၆. ပါဋိဟာရိယကထာ

၃၀. ‘‘တီဏိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ [အ. နိ. ၃.၆၁ ပဿိတဗ္ဗာ]၊ ပါဋိဟာရိယာနိ. ကတမာနိ တီဏိ? ဣဒ္ဓိပါဋိဟာရိယံ၊ အာဒေသနာပါဋိဟာရိယံ၊ အနုသာသနီပါဋိဟာရိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣဒ္ဓိပါဋိဟာရိယံ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကစ္စော အနေကဝိဟိတံ ဣဒ္ဓိဝိဓံ ပစ္စနုဘောတိ – ဧကောပိ ဟုတွာ ဗဟုဓာ ဟောတိ၊ ဗဟုဓာပိ ဟုတွာ ဧကော ဟောတိ၊ အာဝိဘာဝံ တိရောဘာဝံ။ပေ။ ယာဝ ဗြဟ္မလောကာပိ ကာယေန ဝသံ ဝတ္တေတိ. ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣဒ္ဓိပါဋိဟာရိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒေသနာပါဋိဟာရိယံ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကစ္စော နိမိတ္တေန အာဒိသတိ – ‘ဧဝမ္ပိ တေ မနော၊ ဣတ္ထမ္ပိ တေ မနော၊ ဣတိပိ တေ စိတ္တ’န္တိ. သော ဗဟုံ စေပိ အာဒိသတိ၊ တထေဝ တံ ဟောတိ၊ နော အညထာ. ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကစ္စော န ဟေဝ ခေါ နိမိတ္တေန အာဒိသတိ၊ အပိ စ ခေါ မနုဿာနံ ဝါ အမနုဿာနံ ဝါ ဒေဝတာနံ ဝါ သဒ္ဒံ သုတွာ အာဒိသတိ – ‘ဧဝမ္ပိ တေ မနော၊ ဣတ္ထမ္ပိ တေ မနော၊ ဣတိပိ တေ စိတ္တ’န္တိ. သော ဗဟုံ စေပိ အာဒိသတိ၊ တထေဝ တံ ဟောတိ၊ နော အညထာ. ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကစ္စော န ဟေဝ ခေါ နိမိတ္တေန အာဒိသတိ၊ နပိ မနုဿာနံ ဝါ အမနုဿာနံ ဝါ ဒေဝတာနံ ဝါ သဒ္ဒံ သုတွာ အာဒိသတိ၊ အပိ စ ခေါ ဝိတက္ကယတော ဝိစာရယတော ဝိတက္ကဝိပ္ဖါရသဒ္ဒံ သုတွာ အာဒိသတိ – ‘ဧဝမ္ပိ တေ မနော၊ ဣတ္ထမ္ပိ တေ မနော၊ ဣတိပိ တေ စိတ္တ’န္တိ. သော ဗဟုံ စေပိ အာဒိသတိ၊ တထေဝ တံ ဟောတိ၊ နော အညထာ. ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကစ္စော န ဟေဝ ခေါ နိမိတ္တေန အာဒိသတိ၊ နပိ မနုဿာနံ ဝါ အမနုဿာနံ ဝါ ဒေဝတာနံ ဝါ သဒ္ဒံ သုတွာ အာဒိသတိ၊ နပိ ဝိတက္ကယတော ဝိစာရယတော ဝိတက္ကဝိပ္ဖါရသဒ္ဒံ သုတွာ အာဒိသတိ၊ အပိ စ ခေါ အဝိတက္ကံ အဝိစာရံ သမာဓိံ သမာပန္နဿ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာတိ – ‘ယထာ ဣမဿ ဘောတော မနောသင်္ခါရာ ပဏိဟိတာ ဣမဿ [တထာ ဣမဿ (သျာ.)၊ ယထာ ဣမဿ (က.) အ. နိ. ၃.၆၁ ပဿိတဗ္ဗာ] စိတ္တဿ အနန္တရာ အမုကံ နာမ ဝိတက္ကံ ဝိတက္ကယိဿတီ’တိ [ဝိတက္ကေဿတီတိ (သျာ.) အ. နိ. ၃.၆၁]. သော ဗဟုံ စေပိ အာဒိသတိ၊ တထေဝ တံ ဟောတိ၊ နော အညထာ. ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒေသနာပါဋိဟာရိယံ.

‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနုသာသနီပါဋိဟာရိယံ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကစ္စော ဧဝမနုသာသတိ – ‘ဧဝံ ဝိတက္ကေထ၊ မာ ဧဝံ ဝိတက္ကယိတ္ထ. ဧဝံ မနသိ ကရောထ၊ မာ ဧဝံ မနသိ ကရိတ္ထ. ဣဒံ ပဇဟထ၊ ဣဒံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရထာ’တိ. ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနုသာသနီပါဋိဟာရိယံ. ဣမာနိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တီဏိ ပါဋိဟာရိယာနိ’’.

