၁. အနုမာနပဉှော

၁. အထ ခေါ မိလိန္ဒော ရာဇာ ယေနာယသ္မာ နာဂသေနော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ နာဂသေနံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ၊ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ မိလိန္ဒော ရာဇာ ဉာတုကာမော သောတုကာမော ဓာရေတုကာမော ဉာဏာလောကံ ဒဋ္ဌုကာမော အညာဏံ ဘိန္ဒိတုကာမော ဉာဏာလောကံ ဥပ္ပါဒေတုကာမော အဝိဇ္ဇန္ဓကာရံ နာသေတုကာမော အဓိမတ္တံ ဓိတိဉ္စ ဥဿာဟဉ္စ သတိဉ္စ သမ္ပဇညဉ္စ ဥပဋ္ဌပေတွာ အာယသ္မန္တံ နာဂသေနံ ဧတဒဝေါစ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကိံ ပန ဗုဒ္ဓေါ တယာ ဒိဋ္ဌော’’တိ. ‘‘န ဟိ၊ မဟာရာဇာ’’တိ. ‘‘ကိံ ပန တေ အာစရိယေဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဒိဋ္ဌော’’တိ? ‘‘န ဟိ၊ မဟာရာဇာ’’တိ. ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ န ကိရ တယာ ဗုဒ္ဓေါ ဒိဋ္ဌော၊ နာပိ ကိရ တေ အာစရိယေဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဒိဋ္ဌော၊ တေန ဟိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ နတ္ထိ ဗုဒ္ဓေါ၊ န ဟေတ္ထ ဗုဒ္ဓေါ ပညာယတီ’’တိ.

‘‘အတ္ထိ ပန တေ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဗ္ဗကာ ခတ္တိယာ၊ ယေ တေ တဝ ခတ္တိယဝံသဿ ပုဗ္ဗင်္ဂမာ’’တိ? ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ. ကော သံသယော၊ အတ္ထိ ပုဗ္ဗကာ ခတ္တိယာ၊ ယေ မမ ခတ္တိယဝံသဿ ပုဗ္ဗင်္ဂမာ’’တိ. ‘‘ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗာ တယာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဗ္ဗကာ ခတ္တိယာ’’တိ? ‘‘န ဟိ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ယေ ပန တံ၊ မဟာရာဇ၊ အနုသာသန္တိ ပုရောဟိတာ သေနာပတိနော အက္ခဒဿာ မဟာမတ္တာ၊ တေဟိ ပုဗ္ဗကာ ခတ္တိယာ ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗာ’’တိ? ‘‘န ဟိ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ယဒိ ပန တေ၊ မဟာရာဇ၊ ပုဗ္ဗကာ ခတ္တိယာ န ဒိဋ္ဌာ၊ နာပိ ကိရ တေ အနုသာသကေဟိ ပုဗ္ဗကာ ခတ္တိယာ ဒိဋ္ဌာ၊ တေန ဟိ နတ္ထိ ပုဗ္ဗကာ ခတ္တိယာ၊ န ဟေတ္ထ ပုဗ္ဗကာ ခတ္တိယာ ပညာယန္တီ’’တိ.

‘‘ဒိဿန္တိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ ပုဗ္ဗကာနံ ခတ္တိယာနံ အနုဘူတာနိ ပရိဘောဂဘဏ္ဍာနိ. သေယျထိဒံ၊ သေတစ္ဆတ္တံ ဥဏှီသံ ပါဒုကာ ဝါလဗီဇနီ ခဂ္ဂရတနံ မဟာရဟာနိ စ သယနာနိ. ယေဟိ မယံ ဇာနေယျာမ သဒ္ဒဟေယျာမ ‘အတ္ထိ ပုဗ္ဗကာ ခတ္တိယာ’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ မယမ္ပေတံ ဘဂဝန္တံ ဇာနေယျာမ သဒ္ဒဟေယျာမ. အတ္ထိ တံ ကာရဏံ၊ ယေန မယံ ကာရဏေန ဇာနေယျာမ သဒ္ဒဟေယျာမ ‘အတ္ထိ သော ဘဂဝါ’တိ. ကတမံ တံ ကာရဏံ? အတ္ထိ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ တေန ဘဂဝတာ ဇာနတာ ပဿတာ အရဟတာ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေန အနုဘူတာနိ ပရိဘောဂဘဏ္ဍာနိ. သေယျထိဒံ၊ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ စတ္တာရော သမ္မပ္ပဓာနာ စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ပဉ္စ ဗလာနိ သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ၊ ယေဟိ သဒေဝကော လောကော ဇာနာတိ သဒ္ဒဟတိ ‘အတ္ထိ သော ဘဂဝါ’တိ. ဣမိနာ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏေန ဣမိနာ ဟေတုနာ ဣမိနာ နယေန ဣမိနာ အနုမာနေန ဉာတဗ္ဗော ‘အတ္ထိ သော ဘဂဝါ’တိ.

‘‘‘ဗဟူ ဇနေ တာရယိတွာ၊ နိဗ္ဗုတော ဥပဓိက္ခယေ၊

အနုမာနေန ဉာတဗ္ဗံ၊ အတ္ထိ သော ဒွိပဒုတ္တမော’’’တိ.

‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ဩပမ္မံ ကရောဟီ’’တိ. ‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ နဂရဝဍ္ဎကီ နဂရံ မာပေတုကာမော ပဌမံ တာဝ သမံ အနုန္နတမနောနတံ အသက္ခရပါသာဏံ နိရုပဒ္ဒဝမနဝဇ္ဇံ ရမဏီယံ ဘူမိဘာဂံ အနုဝိလောကေတွာ ယံ တတ္ထ ဝိသမံ၊ တံ သမံ ကာရာပေတွာ ခါဏုကဏ္ဋကံ ဝိသောဓာပေတွာ တတ္ထ နဂရံ မာပေယျ သောဘနံ ဝိဘတ္တံ ဘာဂသော မိတံ ဥက္ကိဏ္ဏပရိခါပါကာရံ ဒဠှဂေါပုရဋ္ဋာလကောဋ္ဋကံ ပုထုစစ္စရစတုက္ကသန္ဓိသိင်္ဃာဋကံ သုစိသမတလရာဇမဂ္ဂံ သုဝိဘတ္တအန္တရာပဏံ အာရာမုယျာနတဠာကပေါက္ခရဏိဥဒပါနသမ္ပန္နံ ဗဟုဝိဓဒေဝဋ္ဌာနပ္ပဋိမဏ္ဍိတံ သဗ္ဗဒေါသဝိရဟိတံ၊ သော တသ္မိံ နဂရေ သဗ္ဗထာ ဝေပုလ္လတ္တံ ပတ္တေ အညံ ဒေသံ ဥပဂစ္ဆေယျ၊ အထ တံ နဂရံ အပရေန သမယေန ဣဒ္ဓံ ဘဝေယျ ဖီတံ သုဘိက္ခံ ခေမံ သမိဒ္ဓံ သိဝံ အနီတိကံ နိရုပဒ္ဒဝံ နာနာဇနသမာကုလံ၊ ပုထူ ခတ္တိယာ ဗြာဟ္မဏာ ဝေဿာ သုဒ္ဒါ ဟတ္ထာရောဟာ အဿာရောဟာ ရထိကာ ပတ္တိကာ ဓနုဂ္ဂဟာ ထရုဂ္ဂဟာ စေလကာ စလကာ ပိဏ္ဍဒါယကာ ဥဂ္ဂါ ရာဇပုတ္တာ ပက္ခန္ဒိနော မဟာနာဂါ သူရာ ဝမ္မိနော ယောဓိနော ဒါသိကပုတ္တာ ဘဋိပုတ္တာ [ဒါသပုတ္တာ ဘဋ္ဋိပုတ္တာ (သီ. ပီ.)] မလ္လကာ ဂဏကာ အာဠာရိကာ သူဒါ ကပ္ပကာ နဟာပကာ စုန္ဒာ မာလာကာရာ သုဝဏ္ဏကာရာ သဇ္ဈုကာရာ သီသကာရာ တိပုကာရာ လောဟကာရာ ဝဋ္ဋကာရာ အယောကာရာ မဏိကာရာ ပေသကာရာ ကုမ္ဘကာရာ ဝေဏုကာရာ လောဏကာရာ စမ္မကာရာ ရထကာရာ ဒန္တကာရာ ရဇ္ဇုကာရာ ကောစ္ဆကာရာ သုတ္တကာရာ ဝိလီဝကာရာ ဓနုကာရာ ဇိယကာရာ ဥသုကာရာ စိတ္တကာရာ ရင်္ဂကာရာ ရဇကာ တန္တဝါယာ တုန္နဝါယာ ဟေရညိကာ ဒုဿိကာ ဂန္ဓိကာ တိဏဟာရကာ ကဋ္ဌဟာရကာ ဘတကာ ပဏ္ဏိကာ ဖလိကာ [ဖလ္လိကာ (သီ. ပီ.)] မူလိကာ ဩဒနိကာ ပူဝိကာ မစ္ဆိကာ မံသိကာ မဇ္ဇိကာ နဋကာ နစ္စကာ လင်္ဃကာ ဣန္ဒဇာလိကာ ဝေတာလိကာ မလ္လာ ဆဝဍာဟကာ ပုပ္ဖဆဍ္ဍကာ ဝေနာ နေသာဒါ ဂဏိကာ လာသိကာ ကုမ္ဘဒါသိယော သက္ကယဝနစီနဝိလာတာ ဥဇ္ဇေနကာ ဘာရုကစ္ဆကာ ကာသိကောသလာ ပရန္တကာ မာဂဓကာ သာကေတကာ သောရေယျကာ [သောရဋ္ဌကာ (သီ. ပီ.)] ပါဝေယျကာ ကောဋုမ္ဗရမာထုရကာ အလသန္ဒကသ္မီရဂန္ဓာရာ တံ နဂရံ ဝါသာယ ဥပဂတာ နာနာဝိသယိနော ဇနာ နဝံ သုဝိဘတ္တံ အဒေါသမနဝဇ္ဇံ ရမဏီယံ တံ နဂရံ ပဿိတွာ အနုမာနေန ဇာနန္တိ ‘ဆေကော ဝတ ဘော သော နဂရဝဍ္ဎကီ၊ ယော ဣမဿ နဂရဿ မာပေတာ’တိ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သော ဘဂဝါ အသမော အသမသမော အပ္ပဋိသမော အသဒိသော အတုလော အသင်္ချေယော အပ္ပမေယျော အပရိမေယျော အမိတဂုဏော ဂုဏပါရမိပ္ပတ္တော အနန္တဓိတိ အနန္တတေဇော အနန္တဝီရိယော အနန္တဗလော ဗုဒ္ဓဗလပါရမိံ ဂတော သသေနမာရံ ပရာဇေတွာ ဒိဋ္ဌိဇာလံ ပဒါလေတွာ အဝိဇ္ဇံ ခေပေတွာ ဝိဇ္ဇံ ဥပ္ပါဒေတွာ ဓမ္မုက္ကံ ဓာရယိတွာ သဗ္ဗညုတံ ပါပုဏိတွာ ဝိဇိတသင်္ဂါမော ဓမ္မနဂရံ မာပေသိ.

