၁၆. ဝီသတိနိပါတော

၁. အဓိမုတ္တတ္ထေရဂါထာ

၇၀၅. ‘‘ယညတ္ထံ ဝါ ဓနတ္ထံ ဝါ၊ ယေ ဟနာမ မယံ ပုရေ၊

အဝသေသံ [အဝသေ တံ (သီ. အဋ္ဌ. မူလပါဌော)၊ အဝသေသာနံ (အဋ္ဌ.?)] ဘယံ ဟောတိ၊ ဝေဓန္တိ ဝိလပန္တိ စ.

၇၀၆. ‘‘တဿ တေ နတ္ထိ ဘီတတ္တံ၊ ဘိယျော ဝဏ္ဏော ပသီဒတိ၊

ကသ္မာ န ပရိဒေဝေသိ၊ ဧဝရူပေ မဟဗ္ဘယေ.

၇၀၇. ‘‘နတ္ထိ စေတသိကံ ဒုက္ခံ၊ အနပေက္ခဿ ဂါမဏိ၊

အတိက္ကန္တာ ဘယာ သဗ္ဗေ၊ ခီဏသံယောဇနဿ ဝေ.

၇၀၈. ‘‘ခီဏာယ ဘဝနေတ္တိယာ၊ ဒိဋ္ဌေ ဓမ္မေ ယထာတထေ၊

န ဘယံ မရဏေ ဟောတိ၊ ဘာရနိက္ခေပနေ ယထာ.

၇၀၉. ‘‘သုစိဏ္ဏံ ဗြဟ္မစရိယံ မေ၊ မဂ္ဂေါ စာပိ သုဘာဝိတော၊

မရဏေ မေ ဘယံ နတ္ထိ၊ ရောဂါနမိဝ သင်္ခယေ.

၇၁၀. ‘‘သုစိဏ္ဏံ ဗြဟ္မစရိယံ မေ၊ မဂ္ဂေါ စာပိ သုဘာဝိတော၊

နိရဿာဒါ ဘဝါ ဒိဋ္ဌာ၊ ဝိသံ ပိတွာဝ [ပီတွာဝ (သီ.)] ဆဍ္ဍိတံ.

၇၁၁. ‘‘ပါရဂူ အနုပါဒါနော၊ ကတကိစ္စော အနာသဝေါ၊

တုဋ္ဌော အာယုက္ခယာ ဟောတိ၊ မုတ္တော အာဃာတနာ ယထာ.

၇၁၂. ‘‘ဥတ္တမံ ဓမ္မတံ ပတ္တော၊ သဗ္ဗလောကေ အနတ္ထိကော၊

အာဒိတ္တာဝ ဃရာ မုတ္တော၊ မရဏသ္မိံ န သောစတိ.

၇၁၃. ‘‘ယဒတ္ထိ သင်္ဂတံ ကိဉ္စိ၊ ဘဝေါ ဝါ ယတ္ထ လဗ္ဘတိ၊

သဗ္ဗံ အနိဿရံ ဧတံ၊ ဣတိ ဝုတ္တံ မဟေသိနာ.

၇၁၄. ‘‘ယော တံ တထာ ပဇာနာတိ၊ ယထာ ဗုဒ္ဓေန ဒေသိတံ၊

န ဂဏှာတိ ဘဝံ ကိဉ္စိ၊ သုတတ္တံဝ အယောဂုဠံ.

၇၁၅. ‘‘န မေ ဟောတိ ‘အဟောသိ’န္တိ၊ ‘ဘဝိဿ’န္တိ န ဟောတိ မေ၊

သင်္ခါရာ ဝိဂမိဿန္တိ၊ တတ္ထ ကာ ပရိဒေဝနာ.

၇၁၆. ‘‘သုဒ္ဓံ ဓမ္မသမုပ္ပါဒံ၊ သုဒ္ဓံ သင်္ခါရသန္တတိံ၊

ပဿန္တဿ ယထာဘူတံ၊ န ဘယံ ဟောတိ ဂါမဏိ.

၇၁၇. ‘‘တိဏကဋ္ဌသမံ လောကံ၊ ယဒါ ပညာယ ပဿတိ၊

မမတ္တံ သော အသံဝိန္ဒံ၊ ‘နတ္ထိ မေ’တိ န သောစတိ.

၇၁၈. ‘‘ဥက္ကဏ္ဌာမိ သရီရေန၊ ဘဝေနမှိ အနတ္ထိကော၊

သောယံ ဘိဇ္ဇိဿတိ ကာယော၊ အညော စ န ဘဝိဿတိ.

