာတိဟ မေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မဒါယာဒါ ဘဝထ၊ မာ အာမိသဒါယာဒါ. အတ္ထိ မေ တုမှေသု အနုကမ္ပာ – ‘ကိန္တိ မေ သာဝကာ ဓမ္မဒါယာဒါ ဘဝေယျုံ၊ နော အာမိသဒါယာဒါ’’’တိ.

ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ. ဣဒံ ဝတွာန [ဝတွာ (သီ. ပီ.) ဧဝမီဒိသေသု ဌာနေသု] သုဂတော ဥဋ္ဌာယာသနာ ဝိဟာရံ ပါဝိသိ.

၃၁. တတြ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော အစိရပက္ကန္တဿ ဘဂဝတော ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အာဝုသော ဘိက္ခဝေ’’တိ. ‘‘အာဝုသော’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ပစ္စဿောသုံ. အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဧတဒဝေါစ –

‘‘ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ၊ အာဝုသော၊ သတ္ထု ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော သာဝကာ ဝိဝေကံ နာနုသိက္ခန္တိ၊ ကိတ္တာဝတာ စ ပန သတ္ထု ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော သာဝကာ ဝိဝေကမနုသိက္ခန္တီ’’တိ? ‘‘ဒူရတောပိ ခေါ မယံ၊ အာဝုသော၊ အာဂစ္ဆာမ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ သန္တိကေ ဧတဿ ဘာသိတဿ အတ္ထမညာတုံ. သာဓု ဝတာယသ္မန္တံယေဝ သာရိပုတ္တံ ပဋိဘာတု ဧတဿ ဘာသိတဿ အတ္ထော၊ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ သုတွာ ဘိက္ခူ ဓာရေဿန္တီ’’တိ. ‘‘တေန ဟာဝုသော၊ သုဏာထ၊ သာဓုကံ မနသိ ကရောထ၊ ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ပစ္စဿောသုံ. အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဧတဒဝေါစ –

‘‘ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ၊ အာဝုသော၊ သတ္ထု ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော သာဝကာ ဝိဝေကံ နာနုသိက္ခန္တိ? ဣဓာဝုသော၊ သတ္ထု ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော သာဝကာ ဝိဝေကံ နာနုသိက္ခန္တိ၊ ယေသဉ္စ ဓမ္မာနံ သတ္ထာ ပဟာနမာဟ၊ တေ စ ဓမ္မေ နပ္ပဇဟန္တိ၊ ဗာဟုလိကာ [ဗာဟုလ္လိကာ (သျာ.)] စ ဟောန္တိ၊ သာထလိကာ၊ ဩက္ကမနေ ပုဗ္ဗင်္ဂမာ၊ ပဝိဝေကေ နိက္ခိတ္တဓုရာ. တတြာဝုသော၊ ထေရာ ဘိက္ခူ တီဟိ ဌာနေဟိ ဂါရယှာ ဘဝန္တိ. ‘သတ္ထု ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော သာဝကာ ဝိဝေကံ နာနုသိက္ခန္တီ’တိ – ဣမိနာ ပဌမေန ဌာနေန ထေရာ ဘိက္ခူ ဂါရယှာ ဘဝန္တိ. ‘ယေသဉ္စ ဓမ္မာနံ သတ္ထာ ပဟာနမာဟ တေ စ ဓမ္မေ နပ္ပဇဟန္တီ’တိ – ဣမိနာ ဒုတိယေန ဌာနေန ထေရာ ဘိက္ခူ ဂါရယှာ ဘဝန္တိ. ‘ဗာဟုလိကာ စ၊ သာထလိကာ၊ ဩက္ကမနေ ပုဗ္ဗင်္ဂမာ၊ ပဝိဝေကေ နိက္ခိတ္တဓုရာ’တိ – ဣမိနာ တတိယေန ဌာနေန ထေရာ ဘိက္ခူ ဂါရယှာ ဘဝန္တိ. ထေရာ၊ အာဝုသော၊ ဘိက္ခူ ဣမေဟိ တီဟိ ဌာနေဟိ ဂါရယှာ ဘဝန္တိ. တတြာဝုသော၊ မဇ္ဈိမာ ဘိက္ခူ။ပေ။ နဝါ ဘိက္ခူ တီဟိ ဌာနေဟိ ဂါရယှာ ဘဝန္တိ. ‘သတ္ထု ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော သာဝကာ ဝိဝေကံ နာနုသိက္ခန္တီ’တိ – ဣမိနာ ပဌမေန ဌာနေန နဝါ ဘိက္ခူ ဂါရယှာ ဘဝန္တိ. ‘ယေသဉ္စ ဓမ္မာနံ သတ္ထာ ပဟာနမာဟ တေ စ ဓမ္မေ နပ္ပဇဟန္တီ’တိ – ဣမိနာ ဒုတိယေန ဌာနေန နဝါ ဘိက္ခူ ဂါရယှာ ဘဝန္တိ. ‘ဗာဟုလိကာ စ ဟောန္တိ၊ သာထလိကာ၊ ဩက္ကမနေ ပုဗ္ဗင်္ဂမာ၊ ပဝိဝေကေ နိက္ခိတ္တဓုရာ’တိ – ဣမိနာ တတိယေန ဌာနေန နဝါ ဘိက္ခူ ဂါရယှာ ဘဝန္တိ. နဝါ၊ အာဝုသော၊ ဘိက္ခူ ဣမေဟိ တီဟိ ဌာနေဟိ ဂါရယှာ ဘဝန္တိ. ဧတ္တာဝတာ ခေါ၊ အာဝုသော၊ သတ္ထု ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော သာဝကာ ဝိဝေကံ နာနုသိက္ခန္တိ.

၃၂. ‘‘ကိတ္တာဝတာ စ၊ ပနာဝုသော၊ သတ္ထု ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော သာဝကာ ဝိဝေကမနုသိက္ခန္တိ? ဣဓာဝုသော၊ သတ္ထု ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော သာဝကာ ဝိဝေကမနုသိက္ခန္တိ – ယေသဉ္စ ဓမ္မာနံ သတ္ထာ ပဟာနမာဟ တေ စ ဓမ္မေ ပဇဟန္တိ၊ န စ ဗာဟုလိကာ ဟောန္တိ၊ န သာထလိကာ ဩက္ကမနေ နိက္ခိတ္တဓုရာ ပဝိဝေကေ ပုဗ္ဗင်္ဂမာ. တတြာဝုသော၊ ထေရာ ဘိက္ခူ တီဟိ ဌာနေဟိ ပါသံသာ ဘဝန္တိ. ‘သတ္ထု ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော သာဝကာ ဝိဝေကမနုသိက္ခန္တီ’တိ – ဣမိနာ ပဌမေန ဌာနေန ထေရာ ဘိက္ခူ ပါသံသာ ဘဝန္တိ. ‘ယေသဉ္စ ဓမ္မာနံ သတ္ထာ ပဟာနမာဟ တေ စ ဓမ္မေ ပဇဟန္တီ’တိ – ဣမိနာ ဒုတိယေန ဌာနေန ထေရာ ဘိက္ခူ ပါသံသာ ဘဝန္တိ. ‘န စ ဗာဟုလိကာ၊ န သာထလိကာ ဩက္ကမနေ နိက္ခိတ္တဓုရာ ပဝိဝေကေ ပုဗ္ဗင်္ဂမာ’တိ – ဣမိနာ တတိယေန ဌာနေန ထေရာ ဘိက္ခူ ပါသံသာ ဘဝန္တိ. ထေရာ၊ အာဝုသော၊ ဘိက္ခူ ဣမေဟိ တီဟိ ဌာနေဟိ ပါသံသာ ဘဝန္တိ. တတြာဝုသော၊ မဇ္ဈိမာ ဘိက္ခူ။ပေ။ နဝါ ဘိက္ခူ တီဟိ ဌာနေဟိ ပါသံသာ ဘဝန္တိ. ‘သတ္ထု ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော သာဝကာ ဝိဝေကမနုသိက္ခန္တီ’တိ – ဣမိနာ ပဌမေန ဌာနေန နဝါ ဘိက္ခူ ပါသံသာ ဘဝန္တိ. ‘ယေသဉ္စ ဓမ္မာနံ သတ္ထာ ပဟာနမာဟ တေ စ ဓမ္မေ ပဇဟန္တီ’တိ – ဣမိနာ ဒုတိယေန ဌာနေန နဝါ ဘိက္ခူ ပါသံသာ ဘဝန္တိ. ‘န စ ဗာဟုလိကာ၊ န သာထလိကာ ဩက္ကမနေ နိက္ခိတ္တဓုရာ ပဝိဝေကေ ပုဗ္ဗင်္ဂမာ’တိ – ဣမိနာ တတိယေန ဌာနေန နဝါ ဘိက္ခူ ပါသံသာ ဘဝန္တိ. နဝါ၊ အာဝုသော၊ ဘိက္ခူ ဣမေဟိ တီဟိ ဌာနေဟိ ပါသံသာ ဘဝန္တိ. ဧတ္တာဝတာ ခေါ၊ အာဝုသော၊ သတ္ထု ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော သာဝကာ ဝိဝေကမနုသိက္ခန္တိ.

