၂. ဟတ္ထိနာဂဝဂ္ဂေါ
၁. မာတုပေါသကစရိယာ
၁. ‘‘ယဒါ အဟောသိံ ပဝနေ၊ ကုဉ္ဇရော မာတုပေါသကော၊
န တဒါ အတ္ထိ မဟိယာ၊ ဂုဏေန မမ သာဒိသော.
၂. ‘‘ပဝနေ ဒိသွာ ဝနစရော၊ ရညော မံ ပဋိဝေဒယိ၊
‘တဝါနုစ္ဆဝေါ မဟာရာဇ၊ ဂဇော ဝသတိ ကာနနေ.
၃. ‘‘‘န တဿ ပရိက္ခာယတ္ထော၊ နပိ အာဠကကာသုယာ၊
သဟ ဂဟိတေ [သမံ ဂဟိတေ (သီ.)] သောဏ္ဍာယ၊ သယမေဝ ဣဓေဟိ’တိ.
၄. ‘‘တဿ တံ ဝစနံ သုတွာ၊ ရာဇာပိ တုဋ္ဌမာနသော၊
ပေသေသိ ဟတ္ထိဒမကံ၊ ဆေကာစရိယံ သုသိက္ခိတံ.
၅. ‘‘ဂန္တွာ သော ဟတ္ထိဒမကော၊ အဒ္ဒသ ပဒုမဿရေ၊
ဘိသမုဠာလံ [ဘိသမူလံ (က.)] ဥဒ္ဓရန္တံ၊ ယာပနတ္ထာယ မာတုယာ.
၆. ‘‘ဝိညာယ မေ သီလဂုဏံ၊ လက္ခဏံ ဥပဓာရယိ၊
‘ဧဟိ ပုတ္တာ’တိ ပတွာန၊ မမ သောဏ္ဍာယ အဂ္ဂဟိ.
၇. ‘‘ယံ မေ တဒါ ပါကတိကံ၊ သရီရာနုဂတံ ဗလံ၊
အဇ္ဇ နာဂသဟဿာနံ၊ ဗလေန သမသာဒိသံ.
၈. ‘‘ယဒိဟံ တေသံ ပကုပ္ပေယျံ၊ ဥပေတာနံ ဂဟဏာယ မံ၊
ပဋိဗလော ဘဝေ တေသံ၊ ယာဝ ရဇ္ဇမ္ပိ မာနုသံ.
၉. ‘‘အပိ စာဟံ သီလရက္ခာယ၊ သီလပါရမိပူရိယာ၊
န ကရောမိ စိတ္တေ အညထတ္တံ၊ ပက္ခိပန္တံ မမာဠကေ.
၁၀. ‘‘ယဒိ တေ မံ တတ္ထ ကောဋ္ဋေယျုံ၊ ဖရသူဟိ တောမရေဟိ စ၊
နေဝ တေသံ ပကုပ္ပေယျံ၊ သီလခဏ္ဍဘယာ မမာ’’တိ.
မာတုပေါသကစရိယံ ပဌမံ.
၂. ဘူရိဒတ္တစရိယာ
၁၁. ‘‘ပုနာပရံ ယဒါ ဟောမိ၊ ဘူရိဒတ္တော မဟိဒ္ဓိကော၊
ဝိရူပက္ခေန မဟာရညာ၊ ဒေဝလောကမဂဉ္ဆဟံ.
၁၂. ‘‘တတ္ထ ပဿိတွာဟံ ဒေဝေ၊ ဧကန္တံ သုခသမပ္ပိတေ၊
တံ သဂ္ဂဂမနတ္ထာယ၊ သီလဗ္ဗတံ သမာဒိယိံ.
၁၃. ‘‘သရီရကိစ္စံ ကတွာန၊ ဘုတွာ ယာပနမတ္တကံ၊
စတုရော အင်္ဂေ အဓိဋ္ဌာယ၊ သေမိ ဝမ္မိကမုဒ္ဓနိ.
