နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ

ဒီဃနိကာယော

မဟာဝဂ္ဂပါဠိ

၁. မဟာပဒါနသုတ္တံ

ပုဗ္ဗေနိဝါသပဋိသံယုတ္တကထာ

၁. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ ကရေရိကုဋိကာယံ. အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာနံ ဘိက္ခူနံ ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တာနံ ကရေရိမဏ္ဍလမာဠေ သန္နိသိန္နာနံ သန္နိပတိတာနံ ပုဗ္ဗေနိဝါသပဋိသံယုတ္တာ ဓမ္မီ ကထာ ဥဒပါဒိ – ‘‘ဣတိပိ ပုဗ္ဗေနိဝါသော၊ ဣတိပိ ပုဗ္ဗေနိဝါသော’’တိ.

၂. အဿောသိ ခေါ ဘဂဝါ ဒိဗ္ဗာယ သောတဓာတုယာ ဝိသုဒ္ဓါယ အတိက္ကန္တမာနုသိကာယ တေသံ ဘိက္ခူနံ ဣမံ ကထာသလ္လာပံ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဥဋ္ဌာယာသနာ ယေန ကရေရိမဏ္ဍလမာဠော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ၊ နိသဇ္ဇ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ကာယနုတ္ထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧတရဟိ ကထာယ သန္နိသိန္နာ၊ ကာ စ ပန ဝေါ အန္တရာကထာ ဝိပ္ပကတာ’’တိ?

ဧဝံ ဝုတ္တေ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဣဓ၊ ဘန္တေ၊ အမှာကံ ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တာနံ ကရေရိမဏ္ဍလမာဠေ သန္နိသိန္နာနံ သန္နိပတိတာနံ ပုဗ္ဗေနိဝါသပဋိသံယုတ္တာ ဓမ္မီ ကထာ ဥဒပါဒိ – ‘ဣတိပိ ပုဗ္ဗေနိဝါသော ဣတိပိ ပုဗ္ဗေနိဝါသော’တိ. အယံ ခေါ နော၊ ဘန္တေ၊ အန္တရာကထာ ဝိပ္ပကတာ. အထ ဘဂဝါ အနုပ္ပတ္တော’’တိ.

၃. ‘‘ဣစ္ဆေယျာထ နော တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုဗ္ဗေနိဝါသပဋိသံယုတ္တံ ဓမ္မိံ ကထံ သောတု’’န္တိ? ‘‘ဧတဿ၊ ဘဂဝါ၊ ကာလော၊ ဧတဿ၊ သုဂတ၊ ကာလော၊ ယံ ဘဂဝါ ပုဗ္ဗေနိဝါသပဋိသံယုတ္တံ ဓမ္မိံ ကထံ ကရေယျ၊ ဘဂဝတော သုတွာ [ဘဂဝတော ဝစနံ သုတွာ (သျာ.)] ဘိက္ခူ ဓာရေဿန္တီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုဏာထ၊သာဓုကံ မနသိ ကရောထ၊ ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

၄. ‘‘ဣတော သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကနဝုတိကပ္ပေ ယံ [ဧကနဝုတော ကပ္ပေါ (သျာ. ကံ. ပီ.)] ဝိပဿီ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ လောကေ ဥဒပါဒိ. ဣတော သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကတိံသေ ကပ္ပေ [ဧကတိံ သကပ္ပေါ (သီ.) ဧကတိံ သော ကပ္ပေါ (သျာ. ကံ. ပီ.)] ယံ သိခီ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ လောကေ ဥဒပါဒိ. တသ္မိညေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကတိံသေ ကပ္ပေ ဝေဿဘူ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ လောကေ ဥဒပါဒိ. ဣမသ္မိညေဝ [ဣမသ္မိံ (ကတ္ထစီ)] ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဒ္ဒကပ္ပေ ကကုသန္ဓော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ လောကေ ဥဒပါဒိ. ဣမသ္မိညေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဒ္ဒကပ္ပေ ကောဏာဂမနော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ လောကေ ဥဒပါဒိ. ဣမသ္မိညေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဒ္ဒကပ္ပေ ကဿပေါ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ လောကေ ဥဒပါဒိ. ဣမသ္မိညေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဒ္ဒကပ္ပေ အဟံ ဧတရဟိ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ လောကေ ဥပ္ပန္နော.

၅. ‘‘ဝိပဿီ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ခတ္တိယော ဇာတိယာ အဟောသိ၊ ခတ္တိယကုလေ ဥဒပါဒိ. သိခီ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ခတ္တိယော ဇာတိယာ အဟောသိ၊ ခတ္တိယကုလေ ဥဒပါဒိ. ဝေဿဘူ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ခတ္တိယော ဇာတိယာ အဟောသိ၊ ခတ္တိယကုလေ ဥဒပါဒိ. ကကုသန္ဓော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဗြာဟ္မဏော ဇာတိယာ အဟောသိ၊ ဗြာဟ္မဏကုလေ ဥဒပါဒိ. ကောဏာဂမနော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဗြာဟ္မဏော ဇာတိယာ အဟောသိ၊ ဗြာဟ္မဏကုလေ ဥဒပါဒိ. ကဿပေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဗြာဟ္မဏော ဇာတိယာ အဟောသိ၊ ဗြာဟ္မဏကုလေ ဥဒပါဒိ. အဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧတရဟိ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ခတ္တိယော ဇာတိယာ အဟောသိံ၊ ခတ္တိယကုလေ ဥပ္ပန္နော.

၆. ‘‘ဝိပဿီ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ကောဏ္ဍညော ဂေါတ္တေန အဟောသိ. သိခီ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ကောဏ္ဍညော ဂေါတ္တေန အဟောသိ. ဝေဿဘူ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ကောဏ္ဍညော ဂေါတ္တေန အဟောသိ. ကကုသန္ဓော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ကဿပေါ ဂေါတ္တေန အဟောသိ. ကောဏာဂမနော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ကဿပေါ ဂေါတ္တေန အဟောသိ. ကဿပေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ကဿပေါ ဂေါတ္တေန အဟောသိ. အဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧတရဟိ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဂေါတမော ဂေါတ္တေန အဟောသိံ.

၇. ‘‘ဝိပဿိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ အသီတိဝဿသဟဿာနိ အာယုပ္ပမာဏံ အဟောသိ. သိခိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ သတ္တတိဝဿသဟဿာနိ အာယုပ္ပမာဏံ အဟောသိ. ဝေဿဘုဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ သဋ္ဌိဝဿသဟဿာနိ အာယုပ္ပမာဏံ အဟောသိ. ကကုသန္ဓဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ စတ္တာလီသဝဿသဟဿာနိ အာယုပ္ပမာဏံ အဟောသိ. ကောဏာဂမနဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ တိံသဝဿသဟဿာနိ အာယုပ္ပမာဏံ အဟောသိ. ကဿပဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဝီသတိဝဿသဟဿာနိ အာယုပ္ပမာဏံ အဟောသိ. မယှံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧတရဟိ အပ္ပကံ အာယုပ္ပမာဏံ ပရိတ္တံ လဟုကံ၊ ယော စိရံ ဇီဝတိ၊ သော ဝဿသတံ အပ္ပံ ဝါ ဘိယျော.

၈. ‘‘ဝိပဿီ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ပါဋလိယာ မူလေ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ. သိခီ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ပုဏ္ဍရီကဿ မူလေ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ. ဝေဿဘူ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ သာလဿ မူလေ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ. ကကုသန္ဓော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ သိရီသဿ မူလေ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ. ကောဏာဂမနော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဥဒုမ္ဗရဿ မူလေ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ. ကဿပေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ နိဂြောဓဿ မူလေ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ. အဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧတရဟိ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ အဿတ္ထဿ မူလေ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ.

၉. ‘‘ဝိပဿိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ခဏ္ဍတိဿံ နာမ သာဝကယုဂံ အဟောသိ အဂ္ဂံ ဘဒ္ဒယုဂံ. သိခိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ အဘိဘူသမ္ဘဝံ နာမ သာဝကယုဂံ အဟောသိ အဂ္ဂံ ဘဒ္ဒယုဂံ. ဝေဿဘုဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ သောဏုတ္တရံ နာမ သာဝကယုဂံ အဟောသိ အဂ္ဂံ ဘဒ္ဒယုဂံ. ကကုသန္ဓဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဝိဓုရသဉ္ဇီဝံ နာမ သာဝကယုဂံ အဟောသိ အဂ္ဂံ ဘဒ္ဒယုဂံ. ကောဏာဂမနဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဘိယျောသုတ္တရံ နာမ သာဝကယုဂံ အဟောသိ အဂ္ဂံ ဘဒ္ဒယုဂံ. ကဿပဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ တိဿဘာရဒွါဇံ နာမ သာဝကယုဂံ အဟောသိ အဂ္ဂံ ဘဒ္ဒယုဂံ. မယှံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧတရဟိ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနံ နာမ သာဝကယုဂံ အဟောသိ အဂ္ဂံ ဘဒ္ဒယုဂံ.

၁၀. ‘‘ဝိပဿိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ တယော သာဝကာနံ သန္နိပါတာ အဟေသုံ. ဧကော သာဝကာနံ သန္နိပါတော အဟောသိ အဋ္ဌသဋ္ဌိဘိက္ခုသတသဟဿံ၊ ဧကော သာဝကာနံ သန္နိပါတော အဟောသိ ဘိက္ခုသတသဟဿံ၊ ဧကော သာဝကာနံ သန္နိပါတော အဟောသိ အသီတိဘိက္ခုသဟဿာနိ. ဝိပဿိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဣမေ တယော သာဝကာနံ သန္နိပါတာ အဟေသုံ သဗ္ဗေသံယေဝ ခီဏာသဝါနံ.

‘‘သိခိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ တယော သာဝကာနံ သန္နိပါတာ အဟေသုံ. ဧကော သာဝကာနံ သန္နိပါတော အဟောသိ ဘိက္ခုသတသဟဿံ၊ ဧကော သာဝကာနံ သန္နိပါတော အဟောသိ အသီတိဘိက္ခုသဟဿာနိ၊ ဧကော သာဝကာနံ သန္နိပါတော အဟောသိ သတ္တတိဘိက္ခုသဟဿာနိ. သိခိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဣမေ တယော သာဝကာနံ သန္နိပါတာ အဟေသုံ သဗ္ဗေသံယေဝ ခီဏာသဝါနံ.

‘‘ဝေဿဘုဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ တယော သာဝကာနံ သန္နိပါတာ အဟေသုံ. ဧကော သာဝကာနံ သန္နိပါတော အဟောသိ အသီတိဘိက္ခုသဟဿာနိ၊ ဧကော သာဝကာနံ သန္နိပါတော အဟောသိ သတ္တတိဘိက္ခုသဟဿာနိ၊ ဧကော သာဝကာနံ သန္နိပါတော အဟောသိ သဋ္ဌိဘိက္ခုသဟဿာနိ. ဝေဿဘုဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဣမေ တယော သာဝကာနံ သန္နိပါတာ အဟေသုံ သဗ္ဗေသံယေဝ ခီဏာသဝါနံ.

‘‘ကကုသန္ဓဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဧကော သာဝကာနံ သန္နိပါတော အဟောသိ စတ္တာလီသဘိက္ခုသဟဿာနိ. ကကုသန္ဓဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ အယံ ဧကော သာဝကာနံ သန္နိပါတော အဟောသိ သဗ္ဗေသံယေဝ ခီဏာသဝါနံ.