၃၃. ‘‘တတြာဝုသော၊ လောဘော စ ပါပကော ဒေါသော စ ပါပကော. လောဘဿ စ ပဟာနာယ ဒေါသဿ စ ပဟာနာယ အတ္ထိ မဇ္ဈိမာ ပဋိပဒါ စက္ခုကရဏီ ဉာဏကရဏီ ဥပသမာယ အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ. ကတမာ စ သာ၊ အာဝုသော၊ မဇ္ဈိမာ ပဋိပဒါ စက္ခုကရဏီ ဉာဏကရဏီ ဥပသမာယ အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ? အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ၊ သေယျထိဒံ [သေယျထီဒံ (သီ. သျာ. ပီ.)] – သမ္မာဒိဋ္ဌိ သမ္မာသင်္ကပ္ပေါ သမ္မာဝါစာ သမ္မာကမ္မန္တော သမ္မာအာဇီဝေါ သမ္မာဝါယာမော သမ္မာသတိ သမ္မာသမာဓိ. အယံ ခေါ သာ၊ အာဝုသော၊ မဇ္ဈိမာ ပဋိပဒါ စက္ခုကရဏီ ဉာဏကရဏီ ဥပသမာယ အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ.

‘‘တတြာဝုသော၊ ကောဓော စ ပါပကော ဥပနာဟော စ ပါပကော။ပေ။ မက္ခော စ ပါပကော ပဠာသော စ ပါပကော၊ ဣဿာ စ ပါပိကာ မစ္ဆေရဉ္စ ပါပကံ၊ မာယာ စ ပါပိကာ သာဌေယျဉ္စ ပါပကံ၊ ထမ္ဘော စ ပါပကော သာရမ္ဘော စ ပါပကော၊ မာနော စ ပါပကော အတိမာနော စ ပါပကော၊ မဒေါ စ ပါပကော ပမာဒေါ စ ပါပကော. မဒဿ စ ပဟာနာယ ပမာဒဿ စ ပဟာနာယ အတ္ထိ မဇ္ဈိမာ ပဋိပဒါ စက္ခုကရဏီ ဉာဏကရဏီ ဥပသမာယ အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ. ကတမာ စ သာ၊ အာဝုသော၊ မဇ္ဈိမာ ပဋိပဒါ စက္ခုကရဏီ ဉာဏကရဏီ ဥပသမာယ အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ? အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ၊ သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ သမ္မာသင်္ကပ္ပေါ သမ္မာဝါစာ သမ္မာကမ္မန္တော သမ္မာအာဇီဝေါ သမ္မာဝါယာမော သမ္မာသတိ သမ္မာသမာဓိ. အယံ ခေါ သာ၊ အာဝုသော၊ မဇ္ဈိမာ ပဋိပဒါ စက္ခုကရဏီ ဉာဏကရဏီ ဥပသမာယ အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတီ’’တိ.

ဣဒမဝေါစာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. အတ္တမနာ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဘာသိတံ အဘိနန္ဒုန္တိ.

ဓမ္မဒါယာဒသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ တတိယံ.

၄. ဘယဘေရဝသုတ္တံ

၃၄. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. အထ ခေါ ဇာဏုဿောဏိ ဗြာဟ္မဏော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ [သာရာဏီယံ (သီ. သျာ. ပီ.)] ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဇာဏုဿောဏိ ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ယေမေ၊ ဘော ဂေါတမ၊ ကုလပုတ္တာ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ဥဒ္ဒိဿ သဒ္ဓါ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတာ၊ ဘဝံ တေသံ ဂေါတမော ပုဗ္ဗင်္ဂမော၊ ဘဝံ တေသံ ဂေါတမော ဗဟုကာရော၊ ဘဝံ တေသံ ဂေါတမော သမာဒပေတာ [သမာဒါပေတာ (?)]၊ ဘောတော စ ပန ဂေါတမဿ သာ ဇနတာ ဒိဋ္ဌာနုဂတိံ အာပဇ္ဇတီ’’တိ. ‘‘ဧဝမေတံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဧဝမေတံ၊ ဗြာဟ္မဏ! ယေ တေ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ကုလပုတ္တာ မမံ ဥဒ္ဒိဿ သဒ္ဓါ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတာ၊ အဟံ တေသံ ပုဗ္ဗင်္ဂမော၊ အဟံ တေသံ ဗဟုကာရော၊ အဟံ တေသံ သမာဒပေတာ၊ မမ စ ပန သာ ဇနတာ ဒိဋ္ဌာနုဂတိံ အာပဇ္ဇတီ’’တိ. ‘‘ဒုရဘိသမ္ဘဝါနိ ဟိ ခေါ၊ ဘော ဂေါတမ၊ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ၊ ဒုက္ကရံ ပဝိဝေကံ၊ ဒုရဘိရမံ ဧကတ္တေ၊ ဟရန္တိ မညေ မနော ဝနာနိ သမာဓိံ အလဘမာနဿ ဘိက္ခုနော’’တိ. ‘‘ဧဝမေတံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဧဝမေတံ၊ ဗြာဟ္မဏ! ဒုရဘိသမ္ဘဝါနိ ဟိ ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ၊ ဒုက္ကရံ ပဝိဝေကံ၊ ဒုရဘိရမံ ဧကတ္တေ၊ ဟရန္တိ မညေ မနော ဝနာနိ သမာဓိံ အလဘမာနဿ ဘိက္ခုနော’’တိ.

၃၅. ‘‘မယှမ္ပိ ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ပုဗ္ဗေဝ သမ္ဗောဓာ အနဘိသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဗောဓိသတ္တဿေဝ သတော ဧတဒဟောသိ – ‘ဒုရဘိသမ္ဘဝါနိ ဟိ ခေါ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ၊ ဒုက္ကရံ ပဝိဝေကံ၊ ဒုရဘိရမံ ဧကတ္တေ၊ ဟရန္တိ မညေ မနော ဝနာနိ သမာဓိံ အလဘမာနဿ ဘိက္ခုနော’တိ. တဿ မယှံ ဗြာဟ္မဏ၊ ဧတဒဟောသိ – ‘ယေ ခေါ ကေစိ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ အပရိသုဒ္ဓကာယကမ္မန္တာ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝန္တိ၊ အပရိသုဒ္ဓကာယကမ္မန္တသန္ဒောသဟေတု ဟဝေ တေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ အကုသလံ ဘယဘေရဝံ အဝှါယန္တိ. န ခေါ ပနာဟံ အပရိသုဒ္ဓကာယကမ္မန္တော အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝါမိ၊ ပရိသုဒ္ဓကာယကမ္မန္တောဟမသ္မိ. ယေ ဟိ ဝေါ အရိယာ ပရိသုဒ္ဓကာယကမ္မန္တာ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝန္တိ တေသမဟံ အညတရော’တိ. ဧတမဟံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ပရိသုဒ္ဓကာယကမ္မတံ အတ္တနိ သမ္ပဿမာနော ဘိယျော ပလ္လောမမာပါဒိံ အရညေ ဝိဟာရာယ.

၃၆. ‘‘တဿ မယှံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဧတဒဟောသိ – ‘ယေ ခေါ ကေစိ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ အပရိသုဒ္ဓဝစီကမ္မန္တာ။ပေ။ အပရိသုဒ္ဓမနောကမ္မန္တာ ။ပေ။ အပရိသုဒ္ဓါဇီဝါ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝန္တိ၊ အပရိသုဒ္ဓါဇီဝသန္ဒောသဟေတု ဟဝေ တေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ အကုသလံ ဘယဘေရဝံ အဝှါယန္တိ. န ခေါ ပနာဟံ အပရိသုဒ္ဓါဇီဝေါ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝါမိ၊ ပရိသုဒ္ဓါဇီဝေါဟမသ္မိ. ယေ ဟိ ဝေါ အရိယာ ပရိသုဒ္ဓါဇီဝါ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝန္တိ တေသမဟံ အညတရော’တိ. ဧတမဟံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ပရိသုဒ္ဓါဇီဝတံ အတ္တနိ သမ္ပဿမာနော ဘိယျော ပလ္လောမမာပါဒိံ အရညေ ဝိဟာရာယ.