‘‘ဘဂဝတော ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဓမ္မနဂရံ သီလပါကာရံ ဟိရိပရိခံ ဉာဏဒွါရကောဋ္ဌကံ ဝီရိယအဋ္ဋာလကံ သဒ္ဓါဧသိကံ သတိဒေါဝါရိကံ ပညာပါသာဒံ သုတ္တန္တစစ္စရံ အဘိဓမ္မသိင်္ဃာဋကံ ဝိနယဝိနိစ္ဆယံ သတိပဋ္ဌာနဝီထိကံ၊ တဿ ခေါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ သတိပဋ္ဌာနဝီထိယံ ဧဝရူပါ အာပဏာ ပသာရိတာ ဟောန္တိ. သေယျထီဒံ၊ ပုပ္ဖါပဏံ ဂန္ဓာပဏံ ဖလာပဏံ အဂဒါပဏံ ဩသဓာပဏံ အမတာပဏံ ရတနာပဏံ သဗ္ဗာပဏ’’န္တိ.

‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကတမံ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော ပုပ္ဖါပဏ’’န္တိ? ‘‘အတ္ထိ ခေါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ တေန ဘဂဝတာ ဇာနတာ ပဿတာ အရဟတာ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေန အာရမ္မဏဝိဘတ္တိယော အက္ခာတာ. သေယျထီဒံ၊ အနိစ္စသညာ ဒုက္ခသညာ အနတ္တသညာ အသုဘသညာ အာဒီနဝသညာ ပဟာနသညာ ဝိရာဂသညာ နိရောဓသညာ သဗ္ဗလောကေ အနဘိရတိသညာ သဗ္ဗသင်္ခါရေသု အနိစ္စသညာ အာနာပါနဿတိ ဥဒ္ဓုမာတကသညာ ဝိနီလကသညာ ဝိပုဗ္ဗကသညာ ဝိစ္ဆိဒ္ဒကသညာ ဝိက္ခာယိတကသညာ ဝိက္ခိတ္တကသညာ ဟတဝိက္ခိတ္တကသညာ လောဟိတကသညာ ပုဠဝကသညာ အဋ္ဌိကသညာ မေတ္တာသညာ ကရုဏာသညာ မုဒိတာသညာ ဥပေက္ခာသညာ မရဏာနုဿတိ ကာယဂတာသတိ၊ ဣမေ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဗုဒ္ဓေန ဘဂဝတာ အာရမ္မဏဝိဘတ္တိယော အက္ခာတာ. တတ္ထ ယော ကောစိ ဇရာမရဏာ မုစ္စိတုကာမော၊ သော တေသု အညတရံ အာရမ္မဏံ ဂဏှာတိ၊ တေန အာရမ္မဏေန ရာဂါ ဝိမုစ္စတိ၊ ဒေါသာ ဝိမုစ္စတိ၊ မောဟာ ဝိမုစ္စတိ၊ မာနတော ဝိမုစ္စတိ၊ ဒိဋ္ဌိတော ဝိမုစ္စတိ၊ သံသာရံ တရတိ၊ တဏှာသောတံ နိဝါရေတိ၊ တိဝိဓံ မလံ ဝိသောဓေတိ၊ သဗ္ဗကိလေသေ ဥပဟန္တွာ အမလံ ဝိရဇံ သုဒ္ဓံ ပဏ္ဍရံ အဇာတိံ အဇရံ အမရံ သုခံ သီတိဘူတံ အဘယံ နဂရုတ္တမံ နိဗ္ဗာနနဂရံ ပဝိသိတွာ အရဟတ္တေ စိတ္တံ ဝိမောစေတိ၊ ဣဒံ ဝုစ္စတိ မဟာရာဇ ‘ဘဂဝတော ပုပ္ဖါပဏ’န္တိ.

‘‘‘ကမ္မမူလံ ဂဟေတွာန၊ အာပဏံ ဥပဂစ္ဆထ၊

အာရမ္မဏံ ကိဏိတွာန၊ တတော မုစ္စထ မုတ္တိယာ’’’တိ.

‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကတမံ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော ဂန္ဓာပဏ’’န္တိ? ‘‘အတ္ထိ ခေါ ပန၊ မဟာရာဇ၊ တေန ဘဂဝတာ သီလဝိဘတ္တိယော အက္ခာတာ၊ ယေန သီလဂန္ဓေန အနုလိတ္တာ ဘဂဝတော ပုတ္တာ သဒေဝကံ လောကံ သီလဂန္ဓေန ဓူပေန္တိ သမ္ပဓူပေန္တိ၊ ဒိသမ္ပိ အနုဒိသမ္ပိ အနုဝါတမ္ပိ ပဋိဝါတမ္ပိ ဝါယန္တိ အတိဝါယန္တိ၊ ဖရိတွာ တိဋ္ဌန္တိ. ကတမာ တာ သီလဝိဘတ္တိယော? သရဏသီလံ ပဉ္စင်္ဂသီလံ အဋ္ဌင်္ဂသီလံ ဒသင်္ဂသီလံ ပဉ္စုဒ္ဒေသပရိယာပန္နံ ပါတိမောက္ခသံဝရသီလံ. ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ မဟာရာဇ၊ ‘ဘဂဝတော ဂန္ဓာပဏ’န္တိ. ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန –

‘‘‘န ပုပ္ဖဂန္ဓော ပဋိဝါတမေတိ၊ န စန္ဒနံ တဂ္ဂရမလ္လိကာ ဝါ၊

သတဉ္စ ဂန္ဓော ပဋိဝါတမေတိ၊ သဗ္ဗာ ဒိသာ သပ္ပုရိသော ပဝါယတိ [ပဝါတိ (သီ. ပီ.) ဓ. ပ. ၅၄ ပဿိတဗ္ဗံ].

‘‘‘စန္ဒနံ တဂရံ ဝါပိ၊ ဥပ္ပလံ အထ ဝဿိကီ၊

ဧတေသံ ဂန္ဓဇာတာနံ၊ သီလဂန္ဓော အနုတ္တရော.