‘‘ကောဏာဂမနဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဧကော သာဝကာနံ သန္နိပါတော အဟောသိ တိံသဘိက္ခုသဟဿာနိ. ကောဏာဂမနဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ အယံ ဧကော သာဝကာနံ သန္နိပါတော အဟောသိ သဗ္ဗေသံယေဝ ခီဏာသဝါနံ.

‘‘ကဿပဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဧကော သာဝကာနံ သန္နိပါတော အဟောသိ ဝီသတိဘိက္ခုသဟဿာနိ. ကဿပဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ အယံ ဧကော သာဝကာနံ သန္နိပါတော အဟောသိ သဗ္ဗေသံယေဝ ခီဏာသဝါနံ.

‘‘မယှံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧတရဟိ ဧကော သာဝကာနံ သန္နိပါတော အဟောသိ အဍ္ဎတေဠသာနိ ဘိက္ခုသတာနိ. မယှံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အယံ ဧကော သာဝကာနံ သန္နိပါတော အဟောသိ သဗ္ဗေသံယေဝ ခီဏာသဝါနံ.

၁၁. ‘‘ဝိပဿိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ အသောကော နာမ ဘိက္ခု ဥပဋ္ဌာကော အဟောသိ အဂ္ဂုပဋ္ဌာကော. သိခိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ခေမင်္ကရော နာမ ဘိက္ခု ဥပဋ္ဌာကော အဟောသိ အဂ္ဂုပဋ္ဌာကော. ဝေဿဘုဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဥပသန္တော နာမ ဘိက္ခု ဥပဋ္ဌာကော အဟောသိ အဂ္ဂုပဋ္ဌာကော. ကကုသန္ဓဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဗုဒ္ဓိဇော နာမ ဘိက္ခု ဥပဋ္ဌာကော အဟောသိ အဂ္ဂုပဋ္ဌာကော. ကောဏာဂမနဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ သောတ္ထိဇော နာမ ဘိက္ခု ဥပဋ္ဌာကော အဟောသိ အဂ္ဂုပဋ္ဌာကော. ကဿပဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ သဗ္ဗမိတ္တော နာမ ဘိက္ခု ဥပဋ္ဌာကော အဟောသိ အဂ္ဂုပဋ္ဌာကော. မယှံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧတရဟိ အာနန္ဒော နာမ ဘိက္ခု ဥပဋ္ဌာကော အဟောသိ အဂ္ဂုပဋ္ဌာကော.

၁၂. ‘‘ဝိပဿိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဗန္ဓုမာ နာမ ရာဇာ ပိတာ အဟောသိ. ဗန္ဓုမတီ နာမ ဒေဝီ မာတာ အဟောသိ ဇနေတ္တိ [ဇနေတ္တီ (သျာ.)]. ဗန္ဓုမဿ ရညော ဗန္ဓုမတီ နာမ နဂရံ ရာဇဓာနီ အဟောသိ.

‘‘သိခိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ အရုဏော နာမ ရာဇာ ပိတာ အဟောသိ. ပဘာဝတီ နာမ ဒေဝီ မာတာ အဟောသိ ဇနေတ္တိ. အရုဏဿ ရညော အရုဏဝတီ နာမ နဂရံ ရာဇဓာနီ အဟောသိ.

‘‘ဝေဿဘုဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ သုပ္ပတိတော နာမ [သုပ္ပတီတော နာမ (သျာ.)] ရာဇာ ပိတာ အဟောသိ. ဝဿဝတီ နာမ [ယသဝတီ နာမ (သျာ. ပီ.)] ဒေဝီ မာတာ အဟောသိ ဇနေတ္တိ. သုပ္ပတိတဿ ရညော အနောမံ နာမ နဂရံ ရာဇဓာနီ အဟောသိ.

‘‘ကကုသန္ဓဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ အဂ္ဂိဒတ္တော နာမ ဗြာဟ္မဏော ပိတာ အဟောသိ. ဝိသာခါ နာမ ဗြာဟ္မဏီ မာတာ အဟောသိ ဇနေတ္တိ. တေန ခေါ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမယေန ခေမော နာမ ရာဇာ အဟောသိ. ခေမဿ ရညော ခေမဝတီ နာမ နဂရံ ရာဇဓာနီ အဟောသိ.

‘‘ကောဏာဂမနဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ယညဒတ္တော နာမ ဗြာဟ္မဏော ပိတာ အဟောသိ. ဥတ္တရာ နာမ ဗြာဟ္မဏီ မာတာ အဟောသိ ဇနေတ္တိ. တေန ခေါ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမယေန သောဘော နာမ ရာဇာ အဟောသိ. သောဘဿ ရညော သောဘဝတီ နာမ နဂရံ ရာဇဓာနီ အဟောသိ.

‘‘ကဿပဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဗြဟ္မဒတ္တော နာမ ဗြာဟ္မဏော ပိတာ အဟောသိ. ဓနဝတီ နာမ ဗြာဟ္မဏီ မာတာ အဟောသိ ဇနေတ္တိ. တေန ခေါ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမယေန ကိကီ နာမ [ကိံ ကီ နာမ (သျာ.)] ရာဇာ အဟောသိ. ကိကိဿ ရညော ဗာရာဏသီ နာမ နဂရံ ရာဇဓာနီ အဟောသိ.

‘‘မယှံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧတရဟိ သုဒ္ဓေါဒနော နာမ ရာဇာ ပိတာ အဟောသိ. မာယာ နာမ ဒေဝီ မာတာ အဟောသိ ဇနေတ္တိ. ကပိလဝတ္ထု နာမ နဂရံ ရာဇဓာနီ အဟောသီ’’တိ. ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ၊ ဣဒံ ဝတွာန သုဂတော ဥဋ္ဌာယာသနာ ဝိဟာရံ ပါဝိသိ.

၁၃. အထ ခေါ တေသံ ဘိက္ခူနံ အစိရပက္ကန္တဿ ဘဂဝတော အယမန္တရာကထာ ဥဒပါဒိ – ‘‘အစ္ဆရိယံ၊ အာဝုသော၊ အဗ္ဘုတံ၊ အာဝုသော၊ တထာဂတဿ မဟိဒ္ဓိကတာ မဟာနုဘာဝတာ. ယတြ ဟိ နာမ တထာဂတော အတီတေ ဗုဒ္ဓေ ပရိနိဗ္ဗုတေ ဆိန္နပပဉ္စေ ဆိန္နဝဋုမေ ပရိယာဒိန္နဝဋ္ဋေ သဗ္ဗဒုက္ခဝီတိဝတ္တေ ဇာတိတောပိ အနုဿရိဿတိ၊ နာမတောပိ အနုဿရိဿတိ၊ ဂေါတ္တတောပိ အနုဿရိဿတိ၊ အာယုပ္ပမာဏတောပိ အနုဿရိဿတိ၊ သာဝကယုဂတောပိ အနုဿရိဿတိ၊ သာဝကသန္နိပါတတောပိ အနုဿရိဿတိ – ‘ဧဝံဇစ္စာ တေ ဘဂဝန္တော အဟေသုံ ဣတိပိ၊ ဧဝံနာမာ ဧဝံဂေါတ္တာ ဧဝံသီလာ ဧဝံဓမ္မာ ဧဝံပညာ ဧဝံဝိဟာရီ ဧဝံဝိမုတ္တာ တေ ဘဂဝန္တော အဟေသုံ ဣတိပီ’’’တိ.

‘‘ကိံ နု ခေါ၊ အာဝုသော၊ တထာဂတဿေဝ နု ခေါ ဧသာ ဓမ္မဓာတု သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ၊ ယဿာ ဓမ္မဓာတုယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓတ္တာ တထာဂတော အတီတေ ဗုဒ္ဓေ ပရိနိဗ္ဗုတေ ဆိန္နပပဉ္စေ ဆိန္နဝဋုမေ ပရိယာဒိန္နဝဋ္ဋေ သဗ္ဗဒုက္ခဝီတိဝတ္တေ ဇာတိတောပိ အနုဿရတိ၊ နာမတောပိ အနုဿရတိ၊ ဂေါတ္တတောပိ အနုဿရတိ၊ အာယုပ္ပမာဏတောပိ အနုဿရတိ၊ သာဝကယုဂတောပိ အနုဿရတိ၊ သာဝကသန္နိပါတတောပိ အနုဿရတိ – ‘ဧဝံဇစ္စာ တေ ဘဂဝန္တော အဟေသုံ ဣတိပိ၊ ဧဝံနာမာ ဧဝံဂေါတ္တာ ဧဝံသီလာ ဧဝံဓမ္မာ ဧဝံပညာ ဧဝံဝိဟာရီ ဧဝံဝိမုတ္တာ တေ ဘဂဝန္တော အဟေသုံ ဣတိပီ’တိ၊ ဥဒါဟု ဒေဝတာ တထာဂတဿ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ၊ ယေန တထာဂတော အတီတေ ဗုဒ္ဓေ ပရိနိဗ္ဗုတေ ဆိန္နပပဉ္စေ ဆိန္နဝဋုမေ ပရိယာဒိန္နဝဋ္ဋေ သဗ္ဗဒုက္ခဝီတိဝတ္တေ ဇာတိတောပိ အနုဿရတိ၊ နာမတောပိ အနုဿရတိ၊ ဂေါတ္တတောပိ အနုဿရတိ၊ အာယုပ္ပမာဏတောပိ အနုဿရတိ၊ သာဝကယုဂတောပိ အနုဿရတိ၊ သာဝကသန္နိပါတတောပိ အနုဿရတိ – ‘ဧဝံဇစ္စာ တေ ဘဂဝန္တော အဟေသုံ ဣတိပိ၊ ဧဝံနာမာ ဧဝံဂေါတ္တာ ဧဝံသီလာ ဧဝံဓမ္မာ ဧဝံပညာ ဧဝံဝိဟာရီ ဧဝံဝိမုတ္တာ တေ ဘဂဝန္တော အဟေသုံ ဣတိပီ’’’တိ. အယဉ္စ ဟိဒံ တေသံ ဘိက္ခူနံ အန္တရာကထာ ဝိပ္ပကတာ ဟောတိ.

၁၄. အထ ခေါ ဘဂဝါ သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ယေန ကရေရိမဏ္ဍလမာဠော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. နိသဇ္ဇ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ကာယနုတ္ထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧတရဟိ ကထာယ သန္နိသိန္နာ၊ ကာ စ ပန ဝေါ အန္တရာကထာ ဝိပ္ပကတာ’’တိ?