၃၇. ‘‘တဿ မယှံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဧတဒဟောသိ – ‘ယေ ခေါ ကေစိ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ အဘိဇ္ဈာလူ ကာမေသု တိဗ္ဗသာရာဂါ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝန္တိ၊ အဘိဇ္ဈာလုကာမေသုတိဗ္ဗသာရာဂသန္ဒောသဟေတု ဟဝေ တေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ အကုသလံ ဘယဘေရဝံ အဝှါယန္တိ. န ခေါ ပနာဟံ အဘိဇ္ဈာလု ကာမေသု တိဗ္ဗသာရာဂေါ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝါမိ၊ အနဘိဇ္ဈာလူဟမသ္မိ. ယေ ဟိ ဝေါ အရိယာ အနဘိဇ္ဈာလူ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝန္တိ၊ တေသမဟံ အညတရော’တိ. ဧတမဟံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ အနဘိဇ္ဈာလုတံ အတ္တနိ သမ္ပဿမာနော ဘိယျော ပလ္လောမမာပါဒိံ အရညေ ဝိဟာရာယ.

၃၈. ‘‘တဿ မယှံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဧတဒဟောသိ – ‘ယေ ခေါ ကေစိ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဗျာပန္နစိတ္တာ ပဒုဋ္ဌမနသင်္ကပ္ပါ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝန္တိ၊ ဗျာပန္နစိတ္တပဒုဋ္ဌမနသင်္ကပ္ပသန္ဒောသဟေတု ဟဝေ တေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ အကုသလံ ဘယဘေရဝံ အဝှါယန္တိ. န ခေါ ပနာဟံ ဗျာပန္နစိတ္တော ပဒုဋ္ဌမနသင်္ကပ္ပေါ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝါမိ၊ မေတ္တစိတ္တောဟမသ္မိ. ယေ ဟိ ဝေါ အရိယာ မေတ္တစိတ္တာ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝန္တိ တေသမဟံ အညတရော’တိ. ဧတမဟံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ မေတ္တစိတ္တတံ အတ္တနိ သမ္ပဿမာနော ဘိယျော ပလ္လောမမာပါဒိံ အရညေ ဝိဟာရာယ.

၃၉. ‘‘တဿ မယှံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဧတဒဟောသိ – ‘ယေ ခေါ ကေစိ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ထီနမိဒ္ဓပရိယုဋ္ဌိတာ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝန္တိ၊ ထီနမိဒ္ဓပရိယုဋ္ဌာနသန္ဒောသဟေတု ဟဝေ တေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ အကုသလံ ဘယဘေရဝံ အဝှါယန္တိ. န ခေါ ပနာဟံ ထီနမိဒ္ဓပရိယုဋ္ဌိတော အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝါမိ၊ ဝိဂတထီနမိဒ္ဓေါဟမသ္မိ. ယေ ဟိ ဝေါ အရိယာ ဝိဂတထီနမိဒ္ဓါ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝန္တိ တေသမဟံ အညတရော’တိ. ဧတမဟံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဝိဂတထီနမိဒ္ဓတံ အတ္တနိ သမ္ပဿမာနော ဘိယျော ပလ္လောမမာပါဒိံ အရညေ ဝိဟာရာယ.

၄၀. ‘‘တဿ မယှံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဧတဒဟောသိ – ‘ယေ ခေါ ကေစိ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဥဒ္ဓတာ အဝူပသန္တစိတ္တာ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝန္တိ၊ ဥဒ္ဓတအဝူပသန္တစိတ္တသန္ဒောသဟေတု ဟဝေ တေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ အကုသလံ ဘယဘေရဝံ အဝှါယန္တိ. န ခေါ ပနာဟံ ဥဒ္ဓတော အဝူပသန္တစိတ္တော အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝါမိ၊ ဝူပသန္တစိတ္တောဟမသ္မိ. ယေ ဟိ ဝေါ အရိယာ ဝူပသန္တစိတ္တာ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝန္တိ၊ တေသမဟံ အညတရော’တိ. ဧတမဟံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဝူပသန္တစိတ္တတံ အတ္တနိ သမ္ပဿမာနော ဘိယျော ပလ္လောမမာပါဒိံ အရညေ ဝိဟာရာယ.

၄၁. ‘‘တဿ မယှံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဧတဒဟောသိ – ‘ယေ ခေါ ကေစိ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ကင်္ခီ ဝိစိကိစ္ဆီ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝန္တိ၊ ကင်္ခိဝိစိကိစ္ဆိသန္ဒောသဟေတု ဟဝေ တေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ အကုသလံ ဘယဘေရဝံ အဝှါယန္တိ. န ခေါ ပနာဟံ ကင်္ခီ ဝိစိကိစ္ဆီ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝါမိ၊ တိဏ္ဏဝိစိကိစ္ဆောဟမသ္မိ. ယေ ဟိ ဝေါ အရိယာ တိဏ္ဏဝိစိကိစ္ဆာ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝန္တိ တေသမဟံ အညတရော’တိ. ဧတမဟံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ တိဏ္ဏဝိစိကိစ္ဆတံ အတ္တနိ သမ္ပဿမာနော ဘိယျော ပလ္လောမမာပါဒိံ အရညေ ဝိဟာရာယ.

၄၂. ‘‘တဿ မယှံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဧတဒဟောသိ – ‘ယေ ခေါ ကေစိ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ အတ္တုက္ကံသကာ ပရဝမ္ဘီ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝန္တိ၊ အတ္တုက္ကံသနပရဝမ္ဘနသန္ဒောသဟေတု ဟဝေ တေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ အကုသလံ ဘယဘေရဝံ အဝှါယန္တိ. န ခေါ ပနာဟံ အတ္တုက္ကံသကော ပရဝမ္ဘီ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝါမိ၊ အနတ္တုက္ကံသကော အပရဝမ္ဘီဟမသ္မိ. ယေ ဟိ ဝေါ အရိယာ အနတ္တုက္ကံသကာ အပရဝမ္ဘီ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝန္တိ တေသမဟံ အညတရော’တိ. ဧတမဟံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ အနတ္တုက္ကံသကတံ အပရဝမ္ဘိတံ အတ္တနိ သမ္ပဿမာနော ဘိယျော ပလ္လောမမာပါဒိံ အရညေ ဝိဟာရာယ.

၄၃. ‘‘တဿ မယှံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဧတဒဟောသိ – ‘ယေ ခေါ ကေစိ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဆမ္ဘီ ဘီရုကဇာတိကာ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝန္တိ၊ ဆမ္ဘိဘီရုကဇာတိကသန္ဒောသဟေတု ဟဝေ တေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ အကုသလံ ဘယဘေရဝံ အဝှါယန္တိ. န ခေါ ပနာဟံ ဆမ္ဘီ ဘီရုကဇာတိကော အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝါမိ၊ ဝိဂတလောမဟံသောဟမသ္မိ. ယေ ဟိ ဝေါ အရိယာ ဝိဂတလောမဟံသာ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝန္တိ တေသမဟံ အညတရော’တိ. ဧတမဟံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဝိဂတလောမဟံသတံ အတ္တနိ သမ္ပဿမာနော ဘိယျော ပလ္လောမမာပါဒိံ အရညေ ဝိဟာရာယ.

၄၄. ‘‘တဿ မယှံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဧတဒဟောသိ – ‘ယေ ခေါ ကေစိ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ လာဘသက္ကာရသိလောကံ နိကာမယမာနာ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝန္တိ၊ လာဘသက္ကာရသိလောကနိကာမန [နိကာမယမာန (သီ. သျာ.)] သန္ဒောသဟေတု ဟဝေ တေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ အကုသလံ ဘယဘေရဝံ အဝှါယန္တိ. န ခေါ ပနာဟံ လာဘသက္ကာရသိလောကံ နိကာမယမာနော အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝါမိ၊ အပ္ပိစ္ဆောဟမသ္မိ. ယေ ဟိ ဝေါ အရိယာ အပ္ပိစ္ဆာ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝန္တိ တေသမဟံ အညတရော’တိ. ဧတမဟံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ အပ္ပိစ္ဆတံ အတ္တနိ သမ္ပဿမာနော ဘိယျော ပလ္လောမမာပါဒိံ အရညေ ဝိဟာရာယ.

၄၅. ‘‘တဿ မယှံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဧတဒဟောသိ – ‘ယေ ခေါ ကေစိ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ကုသီတာ ဟီနဝီရိယာ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝန္တိ၊ ကုသီတဟီနဝီရိယသန္ဒောသဟေတု ဟဝေ တေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ အကုသလံ ဘယဘေရဝံ အဝှါယန္တိ. န ခေါ ပနာဟံ ကုသီတော ဟီနဝီရိယော အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝါမိ၊ အာရဒ္ဓဝီရိယောဟမသ္မိ. ယေ ဟိ ဝေါ အရိယာ အာရဒ္ဓဝီရိယာ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝန္တိ တေသမဟံ အညတရော’တိ. ဧတမဟံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ အာရဒ္ဓဝီရိယတံ အတ္တနိ သမ္ပဿမာနော ဘိယျော ပလ္လောမမာပါဒိံ အရညေ ဝိဟာရာယ.