‘‘‘အပ္ပမတ္တော အယံ ဂန္ဓော၊ ယွာယံ တဂရစန္ဒနံ၊

ယော စ သီလဝတံ ဂန္ဓော၊ ဝါတိ ဒေဝေသု ဥတ္တမော’’’တိ.

‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကတမံ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော ဖလာပဏ’’န္တိ? ‘‘ဖလာနိ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ အက္ခာတာနိ. သေယျထီဒံ၊ သောတာပတ္တိဖလံ သကဒါဂါမိဖလံ အနာဂါမိဖလံ အရဟတ္တဖလံ သုညတဖလသမာပတ္တိ အနိမိတ္တဖလသမာပတ္တိ အပ္ပဏိဟိတဖလသမာပတ္တိ. တတ္ထ ယော ကောစိ ယံ ဖလံ ဣစ္ဆတိ၊ သော ကမ္မမူလံ ဒတွာ ပတ္ထိတံ ဖလံ ကိဏာတိ. ယဒိ သောတာပတ္တိဖလံ၊ ယဒိ သကဒါဂါမိဖလံ၊ ယဒိ အနာဂါမိဖလံ၊ ယဒိ အရဟတ္တဖလံ၊ ယဒိ သုညတဖလသမာပတ္တိံ၊ ယဒိ အနိမိတ္တဖလသမာပတ္တိံ၊ ယဒိ အပ္ပဏိဟိတဖလသမာပတ္တိံ. ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကဿစိ ပုရိသဿ ဓုဝဖလော အမ္ဗော ဘဝေယျ၊ သော န တာဝ တတော ဖလာနိ ပါတေတိ၊ ယာဝ ကယိကာ န အာဂစ္ဆန္တိ၊ အနုပ္ပတ္တေ ပန ကယိကေ မူလံ ဂဟေတွာ ဧဝံ အာစိက္ခတိ ‘အမ္ဘော ပုရိသ ဧသော ခေါ ဓုဝဖလော အမ္ဗော၊ တတော ယံ ဣစ္ဆသိ၊ ဧတ္တကံ ဖလံ ဂဏှာဟိ သလာဋုကံ ဝါ ဒေါဝိလံ ဝါ ကေသိကံ ဝါ အာမံ ဝါ ပက္ကံ ဝါ’တိ၊ သော တေန အတ္တနာ ဒိန္နမူလေန ယဒိ သလာဋုကံ ဣစ္ဆတိ၊ သလာဋုကံ ဂဏှာတိ၊ ယဒိ ဒေါဝိလံ ဣစ္ဆတိ၊ ဒေါဝိလံ ဂဏှာတိ၊ ယဒိ ကေသိကံ ဣစ္ဆတိ၊ ကေသိကံ ဂဏှာတိ၊ ယဒိ အာမကံ ဣစ္ဆတိ၊ အာမကံ ဂဏှာတိ၊ ယဒိ ပက္ကံ ဣစ္ဆတိ၊ ပက္ကံ ဂဏှာတိ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ယော ယံ ဖလံ ဣစ္ဆတိ၊ သော ကမ္မမူလံ ဒတွာ ပတ္ထိတံ ဖလံ ဂဏှာတိ၊ ယဒိ သောတာပတ္တိဖလံ။ပေ။ ယဒိ အပ္ပဏိဟိတဖလသမာပတ္တိံ၊ ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ မဟာရာဇ၊ ‘ဘဂဝတော ဖလာပဏ’န္တိ.

‘‘‘ကမ္မမူလံ ဇနာ ဒတွာ၊ ဂဏှန္တိ အမတမ္ဖလံ၊

တေန တေ သုခိတာ ဟောန္တိ၊ ယေ ကီတာ အမတပ္ဖလ’’’န္တိ.

‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကတမံ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော အဂဒါပဏ’’န္တိ? ‘‘အဂဒါနိ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ အက္ခာတာနိ၊ ယေဟိ အဂဒေဟိ သော ဘဂဝါ သဒေဝကံ လောကံ ကိလေသဝိသတော ပရိမောစေတိ. ကတမာနိ ပန တာနိ အဂဒါနိ? ယာနိမာနိ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ စတ္တာရိ အရိယသစ္စာနိ အက္ခာတာနိ. သေယျထီဒံ၊ ဒုက္ခံ အရိယသစ္စံ ဒုက္ခသမုဒယံ အရိယသစ္စံ ဒုက္ခနိရောဓံ အရိယသစ္စံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ အရိယသစ္စံ၊ တတ္ထ ယေ ကေစိ အညာပေက္ခာ စတုသစ္စံ ဓမ္မံ သုဏန္တိ၊ တေ ဇာတိယာ ပရိမုစ္စန္တိ၊ ဇရာယ ပရိမုစ္စန္တိ၊ မရဏာ ပရိမုစ္စန္တိ၊ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသေဟိ ပရိမုစ္စန္တိ၊ ဣဒံ ဝုစ္စတိ မဟာရာဇ ‘ဘဂဝတော အဂဒါပဏ’န္တိ.

‘‘‘ယေ ကေစိ အဂဒါ လောကေ [လောကေ အဂဒါ (ပီ.)]၊ ဝိသာနံ ပဋိဗာဟကာ၊

ဓမ္မာဂဒသမံ နတ္ထိ၊ ဧတံ ပိဝထ ဘိက္ခဝေါ’’’တိ.

‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကတမံ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော ဩသဓာပဏ’’န္တိ? ‘‘ဩသဓာနိ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ အက္ခာတာနိ၊ ယေဟိ ဩသဓေဟိ သော ဘဂဝါ ဒေဝမနုဿေ တိကိစ္ဆတိ. သေယျထီဒံ၊ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ စတ္တာရော သမ္မပ္ပဓာနာ စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ပဉ္စ ဗလာနိ သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ၊ ဧတေဟိ ဩသဓေဟိ ဘဂဝါ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိံ ဝိရေစေတိ၊ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပံ ဝိရေစေတိ၊ မိစ္ဆာဝါစံ ဝိရေစေတိ၊ မိစ္ဆာကမ္မန္တံ ဝိရေစေတိ၊ မိစ္ဆာအာဇီဝံ ဝိရေစေတိ၊ မိစ္ဆာဝါယာမံ ဝိရေစေတိ၊ မိစ္ဆာသတိံ ဝိရေစေတိ၊ မိစ္ဆာသမာဓိံ ဝိရေစေတိ၊ လောဘဝမနံ ကာရေတိ၊ ဒေါသဝမနံ ကာရေတိ၊ မောဟဝမနံ ကာရေတိ၊ မာနဝမနံ ကာရေတိ၊ ဒိဋ္ဌိဝမနံ ကာရေတိ၊ ဝိစိကိစ္ဆာဝမနံ ကာရေတိ၊ ဥဒ္ဓစ္စဝမနံ ကာရေတိ၊ ထိနမိဒ္ဓဝမနံ ကာရေတိ၊ အဟိရိကာနောတ္တပ္ပဝမနံ ကာရေတိ၊ သဗ္ဗကိလေသဝမနံ ကာရေတိ၊ ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ မဟာရာဇ၊ ‘ဘဂဝတော ဩသဓာပဏ’န္တိ.

‘‘‘ယေ ကေစိ ဩသဓာ လောကေ၊ ဝိဇ္ဇန္တိ ဝိဝိဓာ ဗဟူ၊

ဓမ္မောသဓသမံ နတ္ထိ၊ ဧတံ ပိဝထ ဘိက္ခဝေါ.

‘‘‘ဓမ္မောသဓံ ပိဝိတွာန၊ အဇရာမရဏာ သိယုံ၊

ဘာဝယိတွာ စ ပဿိတွာ၊ နိဗ္ဗုတာ ဥပဓိက္ခယေ’’’တိ.

‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကတမံ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော အမတာပဏ’’န္တိ? ‘‘အမတံ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ အက္ခာတံ၊ ယေန အမတေန သော ဘဂဝါ သဒေဝကံ လောကံ အဘိသိဉ္စိ၊ ယေန အမတေန အဘိသိတ္တာ ဒေဝမနုဿာ ဇာတိဇရာဗျာဓိမရဏသောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသေဟိ ပရိမုစ္စိံသု. ကတမံ တံ အမတံ? ယဒိဒံ ကာယဂတာသတိ. ဘာသိတမ္ပေတံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ဒေဝါတိဒေဝေန ‘အမတံ တေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပရိဘုဉ္ဇန္တိ၊ ယေ ကာယဂတာသတိံ ပရိဘုဉ္ဇန္တီ’တိ. ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ မဟာရာဇ၊ ‘ဘဂဝတော အမတာပဏ’န္တိ.