ဧဝံ ဝုတ္တေ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဣဓ၊ ဘန္တေ၊ အမှာကံ အစိရပက္ကန္တဿ ဘဂဝတော အယံ အန္တရာကထာ ဥဒပါဒိ – ‘အစ္ဆရိယံ၊ အာဝုသော၊ အဗ္ဘုတံ၊ အာဝုသော၊ တထာဂတဿ မဟိဒ္ဓိကတာ မဟာနုဘာဝတာ၊ ယတြ ဟိ နာမ တထာဂတော အတီတေ ဗုဒ္ဓေ ပရိနိဗ္ဗုတေ ဆိန္နပပဉ္စေ ဆိန္နဝဋုမေ ပရိယာဒိန္နဝဋ္ဋေ သဗ္ဗဒုက္ခဝီတိဝတ္တေ ဇာတိတောပိ အနုဿရိဿတိ၊ နာမတောပိ အနုဿရိဿတိ၊ ဂေါတ္တတောပိ အနုဿရိဿတိ၊ အာယုပ္ပမာဏတောပိ အနုဿရိဿတိ၊ သာဝကယုဂတောပိ အနုဿရိဿတိ၊ သာဝကသန္နိပါတတောပိ အနုဿရိဿတိ – ‘‘ဧဝံဇစ္စာ တေ ဘဂဝန္တော အဟေသုံ ဣတိပိ၊ ဧဝံနာမာ ဧဝံဂေါတ္တာ ဧဝံသီလာ ဧဝံဓမ္မာ ဧဝံပညာ ဧဝံဝိဟာရီ ဧဝံဝိမုတ္တာ တေ ဘဂဝန္တော အဟေသုံ ဣတိပီ’’တိ. ကိံ နု ခေါ၊ အာဝုသော၊ တထာဂတဿေဝ နု ခေါ ဧသာ ဓမ္မဓာတု သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ၊ ယဿာ ဓမ္မဓာတုယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓတ္တာ တထာဂတော အတီတေ ဗုဒ္ဓေ ပရိနိဗ္ဗုတေ ဆိန္နပပဉ္စေ ဆိန္နဝဋုမေ ပရိယာဒိန္နဝဋ္ဋေ သဗ္ဗဒုက္ခဝီတိဝတ္တေ ဇာတိတောပိ အနုဿရတိ၊ နာမတောပိ အနုဿရတိ၊ ဂေါတ္တတောပိ အနုဿရတိ၊ အာယုပ္ပမာဏတောပိ အနုဿရတိ၊ သာဝကယုဂတောပိ အနုဿရတိ၊ သာဝကသန္နိပါတတောပိ အနုဿရတိ – ‘‘ဧဝံဇစ္စာ တေ ဘဂဝန္တော အဟေသုံ ဣတိပိ၊ ဧဝံနာမာ ဧဝံဂေါတ္တာ ဧဝံသီလာ ဧဝံဓမ္မာ ဧဝံပညာ ဧဝံဝိဟာရီ ဧဝံဝိမုတ္တာ တေ ဘဂဝန္တော အဟေသုံ ဣတိပီ’’တိ. ဥဒါဟု ဒေဝတာ တထာဂတဿ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ၊ ယေန တထာဂတော အတီတေ ဗုဒ္ဓေ ပရိနိဗ္ဗုတေ ဆိန္နပပဉ္စေ ဆိန္နဝဋုမေ ပရိယာဒိန္နဝဋ္ဋေ သဗ္ဗဒုက္ခဝီတိဝတ္တေ ဇာတိတောပိ အနုဿရတိ၊ နာမတောပိ အနုဿရတိ၊ ဂေါတ္တတောပိ အနုဿရတိ၊ အာယုပ္ပမာဏတောပိ အနုဿရတိ၊ သာဝကယုဂတောပိ အနုဿရတိ၊ သာဝကသန္နိပါတတောပိ အနုဿရတိ – ‘ဧဝံဇစ္စာ တေ ဘဂဝန္တော အဟေသုံ ဣတိပိ၊ ဧဝံနာမာ ဧဝံဂေါတ္တာ ဧဝံသီလာ ဧဝံဓမ္မာ ဧဝံပညာ ဧဝံဝိဟာရီ ဧဝံဝိမုတ္တာ တေ ဘဂဝန္တော အဟေသုံ ဣတိပီ’တိ? အယံ ခေါ နော၊ ဘန္တေ၊ အန္တရာကထာ ဝိပ္ပကတာ၊ အထ ဘဂဝါ အနုပ္ပတ္တော’’တိ.

၁၅. ‘‘တထာဂတဿေဝေသာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မဓာတု သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ၊ ယဿာ ဓမ္မဓာတုယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓတ္တာ တထာဂတော အတီတေ ဗုဒ္ဓေ ပရိနိဗ္ဗုတေ ဆိန္နပပဉ္စေ ဆိန္နဝဋုမေ ပရိယာဒိန္နဝဋ္ဋေ သဗ္ဗဒုက္ခဝီတိဝတ္တေ ဇာတိတောပိ အနုဿရတိ၊ နာမတောပိ အနုဿရတိ၊ ဂေါတ္တတောပိ အနုဿရတိ၊ အာယုပ္ပမာဏတောပိ အနုဿရတိ၊ သာဝကယုဂတောပိ အနုဿရတိ၊ သာဝကသန္နိပါတတောပိ အနုဿရတိ – ‘ဧဝံဇစ္စာ တေ ဘဂဝန္တော အဟေသုံ ဣတိပိ၊ ဧဝံနာမာ ဧဝံဂေါတ္တာ ဧဝံသီလာ ဧဝံဓမ္မာ ဧဝံပညာ ဧဝံဝိဟာရီ ဧဝံဝိမုတ္တာ တေ ဘဂဝန္တော အဟေသုံ ဣတိပီ’တိ. ဒေဝတာပိ တထာဂတဿ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ၊ ယေန တထာဂတော အတီတေ ဗုဒ္ဓေ ပရိနိဗ္ဗုတေ ဆိန္နပပဉ္စေ ဆိန္နဝဋုမေ ပရိယာဒိန္နဝဋ္ဋေ သဗ္ဗဒုက္ခဝီတိဝတ္တေ ဇာတိတောပိ အနုဿရတိ၊ နာမတောပိ အနုဿရတိ၊ ဂေါတ္တတောပိ အနုဿရတိ၊ အာယုပ္ပမာဏတောပိ အနုဿရတိ၊ သာဝကယုဂတောပိ အနုဿရတိ၊ သာဝကသန္နိပါတတောပိ အနုဿရတိ – ‘ဧဝံဇစ္စာ တေ ဘဂဝန္တော အဟေသုံ ဣတိပိ၊ ဧဝံနာမာ ဧဝံဂေါတ္တာ ဧဝံသီလာ ဧဝံဓမ္မာ ဧဝံပညာ ဧဝံဝိဟာရီ ဧဝံဝိမုတ္တာ တေ ဘဂဝန္တော အဟေသုံ ဣတိပီ’တိ.

‘‘ဣစ္ဆေယျာထ နော တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိယျောသောမတ္တာယ ပုဗ္ဗေနိဝါသပဋိသံယုတ္တံ ဓမ္မိံ ကထံ သောတု’’န္တိ? ‘‘ဧတဿ၊ ဘဂဝါ၊ ကာလော၊ ဧတဿ၊ သုဂတ၊ ကာလော၊ ယံ ဘဂဝါ ဘိယျောသောမတ္တာယ ပုဗ္ဗေနိဝါသပဋိသံယုတ္တံ ဓမ္မိံ ကထံ ကရေယျ၊ ဘဂဝတော သုတွာ ဘိက္ခူ ဓာရေဿန္တီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုဏာထ၊ သာဓုကံ မနသိ ကရောထ၊ ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

၁၆. ‘‘ဣတော သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကနဝုတိကပ္ပေ ယံ ဝိပဿီ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ လောကေ ဥဒပါဒိ. ဝိပဿီ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ခတ္တိယော ဇာတိယာ အဟောသိ၊ ခတ္တိယကုလေ ဥဒပါဒိ. ဝိပဿီ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ကောဏ္ဍညော ဂေါတ္တေန အဟောသိ. ဝိပဿိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ အသီတိဝဿသဟဿာနိ အာယုပ္ပမာဏံ အဟောသိ. ဝိပဿီ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ပါဋလိယာ မူလေ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ. ဝိပဿိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ခဏ္ဍတိဿံ နာမ သာဝကယုဂံ အဟောသိ အဂ္ဂံ ဘဒ္ဒယုဂံ. ဝိပဿိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ တယော သာဝကာနံ သန္နိပါတာ အဟေသုံ. ဧကော သာဝကာနံ သန္နိပါတော အဟောသိ အဋ္ဌသဋ္ဌိဘိက္ခုသတသဟဿံ၊ ဧကော သာဝကာနံ သန္နိပါတော အဟောသိ ဘိက္ခုသတသဟဿံ၊ ဧကော သာဝကာနံ သန္နိပါတော အဟောသိ အသီတိဘိက္ခုသဟဿာနိ. ဝိပဿိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဣမေ တယော သာဝကာနံ သန္နိပါတာ အဟေသုံ သဗ္ဗေသံယေဝ ခီဏာသဝါနံ. ဝိပဿိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ အသောကော နာမ ဘိက္ခု ဥပဋ္ဌာကော အဟောသိ အဂ္ဂုပဋ္ဌာကော. ဝိပဿိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဗန္ဓုမာ နာမ ရာဇာ ပိတာ အဟောသိ. ဗန္ဓုမတီ နာမ ဒေဝီ မာတာ အဟောသိ ဇနေတ္တိ. ဗန္ဓုမဿ ရညော ဗန္ဓုမတီ နာမ နဂရံ ရာဇဓာနီ အဟောသိ.

ဗောဓိသတ္တဓမ္မတာ

၁၇. ‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿီ ဗောဓိသတ္တော တုသိတာ ကာယာ စဝိတွာ သတော သမ္ပဇာနော မာတုကုစ္ဆိံ ဩက္ကမိ. အယမေတ္ထ ဓမ္မတာ.

၁၈. ‘‘ဓမ္မတာ၊ ဧသာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယဒါ ဗောဓိသတ္တော တုသိတာ ကာယာ စဝိတွာ မာတုကုစ္ဆိံ ဩက္ကမတိ. အထ သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ အပ္ပမာဏော ဥဠာရော ဩဘာသော ပါတုဘဝတိ အတိက္ကမ္မေဝ ဒေဝါနံ ဒေဝါနုဘာဝံ. ယာပိ တာ လောကန္တရိကာ အဃာ အသံဝုတာ အန္ဓကာရာ အန္ဓကာရတိမိသာ၊ ယတ္ထ ပိမေ စန္ဒိမသူရိယာ ဧဝံမဟိဒ္ဓိကာ ဧဝံမဟာနုဘာဝါ အာဘာယ နာနုဘောန္တိ၊ တတ္ထပိ အပ္ပမာဏော ဥဠာရော ဩဘာသော ပါတုဘဝတိ အတိက္ကမ္မေဝ ဒေဝါနံ ဒေဝါနုဘာဝံ. ယေပိ တတ္ထ သတ္တာ ဥပပန္နာ၊ တေပိ တေနောဘာသေန အညမညံ သဉ္ဇာနန္တိ – ‘အညေပိ ကိရ၊ ဘော၊ သန္တိ သတ္တာ ဣဓူပပန္နာ’တိ. အယဉ္စ ဒသသဟဿီ လောကဓာတု သင်္ကမ္ပတိ သမ္ပကမ္ပတိ သမ္ပဝေဓတိ. အပ္ပမာဏော စ ဥဠာရော ဩဘာသော လောကေ ပါတုဘဝတိ အတိက္ကမ္မေဝ ဒေဝါနံ ဒေဝါနုဘာဝံ. အယမေတ္ထ ဓမ္မတာ.

၁၉. ‘‘ဓမ္မတာ ဧသာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယဒါ ဗောဓိသတ္တော မာတုကုစ္ဆိံ ဩက္ကန္တော ဟောတိ၊ စတ္တာရော နံ ဒေဝပုတ္တာ စတုဒ္ဒိသံ [စာတုဒ္ဒိသံ (သျာ.)] ရက္ခာယ ဥပဂစ္ဆန္တိ – ‘မာ နံ ဗောဓိသတ္တံ ဝါ ဗောဓိသတ္တမာတရံ ဝါ မနုဿော ဝါ အမနုဿော ဝါ ကောစိ ဝါ ဝိဟေဌေသီ’တိ. အယမေတ္ထ ဓမ္မတာ.