၄၆. ‘‘တဿ မယှံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဧတဒဟောသိ – ‘ယေ ခေါ ကေစိ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ မုဋ္ဌဿတီ အသမ္ပဇာနာ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝန္တိ၊ မုဋ္ဌဿတိအသမ္ပဇာနသန္ဒောသဟေတု ဟဝေ တေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ အကုသလံ ဘယဘေရဝံ အဝှါယန္တိ. န ခေါ ပနာဟံ မုဋ္ဌဿတိ အသမ္ပဇာနော အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝါမိ၊ ဥပဋ္ဌိတဿတိဟမသ္မိ. ယေ ဟိ ဝေါ အရိယာ ဥပဋ္ဌိတဿတီ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝန္တိ တေသမဟံ အညတရော’တိ. ဧတမဟံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဥပဋ္ဌိတဿတိတံ အတ္တနိ သမ္ပဿမာနော ဘိယျော ပလ္လောမမာပါဒိံ အရညေ ဝိဟာရာယ.

၄၇. ‘‘တဿ မယှံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဧတဒဟောသိ – ‘ယေ ခေါ ကေစိ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ အသမာဟိတာ ဝိဗ္ဘန္တစိတ္တာ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝန္တိ၊ အသမာဟိတဝိဗ္ဘန္တစိတ္တသန္ဒောသဟေတု ဟဝေ တေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ အကုသလံ ဘယဘေရဝံ အဝှါယန္တိ. န ခေါ ပနာဟံ အသမာဟိတော ဝိဗ္ဘန္တစိတ္တော အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝါမိ၊ သမာဓိသမ္ပန္နောဟမသ္မိ. ယေ ဟိ ဝေါ အရိယာ သမာဓိသမ္ပန္နာ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝန္တိ တေသမဟံ အညတရော’တိ. ဧတမဟံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ သမာဓိသမ္ပဒံ အတ္တနိ သမ္ပဿမာနော ဘိယျော ပလ္လောမမာပါဒိံ အရညေ ဝိဟာရာယ.

၄၈. ‘‘တဿ မယှံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဧတဒဟောသိ – ‘ယေ ခေါ ကေစိ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဒုပ္ပညာ ဧဠမူဂါ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝန္တိ၊ ဒုပ္ပညဧဠမူဂသန္ဒောသဟေတု ဟဝေ တေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ အကုသလံ ဘယဘေရဝံ အဝှါယန္တိ. န ခေါ ပနာဟံ ဒုပ္ပညော ဧဠမူဂေါ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝါမိ၊ ပညာသမ္ပန္နောဟမသ္မိ. ယေ ဟိ ဝေါ အရိယာ ပညာသမ္ပန္နာ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝန္တိ တေသမဟံ အညတရော’တိ. ဧတမဟံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ပညာသမ္ပဒံ အတ္တနိ သမ္ပဿမာနော ဘိယျော ပလ္လောမမာပါဒိံ အရညေ ဝိဟာရာယ.

သောဠသပရိယာယံ နိဋ္ဌိတံ.

၄၉. ‘‘တဿ မယှံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဧတဒဟောသိ – ‘ယံနူနာဟံ ယာ တာ ရတ္တိယော အဘိညာတာ အဘိလက္ခိတာ – စာတုဒ္ဒသီ ပဉ္စဒသီ အဋ္ဌမီ စ ပက္ခဿ – တထာရူပါသု ရတ္တီသု ယာနိ တာနိ အာရာမစေတိယာနိ ဝနစေတိယာနိ ရုက္ခစေတိယာနိ ဘိံသနကာနိ သလောမဟံသာနိ တထာရူပေသု သေနာသနေသု ဝိဟရေယျံ အပ္ပေဝ နာမာဟံ ဘယဘေရဝံ ပဿေယျ’န္တိ. သော ခေါ အဟံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ အပရေန သမယေန ယာ တာ ရတ္တိယော အဘိညာတာ အဘိလက္ခိတာ – စာတုဒ္ဒသီ ပဉ္စဒသီ အဋ္ဌမီ စ ပက္ခဿ – တထာရူပါသု ရတ္တီသု ယာနိ တာနိ အာရာမစေတိယာနိ ဝနစေတိယာနိ ရုက္ခစေတိယာနိ ဘိံသနကာနိ သလောမဟံသာနိ တထာရူပေသု သေနာသနေသု ဝိဟရာမိ. တတ္ထ စ မေ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဝိဟရတော မဂေါ ဝါ အာဂစ္ဆတိ၊ မောရော ဝါ ကဋ္ဌံ ပါတေတိ၊ ဝါတော ဝါ ပဏ္ဏကသဋံ [ပဏ္ဏသဋံ (သီ. ပီ.)] ဧရေတိ၊ တဿ မယှံ ဗြာဟ္မဏ ဧတဒဟောသိ [တဿ မယှံ ဧဝံ ဟောတိ (သီ. သျာ.)] – ‘ဧတံ နူန တံ ဘယဘေရဝံ အာဂစ္ဆတီ’တိ. တဿ မယှံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဧတဒဟောသိ – ‘ကိံ နု ခေါ အဟံ အညဒတ္ထု ဘယပဋိကင်္ခီ [ဘယပါဋိကင်္ခီ (သီ.)] ဝိဟရာမိ? ယံနူနာဟံ ယထာဘူတံ ယထာဘူတဿ [ယထာဘူတဿ ယထာဘူတဿ (သီ. သျာ.)] မေ တံ ဘယဘေရဝံ အာဂစ္ဆတိ၊ တထာဘူတံ တထာဘူတောဝ [ယထာဘူတော ယထာဘူတောဝ (သီ. သျာ.)] တံ ဘယဘေရဝံ ပဋိဝိနေယျ’န္တိ. တဿ မယှံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ စင်္ကမန္တဿ တံ ဘယဘေရဝံ အာဂစ္ဆတိ. သော ခေါ အဟံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ နေဝ တာဝ တိဋ္ဌာမိ န နိသီဒါမိ န နိပဇ္ဇာမိ၊ ယာဝ စင်္ကမန္တောဝ တံ ဘယဘေရဝံ ပဋိဝိနေမိ. တဿ မယှံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဌိတဿ တံ ဘယဘေရဝံ အာဂစ္ဆတိ. သော ခေါ အဟံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ နေဝ တာဝ စင်္ကမာမိ န နိသီဒါမိ န နိပဇ္ဇာမိ. ယာဝ ဌိတောဝ တံ ဘယဘေရဝံ ပဋိဝိနေမိ. တဿ မယှံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ နိသိန္နဿ တံ ဘယဘေရဝံ အာဂစ္ဆတိ. သော ခေါ အဟံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ နေဝ တာဝ နိပဇ္ဇာမိ န တိဋ္ဌာမိ န စင်္ကမာမိ၊ ယာဝ နိသိန္နောဝ တံ ဘယဘေရဝံ ပဋိဝိနေမိ. တဿ မယှံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ နိပန္နဿ တံ ဘယဘေရဝံ အာဂစ္ဆတိ. သော ခေါ အဟံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ နေဝ တာဝ နိသီဒါမိ န တိဋ္ဌာမိ န စင်္ကမာမိ၊ ယာဝ နိပန္နောဝ တံ ဘယဘေရဝံ ပဋိဝိနေမိ.

၅၀. ‘‘သန္တိ ခေါ ပန၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ရတ္တိံယေဝ သမာနံ ဒိဝါတိ သဉ္ဇာနန္တိ၊ ဒိဝါယေဝ သမာနံ ရတ္တီတိ သဉ္ဇာနန္တိ. ဣဒမဟံ တေသံ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ သမ္မောဟဝိဟာရသ္မိံ ဝဒါမိ. အဟံ ခေါ ပန၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ရတ္တိံယေဝ သမာနံ ရတ္တီတိ သဉ္ဇာနာမိ၊ ဒိဝါယေဝ သမာနံ ဒိဝါတိ သဉ္ဇာနာမိ. ယံ ခေါ တံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘အသမ္မောဟဓမ္မော သတ္တော လောကေ ဥပ္ပန္နော ဗဟုဇနဟိတာယ ဗဟုဇနသုခါယ လောကာနုကမ္ပာယ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဒေဝမနုဿာန’န္တိ၊ မမေဝ တံ သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘အသမ္မောဟဓမ္မော သတ္တော လောကေ ဥပ္ပန္နော ဗဟုဇနဟိတာယ ဗဟုဇနသုခါယ လောကာနုကမ္ပာယ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဒေဝမနုဿာန’န္တိ.