၇၁၉. ‘‘ယံ ဝေါ ကိစ္စံ သရီရေန၊ တံ ကရောထ ယဒိစ္ဆထ၊

န မေ တပ္ပစ္စယာ တတ္ထ၊ ဒေါသော ပေမဉ္စ ဟေဟိတိ’’.

၇၂၀. တဿ တံ ဝစနံ သုတွာ၊ အဗ္ဘုတံ လောမဟံသနံ၊

သတ္ထာနိ နိက္ခိပိတွာန၊ မာဏဝါ ဧတဒဗြဝုံ.

၇၂၁. ‘‘ကိံ ဘဒန္တေ ကရိတွာန၊ ကော ဝါ အာစရိယော တဝ၊

ကဿ သာသနမာဂမ္မ၊ လဗ္ဘတေ တံ အသောကတာ’’.

၇၂၂. ‘‘သဗ္ဗညူ သဗ္ဗဒဿာဝီ၊ ဇိနော အာစရိယော မမ၊

မဟာကာရုဏိကော သတ္ထာ၊ သဗ္ဗလောကတိကိစ္ဆကော.

၇၂၃. ‘‘တေနာယံ ဒေသိတော ဓမ္မော၊ ခယဂါမီ အနုတ္တရော၊

တဿ သာသနမာဂမ္မ၊ လဗ္ဘတေ တံ အသောကတာ’’.

၇၂၄. သုတွာန စောရာ ဣသိနော သုဘာသိတံ၊ နိက္ခိပ္ပ သတ္ထာနိ စ အာဝုဓာနိ စ၊

တမှာ စ ကမ္မာ ဝိရမိံသု ဧကေ၊ ဧကေ စ ပဗ္ဗဇ္ဇမရောစယိံသု.

၇၂၅. တေ ပဗ္ဗဇိတွာ သုဂတဿ သာသနေ၊ ဘာဝေတွ ဗောဇ္ဈင်္ဂဗလာနိ ပဏ္ဍိတာ၊

ဥဒဂ္ဂစိတ္တာ သုမနာ ကတိန္ဒြိယာ၊ ဖုသိံသု နိဗ္ဗာနပဒံ အသင်္ခတန္တိ.

။အဓိမုတ္တော ထေရော။.

၂. ပါရာပရိယတ္ထေရဂါထာ

၇၂၆. ‘‘သမဏဿ အဟု စိန္တာ၊ ပါရာပရိယဿ ဘိက္ခုနော၊

ဧကကဿ နိသိန္နဿ၊ ပဝိဝိတ္တဿ ဈာယိနော.

၇၂၇. ‘‘ကိမာနုပုဗ္ဗံ ပုရိသော၊ ကိံ ဝတံ ကိံ သမာစာရံ၊

အတ္တနော ကိစ္စကာရီဿ၊ န စ ကဉ္စိ ဝိဟေဌယေ.

၇၂၈. ‘‘ဣန္ဒြိယာနိ မနုဿာနံ၊ ဟိတာယ အဟိတာယ စ၊

အရက္ခိတာနိ အဟိတာယ၊ ရက္ခိတာနိ ဟိတာယ စ.

၇၂၉. ‘‘ဣန္ဒြိယာနေဝ သာရက္ခံ၊ ဣန္ဒြိယာနိ စ ဂေါပယံ၊

အတ္တနော ကိစ္စကာရီဿ၊ န စ ကဉ္စိ ဝိဟေဌယေ.

၇၃၀. ‘‘စက္ခုန္ဒြိယံ စေ ရူပေသု၊ ဂစ္ဆန္တံ အနိဝါရယံ၊

အနာဒီနဝဒဿာဝီ၊ သော ဒုက္ခာ န ဟိ မုစ္စတိ.

၇၃၁. ‘‘သောတိန္ဒြိယံ စေ သဒ္ဒေသု၊ ဂစ္ဆန္တံ အနိဝါရယံ၊

အနာဒီနဝဒဿာဝီ၊ သော ဒုက္ခာ န ဟိ မုစ္စတိ.

၇၃၂. ‘‘အနိဿရဏဒဿာဝီ၊ ဂန္ဓေ စေ ပဋိသေဝတိ၊

န သော မုစ္စတိ ဒုက္ခမှာ၊ ဂန္ဓေသု အဓိမုစ္ဆိတော.