၂၀. ‘‘ဓမ္မတာ ဧသာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယဒါ ဗောဓိသတ္တော မာတုကုစ္ဆိံ ဩက္ကန္တော ဟောတိ၊ ပကတိယာ သီလဝတီ ဗောဓိသတ္တမာတာ ဟောတိ၊ ဝိရတာ ပါဏာတိပါတာ၊ ဝိရတာ အဒိန္နာဒါနာ၊ ဝိရတာ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရာ၊ ဝိရတာ မုသာဝါဒါ၊ ဝိရတာ သုရာမေရယမဇ္ဇပ္ပမာဒဋ္ဌာနာ. အယမေတ္ထ ဓမ္မတာ.

၂၁. ‘‘ဓမ္မတာ ဧသာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယဒါ ဗောဓိသတ္တော မာတုကုစ္ဆိံ ဩက္ကန္တော ဟောတိ၊ န ဗောဓိသတ္တမာတု ပုရိသေသု မာနသံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ကာမဂုဏူပသံဟိတံ၊ အနတိက္ကမနီယာ စ ဗောဓိသတ္တမာတာ ဟောတိ ကေနစိ ပုရိသေန ရတ္တစိတ္တေန. အယမေတ္ထ ဓမ္မတာ.

၂၂. ‘‘ဓမ္မတာ ဧသာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယဒါ ဗောဓိသတ္တော မာတုကုစ္ဆိံ ဩက္ကန္တော ဟောတိ၊ လာဘိနီ ဗောဓိသတ္တမာတာ ဟောတိ ပဉ္စန္နံ ကာမဂုဏာနံ. သာ ပဉ္စဟိ ကာမဂုဏေဟိ သမပ္ပိတာ သမင်္ဂီဘူတာ ပရိစာရေတိ. အယမေတ္ထ ဓမ္မတာ.

၂၃. ‘‘ဓမ္မတာ ဧသာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယဒါ ဗောဓိသတ္တော မာတုကုစ္ဆိံ ဩက္ကန္တော ဟောတိ၊ န ဗောဓိသတ္တမာတု ကောစိဒေဝ အာဗာဓော ဥပ္ပဇ္ဇတိ. သုခိနီ ဗောဓိသတ္တမာတာ ဟောတိ အကိလန္တကာယာ၊ ဗောဓိသတ္တဉ္စ ဗောဓိသတ္တမာတာ တိရောကုစ္ဆိဂတံ ပဿတိ သဗ္ဗင်္ဂပစ္စင်္ဂိံ အဟီနိန္ဒြိယံ. သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဏိ ဝေဠုရိယော သုဘော ဇာတိမာ အဋ္ဌံသော သုပရိကမ္မကတော အစ္ဆော ဝိပ္ပသန္နော အနာဝိလော သဗ္ဗာကာရသမ္ပန္နော. တတြာဿ [တတြဿ (သျာ.)] သုတ္တံ အာဝုတံ နီလံ ဝါ ပီတံ ဝါ လောဟိတံ ဝါ ဩဒါတံ ဝါ ပဏ္ဍုသုတ္တံ ဝါ. တမေနံ စက္ခုမာ ပုရိသော ဟတ္ထေ ကရိတွာ ပစ္စဝေက္ခေယျ – ‘အယံ ခေါ မဏိ ဝေဠုရိယော သုဘော ဇာတိမာ အဋ္ဌံသော သုပရိကမ္မကတော အစ္ဆော ဝိပ္ပသန္နော အနာဝိလော သဗ္ဗာကာရသမ္ပန္နော. တတြိဒံ သုတ္တံ အာဝုတံ နီလံ ဝါ ပီတံ ဝါ လောဟိတံ ဝါ ဩဒါတံ ဝါ ပဏ္ဍုသုတ္တံ ဝါ’တိ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယဒါ ဗောဓိသတ္တော မာတုကုစ္ဆိံ ဩက္ကန္တော ဟောတိ၊ န ဗောဓိသတ္တမာတု ကောစိဒေဝ အာဗာဓော ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ သုခိနီ ဗောဓိသတ္တမာတာ ဟောတိ အကိလန္တကာယာ၊ ဗောဓိသတ္တဉ္စ ဗောဓိသတ္တမာတာ တိရောကုစ္ဆိဂတံ ပဿတိ သဗ္ဗင်္ဂပစ္စင်္ဂိံ အဟီနိန္ဒြိယံ. အယမေတ္ထ ဓမ္မတာ.

၂၄. ‘‘ဓမ္မတာ ဧသာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တာဟဇာတေ ဗောဓိသတ္တေ ဗောဓိသတ္တမာတာ ကာလင်္ကရောတိ တုသိတံ ကာယံ ဥပပဇ္ဇတိ. အယမေတ္ထ ဓမ္မတာ.

၂၅. ‘‘ဓမ္မတာ ဧသာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယထာ အညာ ဣတ္ထိကာ နဝ ဝါ ဒသ ဝါ မာသေ ဂဗ္ဘံ ကုစ္ဆိနာ ပရိဟရိတွာ ဝိဇာယန္တိ၊ န ဟေဝံ ဗောဓိသတ္တံ ဗောဓိသတ္တမာတာ ဝိဇာယတိ. ဒသေဝ မာသာနိ ဗောဓိသတ္တံ ဗောဓိသတ္တမာတာ ကုစ္ဆိနာ ပရိဟရိတွာ ဝိဇာယတိ. အယမေတ္ထ ဓမ္မတာ.

၂၆. ‘‘ဓမ္မတာ ဧသာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယထာ အညာ ဣတ္ထိကာ နိသိန္နာ ဝါ နိပန္နာ ဝါ ဝိဇာယန္တိ၊ န ဟေဝံ ဗောဓိသတ္တံ ဗောဓိသတ္တမာတာ ဝိဇာယတိ. ဌိတာဝ ဗောဓိသတ္တံ ဗောဓိသတ္တမာတာ ဝိဇာယတိ. အယမေတ္ထ ဓမ္မတာ.

၂၇. ‘‘ဓမ္မတာ ဧသာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယဒါ ဗောဓိသတ္တော မာတုကုစ္ဆိမှာ နိက္ခမတိ၊ ဒေဝါ ပဌမံ ပဋိဂ္ဂဏှန္တိ၊ ပစ္ဆာ မနုဿာ. အယမေတ္ထ ဓမ္မတာ.

၂၈. ‘‘ဓမ္မတာ ဧသာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယဒါ ဗောဓိသတ္တော မာတုကုစ္ဆိမှာ နိက္ခမတိ၊ အပ္ပတ္တောဝ ဗောဓိသတ္တော ပထဝိံ ဟောတိ၊ စတ္တာရော နံ ဒေဝပုတ္တာ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ မာတု ပုရတော ဌပေန္တိ – ‘အတ္တမနာ၊ ဒေဝိ၊ ဟောဟိ၊ မဟေသက္ခော တေ ပုတ္တော ဥပ္ပန္နော’တိ. အယမေတ္ထ ဓမ္မတာ.

၂၉. ‘‘ဓမ္မတာ ဧသာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယဒါ ဗောဓိသတ္တော မာတုကုစ္ဆိမှာ နိက္ခမတိ၊ ဝိသဒေါဝ နိက္ခမတိ အမက္ခိတော ဥဒေန [ဥဒ္ဒေန (သျာ.)၊ ဥဒရေန (ကတ္ထစိ)] အမက္ခိတော သေမှေန အမက္ခိတော ရုဟိရေန အမက္ခိတော ကေနစိ အသုစိနာ သုဒ္ဓေါ [ဝိသုဒ္ဓေါ (သျာ.)] ဝိသဒေါ. သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဏိရတနံ ကာသိကေ ဝတ္ထေ နိက္ခိတ္တံ နေဝ မဏိရတနံ ကာသိကံ ဝတ္ထံ မက္ခေတိ၊ နာပိ ကာသိကံ ဝတ္ထံ မဏိရတနံ မက္ခေတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ဥဘိန္နံ သုဒ္ဓတ္တာ. ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယဒါ ဗောဓိသတ္တော မာတုကုစ္ဆိမှာ နိက္ခမတိ၊ ဝိသဒေါဝ နိက္ခမတိ အမက္ခိတော၊ ဥဒေန အမက္ခိတော သေမှေန အမက္ခိတော ရုဟိရေန အမက္ခိတော ကေနစိ အသုစိနာ သုဒ္ဓေါ ဝိသဒေါ. အယမေတ္ထ ဓမ္မတာ.

၃၀. ‘‘ဓမ္မတာ ဧသာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယဒါ ဗောဓိသတ္တော မာတုကုစ္ဆိမှာ နိက္ခမတိ၊ ဒွေ ဥဒကဿ ဓာရာ အန္တလိက္ခာ ပါတုဘဝန္တိ – ဧကာ သီတဿ ဧကာ ဥဏှဿ ယေန ဗောဓိသတ္တဿ ဥဒကကိစ္စံ ကရောန္တိ မာတု စ. အယမေတ္ထ ဓမ္မတာ.

၃၁. ‘‘ဓမ္မတာ ဧသာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမ္ပတိဇာတော ဗောဓိသတ္တော သမေဟိ ပါဒေဟိ ပတိဋ္ဌဟိတွာ ဥတ္တရာဘိမုခေါ [ဥတ္တရေနာဘိမုခေါ (သျာ.) ဥတ္တရေနမုခေါ (က.)] သတ္တပဒဝီတိဟာရေန ဂစ္ဆတိ သေတမှိ ဆတ္တေ အနုဓာရိယမာနေ၊ သဗ္ဗာ စ ဒိသာ အနုဝိလောကေတိ၊ အာသဘိံ ဝါစံ ဘာသတိ ‘အဂ္ဂေါဟမသ္မိ လောကဿ၊ ဇေဋ္ဌောဟမသ္မိ လောကဿ၊ သေဋ္ဌောဟမသ္မိ လောကဿ၊ အယမန္တိမာ ဇာတိ၊ နတ္ထိဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’တိ. အယမေတ္ထ ဓမ္မတာ.

၃၂. ‘‘ဓမ္မတာ ဧသာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယဒါ ဗောဓိသတ္တော မာတုကုစ္ဆိမှာ နိက္ခမတိ၊ အထ သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ အပ္ပမာဏော ဥဠာရော ဩဘာသော ပါတုဘဝတိ၊ အတိက္ကမ္မေဝ ဒေဝါနံ ဒေဝါနုဘာဝံ. ယာပိ တာ လောကန္တရိကာ အဃာ အသံဝုတာ အန္ဓကာရာ အန္ဓကာရတိမိသာ၊ ယတ္ထ ပိမေ စန္ဒိမသူရိယာ ဧဝံမဟိဒ္ဓိကာ ဧဝံမဟာနုဘာဝါ အာဘာယ နာနုဘောန္တိ၊ တတ္ထပိ အပ္ပမာဏော ဥဠာရော ဩဘာသော ပါတုဘဝတိ အတိက္ကမ္မေဝ ဒေဝါနံ ဒေဝါနုဘာဝံ. ယေပိ တတ္ထ သတ္တာ ဥပပန္နာ၊ တေပိ တေနောဘာသေန အညမညံ သဉ္ဇာနန္တိ – ‘အညေပိ ကိရ၊ ဘော၊ သန္တိ သတ္တာ ဣဓူပပန္နာ’တိ. အယဉ္စ ဒသသဟဿီ လောကဓာတု သင်္ကမ္ပတိ သမ္ပကမ္ပတိ သမ္ပဝေဓတိ အပ္ပမာဏော စ ဥဠာရော ဩဘာသော လောကေ ပါတုဘဝတိ အတိက္ကမ္မေဝ ဒေဝါနံ ဒေဝါနုဘာဝံ. အယမေတ္ထ ဓမ္မတာ.