၅၁. ‘‘အာရဒ္ဓံ ခေါ ပန မေ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဝီရိယံ အဟောသိ အသလ္လီနံ၊ ဥပဋ္ဌိတာ သတိ အသမ္မုဋ္ဌာ [အပ္ပမ္မုဋ္ဌာ (သျာ.)]၊ ပဿဒ္ဓေါ ကာယော အသာရဒ္ဓေါ၊ သမာဟိတံ စိတ္တံ ဧကဂ္ဂံ. သော ခေါ အဟံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ သဝိတက္ကံ သဝိစာရံ ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခံ ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟာသိံ. ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ အဇ္ဈတ္တံ သမ္ပသာဒနံ စေတသော ဧကောဒိဘာဝံ အဝိတက္ကံ အဝိစာရံ သမာဓိဇံ ပီတိသုခံ ဒုတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟာသိံ. ပီတိယာ စ ဝိရာဂါ ဥပေက္ခကော စ ဝိဟာသိံ၊ သတော စ သမ္ပဇာနော သုခဉ္စ ကာယေန ပဋိသံဝေဒေသိံ၊ ယံ တံ အရိယာ အာစိက္ခန္တိ – ‘ဥပေက္ခကော သတိမာ သုခဝိဟာရီ’တိ တတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟာသိံ. သုခဿ စ ပဟာနာ ဒုက္ခဿ စ ပဟာနာ ပုဗ္ဗေဝ သောမနဿဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာ အဒုက္ခမသုခံ ဥပေက္ခာသတိပါရိသုဒ္ဓိံ စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟာသိံ.

၅၂. ‘‘သော ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏာယ စိတ္တံ အဘိနိန္နာမေသိံ. သော အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရာမိ၊ သေယျထိဒံ – ဧကမ္ပိ ဇာတိံ ဒွေပိ ဇာတိယော တိဿောပိ ဇာတိယော စတဿောပိ ဇာတိယော ပဉ္စပိ ဇာတိယော ဒသပိ ဇာတိယော ဝီသမ္ပိ ဇာတိယော တိံသမ္ပိ ဇာတိယော စတ္တာလီသမ္ပိ ဇာတိယော ပညာသမ္ပိ ဇာတိယော ဇာတိသတမ္ပိ ဇာတိသဟဿမ္ပိ ဇာတိသတသဟဿမ္ပိ အနေကေပိ သံဝဋ္ဋကပ္ပေ အနေကေပိ ဝိဝဋ္ဋကပ္ပေ အနေကေပိ သံဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋကပ္ပေ – ‘အမုတြာသိံ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော ဧဝံဝဏ္ဏော ဧဝမာဟာရော ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒီ ဧဝမာယုပရိယန္တော၊ သော တတော စုတော အမုတြ ဥဒပါဒိံ၊ တတြာပါသိံ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော ဧဝံဝဏ္ဏော ဧဝမာဟာရော ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒီ ဧဝမာယုပရိယန္တော၊ သော တတော စုတော ဣဓူပပန္နော’တိ. ဣတိ သာကာရံ သဥဒ္ဒေသံ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရာမိ. အယံ ခေါ မေ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ရတ္တိယာ ပဌမေ ယာမေ ပဌမာ ဝိဇ္ဇာ အဓိဂတာ၊ အဝိဇ္ဇာ ဝိဟတာ ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပန္နာ၊ တမော ဝိဟတော အာလောကော ဥပ္ပန္နော၊ ယထာ တံ အပ္ပမတ္တဿ အာတာပိနော ပဟိတတ္တဿ ဝိဟရတော.

၅၃. ‘‘သော ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ သတ္တာနံ စုတူပပါတဉာဏာယ စိတ္တံ အဘိနိန္နာမေသိံ. သော ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန သတ္တေ ပဿာမိ စဝမာနေ ဥပပဇ္ဇမာနေ ဟီနေ ပဏီတေ သုဝဏ္ဏေ ဒုဗ္ဗဏ္ဏေ သုဂတေ ဒုဂ္ဂတေ ယထာကမ္မူပဂေ သတ္တေ ပဇာနာမိ – ‘ဣမေ ဝတ ဘောန္တော သတ္တာ ကာယဒုစ္စရိတေန သမန္နာဂတာ ဝစီဒုစ္စရိတေန သမန္နာဂတာ မနောဒုစ္စရိတေန သမန္နာဂတာ အရိယာနံ ဥပဝါဒကာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကမ္မသမာဒါနာ၊ တေ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပန္နာ. ဣမေ ဝါ ပန ဘောန္တော သတ္တာ ကာယသုစရိတေန သမန္နာဂတာ ဝစီသုစရိတေန သမန္နာဂတာ မနောသုစရိတေန သမန္နာဂတာ အရိယာနံ အနုပဝါဒကာ သမ္မာဒိဋ္ဌိကာ သမ္မာဒိဋ္ဌိကမ္မသမာဒါနာ၊ တေ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပန္နာ’တိ. ဣတိ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန သတ္တေ ပဿာမိ စဝမာနေ ဥပပဇ္ဇမာနေ ဟီနေ ပဏီတေ သုဝဏ္ဏေ ဒုဗ္ဗဏ္ဏေ သုဂတေ ဒုဂ္ဂတေ ယထာကမ္မူပဂေ သတ္တေ ပဇာနာမိ. အယံ ခေါ မေ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ရတ္တိယာ မဇ္ဈိမေ ယာမေ ဒုတိယာ ဝိဇ္ဇာ အဓိဂတာ၊ အဝိဇ္ဇာ ဝိဟတာ ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပန္နာ၊ တမော ဝိဟတော အာလောကော ဥပ္ပန္နော၊ ယထာ တံ အပ္ပမတ္တဿ အာတာပိနော ပဟိတတ္တဿ ဝိဟရတော.

၅၄. ‘‘သော ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ အာသဝါနံ ခယဉာဏာယ စိတ္တံ အဘိနိန္နာမေသိံ. သော ‘ဣဒံ ဒုက္ခ’န္တိ ယထာဘူတံ အဗ္ဘညာသိံ၊ ‘အယံ ဒုက္ခသမုဒယော’တိ ယထာဘူတံ အဗ္ဘညာသိံ၊ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓော’တိ ယထာဘူတံ အဗ္ဘညာသိံ၊ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ ယထာဘူတံ အဗ္ဘညာသိံ. ‘ဣမေ အာသဝါ’တိ ယထာဘူတံ အဗ္ဘညာသိံ၊ ‘အယံ အာသဝသမုဒယော’တိ ယထာဘူတံ အဗ္ဘညာသိံ၊ ‘အယံ အာသဝနိရောဓော’တိ ယထာဘူတံ အဗ္ဘညာသိံ၊ ‘အယံ အာသဝနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ ယထာဘူတံ အဗ္ဘညာသိံ. တဿ မေ ဧဝံ ဇာနတော ဧဝံ ပဿတော ကာမာသဝါပိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စိတ္ထ၊ ဘဝါသဝါပိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စိတ္ထ၊ အဝိဇ္ဇာသဝါပိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စိတ္ထ. ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ အဟောသိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ၊ ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကတံ ကရဏီယံ၊ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ အဗ္ဘညာသိံ. အယံ ခေါ မေ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ရတ္တိယာ ပစ္ဆိမေ ယာမေ တတိယာ ဝိဇ္ဇာ အဓိဂတာ၊ အဝိဇ္ဇာ ဝိဟတာ ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပန္နာ၊ တမော ဝိဟတော အာလောကော ဥပ္ပန္နော၊ ယထာ တံ အပ္ပမတ္တဿ အာတာပိနော ပဟိတတ္တဿ ဝိဟရတော.

၅၅. ‘‘သိယာ ခေါ ပန တေ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဧဝမဿ – ‘အဇ္ဇာပိ နူန သမဏော ဂေါတမော အဝီတရာဂေါ အဝီတဒေါသော အဝီတမောဟော၊ တသ္မာ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝတီ’တိ. န ခေါ ပနေတံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဧဝံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဒွေ ခေါ အဟံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ အတ္ထဝသေ သမ္ပဿမာနော အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ ပဋိသေဝါမိ – အတ္တနော စ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရံ သမ္ပဿမာနော၊ ပစ္ဆိမဉ္စ ဇနတံ အနုကမ္ပမာနော’’တိ.