‘‘‘ဗျာဓိတံ ဇနတံ ဒိသွာ၊ အမတာပဏံ ပသာရယိ၊

ကမ္မေန တံ ကိဏိတွာန၊ အမတံ အာဒေထ ဘိက္ခဝေါ’’’တိ.

‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကတမံ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော ရတနာပဏ’’န္တိ? ‘‘ရတနာနိ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ အက္ခာတာနိ၊ ယေဟိ ရတနေဟိ ဝိဘူသိတာ ဘဂဝတော ပုတ္တာ သဒေဝကံ လောကံ ဝိရောစန္တိ ဩဘာသေန္တိ ပဘာသေန္တိ ဇလန္တိ ပဇ္ဇလန္တိ ဥဒ္ဓံ အဓော တိရိယံ အာလောကံ ဒဿေန္တိ. ကတမာနိ တာနိ ရတနာနိ? သီလရတနံ သမာဓိရတနံ ပညာရတနံ ဝိမုတ္တိရတနံ ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနရတနံ ပဋိသမ္ဘိဒါရတနံ ဗောဇ္ဈင်္ဂရတနံ.

‘‘ကတမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတော သီလရတနံ? ပါတိမောက္ခသံဝရသီလံ ဣန္ဒြိယသံဝရသီလံ အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိသီလံ ပစ္စယသန္နိဿိတသီလံ စူဠသီလံ မဇ္ဈိမသီလံ မဟာသီလံ မဂ္ဂသီလံ ဖလသီလံ. သီလရတနေန ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဝိဘူသိတဿ ပုဂ္ဂလဿ သဒေဝကော လောကော သမာရကော သဗြဟ္မကော သဿမဏဗြာဟ္မဏီ ပဇာ ပိဟယတိ ပတ္ထေတိ၊ သီလရတနပိဠန္ဓော ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခု ဒိသမ္ပိ အနုဒိသမ္ပိ ဥဒ္ဓမ္ပိ အဓောပိ တိရိယမ္ပိ ဝိရောစတိ အတိဝိရောစတိ [အတိရောစတိ (သီ. ပီ.)]၊ ဟေဋ္ဌတော အဝီစိံ ဥပရိတော ဘဝဂ္ဂံ ဥပါဒါယ ဧတ္ထန္တရေ သဗ္ဗရတနာနိ အတိက္ကမိတွာ [အတိသယိတွာ (သီ. ပီ.)] အဘိဘဝိတွာ အဇ္ဈောတ္ထရိတွာ တိဋ္ဌတိ၊ ဧဝရူပါနိ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သီလရတနာနိ ဘဂဝတော ရတနာပဏေ ပသာရိတာနိ၊ ဣဒံ ဝုစ္စတိ မဟာရာဇ ‘ဘဂဝတော သီလရတန’န္တိ.

‘‘‘ဧဝရူပါနိ သီလာနိ၊ သန္တိ ဗုဒ္ဓဿ အာပဏေ၊

ကမ္မေန တံ ကိဏိတွာန၊ ရတနံ ဝေါ ပိဠန္ဓထာ’တိ.

‘‘ကတမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတော သမာဓိရတနံ? သဝိတက္ကသဝိစာရော သမာဓိ၊ အဝိတက္ကဝိစာရမတ္တော သမာဓိ၊ အဝိတက္ကအဝိစာရော သမာဓိ၊ သုညတော သမာဓိ၊ အနိမိတ္တော သမာဓိ၊ အပ္ပဏိဟိတော သမာဓိ. သမာဓိရတနံ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ပိဠန္ဓဿ ဘိက္ခုနော ယေ တေ ကာမဝိတက္ကဗျာပါဒဝိတက္ကဝိဟိံသာဝိတက္ကမာနုဒ္ဓစ္စဒိဋ္ဌိဝိစိကိစ္ဆာကိလေသဝတ္ထူနိ ဝိဝိဓာနိ စ ကုဝိတက္ကာနိ၊ တေ သဗ္ဗေ သမာဓိံ အာသဇ္ဇ ဝိကိရန္တိ ဝိဓမန္တိ ဝိဒ္ဓံသန္တိ န သဏ္ဌန္တိ [န သဏ္ဌဟန္တိ (သီ.)] န ဥပလိမ္ပန္တိ [န ဥပလိပ္ပန္တိ (သီ. ပီ.)]. ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဝါရိ ပေါက္ခရပတ္တေ ဝိကိရတိ ဝိဓမတိ ဝိဒ္ဓံသတိ န သဏ္ဌာတိ န ဥပလိမ္ပတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ပရိသုဒ္ဓတ္တာ ပဒုမဿ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သမာဓိရတနံ ပိဠန္ဓဿ ဘိက္ခုနော ယေ တေ ကာမဝိတက္ကဗျာပါဒဝိတက္ကဝိဟိံသာဝိတက္ကမာနုဒ္ဓစ္စ ဒိဋ္ဌိဝိစိကိစ္ဆာကိလေသဝတ္ထူနိ ဝိဝိဓာနိ စ ကုဝိတက္ကာနိ၊ တေ သဗ္ဗေ သမာဓိံ အာသဇ္ဇ ဝိကိရန္တိ ဝိဓမန္တိ ဝိဒ္ဓံသန္တိ န သဏ္ဌန္တိ န ဥပလိမ္ပန္တိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ပရိသုဒ္ဓတ္တာ သမာဓိဿ. ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ မဟာရာဇ၊ ‘ဘဂဝတော သမာဓိရတန’န္တိ၊ ဧဝရူပါနိ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သမာဓိရတနာနိ ဘဂဝတော ရတနာပဏေ ပသာရိတာနိ.

‘‘‘သမာဓိရတနမာလဿ၊ ကုဝိတက္ကာ န ဇာယရေ၊

န စ ဝိက္ခိပတေ စိတ္တံ၊ ဧတံ တုမှေ ပိဠန္ဓထာ’တိ.

‘‘ကတမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတော ပညာရတနံ? ယာယ၊ မဟာရာဇ၊ ပညာယ အရိယသာဝကော ‘ဣဒံ ကုသလ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ ‘ဣဒံ အကုသလ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ ‘ဣဒံ သာဝဇ္ဇံ၊ ဣဒံ အနဝဇ္ဇံ၊ ဣဒံ သေဝိတဗ္ဗံ၊ ဣဒံ န သေဝိတဗ္ဗံ၊ ဣဒံ ဟီနံ၊ ဣဒံ ပဏီတံ၊ ဣဒံ ကဏှံ၊ ဣဒံ သုက္ကံ၊ ဣဒံ ကဏှသုက္ကသပ္ပဋိဘာဂ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ ‘ဣဒံ ဒုက္ခ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ ‘အယံ ဒုက္ခသမုဒယော’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓော’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ၊ ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ဣဒံ ဝုစ္စတိ မဟာရာဇ ‘ဘဂဝတော ပညာရတန’န္တိ.

‘‘‘ပညာရတနမာလဿ၊ န စိရံ ဝတ္တတေ ဘဝေါ၊

ခိပ္ပံ ဖဿေတိ [ဖုဿေတိ (သျာ.)၊ ပဿတိ (က.)] အမတံ၊ န စ သော ရောစတေ ဘဝေ’တိ.

‘‘ကတမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတော ဝိမုတ္တိရတနံ’’? ‘‘ဝိမုတ္တိရတနံ [ဝိမုတ္တိရတနန္တိ (သီ. ပီ.)] ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အရဟတ္တံ ဝုစ္စတိ၊ အရဟတ္တံ ပတ္တော ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခု ‘ဝိမုတ္တိရတနံ ပိဠန္ဓော’တိ ဝုစ္စတိ. ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ပုရိသော မုတ္တာကလာပမဏိကလာပပဝါဠကလာပါဘရဏပ္ပဋိမဏ္ဍိတော [ပဝါဠာဘရဏပဋိပဏ္ဍိတော (သီ. ပီ.)] အဂလုတဂရတာလီသကလောဟိတစန္ဒနာနုလိတ္တဂတ္တော နာဂပုန္နာဂသာလသလဠစမ္ပကယူထိကာတိမုတ္တကပါဋလုပ္ပလဝဿိကမလ္လိကာဝိစိတ္တော သေသဇနေ အတိက္ကမိတွာ ဝိရောစတိ အတိဝိရောစတိ ဩဘာသတိ ပဘာသတိ သမ္ပဘာသတိ ဇလတိ ပဇ္ဇလတိ အဘိဘဝတိ အဇ္ဈောတ္ထရတိ မာလာဂန္ဓရတနာဘရဏေဟိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ အရဟတ္တံ ပတ္တော ခီဏာသဝေါ ဝိမုတ္တိရတနပိဠန္ဓော ဥပါဒါယုပါဒါယ ဝိမုတ္တာနံ ဘိက္ခူနံ အတိက္ကမိတွာ သမတိက္ကမိတွာ ဝိရောစတိ အတိဝိရောစတိ ဩဘာသတိ ပဘာသတိ သမ္ပဘာသတိ ဇလတိ ပဇ္ဇလတိ အဘိဘဝတိ အဇ္ဈောတ္ထရတိ ဝိမုတ္တိယာ. တံ ကိဿ ဟေတု? အဂ္ဂံ၊ မဟာရာဇ၊ ဧတံ ပိဠန္ဓနံ သဗ္ဗပိဠန္ဓနာနံ၊ ယဒိဒံ ဝိမုတ္တိပိဠန္ဓနံ. ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ မဟာရာဇ၊ ‘ဘဂဝတော ဝိမုတ္တိရတန’န္တိ.