ဒွတ္တိံသမဟာပုရိသလက္ခဏာ

၃၃. ‘‘ဇာတေ ခေါ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိမှိ ကုမာရေ ဗန္ဓုမတော ရညော ပဋိဝေဒေသုံ – ‘ပုတ္တော တေ၊ ဒေဝ [ဒေဝ တေ (က.)]၊ ဇာတော၊ တံ ဒေဝေါ ပဿတူ’တိ. အဒ္ဒသာ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗန္ဓုမာ ရာဇာ ဝိပဿိံ ကုမာရံ၊ ဒိသွာ နေမိတ္တေ ဗြာဟ္မဏေ အာမန္တာပေတွာ ဧတဒဝေါစ – ‘ပဿန္တု ဘောန္တော နေမိတ္တာ ဗြာဟ္မဏာ ကုမာရ’န္တိ. အဒ္ဒသံသု ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နေမိတ္တာ ဗြာဟ္မဏာ ဝိပဿိံ ကုမာရံ၊ ဒိသွာ ဗန္ဓုမန္တံ ရာဇာနံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘အတ္တမနော၊ ဒေဝ၊ ဟောဟိ၊ မဟေသက္ခော တေ ပုတ္တော ဥပ္ပန္နော၊ လာဘာ တေ၊ မဟာရာဇ၊ သုလဒ္ဓံ တေ၊ မဟာရာဇ၊ ယဿ တေ ကုလေ ဧဝရူပေါ ပုတ္တော ဥပ္ပန္နော. အယဉှိ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော ဒွတ္တိံသမဟာပုရိသလက္ခဏေဟိ သမန္နာဂတော၊ ယေဟိ သမန္နာဂတဿ မဟာပုရိသဿ ဒွေဝ ဂတိယော ဘဝန္တိ အနညာ. သစေ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသတိ၊ ရာဇာ ဟောတိ စက္ကဝတ္တီ ဓမ္မိကော ဓမ္မရာဇာ စာတုရန္တော ဝိဇိတာဝီ ဇနပဒတ္ထာဝရိယပ္ပတ္တော သတ္တရတနသမန္နာဂတော. တဿိမာနိ သတ္တရတနာနိ ဘဝန္တိ. သေယျထိဒံ – စက္ကရတနံ ဟတ္ထိရတနံ အဿရတနံ မဏိရတနံ ဣတ္ထိရတနံ ဂဟပတိရတနံ ပရိဏာယကရတနမေဝ သတ္တမံ. ပရောသဟဿံ ခေါ ပနဿ ပုတ္တာ ဘဝန္တိ သူရာ ဝီရင်္ဂရူပါ ပရသေနပ္ပမဒ္ဒနာ. သော ဣမံ ပထဝိံ သာဂရပရိယန္တံ အဒဏ္ဍေန အသတ္ထေန ဓမ္မေန အဘိဝိဇိယ အဇ္ဈာဝသတိ. သစေ ခေါ ပန အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇတိ၊ အရဟံ ဟောတိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ လောကေ ဝိဝဋစ္ဆဒေါ.

၃၄. ‘ကတမေဟိ စာယံ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော ဒွတ္တိံသမဟာပုရိသလက္ခဏေဟိ သမန္နာဂတော၊ ယေဟိ သမန္နာဂတဿ မဟာပုရိသဿ ဒွေဝ ဂတိယော ဘဝန္တိ အနညာ. သစေ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသတိ၊ ရာဇာ ဟောတိ စက္ကဝတ္တီ ဓမ္မိကော ဓမ္မရာဇာ စာတုရန္တော ဝိဇိတာပီ ဇနပဒတ္ထာဝရိယပ္ပတ္တော သတ္တရတနသမန္နာဂတော. တဿိမာနိ သတ္တရတနာနိ ဘဝန္တိ. သေယျထိဒံ – စက္ကရတနံ ဟတ္ထိရတနံ အဿရတနံ မဏိရတနံ ဣတ္ထိရတနံ ဂဟပတိရတနံ ပရိဏာယကရတနမေဝ သတ္တမံ. ပရောသဟဿံ ခေါ ပနဿ ပုတ္တာ ဘဝန္တိ သူရာ ဝီရင်္ဂရူပါ ပရသေနပ္ပမဒ္ဒနာ. သော ဣမံ ပထဝိံ သာဂရပရိယန္တံ အဒဏ္ဍေန အသတ္ထေန ဓမ္မေန အဘိဝိဇိယ အဇ္ဈာဝသတိ. သစေ ခေါ ပန အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇတိ၊ အရဟံ ဟောတိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ လောကေ ဝိဝဋစ္ဆဒေါ.

၃၅. ‘အယဉှိ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော သုပ္ပတိဋ္ဌိတပါဒေါ. ယံ ပါယံ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော သုပ္ပတိဋ္ဌိတပါဒေါ. ဣဒမ္ပိဿ မဟာပုရိသဿ မဟာပုရိသလက္ခဏံ ဘဝတိ.

‘ဣမဿ၊ ဒေဝ [ဣမဿ ဟိ ဒေဝ (?)]၊ ကုမာရဿ ဟေဋ္ဌာ ပါဒတလေသု စက္ကာနိ ဇာတာနိ သဟဿာရာနိ သနေမိကာနိ သနာဘိကာနိ သဗ္ဗာကာရပရိပူရာနိ. ယမ္ပိ၊ ဣမဿ ဒေဝ၊ ကုမာရဿ ဟေဋ္ဌာ ပါဒတလေသု စက္ကာနိ ဇာတာနိ သဟဿာရာနိ သနေမိကာနိ သနာဘိကာနိ သဗ္ဗာကာရပရိပူရာနိ၊ ဣဒမ္ပိဿ မဟာပုရိသဿ မဟာပုရိသလက္ခဏံ ဘဝတိ.

‘အယဉှိ ဒေဝ၊ ကုမာရော အာယတပဏှီ။ပေ။

‘အယဉှိ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော ဒီဃင်္ဂုလီ။

‘အယဉှိ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော မုဒုတလုနဟတ္ထပါဒေါ။

‘အယဉှိ၊ ဒေဝ ကုမာရော ဇာလဟတ္ထပါဒေါ။

‘အယဉှိ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော ဥဿင်္ခပါဒေါ။

‘အယဉှိ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော ဧဏိဇင်္ဃော။

‘အယဉှိ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော ဌိတကောဝ အနောနမန္တော ဥဘောဟိ ပါဏိတလေဟိ ဇဏ္ဏုကာနိ ပရိမသတိ [ပရာမသတိ (က.)] ပရိမဇ္ဇတိ။

‘အယဉှိ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော ကောသောဟိတဝတ္ထဂုယှော။

‘အယဉှိ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏော ကဉ္စနသန္နိဘတ္တစော။

‘အယဉှိ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော သုခုမစ္ဆဝီ၊ သုခုမတ္တာ ဆဝိယာ ရဇောဇလ္လံ ကာယေ န ဥပလိမ္ပတိ [ဥပလိပ္ပတိ (သျာ.)] ။

‘အယဉှိ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော ဧကေကလောမော၊ ဧကေကာနိ လောမာနိ လောမကူပေသု ဇာတာနိ။

‘အယဉှိ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော ဥဒ္ဓဂ္ဂလောမော၊ ဥဒ္ဓဂ္ဂါနိ လောမာနိ ဇာတာနိ နီလာနိ အဉ္ဇနဝဏ္ဏာနိ ကုဏ္ဍလာဝဋ္ဋာနိ ဒက္ခိဏာဝဋ္ဋကဇာတာနိ။

‘အယဉှိ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော ဗြဟ္မုဇုဂတ္တော။

‘အယဉှိ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော သတ္တုဿဒေါ။

‘အယဉှိ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော သီဟပုဗ္ဗဒ္ဓကာယော။

‘အယဉှိ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော စိတန္တရံသော [ပိတန္တရံသော (သျာ.)] ။

‘အယဉှိ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော နိဂြောဓပရိမဏ္ဍလော ယာဝတကွဿ ကာယော တာဝတကွဿ ဗျာမော၊ ယာဝတကွဿ ဗျာမော၊ တာဝတကွဿ ကာယော။

‘အယဉှိ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော သမဝဋ္ဋက္ခန္ဓော။

‘အယဉှိ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော ရသဂ္ဂသဂ္ဂီ။

‘အယဉှိ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော သီဟဟနု။

‘အယဉှိ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော စတ္တာလီသဒန္တော။

‘အယဉှိ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော သမဒန္တော။

‘အယဉှိ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော အဝိရဠဒန္တော။

‘အယဉှိ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော သုသုက္ကဒါဌော။

‘အယဉှိ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော ပဟူတဇိဝှေါ။

‘အယဉှိ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော ဗြဟ္မဿရော ကရဝီကဘာဏီ။

‘အယဉှိ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော အဘိနီလနေတ္တော။

‘အယဉှိ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော ဂေါပခုမော။

ဣမဿ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရဿ ဥဏ္ဏာ ဘမုကန္တရေ ဇာတာ ဩဒါတာ မုဒုတူလသန္နိဘာ. ယမ္ပိ ဣမဿ ဒေဝ ကုမာရဿ ဥဏ္ဏာ ဘမုကန္တရေ ဇာတာ ဩဒါတာ မုဒုတူလသန္နိဘာ၊ ဣဒမ္ပိမဿ မဟာပုရိသဿ မဟာပုရိသလက္ခဏံ ဘဝတိ.

‘အယဉှိ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော ဥဏှီသသီသော. ယံ ပါယံ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော ဥဏှီသသီသော၊ ဣဒမ္ပိဿ မဟာပုရိသဿ မဟာပုရိသလက္ခဏံ ဘဝတိ.

၃၆. ‘ဣမေဟိ ခေါ အယံ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော ဒွတ္တိံသမဟာပုရိသလက္ခဏေဟိ သမန္နာဂတော၊ ယေဟိ သမန္နာဂတဿ မဟာပုရိသဿ ဒွေဝ ဂတိယော ဘဝန္တိ အနညာ. သစေ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသတိ၊ ရာဇာ ဟောတိ စက္ကဝတ္တီ ဓမ္မိကော ဓမ္မရာဇာ စာတုရန္တော ဝိဇိတာဝီ ဇနပဒတ္ထာဝရိယပ္ပတ္တော သတ္တရတနသမန္နာဂတော. တဿိမာနိ သတ္တရတနာနိ ဘဝန္တိ. သေယျထိဒံ – စက္ကရတနံ ဟတ္ထိရတနံ အဿရတနံ မဏိရတနံ ဣတ္ထိရတနံ ဂဟပတိရတနံ ပရိဏာယကရတနမေဝ သတ္တမံ. ပရောသဟဿံ ခေါ ပနဿ ပုတ္တာ ဘဝန္တိ သူရာ ဝီရင်္ဂရူပါ ပရသေနပ္ပမဒ္ဒနာ. သော ဣမံ ပထဝိံ သာဂရပရိယန္တံ အဒဏ္ဍေန အသတ္ထေန ဓမ္မေန [ဓမ္မေန သမေန (သျာ.)] အဘိဝိဇိယ အဇ္ဈာဝသတိ. သစေ ခေါ ပန အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇတိ၊ အရဟံ ဟောတိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ လောကေ ဝိဝဋစ္ဆဒေါ’တိ.