၁၄. ‘‘ဆဝိယာ စမ္မေန မံသေန၊ နဟာရုအဋ္ဌိကေဟိ ဝါ၊
ယဿ ဧတေန ကရဏီယံ၊ ဒိန္နံယေဝ ဟရာတု သော.
၁၅. ‘‘သံသိတော အကတညုနာ၊ အာလမ္ပာယနော [အာလမ္ဗဏော (သီ.)] မမဂ္ဂဟိ၊
ပေဠာယ ပက္ခိပိတွာန၊ ကီဠေတိ မံ တဟိံ တဟိံ.
၁၆. ‘‘ပေဠာယ ပက္ခိပန္တေပိ၊ သမ္မဒ္ဒန္တေပိ ပါဏိနာ၊
အာလမ္ပာယနေ [အာလမ္ဗဏေ (သီ.)] န ကုပ္ပါမိ၊ သီလခဏ္ဍဘယာ မမ.
၁၇. ‘‘သကဇီဝိတပရိစ္စာဂေါ၊ တိဏတော လဟုကော မမ၊
သီလဝီတိက္ကမော မယှံ၊ ပထဝီဥပ္ပတနံ ဝိယ.
၁၈. ‘‘နိရန္တရံ ဇာတိသတံ၊ စဇေယျံ မမ ဇီဝိတံ၊
နေဝ သီလံ ပဘိန္ဒေယျံ၊ စတုဒ္ဒီပါန ဟေတုပိ.
၁၉. ‘‘အပိ စာဟံ သီလရက္ခာယ၊ သီလပါရမိပူရိယာ၊
န ကရောမိ စိတ္တေ အညထတ္တံ၊ ပက္ခိပန္တမ္ပိ ပေဠကေ’’တိ.
ဘူရိဒတ္တစရိယံ ဒုတိယံ.
၃. စမ္ပေယျနာဂစရိယာ
၂၀. ‘‘ပုနာပရံ ယဒါ ဟောမိ၊ စမ္ပေယျကော မဟိဒ္ဓိကော၊
တဒါပိ ဓမ္မိကော အာသိံ၊ သီလဗ္ဗတသမပ္ပိတော.
၂၁. ‘‘တဒါပိ မံ ဓမ္မစာရိံ၊ ဥပဝုတ္ထံ ဥပေါသထံ၊
အဟိတုဏ္ဍိကော ဂဟေတွာန၊ ရာဇဒွါရမှိ ကီဠတိ.
၂၂. ‘‘ယံ ယံ သော ဝဏ္ဏံ စိန္တယိ၊ နီလံဝ ပီတလောဟိတံ၊
တဿ စိတ္တာနုဝတ္တန္တော၊ ဟောမိ စိန္တိတသန္နိဘော.
၂၃. ‘‘ထလံ ကရေယျမုဒကံ၊ ဥဒကမ္ပိ ထလံ ကရေ၊
ယဒိဟံ တဿ ပကုပ္ပေယျံ၊ ခဏေန ဆာရိကံ ကရေ.
၂၄. ‘‘ယဒိ စိတ္တဝသီ ဟေဿံ၊ ပရိဟာယိဿာမိ သီလတော၊
သီလေန ပရိဟီနဿ၊ ဥတ္တမတ္ထော န သိဇ္ဈတိ.
၂၅. ‘‘ကာမံ ဘိဇ္ဇတုယံ ကာယော၊ ဣဓေဝ ဝိကိရီယတု၊
နေဝ သီလံ ပဘိန္ဒေယျံ၊ ဝိကိရန္တေ ဘုသံ ဝိယာ’’တိ.
စမ္ပေယျနာဂစရိယံ တတိယံ.
၄. စူဠဗောဓိစရိယာ
၂၆. ‘‘ပုနာပရံ ယဒါ ဟောမိ၊ စူဠဗောဓိ သုသီလဝါ၊
ဘဝံ ဒိသွာန ဘယတော၊ နေက္ခမ္မံ အဘိနိက္ခမိံ.
၂၇. ‘‘ယာ မေ ဒုတိယိကာ အာသိ၊ ဗြာဟ္မဏီ ကနကသန္နိဘာ၊
သာပိ ဝဋ္ဋေ အနပေက္ခာ၊ နေက္ခမ္မံ အဘိနိက္ခမိ.