၇၃၃. ‘‘အမ္ဗိလံ မဓုရဂ္ဂဉ္စ၊ တိတ္တကဂ္ဂမနုဿရံ၊

ရသတဏှာယ ဂဓိတော၊ ဟဒယံ နာဝဗုဇ္ဈတိ.

၇၃၄. ‘‘သုဘာနျပ္ပဋိကူလာနိ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာနိ အနုဿရံ၊

ရတ္တော ရာဂါဓိကရဏံ၊ ဝိဝိဓံ ဝိန္ဒတေ ဒုခံ.

၇၃၅. ‘‘မနံ စေတေဟိ ဓမ္မေဟိ၊ ယော န သက္ကောတိ ရက္ခိတုံ၊

တတော နံ ဒုက္ခမနွေတိ၊ သဗ္ဗေဟေတေဟိ ပဉ္စဟိ.

၇၃၆. ‘‘ပုဗ္ဗလောဟိတသမ္ပုဏ္ဏံ၊ ဗဟုဿ ကုဏပဿ စ၊

နရဝီရကတံ ဝဂ္ဂုံ၊ သမုဂ္ဂမိဝ စိတ္တိတံ.

၇၃၇. ‘‘ကဋုကံ မဓုရဿာဒံ၊ ပိယနိဗန္ဓနံ ဒုခံ၊

ခုရံဝ မဓုနာ လိတ္တံ၊ ဥလ္လိဟံ နာဝဗုဇ္ဈတိ.

၇၃၈. ‘‘ဣတ္ထိရူပေ ဣတ္ထိသရေ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗေပိ စ ဣတ္ထိယာ၊

ဣတ္ထိဂန္ဓေသု သာရတ္တော၊ ဝိဝိဓံ ဝိန္ဒတေ ဒုခံ.

၇၃၉. ‘‘ဣတ္ထိသောတာနိ သဗ္ဗာနိ၊ သန္ဒန္တိ ပဉ္စ ပဉ္စသု၊

တေသမာဝရဏံ ကာတုံ၊ ယော သက္ကောတိ ဝီရိယဝါ.

၇၄၀. ‘‘သော အတ္ထဝါ သော ဓမ္မဋ္ဌော၊ သော ဒက္ခော သော ဝိစက္ခဏော၊

ကရေယျ ရမမာနောပိ၊ ကိစ္စံ ဓမ္မတ္ထသံဟိတံ.

၇၄၁. ‘‘အထော သီဒတိ သညုတ္တံ၊ ဝဇ္ဇေ ကိစ္စံ နိရတ္ထကံ၊

‘န တံ ကိစ္စ’န္တိ မညိတွာ၊ အပ္ပမတ္တော ဝိစက္ခဏော.

၇၄၂. ‘‘ယဉ္စ အတ္ထေန သညုတ္တံ၊ ယာ စ ဓမ္မဂတာ ရတိ၊

တံ သမာဒါယ ဝတ္တေထ၊ သာ ဟိ ဝေ ဥတ္တမာ ရတိ.

၇၄၃. ‘‘ဥစ္စာဝစေဟုပါယေဟိ၊ ပရေသမဘိဇိဂီသတိ၊

ဟန္တွာ ဝဓိတွာ အထ သောစယိတွာ၊ အာလောပတိ သာဟသာ ယော ပရေသံ.

၇၄၄. ‘‘တစ္ဆန္တော အာဏိယာ အာဏိံ၊ နိဟန္တိ ဗလဝါ ယထာ၊

ဣန္ဒြိယာနိန္ဒြိယေဟေဝ၊ နိဟန္တိ ကုသလော တထာ.

၇၄၅. ‘‘သဒ္ဓံ ဝီရိယံ သမာဓိဉ္စ၊ သတိပညဉ္စ ဘာဝယံ၊

ပဉ္စ ပဉ္စဟိ ဟန္တွာန၊ အနီဃော ယာတိ ဗြာဟ္မဏော.

၇၄၆. ‘‘သော အတ္ထဝါ သော ဓမ္မဋ္ဌော၊ ကတွာ ဝါကျာနုသာသနိံ၊

သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ ဗုဒ္ဓဿ၊ သော နရော သုခမေဓတီ’’တိ.

။ပါရာပရိယော ထေရော။.

၃. တေလကာနိတ္ထေရဂါထာ

၇၄၇. ‘‘စိရရတ္တံ ဝတာတာပီ၊ ဓမ္မံ အနုဝိစိန္တယံ၊

သမံ စိတ္တဿ နာလတ္ထံ၊ ပုစ္ဆံ သမဏဗြာဟ္မဏေ.