‘‘‘မဏိမာလာဓရံ ဂေဟ၊ ဇနော [ဂေဟံ၊ ဇနော (က.)] သာမိံ ဥဒိက္ခတိ၊

ဝိမုတ္တိရတနမာလန္တု၊ ဥဒိက္ခန္တိ သဒေဝကာ’တိ.

‘‘ကတမံ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတော ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနရတနံ? ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတော ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနရတနန္တိ ဝုစ္စတိ၊ ယေန ဉာဏေန အရိယသာဝကော မဂ္ဂဖလနိဗ္ဗာနာနိ ပဟီနကိလေသာဝသိဋ္ဌကိလေသေ စ ပစ္စဝေက္ခတိ.

‘‘‘ယေ ဉာဏေန ဗုဇ္ဈန္တိ၊ အရိယာ ကတကိစ္စတံ၊

တံ ဉာဏရတနံ လဒ္ဓုံ၊ ဝါယမေထ ဇိနောရသာ’တိ.

‘‘ကတမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတော ပဋိသမ္ဘိဒါရတနံ? စတဿော ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ပဋိသမ္ဘိဒါယော အတ္ထပဋိသမ္ဘိဒါ ဓမ္မပဋိသမ္ဘိဒါ နိရုတ္တိပဋိသမ္ဘိဒါ ပဋိဘာနပဋိသမ္ဘိဒါတိ. ဣမေဟိ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ စတူဟိ ပဋိသမ္ဘိဒါရတနေဟိ သမလင်္ကတော ဘိက္ခု ယံ ယံ ပရိသံ ဥပသင်္ကမတိ၊ ယဒိ ခတ္တိယပရိသံ၊ ယဒိ ဗြာဟ္မဏပရိသံ၊ ယဒိ ဂဟပတိပရိသံ၊ ယဒိ သမဏပရိသံ၊ ဝိသာရဒေါ ဥပသင်္ကမတိ အမင်္ကုဘူတော အဘီရု အစ္ဆမ္ဘီ အနုတြာသီ ဝိဂတလောမဟံသော ပရိသံ ဥပသင်္ကမတိ.

‘‘ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ယောဓော သင်္ဂါမသူရော သန္နဒ္ဓပဉ္စာဝုဓော အစ္ဆမ္ဘိတော [အသမ္ဘီတော (သီ. ပီ.)] သင်္ဂါမံ ဩတရတိ၊ ‘သစေ အမိတ္တာ ဒူရေ ဘဝိဿန္တိ ဥသုနာ ပါတယိဿာမိ၊ တတော ဩရတော ဘဝိဿန္တိ သတ္တိယာ ပဟရိဿာမိ၊ တတော ဩရတော ဘဝိဿန္တိ ကဏယေန ပဟရိဿာမိ၊ ဥပဂတံ သန္တံ မဏ္ဍလဂ္ဂေန ဒွိဓာ ဆိန္ဒိဿာမိ၊ ကာယူပဂတံ ဆုရိကာယ ဝိနိဝိဇ္ဈိဿာမီ’တိ [ဝိဇ္ဈိဿာမီတိ (သီ.)]၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ စတုပဋိသမ္ဘိဒါရတနမဏ္ဍိတော ဘိက္ခု အစ္ဆမ္ဘိတော ပရိသံ ဥပသင်္ကမတိ. ယော ကောစိ မံ အတ္ထပဋိသမ္ဘိဒေ ပဉှံ ပုစ္ဆိဿတိ၊ တဿ အတ္ထေန အတ္ထံ ကထယိဿာမိ၊ ကာရဏေန ကာရဏံ ကထယိဿာမိ၊ ဟေတုနာ ဟေတုံ ကထယိဿာမိ၊ နယေန နယံ ကထယိဿာမိ၊ နိဿံသယံ ကရိဿာမိ၊ ဝိမတိံ ဝိဝေစေဿာမိ၊ တောသယိဿာမိ ပဉှဝေယျာကရဏေန.

‘‘ယော ကောစိ မံ ဓမ္မပဋိသမ္ဘိဒေ ပဉှံ ပုစ္ဆိဿတိ၊ တဿ ဓမ္မေန ဓမ္မံ ကထယိဿာမိ၊ အမတေန အမတံ ကထယိဿာမိ၊ အသင်္ခတေန အသင်္ခတံ ကထယိဿာမိ၊ နိဗ္ဗာနေန နိဗ္ဗာနံ ကထယိဿာမိ၊ သုညတေန သုညတံ ကထယိဿာမိ၊ အနိမိတ္တေန အနိမိတ္တံ ကထယိဿာမိ၊ အပ္ပဏိဟိတေန အပ္ပဏိဟိတံ ကထယိဿာမိ၊ အနေဇေန အနေဇံ ကထယိဿာမိ၊ နိဿံသယံ ကရိဿာမိ၊ ဝိမတိံ ဝိဝေစေဿာမိ၊ တောသယိဿာမိ ပဉှာဝေယျာကရဏေန.

‘‘ယော ကောစိ မံ နိရုတ္တိပဋိသမ္ဘိဒေ ပဉှံ ပုစ္ဆိဿတိ၊ တဿ နိရုတ္တိယာ နိရုတ္တိံ ကထယိဿာမိ၊ ပဒေန ပဒံ ကထယိဿာမိ၊ အနုပဒေန အနုပဒံ ကထယိဿာမိ၊ အက္ခရေန အက္ခရံ ကထယိဿာမိ၊ သန္ဓိယာ သန္ဓိံ ကထယိဿာမိ၊ ဗျဉ္ဇနေန ဗျဉ္ဇနံ ကထယိဿာမိ၊ အနုဗျဉ္ဇနေန အနုဗျဉ္ဇနံ ကထယိဿာမိ၊ ဝဏ္ဏေန ဝဏ္ဏံ ကထယိဿာမိ၊ သရေန သရံ ကထယိဿာမိ၊ ပညတ္တိယာ ပညတ္တိံ ကထယိဿာမိ၊ ဝေါဟာရေန ဝေါဟာရံ ကထယိဿာမိ၊ နိဿံသယံ ကရိဿာမိ၊ ဝိမတိံ ဝိဝေစေဿာမိ၊ တောသယိဿာမိ ပဉှဝေယျာကရဏေန.

‘‘ယော ကောစိ မံ ပဋိဘာနပဋိသမ္ဘိဒေ ပဉှံ ပုစ္ဆိဿတိ၊ တဿ ပဋိဘာနေန ပဋိဘာနံ ကထယိဿာမိ၊ ဩပမ္မေန ဩပမ္မံ ကထယိဿာမိ၊ လက္ခဏေန လက္ခဏံ ကထယိဿာမိ၊ ရသေန ရသံ ကထယိဿာမိ၊ နိဿံသယံ ကရိဿာမိ၊ ဝိမတိံ ဝိဝေစေဿာမိ၊ တောသယိဿာမိ ပဉှဝေယျာကရဏေနာတိ၊ ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ မဟာရာဇ၊ ‘ဘဂဝတော ပဋိသမ္ဘိဒါရတန’န္တိ.

‘‘‘ပဋိသမ္ဘိဒါ ကိဏိတွာန၊ ဉာဏေန ဖဿယေယျ ယော၊

အစ္ဆမ္ဘိတော အနုဗ္ဗိဂ္ဂေါ၊ အတိရောစတိ သဒေဝကေ’တိ.

‘‘ကတမံ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတော ဗောဇ္ဈင်္ဂရတနံ? သတ္တိမေ၊ မဟာရာဇ၊ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ၊ သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ ဝီရိယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ ပီတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ ပဿဒ္ဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ သမာဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ. ဣမေဟိ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သတ္တဟိ ဗောဇ္ဈင်္ဂရတနေဟိ ပဋိမဏ္ဍိတော ဘိက္ခု သဗ္ဗံ တမံ အဘိဘုယျ သဒေဝကံ လောကံ ဩဘာသေတိ ပဘာသေတိ အာလောကံ ဇနေတိ. ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ မဟာရာဇ၊ ‘ဘဂဝတော ဗောဇ္ဈင်္ဂရတန’န္တိ.