၂၈. ‘‘နိရာလယာ ဆိန္နဗန္ဓူ၊ အနပေက္ခာ ကုလေ ဂဏေ၊
စရန္တာ ဂါမနိဂမံ၊ ဗာရာဏသိမုပါဂမုံ.
၂၉. ‘‘တတ္ထ ဝသာမ နိပကာ၊ အသံသဋ္ဌာ ကုလေ ဂဏေ၊
နိရာကုလေ အပ္ပသဒ္ဒေ၊ ရာဇုယျာနေ ဝသာမုဘော.
၃၀. ‘‘ဥယျာနဒဿနံ ဂန္တွာ၊ ရာဇာ အဒ္ဒသ ဗြာဟ္မဏိံ၊
ဥပဂမ္မ မမံ ပုစ္ဆိ၊ ‘တုယှေသာ ကာ ကဿ ဘရိယာ’.
၃၁. ‘‘ဧဝံ ဝုတ္တေ အဟံ တဿ၊ ဣဒံ ဝစနမဗြဝိံ၊
‘န မယှံ ဘရိယာ ဧသာ၊ သဟဓမ္မာ ဧကသာသနီ’.
၃၂. ‘‘တိဿာ [တဿာ (သီ.)] သာရတ္တဂဓိတော၊ ဂါဟာပေတွာန စေဋကေ၊
နိပ္ပီဠယန္တော ဗလသာ၊ အန္တေပုရံ ပဝေသယိ.
၃၃. ‘‘ဩဒပတ္တကိယာ မယှံ၊ သဟဇာ ဧကသာသနီ၊
အာကဍ္ဎိတွာ နယန္တိယာ၊ ကောပေါ မေ ဥပပဇ္ဇထ.
၃၄. ‘‘သဟ ကောပေ သမုပ္ပန္နေ၊ သီလဗ္ဗတမနုဿရိံ၊
တတ္ထေဝ ကောပံ နိဂ္ဂဏှိံ၊ နာဒါသိံ ဝဍ္ဎိတူပရိ.
၃၅. ‘‘ယဒိ နံ ဗြာဟ္မဏိံ ကောစိ၊ ကောဋ္ဋေယျ တိဏှသတ္တိယာ၊
နေဝ သီလံ ပဘိန္ဒေယျံ၊ ဗောဓိယာယေဝ ကာရဏာ.
၃၆. ‘‘န မေသာ ဗြာဟ္မဏီ ဒေဿာ၊ နပိ မေ ဗလံ န ဝိဇ္ဇတိ၊
သဗ္ဗညုတံ ပိယံ မယှံ၊ တသ္မာ သီလာနုရက္ခိသ’’န္တိ.
စူဠဗောဓိစရိယံ စတုတ္ထံ.
၅. မဟိံသရာဇစရိယာ
၃၇. ‘‘ပုနာပရံ ယဒါ ဟောမိ၊ မဟိံသော ပဝနစာရကော၊
ပဝဍ္ဎကာယော ဗလဝါ၊ မဟန္တော ဘီမဒဿနော.
၃၈. ‘‘ပဗ္ဘာရေ ဂိရိဒုဂ္ဂေ [ဝနဒုဂ္ဂေ (သီ.)] စ၊ ရုက္ခမူလေ ဒကာသယေ၊
ဟောတေတ္ထ ဌာနံ မဟိံသာနံ၊ ကောစိ ကောစိ တဟိံ တဟိံ.
၃၉. ‘‘ဝိစရန္တော ဗြဟာရညေ၊ ဌာနံ အဒ္ဒသ ဘဒ္ဒကံ၊
တံ ဌာနံ ဥပဂန္တွာန၊ တိဋ္ဌာမိ စ သယာမိ စ.
၄၀. ‘‘အထေတ္ထ ကပိမာဂန္တွာ၊ ပါပေါ အနရိယော လဟု၊
ခန္ဓေ နလာဋေ ဘမုကေ၊ မုတ္တေတိ ဩဟနေတိတံ.