၇၄၈. ‘‘‘ကော သော ပါရင်္ဂတော လောကေ၊ ကော ပတ္တော အမတောဂဓံ၊

ကဿ ဓမ္မံ ပဋိစ္ဆာမိ၊ ပရမတ္ထဝိဇာနနံ’.

၇၄၉. ‘‘အန္တောဝင်္ကဂတော အာသိ၊ မစ္ဆောဝ ဃသမာမိသံ၊

ဗဒ္ဓေါ မဟိန္ဒပါသေန၊ ဝေပစိတျသုရော ယထာ.

၇၅၀. ‘‘အဉ္ဆာမိ နံ န မုဉ္စာမိ၊ အသ္မာ သောကပရိဒ္ဒဝါ၊

ကော မေ ဗန္ဓံ မုဉ္စံ လောကေ၊ သမ္ဗောဓိံ ဝေဒယိဿတိ.

၇၅၁. ‘‘သမဏံ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ ကံ၊ အာဒိသန္တံ ပဘင်္ဂုနံ.

ကဿ ဓမ္မံ ပဋိစ္ဆာမိ၊ ဇရာမစ္စုပဝါဟနံ.

၇၅၂. ‘‘ဝိစိကိစ္ဆာကင်္ခါဂန္ထိတံ၊ သာရမ္ဘဗလသညုတံ၊

ကောဓပ္ပတ္တမနတ္ထဒ္ဓံ၊ အဘိဇပ္ပပ္ပဒါရဏံ.

၇၅၃. ‘‘တဏှာဓနုသမုဋ္ဌာနံ၊ ဒွေ စ ပန္နရသာယုတံ [ဒွေဓာပန္နရသာယုတံ (?)]၊

ပဿ ဩရသိကံ ဗာဠှံ၊ ဘေတွာန ယဒိ [ယဒ (သီ. အဋ္ဌ.) ဟဒိ (?) ‘‘ဟဒယေ’’တိ တံသံဝဏ္ဏနာ] တိဋ္ဌတိ.

၇၅၄. ‘‘အနုဒိဋ္ဌီနံ အပ္ပဟာနံ၊ သင်္ကပ္ပပရတေဇိတံ၊

တေန ဝိဒ္ဓေါ ပဝေဓာမိ၊ ပတ္တံဝ မာလုတေရိတံ.

၇၅၅. ‘‘အဇ္ဈတ္တံ မေ သမုဋ္ဌာယ၊ ခိပ္ပံ ပစ္စတိ မာမကံ၊

ဆဖဿာယတနီ ကာယော၊ ယတ္ထ သရတိ သဗ္ဗဒါ.

၇၅၆. ‘‘တံ န ပဿာမိ တေကိစ္ဆံ၊ ယော မေတံ သလ္လမုဒ္ဓရေ၊

နာနာရဇ္ဇေန သတ္ထေန [နာရဂ္ဂေန န သတ္ထေန (?)]၊ နာညေန ဝိစိကိစ္ဆိတံ.

၇၅၇. ‘‘ကော မေ အသတ္ထော အဝဏော၊ သလ္လမဗ္ဘန္တရပဿယံ၊

အဟိံသံ သဗ္ဗဂတ္တာနိ၊ သလ္လံ မေ ဥဒ္ဓရိဿတိ.

၇၅၈. ‘‘ဓမ္မပ္ပတိ ဟိ သော သေဋ္ဌော၊ ဝိသဒေါသပ္ပဝါဟကော၊

ဂမ္ဘီရေ ပတိတဿ မေ၊ ထလံ ပါဏိဉ္စ ဒဿယေ.

၇၅၉. ‘‘ရဟဒေဟမသ္မိ ဩဂါဠှော၊ အဟာရိယရဇမတ္တိကေ၊

မာယာဥသူယသာရမ္ဘ၊ ထိနမိဒ္ဓမပတ္ထဋေ.

၇၆၀. ‘‘ဥဒ္ဓစ္စမေဃထနိတံ၊ သံယောဇနဝလာဟကံ၊

ဝါဟာ ဝဟန္တိ ကုဒ္ဒိဋ္ဌိံ [ဒုဒ္ဒိဋ္ဌိံ (သီ. ဓ. ပ. ၃၃၉)]၊ သင်္ကပ္ပါ ရာဂနိဿိတာ.