‘‘‘ဗောဇ္ဈင်္ဂရတနမာလဿ၊ ဥဋ္ဌဟန္တိ [ဥပဋ္ဌဟန္တိ (က.)၊ ဥဒိက္ခန္တိ (သျာ.)] သဒေဝကာ၊

ကမ္မေန တံ ကိဏိတွာန၊ ရတနံ ဝေါ ပိဠန္ဓထာ’’’တိ.

‘‘ဘန္တေ နာဂသေန၊ ကတမံ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော သဗ္ဗာပဏ’’န္တိ? ‘‘သဗ္ဗာပဏံ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတော နဝင်္ဂံ ဗုဒ္ဓဝစနံ သာရီရိကာနိ ပါရိဘောဂိကာနိ စေတိယာနိ သင်္ဃရတနဉ္စ. သဗ္ဗာပဏေ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတာ ဇာတိသမ္ပတ္တိ ပသာရိတာ၊ ဘောဂသမ္ပတ္တိ ပသာရိတာ၊ အာယုသမ္ပတ္တိ ပသာရိတာ၊ အာရောဂျသမ္ပတ္တိ ပသာရိတာ၊ ဝဏ္ဏသမ္ပတ္တိ ပသာရိတာ၊ ပညာသမ္ပတ္တိ ပသာရိတာ၊ မာနုသိကသမ္ပတ္တိ ပသာရိတာ၊ ဒိဗ္ဗသမ္ပတ္တိ ပသာရိတာ၊ နိဗ္ဗာနသမ္ပတ္တိ ပသာရိတာ. တတ္ထ ယေ တံ တံ သမ္ပတ္တိံ ဣစ္ဆန္တိ၊ တေ ကမ္မမူလံ ဒတွာ ပတ္ထိတပတ္ထိတံ သမ္ပတ္တိံ ကိဏန္တိ၊ ကေစိ သီလသမာဒါနေန ကိဏန္တိ၊ ကေစိ ဥပေါသထကမ္မေန ကိဏန္တိ၊ အပ္ပမတ္တကေနပိ ကမ္မမူလေန ဥပါဒါယုပါဒါယ သမ္ပတ္တိယော ပဋိလဘန္တိ. ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ အာပဏိကဿ အာပဏေ တိလမုဂ္ဂမာသေ ပရိတ္တကေနပိ တဏ္ဍုလမုဂ္ဂမာသေန အပ္ပကေနပိ မူလေန ဥပါဒါယုပါဒါယ ဂဏှန္တိ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတော သဗ္ဗာပဏေ အပ္ပမတ္တကေနပိ ကမ္မမူလေန ဥပါဒါယုပါဒါယ သမ္ပတ္တိယော ပဋိလဘန္တိ. ဣဒံ ဝုစ္စတိ၊ မဟာရာဇ၊ ‘ဘဂဝတော သဗ္ဗာပဏ’န္တိ.

‘‘‘အာယု အရောဂတာ ဝဏ္ဏံ၊ သဂ္ဂံ ဥစ္စာကုလီနတာ၊

အသင်္ခတဉ္စ အမတံ၊ အတ္ထိ သဗ္ဗာပဏေ ဇိနေ.

‘‘‘အပ္ပေန ဗဟုကေနာပိ၊ ကမ္မမူလေန ဂယှတိ၊

ကိဏိတွာ သဒ္ဓါမူလေန၊ သမိဒ္ဓါ ဟောထ ဘိက္ခဝေါ’တိ.

‘‘ဘဂဝတော ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဓမ္မနဂရေ ဧဝရူပါ ဇနာ ပဋိဝသန္တိ၊ သုတ္တန္တိကာ ဝေနယိကာ အာဘိဓမ္မိကာ ဓမ္မကထိကာ ဇာတကဘာဏကာ ဒီဃဘာဏကာ မဇ္ဈိမဘာဏကာ သံယုတ္တဘာဏကာ အင်္ဂုတ္တရဘာဏကာ ခုဒ္ဒကဘာဏကာ သီလသမ္ပန္နာ သမာဓိသမ္ပန္နာ ပညာသမ္ပန္နာ ဗောဇ္ဈင်္ဂဘာဝနာရတာ ဝိပဿကာ သဒတ္ထမနုယုတ္တာ အာရညိကာ ရုက္ခမူလိကာ အဗ္ဘောကာသိကာ ပလာလပုဉ္ဇိကာ သောသာနိကာ နေသဇ္ဇိကာ ပဋိပန္နကာ ဖလဋ္ဌာ သေက္ခာ ဖလသမင်္ဂိနော သောတာပန္နာ သကဒါဂါမိနော အနာဂါမိနော အရဟန္တော တေဝိဇ္ဇာ ဆဠဘိညာ ဣဒ္ဓိမန္တော ပညာယ ပါရမိံဂတာ သတိပဋ္ဌာနသမ္မပ္ပဓာနဣဒ္ဓိပါဒဣန္ဒြိယဗလဗောဇ္ဈင်္ဂမဂ္ဂဝရဈာနဝိမောက္ခရူ ပါရူပသန္တသုခသမာပတ္တိကုသလာ၊ တေဟိ အရဟန္တေဟိ အာကုလံ သမာကုလံ အာကိဏ္ဏံ သမာကိဏ္ဏံ နဠဝနသရဝနမိဝ ဓမ္မနဂရံ အဟောသိ. ဘဝတီဟ –

‘‘‘ဝီတရာဂါ ဝီတဒေါသာ၊ ဝီတမောဟာ အနာသဝါ၊

ဝီတတဏှာ အနာဒါနာ၊ ဓမ္မနဂရေ ဝသန္တိ တေ.

‘‘‘အာရညိကာ ဓုတဓရာ၊ ဈာယိနော လူခစီဝရာ၊

ဝိဝေကာဘိရတာ ဓီရာ၊ ဓမ္မနဂရေ ဝသန္တိ တေ.

‘‘‘နေသဇ္ဇိကာ သန္ထတိကာ၊ အထောပိ ဌာနစင်္ကမာ၊

ပံသုကူလဓရာ သဗ္ဗေ၊ ဓမ္မနဂရေ ဝသန္တိ တေ.

‘‘‘တိစီဝရဓရာ သန္တာ၊ စမ္မခဏ္ဍစတုတ္ထကာ၊

ရတာ ဧကာသနေ ဝိညူ၊ ဓမ္မနဂရေ ဝသန္တိ တေ.

‘‘‘အပ္ပိစ္ဆာ နိပကာ ဓီရာ၊ အပ္ပါဟာရာ အလောလုပါ၊

လာဘာလာဘေန သန္တုဋ္ဌာ၊ ဓမ္မနဂရေ ဝသန္တိ တေ.

‘‘‘ဈာယီ ဈာနရတာ ဓီရာ၊ သန္တစိတ္တာ သမာဟိတာ၊

အာကိဉ္စညံ ပတ္ထယာနာ၊ ဓမ္မနဂရေ ဝသန္တိ တေ.

‘‘‘ပဋိပန္နာ ဖလဋ္ဌာ စ၊ သေက္ခာ ဖလသမင်္ဂိနော၊

အာသီသကာ [အာသိံသကာ (သီ. ပီ.)] ဥတ္တမတ္ထံ၊ ဓမ္မနဂရေ ဝသန္တိ တေ.

‘‘‘သောတာပန္နာ စ ဝိမလာ၊ သကဒါဂါမိနော စ ယေ၊

အနာဂါမီ စ အရဟန္တော၊ ဓမ္မနဂရေ ဝသန္တိ တေ.

‘‘‘သတိပဋ္ဌာနကုသလာ၊ ဗောဇ္ဈင်္ဂဘာဝနာရတာ၊

ဝိပဿကာ ဓမ္မဓရာ၊ ဓမ္မနဂရေ ဝသန္တိ တေ.

‘‘‘ဣဒ္ဓိပါဒေသု ကုသလာ၊ သမာဓိဘာဝနာရတာ၊

သမ္မပ္ပဓာနာနုယုတ္တာ၊ ဓမ္မနဂရေ ဝသန္တိ တေ.

‘‘‘အဘိညာပါရမိပ္ပတ္တာ၊ ပေတ္တိကေ ဂေါစရေ ရတာ၊

အန္တလိက္ခမှိ စရဏာ၊ ဓမ္မနဂရေ ဝသန္တိ တေ.