၃၁. နေက္ခမ္မံ ဣဇ္ဈတီတိ – ဣဒ္ဓိ. ကာမစ္ဆန္ဒံ ပဋိဟရတီတိ – ပါဋိဟာရိယံ. ယေ တေန နေက္ခမ္မေန သမန္နာဂတာ၊ သဗ္ဗေ တေ ဝိသုဒ္ဓစိတ္တာ အနာဝိလသင်္ကပ္ပါတိ – အာဒေသနာပါဋိဟာရိယံ. ‘‘တံ ခေါ ပန နေက္ခမ္မံ ဧဝံ အာသေဝိတဗ္ဗံ၊ ဧဝံ ဘာဝေတဗ္ဗံ၊ ဧဝံ ဗဟုလီကာတဗ္ဗံ၊ ဧဝံ တဒနုဓမ္မတာ သတိ ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗာ’’တိ – အနုသာသနီပါဋိဟာရိယံ.

အဗျာပါဒေါ ဣဇ္ဈတီတိ – ဣဒ္ဓိ. ဗျာပါဒံ ပဋိဟရတီတိ – ပါဋိဟာရိယံ. ယေ တေန အဗျာပါဒေန သမန္နာဂတာ၊ သဗ္ဗေ တေ ဝိသုဒ္ဓစိတ္တာ အနာဝိလသင်္ကပ္ပါတိ – အာဒေသနာပါဋိဟာရိယံ. ‘‘သော ခေါ ပန အဗျာပါဒေါ ဧဝံ အာသေဝိတဗ္ဗော၊ ဧဝံ ဘာဝေတဗ္ဗော၊ ဧဝံ ဗဟုလီကာတဗ္ဗော၊ ဧဝံ တဒနုဓမ္မတာ သတိ ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗာ’’တိ – အနုသာသနီပါဋိဟာရိယံ.

အာလောကသညာ ဣဇ္ဈတီတိ – ဣဒ္ဓိ. ထိနမိဒ္ဓံ ပဋိဟရတီတိ – ပါဋိဟာရိယံ. ယေ တာယ အာလောကသညာယ သမန္နာဂတာ၊ သဗ္ဗေ တေ ဝိသုဒ္ဓစိတ္တာ အနာဝိလသင်္ကပ္ပါတိ – အာဒေသနာပါဋိဟာရိယံ. ‘‘သာ ခေါ ပန အာလောကသညာ ဧဝံ အာသေဝိတဗ္ဗာ၊ ဧဝံ ဘာဝေတဗ္ဗာ၊ ဧဝံ ဗဟုလီကာတဗ္ဗာ၊ ဧဝံ တဒနုဓမ္မတာ သတိ ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗာ’’တိ – အနုသာသနီပါဋိဟာရိယံ.

အဝိက္ခေပေါ ဣဇ္ဈတီတိ – ဣဒ္ဓိ. ဥဒ္ဓစ္စံ ပဋိဟရတီတိ – ပါဋိဟာရိယံ. ယေ တေန အဝိက္ခေပေန သမန္နာဂတာ၊ သဗ္ဗေ တေ ဝိသုဒ္ဓစိတ္တာ အနာဝိလသင်္ကပ္ပါတိ – အာဒေသနာပါဋိဟာရိယံ. ‘‘သော ခေါ ပန အဝိက္ခေပေါ ဧဝံ အာသေဝိတဗ္ဗော၊ ဧဝံ ဘာဝေတဗ္ဗော၊ ဧဝံ ဗဟုလီကာတဗ္ဗော၊ ဧဝံ တဒနုဓမ္မတာ သတိ ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗာ’’တိ – အနုသာသနီပါဋိဟာရိယံ.

ဓမ္မဝဝတ္ထာနံ ဣဇ္ဈတီတိ – ဣဒ္ဓိ. ဝိစိကိစ္ဆံ ပဋိဟရတီတိ – ပါဋိဟာရိယံ. ယေ တေန ဓမ္မဝဝတ္ထာနေန သမန္နာဂတာ၊ သဗ္ဗေ တေ ဝိသုဒ္ဓစိတ္တာ အနာဝိလသင်္ကပ္ပါတိ – အာဒေသနာပါဋိဟာရိယံ. ‘‘တံ ခေါ ပန ဓမ္မဝဝတ္ထာနံ ဧဝံ အာသေဝိတဗ္ဗံ၊ ဧဝံ ဘာဝေတဗ္ဗံ၊ ဧဝံ ဗဟုလီကာတဗ္ဗံ၊ ဧဝံ တဒနုဓမ္မတာ၊ သတိ ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗာ’’တိ – အနုသာသနီပါဋိဟာရိယံ.