၅၆. ‘‘အနုကမ္ပိတရူပါ ဝတာယံ ဘောတာ ဂေါတမေန ပစ္ဆိမာ ဇနတာ၊ ယထာ တံ အရဟတာ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေန. အဘိက္ကန္တံ၊ ဘော ဂေါတမ! အဘိက္ကန္တံ၊ ဘော ဂေါတမ! သေယျထာပိ၊ ဘော ဂေါတမ၊ နိက္ကုဇ္ဇိတံ ဝါ ဥက္ကုဇ္ဇေယျ၊ ပဋိစ္ဆန္နံ ဝါ ဝိဝရေယျ၊ မူဠှဿ ဝါ မဂ္ဂံ အာစိက္ခေယျ၊ အန္ဓကာရေ ဝါ တေလပဇ္ဇောတံ ဓာရေယျ – ‘စက္ခုမန္တော ရူပါနိ ဒက္ခန္တီ’တိ၊ ဧဝမေဝံ ဘောတာ ဂေါတမေန အနေကပရိယာယေန ဓမ္မော ပကာသိတော. ဧသာဟံ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ ဓမ္မဉ္စ ဘိက္ခုသံဃဉ္စ. ဥပါသကံ မံ ဘဝံ ဂေါတမော ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတ’’န္တိ.

ဘယဘေရဝသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ စတုတ္ထံ.

၅. အနင်္ဂဏသုတ္တံ

၅၇. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တတြ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အာဝုသော၊ ဘိက္ခဝေ’’တိ. ‘‘အာဝုသော’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ပစ္စဿောသုံ. အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဧတဒဝေါစ –

‘‘စတ္တာရောမေ၊ အာဝုသော၊ ပုဂ္ဂလာ သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနာ လောကသ္မိံ. ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓာဝုသော၊ ဧကစ္စော ပုဂ္ဂလော သာင်္ဂဏောဝ သမာနော ‘အတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ အင်္ဂဏ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. ဣဓ ပနာဝုသော၊ ဧကစ္စော ပုဂ္ဂလော သာင်္ဂဏောဝ သမာနော ‘အတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ အင်္ဂဏ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ဣဓာဝုသော၊ ဧကစ္စော ပုဂ္ဂလော အနင်္ဂဏောဝ သမာနော ‘နတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ အင်္ဂဏ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. ဣဓ ပနာဝုသော၊ ဧကစ္စော ပုဂ္ဂလော အနင်္ဂဏောဝ သမာနော ‘နတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ အင်္ဂဏ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. တတြာဝုသော၊ ယွာယံ ပုဂ္ဂလော သာင်္ဂဏောဝ သမာနော ‘အတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ အင်္ဂဏ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ၊ အယံ ဣမေသံ ဒွိန္နံ ပုဂ္ဂလာနံ သာင်္ဂဏာနံယေဝ သတံ ဟီနပုရိသော အက္ခာယတိ. တတြာဝုသော၊ ယွာယံ ပုဂ္ဂလော သာင်္ဂဏောဝ သမာနော ‘အတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ အင်္ဂဏ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ အယံ ဣမေသံ ဒွိန္နံ ပုဂ္ဂလာနံ သာင်္ဂဏာနံယေဝ သတံ သေဋ္ဌပုရိသော အက္ခာယတိ. တတြာဝုသော၊ ယွာယံ ပုဂ္ဂလော အနင်္ဂဏောဝ သမာနော ‘နတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ အင်္ဂဏ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ၊ အယံ ဣမေသံ ဒွိန္နံ ပုဂ္ဂလာနံ အနင်္ဂဏာနံယေဝ သတံ ဟီနပုရိသော အက္ခာယတိ. တတြာဝုသော၊ ယွာယံ ပုဂ္ဂလော အနင်္ဂဏောဝ သမာနော ‘နတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ အင်္ဂဏ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ အယံ ဣမေသံ ဒွိန္နံ ပုဂ္ဂလာနံ အနင်္ဂဏာနံယေဝ သတံ သေဋ္ဌပုရိသော အက္ခာယတီ’’တိ.

၅၈. ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ –

‘‘ကော နု ခေါ၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ဟေတု ကော ပစ္စယော ယေနိမေသံ ဒွိန္နံ ပုဂ္ဂလာနံ သာင်္ဂဏာနံယေဝ သတံ ဧကော ဟီနပုရိသော အက္ခာယတိ၊ ဧကော သေဋ္ဌပုရိသော အက္ခာယတိ? ကော ပနာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ဟေတု ကော ပစ္စယော ယေနိမေသံ ဒွိန္နံ ပုဂ္ဂလာနံ အနင်္ဂဏာနံယေဝ သတံ ဧကော ဟီနပုရိသော အက္ခာယတိ၊ ဧကော သေဋ္ဌပုရိသော အက္ခာယတီ’’တိ?

၅၉. ‘‘တတြာဝုသော၊ ယွာယံ ပုဂ္ဂလော သာင်္ဂဏောဝ သမာနော ‘အတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ အင်္ဂဏ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ၊ တဿေတံ ပါဋိကင်္ခံ – န ဆန္ဒံ ဇနေဿတိ န ဝါယမိဿတိ န ဝီရိယံ အာရဘိဿတိ တဿင်္ဂဏဿ ပဟာနာယ၊ သော သရာဂေါ သဒေါသော သမောဟော သာင်္ဂဏော သံကိလိဋ္ဌစိတ္တော ကာလံ ကရိဿတိ. သေယျထာပိ၊ အာဝုသော၊ ကံသပါတိ အာဘတာ အာပဏာ ဝါ ကမ္မာရကုလာ ဝါ ရဇေန စ မလေန စ ပရိယောနဒ္ဓါ. တမေနံ သာမိကာ န စေဝ ပရိဘုဉ္ဇေယျုံ န စ ပရိယောဒပေယျုံ [ပရိယောဒါပေယျုံ (?)]၊ ရဇာပထေ စ နံ နိက္ခိပေယျုံ. ဧဝဉှိ သာ၊ အာဝုသော၊ ကံသပါတိ အပရေန သမယေန သံကိလိဋ္ဌတရာ အဿ မလဂ္ဂဟိတာ’’တိ? ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ယွာယံ ပုဂ္ဂလော သာင်္ဂဏောဝ သမာနော ‘အတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ အင်္ဂဏ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ၊ တဿေတံ ပါဋိကင်္ခံ – န ဆန္ဒံ ဇနေဿတိ န ဝါယမိဿတိ န ဝီရိယံ အာရဘိဿတိ တဿင်္ဂဏဿ ပဟာနာယ၊ သော သရာဂေါ သဒေါသော သမောဟော သာင်္ဂဏော သံကိလိဋ္ဌစိတ္တော ကာလံ ကရိဿတိ.

‘‘တတြာဝုသော၊ ယွာယံ ပုဂ္ဂလော သာင်္ဂဏောဝ သမာနော ‘အတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ အင်္ဂဏ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ တဿေတံ ပါဋိကင်္ခံ – ဆန္ဒံ ဇနေဿတိ ဝါယမိဿတိ ဝီရိယံ အာရဘိဿတိ တဿင်္ဂဏဿ ပဟာနာယ၊ သော အရာဂေါ အဒေါသော အမောဟော အနင်္ဂဏော အသံကိလိဋ္ဌစိတ္တော ကာလံ ကရိဿတိ. သေယျထာပိ၊ အာဝုသော၊ ကံသပါတိ အာဘတာ အာပဏာ ဝါ ကမ္မာရကုလာ ဝါ ရဇေန စ မလေန စ ပရိယောနဒ္ဓါ. တမေနံ သာမိကာ ပရိဘုဉ္ဇေယျုဉ္စေဝ ပရိယောဒပေယျုဉ္စ၊ န စ နံ ရဇာပထေ နိက္ခိပေယျုံ. ဧဝဉှိ သာ၊ အာဝုသော၊ ကံသပါတိ အပရေန သမယေန ပရိသုဒ္ဓတရာ အဿ ပရိယောဒါတာ’’တိ? ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ယွာယံ ပုဂ္ဂလော သာင်္ဂဏောဝ သမာနော ‘အတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ အင်္ဂဏ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ တဿေတံ ပါဋိကင်္ခံ – ဆန္ဒံ ဇနေဿတိ ဝါယမိဿတိ ဝီရိယံ အာရဘိဿတိ တဿင်္ဂဏဿ ပဟာနာယ၊ သော အရာဂေါ အဒေါသော အမောဟော အနင်္ဂဏော အသံကိလိဋ္ဌစိတ္တော ကာလံ ကရိဿတိ.