ဝိပဿီသမညာ

၃၇. ‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗန္ဓုမာ ရာဇာ နေမိတ္တေ ဗြာဟ္မဏေ အဟတေဟိ ဝတ္ထေဟိ အစ္ဆာဒါပေတွာ [အစ္ဆာဒေတွာ (သျာ.)] သဗ္ဗကာမေဟိ သန္တပ္ပေသိ. အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗန္ဓုမာ ရာဇာ ဝိပဿိဿ ကုမာရဿ ဓာတိယော ဥပဋ္ဌာပေသိ. အညာ ခီရံ ပါယေန္တိ၊ အညာ နှာပေန္တိ၊ အညာ ဓာရေန္တိ၊ အညာ အင်္ကေန ပရိဟရန္တိ. ဇာတဿ ခေါ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ကုမာရဿ သေတစ္ဆတ္တံ ဓာရယိတ္ထ ဒိဝါ စေဝ ရတ္တိဉ္စ – ‘မာ နံ သီတံ ဝါ ဥဏှံ ဝါ တိဏံ ဝါ ရဇော ဝါ ဥဿာဝေါ ဝါ ဗာဓယိတ္ထာ’တိ. ဇာတော ခေါ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿီ ကုမာရော ဗဟုနော ဇနဿ ပိယော အဟောသိ မနာပေါ. သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပ္ပလံ ဝါ ပဒုမံ ဝါ ပုဏ္ဍရီကံ ဝါ ဗဟုနော ဇနဿ ပိယံ မနာပံ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿီ ကုမာရော ဗဟုနော ဇနဿ ပိယော အဟောသိ မနာပေါ. သွာဿုဒံ အင်္ကေနေဝ အင်္ကံ ပရိဟရိယတိ.

၃၈. ‘‘ဇာတော ခေါ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿီ ကုမာရော မဉ္ဇုဿရော စ [ကုမာရော ဗြဟ္မဿရော မဉ္ဇုဿရော စ (သီ. က.)] အဟောသိ ဝဂ္ဂုဿရော စ မဓုရဿရော စ ပေမနိယဿရော စ. သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဟိမဝန္တေ ပဗ္ဗတေ ကရဝီကာ နာမ သကုဏဇာတိ မဉ္ဇုဿရာ စ ဝဂ္ဂုဿရာ စ မဓုရဿရာ စ ပေမနိယဿရာ စ၊ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿီ ကုမာရော မဉ္ဇုဿရော စ အဟောသိ ဝဂ္ဂုဿရော စ မဓုရဿရော စ ပေမနိယဿရော စ.

၃၉. ‘‘ဇာတဿ ခေါ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ကုမာရဿ ကမ္မဝိပါကဇံ ဒိဗ္ဗစက္ခု ပါတုရဟောသိ ယေန သုဒံ [ယေန ဒူရံ (သျာ.)] သမန္တာ ယောဇနံ ပဿတိ ဒိဝါ စေဝ ရတ္တိဉ္စ.

၄၀. ‘‘ဇာတော ခေါ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿီ ကုမာရော အနိမိသန္တော ပေက္ခတိ သေယျထာပိ ဒေဝါ တာဝတိံသာ. ‘အနိမိသန္တော ကုမာရော ပေက္ခတီ’တိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ [အနိမိသန္တော ပေက္ခတိ၊ ဇာတဿ ခေါ ပန ဘိက္ခဝေ (က.)]၊ ဝိပဿိဿ ကုမာရဿ ‘ဝိပဿီ ဝိပဿီ’ တွေဝ သမညာ ဥဒပါဒိ.

၄၁. ‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗန္ဓုမာ ရာဇာ အတ္ထကရဏေ [အဋ္ဋ ကရဏေ (သျာ.)] နိသိန္နော ဝိပဿိံ ကုမာရံ အင်္ကေ နိသီဒါပေတွာ အတ္ထေ အနုသာသတိ. တတြ သုဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿီ ကုမာရော ပိတုအင်္ကေ နိသိန္နော ဝိစေယျ ဝိစေယျ အတ္ထေ ပနာယတိ ဉာယေန [အဋ္ဋေ ပနာယတိ ဉာဏေန (သျာ.)]. ဝိစေယျ ဝိစေယျ ကုမာရော အတ္ထေ ပနာယတိ ဉာယေနာတိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ကုမာရဿ ဘိယျောသောမတ္တာယ ‘ဝိပဿီ ဝိပဿီ’ တွေဝ သမညာ ဥဒပါဒိ.

၄၂. ‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗန္ဓုမာ ရာဇာ ဝိပဿိဿ ကုမာရဿ တယော ပါသာဒေ ကာရာပေသိ၊ ဧကံ ဝဿိကံ ဧကံ ဟေမန္တိကံ ဧကံ ဂိမှိကံ၊ ပဉ္စ ကာမဂုဏာနိ ဥပဋ္ဌာပေသိ. တတြ သုဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿီ ကုမာရော ဝဿိကေ ပါသာဒေ စတ္တာရော မာသေ [ဝဿိကေ ပါသာဒေ ဝဿိကေ] နိပ္ပုရိသေဟိ တူရိယေဟိ ပရိစာရယမာနော န ဟေဋ္ဌာပါသာဒံ ဩရောဟတီ’’တိ.

ပဌမဘာဏဝါရော.

ဇိဏ္ဏပုရိသော

၄၃. ‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿီ ကုမာရော ဗဟူနံ ဝဿာနံ ဗဟူနံ ဝဿသတာနံ ဗဟူနံ ဝဿသဟဿာနံ အစ္စယေန သာရထိံ အာမန္တေသိ – ‘ယောဇေဟိ၊ သမ္မ သာရထိ၊ ဘဒ္ဒါနိ ဘဒ္ဒါနိ ယာနာနိ ဥယျာနဘူမိံ ဂစ္ဆာမ သုဘူမိဒဿနာယာ’တိ. ‘ဧဝံ၊ ဒေဝါ’တိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာရထိ ဝိပဿိဿ ကုမာရဿ ပဋိဿုတွာ ဘဒ္ဒါနိ ဘဒ္ဒါနိ ယာနာနိ ယောဇေတွာ ဝိပဿိဿ ကုမာရဿ ပဋိဝေဒေသိ – ‘ယုတ္တာနိ ခေါ တေ၊ ဒေဝ၊ ဘဒ္ဒါနိ ဘဒ္ဒါနိ ယာနာနိ၊ ယဿ ဒါနိ ကာလံ မညသီ’တိ. အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿီ ကုမာရော ဘဒ္ဒံ ဘဒ္ဒံ ယာနံ [ဘဒြံ ယာနံ (သျာ.)၊ ဘဒ္ဒံ ယာနံ (ပီ.) စတ္တာရော မာသေ (သီ. ပီ.)] အဘိရုဟိတွာ ဘဒ္ဒေဟိ ဘဒ္ဒေဟိ ယာနေဟိ ဥယျာနဘူမိံ နိယျာသိ.

၄၄. ‘‘အဒ္ဒသာ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿီ ကုမာရော ဥယျာနဘူမိံ နိယျန္တော ပုရိသံ ဇိဏ္ဏံ ဂေါပါနသိဝင်္ကံ ဘောဂ္ဂံ [ဘဂ္ဂံ (သျာ.)] ဒဏ္ဍပရာယနံ ပဝေဓမာနံ ဂစ္ဆန္တံ အာတုရံ ဂတယောဗ္ဗနံ. ဒိသွာ သာရထိံ အာမန္တေသိ – ‘အယံ ပန၊ သမ္မ သာရထိ၊ ပုရိသော ကိံကတော? ကေသာပိဿ န ယထာ အညေသံ၊ ကာယောပိဿ န ယထာ အညေသ’န္တိ. ‘ဧသော ခေါ၊ ဒေဝ၊ ဇိဏ္ဏော နာမာ’တိ. ‘ကိံ ပနေသော၊ သမ္မ သာရထိ၊ ဇိဏ္ဏော နာမာ’တိ? ‘ဧသော ခေါ၊ ဒေဝ၊ ဇိဏ္ဏော နာမ. န ဒါနိ တေန စိရံ ဇီဝိတဗ္ဗံ ဘဝိဿတီ’တိ. ‘ကိံ ပန၊ သမ္မ သာရထိ၊ အဟမ္ပိ ဇရာဓမ္မော၊ ဇရံ အနတီတော’တိ? ‘တွဉ္စ၊ ဒေဝ၊ မယဉ္စမှ သဗ္ဗေ ဇရာဓမ္မာ၊ ဇရံ အနတီတာ’တိ. ‘တေန ဟိ၊ သမ္မ သာရထိ၊ အလံ ဒါနဇ္ဇ ဥယျာနဘူမိယာ. ဣတောဝ အန္တေပုရံ ပစ္စနိယျာဟီ’တိ. ‘ဧဝံ၊ ဒေဝါ’တိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာရထိ ဝိပဿိဿ ကုမာရဿ ပဋိဿုတွာ တတောဝ အန္တေပုရံ ပစ္စနိယျာသိ. တတြ သုဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿီ ကုမာရော အန္တေပုရံ ဂတော ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော ပဇ္ဈာယတိ – ‘ဓိရတ္ထု ကိရ၊ ဘော၊ ဇာတိ နာမ၊ ယတြ ဟိ နာမ ဇာတဿ ဇရာ ပညာယိဿတီ’တိ!

၄၅. ‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗန္ဓုမာ ရာဇာ သာရထိံ အာမန္တာပေတွာ ဧတဒဝေါစ – ‘ကစ္စိ၊ သမ္မ သာရထိ၊ ကုမာရော ဥယျာနဘူမိယာ အဘိရမိတ္ထ? ကစ္စိ၊ သမ္မ သာရထိ၊ ကုမာရော ဥယျာနဘူမိယာ အတ္တမနော အဟောသီ’တိ? ‘န ခေါ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော ဥယျာနဘူမိယာ အဘိရမိတ္ထ၊ န ခေါ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော ဥယျာနဘူမိယာ အတ္တမနော အဟောသီ’တိ. ‘ကိံ ပန၊ သမ္မ သာရထိ၊ အဒ္ဒသ ကုမာရော ဥယျာနဘူမိံ နိယျန္တော’တိ? ‘အဒ္ဒသာ ခေါ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော ဥယျာနဘူမိံ နိယျန္တော ပုရိသံ ဇိဏ္ဏံ ဂေါပါနသိဝင်္ကံ ဘောဂ္ဂံ ဒဏ္ဍပရာယနံ ပဝေဓမာနံ ဂစ္ဆန္တံ အာတုရံ ဂတယောဗ္ဗနံ. ဒိသွာ မံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အယံ ပန၊ သမ္မ သာရထိ၊ ပုရိသော ကိံကတော၊ ကေသာပိဿ န ယထာ အညေသံ၊ ကာယောပိဿ န ယထာ အညေသ’’န္တိ? ‘‘ဧသော ခေါ၊ ဒေဝ၊ ဇိဏ္ဏော နာမာ’’တိ. ‘‘ကိံ ပနေသော၊ သမ္မ သာရထိ၊ ဇိဏ္ဏော နာမာ’’တိ? ‘‘ဧသော ခေါ၊ ဒေဝ၊ ဇိဏ္ဏော နာမ န ဒါနိ တေန စိရံ ဇီဝိတဗ္ဗံ ဘဝိဿတီ’’တိ. ‘‘ကိံ ပန၊ သမ္မ သာရထိ၊ အဟမ္ပိ ဇရာဓမ္မော၊ ဇရံ အနတီတော’’တိ? ‘‘တွဉ္စ၊ ဒေဝ၊ မယဉ္စမှ သဗ္ဗေ ဇရာဓမ္မာ၊ ဇရံ အနတီတာ’’တိ.