ဉာဏံ ဣဇ္ဈတီတိ – ဣဒ္ဓိ. အဝိဇ္ဇံ ပဋိဟရတီတိ – ပါဋိဟာရိယံ. ယေ တေန ဉာဏေန သမန္နာဂတာ၊ သဗ္ဗေ တေ ဝိသုဒ္ဓစိတ္တာ အနာဝိလသင်္ကပ္ပါတိ – အာဒေသနာပါဋိဟာရိယံ. ‘‘တံ ခေါ ပန ဉာဏံ ဧဝံ အာသေဝိတဗ္ဗံ၊ ဧဝံ ဘာဝေတဗ္ဗံ၊ ဧဝံ ဗဟုလီကာတဗ္ဗံ၊ ဧဝံ တဒနုဓမ္မတာ သတိ ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗာ’’တိ – အနုသာသနီပါဋိဟာရိယံ.

ပါမောဇ္ဇံ ဣဇ္ဈတီတိ – ဣဒ္ဓိ. အရတိံ ပဋိဟရတီတိ – ပါဋိဟာရိယံ. ယေ တေန ပါမောဇ္ဇေန သမန္နာဂတာ၊ သဗ္ဗေ တေ ဝိသုဒ္ဓစိတ္တာ အနာဝိလသင်္ကပ္ပါတိ – အာဒေသနာပါဋိဟာရိယံ. ‘‘တံ ခေါ ပန ပါမောဇ္ဇံ ဧဝံ အာသေဝိတဗ္ဗံ၊ ဧဝံ ဘာဝေတဗ္ဗံ၊ ဧဝံ ဗဟုလီကာတဗ္ဗံ၊ ဧဝံ တဒနုဓမ္မတာ သတိ ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗာ’’တိ – အနုသာသနီပါဋိဟာရိယံ။ပေ။.

ပဌမံ ဈာနံ ဣဇ္ဈတီတိ – ဣဒ္ဓိ. နီဝရဏေ ပဋိဟရတီတိ – ပါဋိဟာရိယံ. ယေ တေန ပဌမေန ဈာနေန သမန္နာဂတာ၊ သဗ္ဗေ တေ ဝိသုဒ္ဓစိတ္တာ အနာဝိလသင်္ကပ္ပါတိ – အာဒေသနာပါဋိဟာရိယံ. ‘‘တံ ခေါ ပန ပဌမံ ဈာနံ ဧဝံ အာသေဝိတဗ္ဗံ၊ ဧဝံ ဘာဝေတဗ္ဗံ၊ ဧဝံ ဗဟုလီကာတဗ္ဗံ၊ ဧဝံ တဒနုဓမ္မတာ သတိ ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗာ’’တိ – အနုသာသနီပါဋိဟာရိယံ။ပေ။.

အရဟတ္တမဂ္ဂေါ ဣဇ္ဈတီတိ – ဣဒ္ဓိ. သဗ္ဗကိလေသေ ပဋိဟရတီတိ – ပါဋိဟာရိယံ. ယေ တေန အရဟတ္တမဂ္ဂေန သမန္နာဂတာ၊ သဗ္ဗေ တေ ဝိသုဒ္ဓစိတ္တာ အနာဝိလသင်္ကပ္ပါတိ – အာဒေသနာပါဋိဟာရိယံ. ‘‘သော ခေါ ပန အရဟတ္တမဂ္ဂေါ ဧဝံ အာသေဝိတဗ္ဗော၊ ဧဝံ ဘာဝေတဗ္ဗော၊ ဧဝံ ဗဟုလီကာတဗ္ဗော၊ ဧဝံ တဒနုဓမ္မတာ သတိ ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗာ’’တိ – အနုသာသနီပါဋိဟာရိယံ.

၃၂. နေက္ခမ္မံ ဣဇ္ဈတီတိ – ဣဒ္ဓိ. ကာမစ္ဆန္ဒံ ပဋိဟရတီတိ – ပါဋိဟာရိယံ. ယာ စ ဣဒ္ဓိ ယဉ္စ ပါဋိဟာရိယံ၊ ဣဒံ ဝုစ္စတိ ဣဒ္ဓိပါဋိဟာရိယံ. အဗျာပါဒေါ ဣဇ္ဈတီတိ – ဣဒ္ဓိ. ဗျာပါဒံ ပဋိဟရတီတိ – ပါဋိဟာရိယံ. ယာ စ ဣဒ္ဓိ ယဉ္စ ပါဋိဟာရိယံ၊ ဣဒံ ဝုစ္စတိ ဣဒ္ဓိပါဋိဟာရိယံ. အာလောကသညာ ဣဇ္ဈတီတိ – ဣဒ္ဓိ. ထိနမိဒ္ဓံ ပဋိဟရတီတိ – ပါဋိဟာရိယံ။ပေ။ အရဟတ္တမဂ္ဂေါ ဣဇ္ဈတီတိ – ဣဒ္ဓိ. သဗ္ဗကိလေသေ ပဋိဟရတီတိ – ပါဋိဟာရိယံ. ယာ စ ဣဒ္ဓိ ယဉ္စ ပါဋိဟာရိယံ၊ ဣဒံ ဝုစ္စတိ ဣဒ္ဓိပါဋိဟာရိယန္တိ.

ပါဋိဟာရိယကထာ နိဋ္ဌိတာ.