၄၁. ‘‘သကိမ္ပိ ဒိဝသံ ဒုတိယံ၊ တတိယံ စတုတ္ထမ္ပိ စ၊
ဒူသေတိ မံ သဗ္ဗကာလံ၊ တေန ဟောမိ ဥပဒ္ဒုတော.
၄၂. ‘‘မမံ ဥပဒ္ဒုတံ ဒိသွာ၊ ယက္ခော မံ ဣဒမဗြဝိ၊
‘နာသေဟေတံ ဆဝံ ပါပံ၊ သိင်္ဂေဟိ စ ခုရေဟိ စ’.
၄၃. ‘‘ဧဝံ ဝုတ္တေ တဒါ ယက္ခေ၊ အဟံ တံ ဣဒမဗြဝိံ၊
‘ကိံ တွံ မက္ခေသိ ကုဏပေန၊ ပါပေန အနရိယေန မံ.
၄၄. ‘‘‘ယဒိဟံ တဿ ပကုပ္ပေယျံ၊ တတော ဟီနတရော ဘဝေ၊
သီလဉ္စ မေ ပဘိဇ္ဇေယျ၊ ဝိညူ စ ဂရဟေယျု မံ.
၄၅. ‘‘‘ဟီဠိတာ ဇီဝိတာ ဝါပိ၊ ပရိသုဒ္ဓေန မတံ ဝရံ၊
ကျာဟံ ဇီဝိတဟေတူပိ၊ ကာဟာမိံ ပရဟေဌနံ’.
၄၆. ‘‘မမေဝါယံ မညမာနော၊ အညေပေဝံ ကရိဿတိ၊
တေဝ တဿ ဝဓိဿန္တိ၊ သာ မေ မုတ္တိ ဘဝိဿတိ.
၄၇. ‘‘ဟီနမဇ္ဈိမဥက္ကဋ္ဌေ၊ သဟန္တော အဝမာနိတံ၊
ဧဝံ လဘတိ သပ္ပညော၊ မနသာ ယထာ ပတ္ထိတ’’န္တိ.
မဟိံသရာဇစရိယံ ပဉ္စမံ.
၆. ရုရုရာဇစရိယာ
၄၈. ‘‘ပုနာပရံ ယဒါ ဟောမိ၊ သုတတ္တကနကသန္နိဘော၊
မိဂရာဇာ ရုရုနာမ၊ ပရမသီလသမာဟိတော.
၄၉. ‘‘ရမ္မေ ပဒေသေ ရမဏီယေ၊ ဝိဝိတ္တေ အမနုဿကေ၊
တတ္ထ ဝါသံ ဥပဂဉ္ဆိံ၊ ဂင်္ဂါကူလေ မနောရမေ.
၅၀. ‘‘အထ ဥပရိ ဂင်္ဂါယ၊ ဓနိကေဟိ ပရိပီဠိတော၊
ပုရိသော ဂင်္ဂါယ ပပတိ၊ ‘ဇီဝါမိ ဝါ မရာမိ ဝါ’.
၅၁. ‘‘ရတ္တိန္ဒိဝံ သော ဂင်္ဂါယ၊ ဝုယှမာနော မဟောဒကေ၊
ရဝန္တော ကရုဏံ ရဝံ၊ မဇ္ဈေ ဂင်္ဂါယ ဂစ္ဆတိ.
၅၂. ‘‘တဿာဟံ သဒ္ဒံ သုတွာန၊ ကရုဏံ ပရိဒေဝတော၊
ဂင်္ဂါယ တီရေ ဌတွာန၊ အပုစ္ဆိံ ‘ကောသိ တွံ နရော’.
၅၃. ‘‘သော မေ ပုဋ္ဌော စ ဗျာကာသိ၊ အတ္တနော ကရဏံ တဒါ၊
‘ဓနိကေဟိ ဘီတော တသိတော၊ ပက္ခန္ဒောဟံ မဟာနဒိံ’.