‘‘‘တေန ဟိ၊ သမ္မ သာရထိ၊ အလံ ဒါနဇ္ဇ ဥယျာနဘူမိယာ၊ ဣတောဝ အန္တေပုရံ ပစ္စနိယျာဟီ’’’တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဒေဝါ’’တိ ခေါ အဟံ၊ ဒေဝ၊ ဝိပဿိဿ ကုမာရဿ ပဋိဿုတွာ တတောဝ အန္တေပုရံ ပစ္စနိယျာသိံ. သော ခေါ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော အန္တေပုရံ ဂတော ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော ပဇ္ဈာယတိ – ‘‘ဓိရတ္ထု ကိရ ဘော ဇာတိ နာမ၊ ယတြ ဟိ နာမ ဇာတဿ ဇရာ ပညာယိဿတီ’’’တိ.

ဗျာဓိတပုရိသော

၄၆. ‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗန္ဓုမဿ ရညော ဧတဒဟောသိ –

‘မာ ဟေဝ ခေါ ဝိပဿီ ကုမာရော န ရဇ္ဇံ ကာရေသိ၊ မာ ဟေဝ ဝိပဿီ ကုမာရော အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိ၊ မာ ဟေဝ နေမိတ္တာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ သစ္စံ အဿ ဝစန’န္တိ. အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗန္ဓုမာ ရာဇာ ဝိပဿိဿ ကုမာရဿ ဘိယျောသောမတ္တာယ ပဉ္စ ကာမဂုဏာနိ ဥပဋ္ဌာပေသိ – ‘ယထာ ဝိပဿီ ကုမာရော ရဇ္ဇံ ကရေယျ၊ ယထာ ဝိပဿီ ကုမာရော န အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇေယျ၊ ယထာ နေမိတ္တာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ မိစ္ဆာ အဿ ဝစန’န္တိ.

‘‘တတြ သုဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿီ ကုမာရော ပဉ္စဟိ ကာမဂုဏေဟိ သမပ္ပိတော သမင်္ဂီဘူတော ပရိစာရေတိ. အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿီ ကုမာရော ဗဟူနံ ဝဿာနံ။ပေ။

၄၇. ‘‘အဒ္ဒသာ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿီ ကုမာရော ဥယျာနဘူမိံ နိယျန္တော ပုရိသံ အာဗာဓိကံ ဒုက္ခိတံ ဗာဠှဂိလာနံ သကေ မုတ္တကရီသေ ပလိပန္နံ သေမာနံ [သယမာနံ (သျာ. က.)] အညေဟိ ဝုဋ္ဌာပိယမာနံ အညေဟိ သံဝေသိယမာနံ. ဒိသွာ သာရထိံ အာမန္တေသိ – ‘အယံ ပန၊ သမ္မ သာရထိ၊ ပုရိသော ကိံကတော? အက္ခီနိပိဿ န ယထာ အညေသံ၊ သရောပိဿ [သိရောပိဿ (သျာ.)] န ယထာ အညေသ’န္တိ? ‘ဧသော ခေါ၊ ဒေဝ၊ ဗျာဓိတော နာမာ’တိ. ‘ကိံ ပနေသော၊ သမ္မ သာရထိ၊ ဗျာဓိတော နာမာ’တိ? ‘ဧသော ခေါ၊ ဒေဝ၊ ဗျာဓိတော နာမ အပ္ပေဝ နာမ တမှာ အာဗာဓာ ဝုဋ္ဌဟေယျာ’တိ. ‘ကိံ ပန၊ သမ္မ သာရထိ၊ အဟမ္ပိ ဗျာဓိဓမ္မော၊ ဗျာဓိံ အနတီတော’တိ? ‘တွဉ္စ၊ ဒေဝ၊ မယဉ္စမှ သဗ္ဗေ ဗျာဓိဓမ္မာ၊ ဗျာဓိံ အနတီတာ’တိ. ‘တေန ဟိ၊ သမ္မ သာရထိ၊ အလံ ဒါနဇ္ဇ ဥယျာနဘူမိယာ၊ ဣတောဝ အန္တေပုရံ ပစ္စနိယျာဟီ’တိ. ‘ဧဝံ ဒေဝါ’တိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာရထိ ဝိပဿိဿ ကုမာရဿ ပဋိဿုတွာ တတောဝ အန္တေပုရံ ပစ္စနိယျာသိ. တတြ သုဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿီ ကုမာရော အန္တေပုရံ ဂတော ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော ပဇ္ဈာယတိ – ‘ဓိရတ္ထု ကိရ ဘော ဇာတိ နာမ၊ ယတြ ဟိ နာမ ဇာတဿ ဇရာ ပညာယိဿတိ၊ ဗျာဓိ ပညာယိဿတီ’တိ.

၄၈. ‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗန္ဓုမာ ရာဇာ သာရထိံ အာမန္တာပေတွာ ဧတဒဝေါစ – ‘ကစ္စိ၊ သမ္မ သာရထိ၊ ကုမာရော ဥယျာနဘူမိယာ အဘိရမိတ္ထ၊ ကစ္စိ၊ သမ္မ သာရထိ၊ ကုမာရော ဥယျာနဘူမိယာ အတ္တမနော အဟောသီ’တိ? ‘န ခေါ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော ဥယျာနဘူမိယာ အဘိရမိတ္ထ၊ န ခေါ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော ဥယျာနဘူမိယာ အတ္တမနော အဟောသီ’တိ. ‘ကိံ ပန၊ သမ္မ သာရထိ၊ အဒ္ဒသ ကုမာရော ဥယျာနဘူမိံ နိယျန္တော’တိ? ‘အဒ္ဒသာ ခေါ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော ဥယျာနဘူမိံ နိယျန္တော ပုရိသံ အာဗာဓိကံ ဒုက္ခိတံ ဗာဠှဂိလာနံ သကေ မုတ္တကရီသေ ပလိပန္နံ သေမာနံ အညေဟိ ဝုဋ္ဌာပိယမာနံ အညေဟိ သံဝေသိယမာနံ. ဒိသွာ မံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အယံ ပန၊ သမ္မ သာရထိ၊ ပုရိသော ကိံကတော၊ အက္ခီနိပိဿ န ယထာ အညေသံ၊ သရောပိဿ န ယထာ အညေသ’’န္တိ? ‘‘ဧသော ခေါ၊ ဒေဝ၊ ဗျာဓိတော နာမာ’’တိ. ‘‘ကိံ ပနေသော၊ သမ္မ သာရထိ၊ ဗျာဓိတော နာမာ’’တိ? ‘‘ဧသော ခေါ၊ ဒေဝ၊ ဗျာဓိတော နာမ အပ္ပေဝ နာမ တမှာ အာဗာဓာ ဝုဋ္ဌဟေယျာ’’တိ. ‘‘ကိံ ပန၊ သမ္မ သာရထိ၊ အဟမ္ပိ ဗျာဓိဓမ္မော၊ ဗျာဓိံ အနတီတော’’တိ? ‘‘တွဉ္စ၊ ဒေဝ၊ မယဉ္စမှ သဗ္ဗေ ဗျာဓိဓမ္မာ၊ ဗျာဓိံ အနတီတာ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ၊ သမ္မ သာရထိ၊ အလံ ဒါနဇ္ဇ ဥယျာနဘူမိယာ၊ ဣတောဝ အန္တေပုရံ ပစ္စနိယျာဟီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဒေဝါ’’တိ ခေါ အဟံ၊ ဒေဝ၊ ဝိပဿိဿ ကုမာရဿ ပဋိဿုတွာ တတောဝ အန္တေပုရံ ပစ္စနိယျာသိံ. သော ခေါ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော အန္တေပုရံ ဂတော ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော ပဇ္ဈာယတိ – ‘‘‘ဓိရတ္ထု ကိရ ဘော ဇာတိ နာမ၊ ယတြ ဟိ နာမ ဇာတဿ ဇရာ ပညာယိဿတိ၊ ဗျာဓိ ပညာယိဿတီ’’’တိ.

ကာလင်္ကတပုရိသော

၄၉. ‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗန္ဓုမဿ ရညော ဧတဒဟောသိ – ‘မာ ဟေဝ ခေါ ဝိပဿီ ကုမာရော န ရဇ္ဇံ ကာရေသိ၊ မာ ဟေဝ ဝိပဿီ ကုမာရော အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိ၊ မာ ဟေဝ နေမိတ္တာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ သစ္စံ အဿ ဝစန’န္တိ. အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗန္ဓုမာ ရာဇာ ဝိပဿိဿ ကုမာရဿ ဘိယျောသောမတ္တာယ ပဉ္စ ကာမဂုဏာနိ ဥပဋ္ဌာပေသိ – ‘ယထာ ဝိပဿီ ကုမာရော ရဇ္ဇံ ကရေယျ၊ ယထာ ဝိပဿီ ကုမာရော န အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇေယျ၊ ယထာ နေမိတ္တာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ မိစ္ဆာ အဿ ဝစန’န္တိ.

‘‘တတြ သုဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿီ ကုမာရော ပဉ္စဟိ ကာမဂုဏေဟိ သမပ္ပိတော သမင်္ဂီဘူတော ပရိစာရေတိ. အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿီ ကုမာရော ဗဟူနံ ဝဿာနံ။ပေ။