‘‘‘ဩက္ခိတ္တစက္ခူ မိတဘာဏီ၊ ဂုတ္တဒွါရာ သုသံဝုတာ၊

သုဒန္တာ ဥတ္တမေ ဒမ္မေ [ဓမ္မေ (သီ. ပီ.)]၊ ဓမ္မနဂရေ ဝသန္တိ တေ.

‘‘‘တေဝိဇ္ဇာ ဆဠဘိညာ စ၊ ဣဒ္ဓိယာ ပါရမိံ ဂတာ၊

ပညာယ ပါရမိပ္ပတ္တာ၊ ဓမ္မနဂရေ ဝသန္တိ တေ’တိ.

‘‘ယေ ခေါ တေ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခူ အပရိမိတဉာဏဝရဓရာ အသင်္ဂါ အတုလဂုဏာ [အတုလိယဂုဏာ (သီ. ပီ. က.)] အတုလယသာ အတုလဗလာ အတုလတေဇာ ဓမ္မစက္ကာနုပ္ပဝတ္တကာ ပညာပါရမိံ ဂတာ၊ ဧဝရူပါ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဓမ္မနဂရေ ‘ဓမ္မသေနာပတိနော’တိ ဝုစ္စန္တိ.

‘‘ယေ ပန တေ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခူ ဣဒ္ဓိမန္တော အဓိဂတပ္ပဋိသမ္ဘိဒါပတ္တဝေသာရဇ္ဇာ ဂဂနစရာ ဒုရာသဒါ ဒုပ္ပသဟာ အနာလမ္ဗစရာ သသာဂရမဟိဓရပထဝိကမ္ပကော စန္ဒသူရိယပရိမဇ္ဇကာ ဝိကုဗ္ဗနာဓိဋ္ဌာနာဘိနီဟာရကုသလာ ဣဒ္ဓိယာ ပါရမိံ ဂတာ၊ ဧဝရူပါ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဓမ္မနဂရေ ‘ပုရောဟိတာ’တိ ဝုစ္စန္တိ.

‘‘ယေ ပန တေ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခူ ဓုတင်္ဂမနုဂတာ အပ္ပိစ္ဆာ သန္တုဋ္ဌာ ဝိညတ္တိမနေသနဇိဂုစ္ဆကာ ပိဏ္ဍာယ သပဒါနစာရိနော ဘမရာဝ ဂန္ဓမနုဃာယိတွာ ပဝိသန္တိ ဝိဝိတ္တကာနနံ၊ ကာယေ စ ဇီဝိတေ စ နိရပေက္ခာ အရဟတ္တမနုပ္ပတ္တာ ဓုတင်္ဂဂုဏေ အဂ္ဂနိက္ခိတ္တာ၊ ဧဝရူပါ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဓမ္မနဂရေ ‘အက္ခဒဿာ’တိ ဝုစ္စန္တိ.

‘‘ယေ ပန တေ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခူ ပရိသုဒ္ဓါ ဝိမလာ နိက္ကိလေသာ စုတူပပါတကုသလာ ဒိဗ္ဗစက္ခုမှိ ပါရမိံ ဂတာ၊ ဧဝရူပါ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဓမ္မနဂရေ ‘နဂရဇောတကာ’တိ ဝုစ္စန္တိ.

‘‘ယေ ပန တေ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခူ ဗဟုဿုတာ အာဂတာဂမာ ဓမ္မဓရာ ဝိနယဓရာ မာတိကာဓရာ သိထိလဓနိတဒီဃရဿဂရုကလဟုကက္ခရပရိစ္ဆေဒကုသလာ နဝင်္ဂသာသနဓရာ၊ ဧဝရူပါ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဓမ္မနဂရေ ‘ဓမ္မရက္ခာ’တိ ဝုစ္စန္တိ.

‘‘ယေ ပန တေ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခူ ဝိနယညူ ဝိနယကောဝိဒါ ဌာနာဋ္ဌာနကုသလာ [နိဒါနပဌနကုသလာ (သီ. ပီ.)၊ နိဒါနဝတ္ထုကုသလာ (သျာ.)] အာပတ္တာနာပတ္တိဂရုကလဟုကသတေကိစ္ဆအတေကိစ္ဆဝုဋ္ဌာနဒေသနာနိဂ္ဂဟ- ပဋိကမ္မဩသာရဏနိဿာရဏပဋိသာရဏကုသလာ ဝိနယေ ပါရမိံ ဂတာ၊ ဧဝရူပါ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဓမ္မနဂရေ ‘ရူပရက္ခာ’တိ [ရူပဒက္ခာတိ (သီ. သျာ. ပီ.)] ဝုစ္စန္တိ.

‘‘ယေ ပန တေ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခူ ဝိမုတ္တိဝရကုသုမမာလဗဒ္ဓါ ဝရပဝရမဟဂ္ဃသေဋ္ဌဘာဝမနုပ္ပတ္တာ ဗဟုဇနကန္တမဘိပတ္ထိတာ၊ ဧဝရူပါ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဓမ္မနဂရေ ‘ပုပ္ဖါပဏိကာ’တိ ဝုစ္စန္တိ.

‘‘ယေ ပန တေ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခူ စတုသစ္စာဘိသမယပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ ဒိဋ္ဌသစ္စာ ဝိညာတသာသနာ စတူသု သာမညဖလေသု တိဏ္ဏဝိစိကိစ္ဆာ ပဋိလဒ္ဓဖလသုခါ အညေသမ္ပိ ပဋိပန္နာနံ တေ ဖလေ သံဝိဘဇန္တိ၊ ဧဝရူပါ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဓမ္မနဂရေ ‘ဖလာပဏိကာ’တိ ဝုစ္စန္တိ.

‘‘ယေ ပန တေ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခူ သီလသံဝရဂန္ဓမနုလိတ္တာ [သီလဝရသုဂန္ဓမနုလိတ္တာ (သီ. ပီ.)] အနေကဝိဓဗဟုဂုဏဓရာ ကိလေသမလဒုဂ္ဂန္ဓဝိဓမကာ၊ ဧဝရူပါ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဓမ္မနဂရေ ‘ဂန္ဓာပဏိကာ’တိ ဝုစ္စန္တိ.

‘‘ယေ ပန တေ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခူ ဓမ္မကာမာ ပိယသမုဒါဟာရာ အဘိဓမ္မေ အဘိဝိနယေ ဥဠာရပါမောဇ္ဇာ အရညဂတာပိ ရုက္ခမူလဂတာပိ သုညာဂါရဂတာပိ ဓမ္မဝရရသံ ပိဝန္တိ၊ ကာယေန ဝါစာယ မနသာ ဓမ္မဝရရသမောဂါဠှာ အဓိမတ္တပဋိဘာနာ ဓမ္မေသု ဓမ္မေသနပ္ပဋိပန္နာ ဣတော ဝါ တတော ဝါ ယတ္ထ ယတ္ထ အပ္ပိစ္ဆကထာ သန္တုဋ္ဌိကထာ ပဝိဝေကကထာ အသံသဂ္ဂကထာ ဝီရိယာရမ္ဘကထာ သီလကထာ သမာဓိကထာ ပညာကထာ ဝိမုတ္တိကထာ ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနကထာ၊ တတ္ထ တတ္ထ ဂန္တွာ တံ တံ ကထာရသံ ပိဝန္တိ၊ ဧဝရူပါ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဓမ္မနဂရေ ‘သောဏ္ဍာ ပိပါသာ’တိ ဝုစ္စန္တိ.

‘‘ယေ ပန တေ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခူ ပုဗ္ဗရတ္တာပရရတ္တံ ဇာဂရိယာနုယောဂမနုယုတ္တာ နိသဇ္ဇဋ္ဌာနစင်္ကမေဟိ ရတ္တိန္ဒိဝံ ဝီတိနာမေန္တိ၊ ဘာဝနာနုယောဂမနုယုတ္တာ ကိလေသပဋိဗာဟနာယ သဒတ္ထပ္ပသုတာ၊ ဧဝရူပါ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဓမ္မနဂရေ ‘နဂရဂုတ္တိကာ’တိ ဝုစ္စန္တိ.

‘‘ယေ ပန တေ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခူ နဝင်္ဂံ ဗုဒ္ဓဝစနံ အတ္ထတော စ ဗျဉ္ဇနတော စ နယတော စ ကာရဏတော စ ဟေတုတော စ ဥဒါဟရဏတော စ ဝါစေန္တိ အနုဝါစေန္တိ ဘာသန္တိ အနုဘာသန္တိ၊ ဧဝရူပါ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဓမ္မနဂရေ ‘ဓမ္မာပဏိကာ’တိ ဝုစ္စန္တိ.