‘‘တတြာဝုသော၊ ယွာယံ ပုဂ္ဂလော အနင်္ဂဏောဝ သမာနော ‘နတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ အင်္ဂဏ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ၊ တဿေတံ ပါဋိကင်္ခံ – သုဘနိမိတ္တံ မနသိ ကရိဿတိ၊ တဿ သုဘနိမိတ္တဿ မနသိကာရာ ရာဂေါ စိတ္တံ အနုဒ္ဓံသေဿတိ၊ သော သရာဂေါ သဒေါသော သမောဟော သာင်္ဂဏော သံကိလိဋ္ဌစိတ္တော ကာလံ ကရိဿတိ. သေယျထာပိ၊ အာဝုသော၊ ကံသပါတိ အာဘတာ အာပဏာ ဝါ ကမ္မာရကုလာ ဝါ ပရိသုဒ္ဓါ ပရိယောဒါတာ. တမေနံ သာမိကာ န စေဝ ပရိဘုဉ္ဇေယျုံ န စ ပရိယောဒပေယျုံ၊ ရဇာပထေ စ နံ နိက္ခိပေယျုံ. ဧဝဉှိ သာ၊ အာဝုသော၊ ကံသပါတိ အပရေန သမယေန သံကိလိဋ္ဌတရာ အဿ မလဂ္ဂဟိတာ’’တိ? ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ယွာယံ ပုဂ္ဂလော အနင်္ဂဏောဝ သမာနော ‘နတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ အင်္ဂဏ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ၊ တဿေတံ ပါဋိကင်္ခံ – သုဘနိမိတ္တံ မနသိ ကရိဿတိ၊ တဿ သုဘနိမိတ္တဿ မနသိကာရာ ရာဂေါ စိတ္တံ အနုဒ္ဓံသေဿတိ၊သော သရာဂေါ သဒေါသော သမောဟော သာင်္ဂဏော သံကိလိဋ္ဌစိတ္တောကာလံကရိဿတိ.

‘‘တတြာဝုသော၊ ယွာယံ ပုဂ္ဂလော အနင်္ဂဏောဝ သမာနော ‘နတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ အင်္ဂဏ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ တဿေတံ ပါဋိကင်္ခံ – သုဘနိမိတ္တံ န မနသိ ကရိဿတိ၊ တဿ သုဘနိမိတ္တဿ အမနသိကာရာ ရာဂေါ စိတ္တံ နာနုဒ္ဓံသေဿတိ၊ သော အရာဂေါ အဒေါသော အမောဟော အနင်္ဂဏော အသံကိလိဋ္ဌစိတ္တော ကာလံ ကရိဿတိ. သေယျထာပိ၊ အာဝုသော၊ ကံသပါတိ အာဘတာ အာပဏာ ဝါ ကမ္မာရကုလာ ဝါ ပရိသုဒ္ဓါ ပရိယောဒါတာ. တမေနံ သာမိကာ ပရိဘုဉ္ဇေယျုဉ္စေဝ ပရိယောဒပေယျုဉ္စ၊ န စ နံ ရဇာပထေ နိက္ခိပေယျုံ. ဧဝဉှိ သာ၊ အာဝုသော၊ ကံသပါတိ အပရေန သမယေန ပရိသုဒ္ဓတရာ အဿ ပရိယောဒါတာ’’တိ? ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ယွာယံ ပုဂ္ဂလော အနင်္ဂဏောဝ သမာနော ‘နတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ အင်္ဂဏ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ တဿေတံ ပါဋိကင်္ခံ – သုဘနိမိတ္တံ န မနသိ ကရိဿတိ၊ တဿ သုဘနိမိတ္တဿ အမနသိကာရာ ရာဂေါ စိတ္တံ နာနုဒ္ဓံသေဿတိ၊ သော အရာဂေါ အဒေါသော အမောဟော အနင်္ဂဏော အသံကိလိဋ္ဌစိတ္တော ကာလံ ကရိဿတိ.

‘‘အယံ ခေါ၊ အာဝုသော မောဂ္ဂလ္လာန၊ ဟေတု အယံ ပစ္စယော ယေနိမေသံ ဒွိန္နံ ပုဂ္ဂလာနံ သာင်္ဂဏာနံယေဝ သတံ ဧကော ဟီနပုရိသော အက္ခာယတိ၊ ဧကော သေဋ္ဌပုရိသော အက္ခာယတိ. အယံ ပနာဝုသော မောဂ္ဂလ္လာန၊ ဟေတု အယံ ပစ္စယော ယေနိမေသံ ဒွိန္နံ ပုဂ္ဂလာနံ အနင်္ဂဏာနံယေဝ သတံ ဧကော ဟီနပုရိသော အက္ခာယတိ၊ ဧကော သေဋ္ဌပုရိသော အက္ခာယတီ’’တိ.

၆၀. ‘‘အင်္ဂဏံ အင်္ဂဏန္တိ၊ အာဝုသော၊ ဝုစ္စတိ. ကိဿ နု ခေါ ဧတံ၊ အာဝုသော၊ အဓိဝစနံ ယဒိဒံ အင်္ဂဏ’’န္တိ? ‘‘ပါပကာနံ ခေါ ဧတံ၊ အာဝုသော၊ အကုသလာနံ ဣစ္ဆာဝစရာနံ အဓိဝစနံ၊ ယဒိဒံ အင်္ဂဏ’’န္တိ.

‘‘ဌာနံ ခေါ ပနေတံ၊ အာဝုသော၊ ဝိဇ္ဇတိ ယံ ဣဓေကစ္စဿ ဘိက္ခုနော ဧဝံ ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘အာပတ္တိဉ္စ ဝတ အာပန္နော အဿံ၊ န စ မံ ဘိက္ခူ ဇာနေယျုံ အာပတ္တိံ အာပန္နော’တိ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ၊ အာဝုသော၊ ဝိဇ္ဇတိ ယံ တံ ဘိက္ခုံ ဘိက္ခူ ဇာနေယျုံ – ‘အာပတ္တိံ အာပန္နော’တိ. ‘ဇာနန္တိ မံ ဘိက္ခူ အာပတ္တိံ အာပန္နော’တိ – ဣတိ သော ကုပိတော ဟောတိ အပ္ပတီတော. ယော စေဝ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ကောပေါ ယော စ အပ္ပစ္စယော – ဥဘယမေတံ အင်္ဂဏံ.

‘‘ဌာနံ ခေါ ပနေတံ၊ အာဝုသော၊ ဝိဇ္ဇတိ ယံ ဣဓေကစ္စဿ ဘိက္ခုနော ဧဝံ ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘အာပတ္တိဉ္စ ဝတ အာပန္နော အဿံ၊ အနုရဟော မံ ဘိက္ခူ စောဒေယျုံ၊ နော သံဃမဇ္ဈေ’တိ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ၊ အာဝုသော၊ ဝိဇ္ဇတိ ယံ တံ ဘိက္ခုံ ဘိက္ခူ သံဃမဇ္ဈေ စောဒေယျုံ၊ နော အနုရဟော. ‘သံဃမဇ္ဈေ မံ ဘိက္ခူ စောဒေန္တိ၊ နော အနုရဟော’တိ – ဣတိ သော ကုပိတော ဟောတိ အပ္ပတီတော. ယော စေဝ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ကောပေါ ယော စ အပ္ပစ္စယော – ဥဘယမေတံ အင်္ဂဏံ.

‘‘ဌာနံ ခေါ ပနေတံ၊ အာဝုသော၊ ဝိဇ္ဇတိ ယံ ဣဓေကစ္စဿ ဘိက္ခုနော ဧဝံ ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘အာပတ္တိဉ္စ ဝတ အာပန္နော အဿံ၊ သပ္ပဋိပုဂ္ဂလော မံ စောဒေယျ၊ နော အပ္ပဋိပုဂ္ဂလော’တိ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ၊ အာဝုသော၊ ဝိဇ္ဇတိ ယံ တံ ဘိက္ခုံ အပ္ပဋိပုဂ္ဂလော စောဒေယျ၊ နော သပ္ပဋိပုဂ္ဂလော. ‘အပ္ပဋိပုဂ္ဂလော မံ စောဒေတိ၊ နော သပ္ပဋိပုဂ္ဂလော’တိ – ဣတိ သော ကုပိတော ဟောတိ အပ္ပတီတော. ယော စေဝ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ကောပေါ ယော စ အပ္ပစ္စယော – ဥဘယမေတံ အင်္ဂဏံ.