၅၄. ‘‘တဿ ကတွာန ကာရုညံ၊ စဇိတွာ မမ ဇီဝိတံ၊
ပဝိသိတွာ နီဟရိံ တဿ၊ အန္ဓကာရမှိ ရတ္တိယာ.
၅၅. ‘‘အဿတ္ထကာလမညာယ၊ တဿာဟံ ဣဒမဗြဝိံ၊
‘ဧကံ တံ ဝရံ ယာစာမိ၊ မာ မံ ကဿစိ ပါဝဒ’.
၅၆. ‘‘နဂရံ ဂန္တွာန အာစိက္ခိ၊ ပုစ္ဆိတော ဓနဟေတုကော၊
ရာဇာနံ သော ဂဟေတွာန၊ ဥပဂဉ္ဆိ မမန္တိကံ.
၅၇. ‘‘ယာဝတာ ကရဏံ သဗ္ဗံ၊ ရညော အာရောစိတံ မယာ၊
ရာဇာ သုတွာန ဝစနံ၊ ဥသုံ တဿ ပကပ္ပယိ၊
‘ဣဓေဝ ဃာတယိဿာမိ၊ မိတ္တဒုဗ္ဘိံ [မိတ္တဒူဘိံ (သီ.)] အနာရိယံ’.
၅၈. ‘‘တမဟံ အနုရက္ခန္တော၊ နိမ္မိနိံ မမ အတ္တနာ၊
‘တိဋ္ဌတေသော မဟာရာဇ၊ ကာမကာရော ဘဝါမိ တေ’.
၅၉. ‘‘အနုရက္ခိံ မမ သီလံ၊ နာရက္ခိံ မမ ဇီဝိတံ၊
သီလဝါ ဟိ တဒါ အာသိံ၊ ဗောဓိယာယေဝ ကာရဏာ’’တိ.
ရုရုရာဇစရိယံ ဆဋ္ဌံ.
၇. မာတင်္ဂစရိယာ
၆၀. ‘‘ပုနာပရံ ယဒါ ဟောမိ၊ ဇဋိလော ဥဂ္ဂတာပနော၊
မာတင်္ဂေါ နာမ နာမေန၊ သီလဝါ သုသမာဟိတော.
၆၁. ‘‘အဟဉ္စ ဗြာဟ္မဏော ဧကော၊ ဂင်္ဂါကူလေ ဝသာမုဘော၊
အဟံ ဝသာမိ ဥပရိ၊ ဟေဋ္ဌာ ဝသတိ ဗြာဟ္မဏော.
၆၂. ‘‘ဝိစရန္တော အနုကူလမှိ၊ ဥဒ္ဓံ မေ အဿမဒ္ဒသ၊
တတ္ထ မံ ပရိဘာသေတွာ၊ အဘိသပိ မုဒ္ဓဖာလနံ.
၆၃. ‘‘ယဒိဟံ တဿ ပကုပ္ပေယျံ၊ ယဒိ သီလံ န ဂေါပယေ၊
ဩလောကေတွာနဟံ တဿ၊ ကရေယျံ ဆာရိကံ ဝိယ.
၆၄. ‘‘ယံ သော တဒါ မံ အဘိသပိ၊ ကုပိတော ဒုဋ္ဌမာနသော၊
တဿေဝ မတ္ထကေ နိပတိ၊ ယောဂေန တံ ပမောစယိံ.
၆၅. ‘‘အနုရက္ခိံ မမ သီလံ၊ နာရက္ခိံ မမ ဇီဝိတံ၊
သီလဝါ ဟိ တဒါ အာသိံ၊ ဗောဓိယာယေဝ ကာရဏာ’’တိ.
မာတင်္ဂစရိယံ သတ္တမံ.
၈. ဓမ္မဒေဝပုတ္တစရိယာ
၆၆. ‘‘ပုနာပရံ ယဒါ ဟောမိ၊ မဟာပက္ခော မဟိဒ္ဓိကော၊
ဓမ္မော နာမ မဟာယက္ခော၊ သဗ္ဗလောကာနုကမ္ပကော.
၆၇. ‘‘ဒသကုသလကမ္မပထေ၊ သမာဒပေန္တော မဟာဇနံ၊