၇၆၁. ‘‘သဝန္တိ သဗ္ဗဓိ သောတာ၊ လတာ ဥဗ္ဘိဇ္ဇ တိဋ္ဌတိ၊

တေ သောတေ ကော နိဝါရေယျ၊ တံ လတံ ကော ဟိ ဆေစ္ဆတိ.

၇၆၂. ‘‘ဝေလံ ကရောထ ဘဒ္ဒန္တေ၊ သောတာနံ သန္နိဝါရဏံ၊

မာ တေ မနောမယော သောတော၊ ရုက္ခံဝ သဟသာ လုဝေ.

၇၆၃. ‘‘ဧဝံ မေ ဘယဇာတဿ၊ အပါရာ ပါရမေသတော၊

တာဏော ပညာဝုဓော သတ္ထာ၊ ဣသိသံဃနိသေဝိတော.

၇၆၄. ‘‘သောပါဏံ သုဂတံ သုဒ္ဓံ၊ ဓမ္မသာရမယံ ဒဠှံ၊

ပါဒါသိ ဝုယှမာနဿ၊ ‘မာ ဘာယီ’တိ စ မဗြဝိ.

၇၆၅. ‘‘သတိပဋ္ဌာနပါသာဒံ၊ အာရုယှ ပစ္စဝေက္ခိသံ၊

ယံ တံ ပုဗ္ဗေ အမညိဿံ၊ သက္ကာယာဘိရတံ ပဇံ.

၇၆၆. ‘‘ယဒါ စ မဂ္ဂမဒ္ဒက္ခိံ၊ နာဝါယ အဘိရူဟနံ၊

အနဓိဋ္ဌာယ အတ္တာနံ၊ တိတ္ထမဒ္ဒက္ခိမုတ္တမံ.

၇၆၇. ‘‘သလ္လံ အတ္တသမုဋ္ဌာနံ၊ ဘဝနေတ္တိပ္ပဘာဝိတံ၊

ဧတေသံ အပ္ပဝတ္တာယ [အပ္ပဝတ္တိယာ (?)]၊ ဒေသေသိ မဂ္ဂမုတ္တမံ.

၇၆၈. ‘‘ဒီဃရတ္တာနုသယိတံ၊ စိရရတ္တမဓိဋ္ဌိတံ၊

ဗုဒ္ဓေါ မေပါနုဒီ ဂန္ထံ၊ ဝိသဒေါသပ္ပဝါဟနော’’တိ.

။တေလကာနိ ထေရော။.

၄. ရဋ္ဌပါလတ္ထေရဂါထာ

၇၆၉. [မ. နိ. ၂.၃၀၂] ‘‘ပဿ စိတ္တကတံ ဗိမ္ဗံ၊ အရုကာယံ သမုဿိတံ၊

အာတုရံ ဗဟုသင်္ကပ္ပံ၊ ယဿ နတ္ထိ ဓုဝံ ဌိတိ.

၇၇၀. ‘‘ပဿ စိတ္တကတံ ရူပံ၊ မဏိနာ ကုဏ္ဍလေန စ၊

အဋ္ဌိံ တစေန ဩနဒ္ဓံ၊ သဟ ဝတ္ထေဟိ သောဘတိ.

၇၇၁. ‘‘အလတ္တကကတာ ပါဒါ၊ မုခံ စုဏ္ဏကမက္ခိတံ၊

အလံ ဗာလဿ မောဟာယ၊ နော စ ပါရဂဝေသိနော.

၇၇၂. ‘‘အဋ္ဌပဒကတာ ကေသာ၊ နေတ္တာ အဉ္ဇနမက္ခိတာ၊

အလံ ဗာလဿ မောဟာယ၊ နော စ ပါရဂဝေသိနော.

၇၇၃. ‘‘အဉ္ဇနီဝ နဝါ စိတ္တာ၊ ပူတိကာယော အလင်္ကတော၊

အလံ ဗာလဿ မောဟာယ၊ နော စ ပါရဂဝေသိနော.

၇၇၄. ‘‘ဩဒဟိ မိဂဝေါ ပါသံ၊ နာသဒါ ဝါဂုရံ မိဂေါ၊

ဘုတွာ နိဝါပံ ဂစ္ဆာမ၊ ကန္ဒန္တေ မိဂဗန္ဓကေ.

၇၇၅. ‘‘ဆိန္နော ပါသော မိဂဝဿ၊ နာသဒါ ဝါဂုရံ မိဂေါ၊

ဘုတွာ နိဝါပံ ဂစ္ဆာမ၊ သောစန္တေ မိဂလုဒ္ဒကေ.