‘‘ဌာနံ ခေါ ပနေတံ၊ အာဝုသော၊ ဝိဇ္ဇတိ ယံ ဣဓေကစ္စဿ ဘိက္ခုနော ဧဝံ ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘အဟော ဝတ မမေဝ သတ္ထာ ပဋိပုစ္ဆိတွာ ပဋိပုစ္ဆိတွာ ဘိက္ခူနံ ဓမ္မံ ဒေသေယျ၊ န အညံ ဘိက္ခုံ သတ္ထာ ပဋိပုစ္ဆိတွာ ပဋိပုစ္ဆိတွာ ဘိက္ခူနံ ဓမ္မံ ဒေသေယျာ’တိ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ၊ အာဝုသော၊ ဝိဇ္ဇတိ ယံ အညံ ဘိက္ခုံ သတ္ထာ ပဋိပုစ္ဆိတွာ ပဋိပုစ္ဆိတွာ ဘိက္ခူနံ ဓမ္မံ ဒေသေယျ၊ န တံ ဘိက္ခုံ သတ္ထာ ပဋိပုစ္ဆိတွာ ပဋိပုစ္ဆိတွာ ဘိက္ခူနံ ဓမ္မံ ဒေသေယျ. ‘အညံ ဘိက္ခုံ သတ္ထာ ပဋိပုစ္ဆိတွာ ပဋိပုစ္ဆိတွာ ဘိက္ခူနံ ဓမ္မံ ဒေသေတိ၊ န မံ သတ္ထာ ပဋိပုစ္ဆိတွာ ပဋိပုစ္ဆိတွာ ဘိက္ခူနံ ဓမ္မံ ဒေသေတီ’တိ – ဣတိ သော ကုပိတော ဟောတိ အပ္ပတီတော. ယော စေဝ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ကောပေါ ယော စ အပ္ပစ္စယော – ဥဘယမေတံ အင်္ဂဏံ.

‘‘ဌာနံ ခေါ ပနေတံ၊ အာဝုသော၊ ဝိဇ္ဇတိ ယံ ဣဓေကစ္စဿ ဘိက္ခုနော ဧဝံ ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘အဟော ဝတ မမေဝ ဘိက္ခူ ပုရက္ခတွာ ပုရက္ခတွာ ဂါမံ ဘတ္တာယ ပဝိသေယျုံ၊ န အညံ ဘိက္ခုံ ဘိက္ခူ ပုရက္ခတွာ ပုရက္ခတွာ ဂါမံ ဘတ္တာယ ပဝိသေယျု’န္တိ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ၊ အာဝုသော၊ ဝိဇ္ဇတိ ယံ အညံ ဘိက္ခုံ ဘိက္ခူ ပုရက္ခတွာ ပုရက္ခတွာ ဂါမံ ဘတ္တာယ ပဝိသေယျုံ၊ န တံ ဘိက္ခုံ ဘိက္ခူ ပုရက္ခတွာ ပုရက္ခတွာ ဂါမံ ဘတ္တာယ ပဝိသေယျုံ. ‘အညံ ဘိက္ခုံ ဘိက္ခူ ပုရက္ခတွာ ပုရက္ခတွာ ဂါမံ ဘတ္တာယ ပဝိသန္တိ၊ န မံ ဘိက္ခူ ပုရက္ခတွာ ပုရက္ခတွာ ဂါမံ ဘတ္တာယ ပဝိသန္တီ’တိ – ဣတိ သော ကုပိတော ဟောတိ အပ္ပတီတော. ယော စေဝ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ကောပေါ ယော စ အပ္ပစ္စယော – ဥဘယမေတံ အင်္ဂဏံ.

‘‘ဌာနံ ခေါ ပနေတံ၊ အာဝုသော၊ ဝိဇ္ဇတိ ယံ ဣဓေကစ္စဿ ဘိက္ခုနော ဧဝံ ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘အဟော ဝတ အဟမေဝ လဘေယျံ ဘတ္တဂ္ဂေ အဂ္ဂါသနံ အဂ္ဂေါဒကံ အဂ္ဂပိဏ္ဍံ၊ န အညော ဘိက္ခု လဘေယျ ဘတ္တဂ္ဂေ အဂ္ဂါသနံ အဂ္ဂေါဒကံ အဂ္ဂပိဏ္ဍ’န္တိ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ၊ အာဝုသော၊ ဝိဇ္ဇတိ ယံ အညော ဘိက္ခု လဘေယျ ဘတ္တဂ္ဂေ အဂ္ဂါသနံ အဂ္ဂေါဒကံ အဂ္ဂပိဏ္ဍံ၊ န သော ဘိက္ခု လဘေယျ ဘတ္တဂ္ဂေ အဂ္ဂါသနံ အဂ္ဂေါဒကံ အဂ္ဂပိဏ္ဍံ. ‘အညော ဘိက္ခု လဘတိ ဘတ္တဂ္ဂေ အဂ္ဂါသနံ အဂ္ဂေါဒကံ အဂ္ဂပိဏ္ဍံ၊ နာဟံ လဘာမိ ဘတ္တဂ္ဂေ အဂ္ဂါသနံ အဂ္ဂေါဒကံ အဂ္ဂပိဏ္ဍ’န္တိ – ဣတိ သော ကုပိတော ဟောတိ အပ္ပတီတော. ယော စေဝ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ကောပေါ ယော စ အပ္ပစ္စယော – ဥဘယမေတံ အင်္ဂဏံ.

‘‘ဌာနံ ခေါ ပနေတံ၊ အာဝုသော၊ ဝိဇ္ဇတိ ယံ ဣဓေကစ္စဿ ဘိက္ခုနော ဧဝံ ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘အဟော ဝတ အဟမေဝ ဘတ္တဂ္ဂေ ဘုတ္တာဝီ အနုမောဒေယျံ၊ န အညော ဘိက္ခု ဘတ္တဂ္ဂေ ဘုတ္တာဝီ အနုမောဒေယျာ’တိ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ၊ အာဝုသော၊ ဝိဇ္ဇတိ ယံ အညော ဘိက္ခု ဘတ္တဂ္ဂေ ဘုတ္တာဝီ အနုမောဒေယျ၊ န သော ဘိက္ခု ဘတ္တဂ္ဂေ ဘုတ္တာဝီ အနုမောဒေယျ. ‘အညော ဘိက္ခု ဘတ္တဂ္ဂေ ဘုတ္တာဝီ အနုမောဒတိ၊ နာဟံ ဘတ္တဂ္ဂေ ဘုတ္တာဝီ အနုမောဒါမီ’တိ – ဣတိ သော ကုပိတော ဟောတိ အပ္ပတီတော. ယော စေဝ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ကောပေါ ယော စ အပ္ပစ္စယော – ဥဘယမေတံ အင်္ဂဏံ.

‘‘ဌာနံ ခေါ ပနေတံ၊ အာဝုသော၊ ဝိဇ္ဇတိ ယံ ဣဓေကစ္စဿ ဘိက္ခုနော ဧဝံ ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘အဟော ဝတ အဟမေဝ အာရာမဂတာနံ ဘိက္ခူနံ ဓမ္မံ ဒေသေယျံ၊ န အညော ဘိက္ခု အာရာမဂတာနံ ဘိက္ခူနံ ဓမ္မံ ဒေသေယျာ’တိ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ၊ အာဝုသော၊ ဝိဇ္ဇတိ ယံ အညော ဘိက္ခု အာရာမဂတာနံ ဘိက္ခူနံ ဓမ္မံ ဒေသေယျ၊ န သော ဘိက္ခု အာရာမဂတာနံ ဘိက္ခူနံ ဓမ္မံ ဒေသေယျ. ‘အညော ဘိက္ခု အာရာမဂတာနံ ဘိက္ခူနံ ဓမ္မံ ဒေသေတိ၊ နာဟံ အာရာမဂတာနံ ဘိက္ခူနံ ဓမ္မံ ဒေသေမီ’တိ – ဣတိ သော ကုပိတော ဟောတိ အပ္ပတီတော. ယော စေဝ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ကောပေါ ယော စ အပ္ပစ္စယော – ဥဘယမေတံ အင်္ဂဏံ.

‘‘ဌာနံ ခေါ ပနေတံ၊ အာဝုသော၊ ဝိဇ္ဇတိ ယံ ဣဓေကစ္စဿ ဘိက္ခုနော ဧဝံ ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘အဟော ဝတ အဟမေဝ အာရာမဂတာနံ ဘိက္ခုနီနံ ဓမ္မံ ဒေသေယျံ။ပေ။ ဥပါသကာနံ ဓမ္မံ ဒေသေယျံ။ပေ။ ဥပါသိကာနံ ဓမ္မံ ဒေသေယျံ၊ န အညော ဘိက္ခု အာရာမဂတာနံ ဥပါသိကာနံ ဓမ္မံ ဒေသေယျာ’တိ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ၊ အာဝုသော၊ ဝိဇ္ဇတိ ယံ အညော ဘိက္ခု အာရာမဂတာနံ ဥပါသိကာနံ ဓမ္မံ ဒေသေယျ၊ န သော ဘိက္ခု အာရာမဂတာနံ ဥပါသိကာနံ ဓမ္မံ ဒေသေယျ. ‘အညော ဘိက္ခု အာရာမဂတာနံ ဥပါသိကာနံ ဓမ္မံ ဒေသေတိ၊ နာဟံ အာရာမဂတာနံ ဥပါသိကာနံ ဓမ္မံ ဒေသေမီ’တိ – ဣတိ သော ကုပိတော ဟောတိ အပ္ပတီတော. ယော စေဝ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ကောပေါ ယော စ အပ္ပစ္စယော – ဥဘယမေတံ အင်္ဂဏံ.