‘‘ယေ ပန တေ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခူ ဓမ္မရတနဘောဂေန အာဂမပရိယတ္တိသုတဘောဂေန ဘောဂိနော ဓနိနော နိဒ္ဒိဋ္ဌသရဗျဉ္ဇနလက္ခဏပ္ပဋိဝေဓာ ဝိညူ ဖရဏာ၊ ဧဝရူပါ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဓမ္မနဂရေ ‘ဓမ္မသေဋ္ဌိနော’တိ ဝုစ္စန္တိ.

‘‘ယေ ပန တေ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခူ ဥဠာရဒေသနာပဋိဝေဓာ ပရိစိဏ္ဏာရမ္မဏဝိဘတ္တိနိဒ္ဒေသာ သိက္ခာဂုဏပါရမိပ္ပတ္တာ၊ ဧဝရူပါ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဓမ္မနဂရေ ‘ဝိဿုတဓမ္မိကာ’တိ ဝုစ္စန္တိ.

‘‘ဧဝံ သုဝိဘတ္တံ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ဘဂဝတော ဓမ္မနဂရံ ဧဝံ သုမာပိတံ ဧဝံ သုဝိဟိတံ ဧဝံ သုပရိပူရိတံ ဧဝံ သုဝဝတ္ထာပိတံ ဧဝံ သုရက္ခိတံ ဧဝံ သုဂေါပိတံ ဧဝံ ဒုပ္ပသယှံ ပစ္စတ္ထိကေဟိ ပစ္စာမိတ္တေဟိ၊ ဣမိနာ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏေန ဣမိနာ ဟေတုနာ ဣမိနာ နယေန ဣမိနာ အနုမာနေန ဉာတဗ္ဗံ အတ္ထိ သော ဘဂဝါတိ.

‘‘‘ယထာပိ နဂရံ ဒိသွာ၊ သုဝိဘတ္တံ မနောရမံ၊

အနုမာနေန ဇာနန္တိ၊ ဝဍ္ဎကိဿ မဟတ္တနံ.

‘‘‘တထေဝ လောကနာထဿ၊ ဒိသွာ ဓမ္မပုရံ ဝရံ၊

အနုမာနေန ဇာနန္တိ၊ အတ္ထိ သော ဘဂဝါ ဣတိ.

‘‘‘အနုမာနေန ဇာနန္တိ၊ ဦမိံ ဒိသွာန သာဂရေ၊

ယထာယံ ဒိဿတေ ဦမိ၊ မဟန္တော သော ဘဝိဿတိ.

‘‘‘တထာ ဗုဒ္ဓံ သောကနုဒံ၊ သဗ္ဗတ္ထမပရာဇိတံ၊

တဏှက္ခယမနုပ္ပတ္တံ၊ ဘဝသံသာရမောစနံ.

‘‘‘အနုမာနေန ဉာတဗ္ဗံ၊ ဦမိံ ဒိသွာ သဒေဝကေ၊

ယထာ ဓမ္မူမိဝိပ္ဖါရော၊ အဂ္ဂေါ ဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿတိ.

‘‘‘အနုမာနေန ဇာနန္တိ၊ ဒိသွာ အစ္စုဂ္ဂတံ ဂိရိံ၊

ယထာ အစ္စုဂ္ဂတော ဧသော၊ ဟိမဝါ သော ဘဝိဿတိ.

‘‘‘တထာ ဒိသွာ ဓမ္မဂိရိံ၊ သီတီဘူတံ နိရူပဓိံ၊

အစ္စုဂ္ဂတံ ဘဂဝတော၊ အစလံ သုပ္ပတိဋ္ဌိတံ.

‘‘‘အနုမာနေန ဉာတဗ္ဗံ၊ ဒိသွာန ဓမ္မပဗ္ဗတံ၊

တထာ ဟိ သော မဟာဝီရော၊ အဂ္ဂေါ ဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿတိ.

‘‘‘ယထာပိ ဂဇရာဇဿ၊ ပဒံ ဒိသွာန မာနုသာ၊

အနုမာနေန ဇာနန္တိ၊ မဟာ ဧသော ဂဇော ဣတိ.

‘‘‘တထေဝ ဗုဒ္ဓနာဂဿ၊ ပဒံ ဒိသွာ ဝိဘာဝိနော၊

အနုမာနေန ဇာနန္တိ၊ ဥဠာရော သော ဘဝိဿတိ.

‘‘‘အနုမာနေန ဇာနန္တိ၊ ဘီတေ ဒိသွာန ကုမ္မိဂေ၊

မိဂရာဇဿ သဒ္ဒေန၊ ဘီတာမေ ကုမ္မိဂါ ဣတိ.

‘‘‘တထေဝ တိတ္ထိယေ ဒိသွာ၊ ဝိတ္ထတေ ဘီတမာနသေ၊

အနုမာနေန ဉာတဗ္ဗံ၊ ဓမ္မရာဇေန ဂဇ္ဇိတံ.

‘‘‘နိဗ္ဗုတံ ပထဝိံ ဒိသွာ၊ ဟရိတပတ္တံ မဟောဒိကံ၊

အနုမာနေန ဇာနန္တိ၊ မဟာမေဃေန နိဗ္ဗုတံ.

‘‘‘တထေဝိမံ ဇနံ ဒိသွာ၊ အာမောဒိတပမောဒိတံ၊

အနုမာနေန ဉာတဗ္ဗံ၊ ဓမ္မမေဃေန တပ္ပိတံ.

‘‘‘လဂ္ဂံ ဒိသွာ ဘုသံ ပင်္ကံ၊ ကလလဒ္ဒဂတံ မဟိံ၊

အနုမာနေန ဇာနန္တိ၊ ဝါရိက္ခန္ဓော မဟာ ဂတော.

‘‘‘တထေဝိမံ ဇနံ ဒိသွာ၊ ရဇပင်္ကသမောဟိတံ၊

ဝဟိတံ ဓမ္မနဒိယာ၊ ဝိသဋ္ဌံ ဓမ္မသာဂရေ.

‘‘‘ဓမ္မာမတဂတံ ဒိသွာ၊ သဒေဝကမိမံ မဟိံ၊

အနုမာနေန ဉာတဗ္ဗံ၊ ဓမ္မက္ခန္ဓော မဟာ ဂတော.

‘‘‘အနုမာနေန ဇာနန္တိ၊ ဃာယိတွာ ဂန္ဓမုတ္တမံ၊

ယထာယံ ဝါယတေ ဂန္ဓော၊ ဟေဿန္တိ ပုပ္ဖိတာ ဒုမာ.

‘‘‘တထေဝါယံ သီလဂန္ဓော၊ ပဝါယတိ သဒေဝကေ၊

အနုမာနေန ဉာတဗ္ဗံ၊ အတ္ထိ ဗုဒ္ဓေါ အနုတ္တရော’တိ.

‘‘ဧဝရူပေန ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ ကာရဏသတေန ကာရဏသဟဿေန ဟေတုသတေန ဟေတုသဟဿေန နယသတေန နယသဟဿေန ဩပမ္မသတေန ဩပမ္မသဟဿေန သက္ကာ ဗုဒ္ဓဗလံ ဥပဒဿယိတုံ. ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ဒက္ခော မာလာကာရော နာနာပုပ္ဖရာသိမှာ အာစရိယာနုသိဋ္ဌိယာ ပစ္စတ္တပုရိသကာရေန ဝိစိတ္တံ မာလာဂုဏရာသိံ ကရေယျ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ မဟာရာဇ၊ သော ဘဂဝါ ဝိစိတ္တပုပ္ဖရာသိ ဝိယ အနန္တဂုဏော အပ္ပမေယျဂုဏော၊ အဟမေတရဟိ ဇိနသာသနေ မာလာကာရော ဝိယ ပုပ္ဖဂန္ထကော ပုဗ္ဗကာနံ အာစရိယာနံ မဂ္ဂေနပိ မယှံ ဗုဒ္ဓိဗလေနပိ အသင်္ချေယျေနပိ ကာရဏေန အနုမာနေန ဗုဒ္ဓဗလံ ဒီပယိဿာမိ၊ တွံ ပနေတ္ထ ဆန္ဒံ ဇနေဟိ သဝနာယာ’’တိ.

‘‘ဒုက္ကရံ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ အညေသံ ဧဝရူပေန ကာရဏေန အနုမာနေန ဗုဒ္ဓဗလံ ဥပဒဿယိတုံ၊ နိဗ္ဗုတောသ္မိ၊ ဘန္တေ နာဂသေန၊ တုမှာကံ ပရမဝိစိတ္တေန ပဉှဝေယျာကရဏေနာ’’တိ.

အနုမာနပဉှော ပဌမော.