၅၀. ‘‘အဒ္ဒသာ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿီ ကုမာရော ဥယျာနဘူမိံ နိယျန္တော မဟာဇနကာယံ သန္နိပတိတံ နာနာရတ္တာနဉ္စ ဒုဿာနံ ဝိလာတံ ကယိရမာနံ. ဒိသွာ သာရထိံ အာမန္တေသိ – ‘ကိံ နု ခေါ၊ သော၊ သမ္မ သာရထိ၊ မဟာဇနကာယော သန္နိပတိတော နာနာရတ္တာနဉ္စ ဒုဿာနံ ဝိလာတံ ကယိရတီ’တိ? ‘ဧသော ခေါ၊ ဒေဝ၊ ကာလင်္ကတော နာမာ’တိ. ‘တေန ဟိ၊ သမ္မ သာရထိ၊ ယေန သော ကာလင်္ကတော တေန ရထံ ပေသေဟီ’တိ. ‘ဧဝံ၊ ဒေဝါ’တိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာရထိ ဝိပဿိဿ ကုမာရဿ ပဋိဿုတွာ ယေန သော ကာလင်္ကတော တေန ရထံ ပေသေသိ. အဒ္ဒသာ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿီ ကုမာရော ပေတံ ကာလင်္ကတံ၊ ဒိသွာ သာရထိံ အာမန္တေသိ – ‘ကိံ ပနာယံ၊ သမ္မ သာရထိ၊ ကာလင်္ကတော နာမာ’တိ? ‘ဧသော ခေါ၊ ဒေဝ၊ ကာလင်္ကတော နာမ. န ဒါနိ တံ ဒက္ခန္တိ မာတာ ဝါ ပိတာ ဝါ အညေ ဝါ ဉာတိသာလောဟိတာ၊ သောပိ န ဒက္ခိဿတိ မာတရံ ဝါ ပိတရံ ဝါ အညေ ဝါ ဉာတိသာလောဟိတေ’တိ. ‘ကိံ ပန၊ သမ္မ သာရထိ၊ အဟမ္ပိ မရဏဓမ္မော မရဏံ အနတီတော၊ မမ္ပိ န ဒက္ခန္တိ ဒေဝေါ ဝါ ဒေဝီ ဝါ အညေ ဝါ ဉာတိသာလောဟိတာ၊ အဟမ္ပိ န ဒက္ခိဿာမိ ဒေဝံ ဝါ ဒေဝိံ ဝါ အညေ ဝါ ဉာတိသာလောဟိတေ’တိ? ‘တွဉ္စ၊ ဒေဝ၊ မယဉ္စမှ သဗ္ဗေ မရဏဓမ္မာ မရဏံ အနတီတာ၊ တမ္ပိ န ဒက္ခန္တိ ဒေဝေါ ဝါ ဒေဝီ ဝါ အညေ ဝါ ဉာတိသာလောဟိတာ၊ တွမ္ပိ န ဒက္ခိဿသိ ဒေဝံ ဝါ ဒေဝိံ ဝါ အညေ ဝါ ဉာတိသာလောဟိတေ’တိ. ‘တေန ဟိ၊ သမ္မ သာရထိ၊ အလံ ဒါနဇ္ဇ ဥယျာနဘူမိယာ၊ ဣတောဝ အန္တေပုရံ ပစ္စနိယျာဟီ’တိ. ‘ဧဝံ၊ ဒေဝါ’တိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာရထိ ဝိပဿိဿ ကုမာရဿ ပဋိဿုတွာ တတောဝ အန္တေပုရံ ပစ္စနိယျာသိ. တတြ သုဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿီ ကုမာရော အန္တေပုရံ ဂတော ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော ပဇ္ဈာယတိ – ‘ဓိရတ္ထု ကိရ၊ ဘော၊ ဇာတိ နာမ၊ ယတြ ဟိ နာမ ဇာတဿ ဇရာ ပညာယိဿတိ၊ ဗျာဓိ ပညာယိဿတိ၊ မရဏံ ပညာယိဿတီ’တိ.

၅၁. ‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗန္ဓုမာ ရာဇာ သာရထိံ အာမန္တာပေတွာ ဧတဒဝေါစ – ‘ကစ္စိ၊ သမ္မ သာရထိ၊ ကုမာရော ဥယျာနဘူမိယာ အဘိရမိတ္ထ၊ ကစ္စိ၊ သမ္မ သာရထိ၊ ကုမာရော ဥယျာနဘူမိယာ အတ္တမနော အဟောသီ’တိ? ‘န ခေါ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော ဥယျာနဘူမိယာ အဘိရမိတ္ထ၊ န ခေါ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော ဥယျာနဘူမိယာ အတ္တမနော အဟောသီ’တိ. ‘ကိံ ပန၊ သမ္မ သာရထိ၊ အဒ္ဒသ ကုမာရော ဥယျာနဘူမိံ နိယျန္တော’တိ? ‘အဒ္ဒသာ ခေါ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော ဥယျာနဘူမိံ နိယျန္တော မဟာဇနကာယံ သန္နိပတိတံ နာနာရတ္တာနဉ္စ ဒုဿာနံ ဝိလာတံ ကယိရမာနံ. ဒိသွာ မံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိံ နု ခေါ၊ သော၊ သမ္မ သာရထိ၊ မဟာဇနကာယော သန္နိပတိတော နာနာရတ္တာနဉ္စ ဒုဿာနံ ဝိလာတံ ကယိရတီ’’တိ? ‘‘ဧသော ခေါ၊ ဒေဝ၊ ကာလင်္ကတော နာမာ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ၊ သမ္မ သာရထိ၊ ယေန သော ကာလင်္ကတော တေန ရထံ ပေသေဟီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ ဒေဝါ’’တိ ခေါ အဟံ၊ ဒေဝ၊ ဝိပဿိဿ ကုမာရဿ ပဋိဿုတွာ ယေန သော ကာလင်္ကတော တေန ရထံ ပေသေသိံ. အဒ္ဒသာ ခေါ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော ပေတံ ကာလင်္ကတံ၊ ဒိသွာ မံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိံ ပနာယံ၊ သမ္မ သာရထိ၊ ကာလင်္ကတော နာမာ’’တိ? ‘‘ဧသော ခေါ၊ ဒေဝ၊ ကာလင်္ကတော နာမ. န ဒါနိ တံ ဒက္ခန္တိ မာတာ ဝါ ပိတာ ဝါ အညေ ဝါ ဉာတိသာလောဟိတာ၊ သောပိ န ဒက္ခိဿတိ မာတရံ ဝါ ပိတရံ ဝါ အညေ ဝါ ဉာတိသာလောဟိတေ’’တိ. ‘‘ကိံ ပန၊ သမ္မ သာရထိ၊ အဟမ္ပိ မရဏဓမ္မော မရဏံ အနတီတော၊ မမ္ပိ န ဒက္ခန္တိ ဒေဝေါ ဝါ ဒေဝီ ဝါ အညေ ဝါ ဉာတိသာလောဟိတာ၊ အဟမ္ပိ န ဒက္ခိဿာမိ ဒေဝံ ဝါ ဒေဝိံ ဝါ အညေ ဝါ ဉာတိသာလောဟိတေ’’တိ? ‘‘တွဉ္စ၊ ဒေဝ၊ မယဉ္စမှ သဗ္ဗေ မရဏဓမ္မာ မရဏံ အနတီတာ၊ တမ္ပိ န ဒက္ခန္တိ ဒေဝေါ ဝါ ဒေဝီ ဝါ အညေ ဝါ ဉာတိသာလောဟိတာ၊ တွမ္ပိ န ဒက္ခိဿသိ ဒေဝံ ဝါ ဒေဝိံ ဝါ အညေ ဝါ ဉာတိသာလောဟိတေ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ၊ သမ္မ သာရထိ၊ အလံ ဒါနဇ္ဇ ဥယျာနဘူမိယာ၊ ဣတောဝ အန္တေပုရံ ပစ္စနိယျာဟီ’တိ. ‘‘‘ဧဝံ၊ ဒေဝါ’’တိ ခေါ အဟံ၊ ဒေဝ၊ ဝိပဿိဿ ကုမာရဿ ပဋိဿုတွာ တတောဝ အန္တေပုရံ ပစ္စနိယျာသိံ. သော ခေါ၊ ဒေဝ၊ ကုမာရော အန္တေပုရံ ဂတော ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော ပဇ္ဈာယတိ – ‘‘ဓိရတ္ထု ကိရ ဘော ဇာတိ နာမ၊ ယတြ ဟိ နာမ ဇာတဿ ဇရာ ပညာယိဿတိ၊ ဗျာဓိ ပညာယိဿတိ၊ မရဏံ ပညာယိဿတီ’’’တိ.

ပဗ္ဗဇိတော

၅၂. ‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗန္ဓုမဿ ရညော ဧတဒဟောသိ – ‘မာ ဟေဝ ခေါ ဝိပဿီ ကုမာရော န ရဇ္ဇံ ကာရေသိ၊ မာ ဟေဝ ဝိပဿီ ကုမာရော အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိ၊ မာ ဟေဝ နေမိတ္တာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ သစ္စံ အဿ ဝစန’န္တိ. အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗန္ဓုမာ ရာဇာ ဝိပဿိဿ ကုမာရဿ ဘိယျောသောမတ္တာယ ပဉ္စ ကာမဂုဏာနိ ဥပဋ္ဌာပေသိ – ‘ယထာ ဝိပဿီ ကုမာရော ရဇ္ဇံ ကရေယျ၊ ယထာ ဝိပဿီ ကုမာရော န အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇေယျ၊ ယထာ နေမိတ္တာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ မိစ္ဆာ အဿ ဝစန’န္တိ.

‘‘တတြ သုဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿီ ကုမာရော ပဉ္စဟိ ကာမဂုဏေဟိ သမပ္ပိတော သမင်္ဂီဘူတော ပရိစာရေတိ. အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿီ ကုမာရော ဗဟူနံ ဝဿာနံ ဗဟူနံ ဝဿသတာနံ ဗဟူနံ ဝဿသဟဿာနံ အစ္စယေန သာရထိံ အာမန္တေသိ – ‘ယောဇေဟိ၊ သမ္မ သာရထိ၊ ဘဒ္ဒါနိ ဘဒ္ဒါနိ ယာနာနိ၊ ဥယျာနဘူမိံ ဂစ္ဆာမ သုဘူမိဒဿနာယာ’တိ. ‘ဧဝံ၊ ဒေဝါ’တိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာရထိ ဝိပဿိဿ ကုမာရဿ ပဋိဿုတွာ ဘဒ္ဒါနိ ဘဒ္ဒါနိ ယာနာနိ ယောဇေတွာ ဝိပဿိဿ ကုမာရဿ ပဋိဝေဒေသိ – ‘ယုတ္တာနိ ခေါ တေ၊ ဒေဝ၊ ဘဒ္ဒါနိ ဘဒ္ဒါနိ ယာနာနိ၊ ယဿ ဒါနိ ကာလံ မညသီ’တိ. အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿီ ကုမာရော ဘဒ္ဒံ ဘဒ္ဒံ ယာနံ အဘိရုဟိတွာ ဘဒ္ဒေဟိ ဘဒ္ဒေဟိ ယာနေဟိ ဥယျာနဘူမိံ နိယျာသိ.

၅၃. ‘‘အဒ္ဒသာ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿီ ကုမာရော ဥယျာနဘူမိံ နိယျန္တော ပုရိသံ ဘဏ္ဍုံ ပဗ္ဗဇိတံ ကာသာယဝသနံ. ဒိသွာ သာရထိံ အာမန္တေသိ – ‘အယံ ပန၊ သမ္မ သာရထိ၊ ပုရိသော ကိံကတော? သီသံပိဿ န ယထာ အညေသံ၊ ဝတ္ထာနိပိဿ န ယထာ အညေသ’န္တိ? ‘ဧသော ခေါ၊ ဒေဝ၊ ပဗ္ဗဇိတော နာမာ’တိ. ‘ကိံ ပနေသော၊ သမ္မ သာရထိ၊ ပဗ္ဗဇိတော နာမာ’တိ? ‘ဧသော ခေါ၊ ဒေဝ၊ ပဗ္ဗဇိတော နာမ သာဓု ဓမ္မစရိယာ သာဓု သမစရိယာ [သမ္မစရိယာ (က.)] သာဓု ကုသလကိရိယာ [ကုသလစရိယာ (သျာ.)] သာဓု ပုညကိရိယာ သာဓု အဝိဟိံသာ သာဓု ဘူတာနုကမ္ပာ’တိ. ‘သာဓု ခေါ သော၊ သမ္မ သာရထိ၊ ပဗ္ဗဇိတော နာမ၊ သာဓု ဓမ္မစရိယာ သာဓု သမစရိယာ သာဓု ကုသလကိရိယာ သာဓု ပုညကိရိယာ သာဓု အဝိဟိံသာ သာဓု ဘူတာနုကမ္ပာ. တေန ဟိ၊ သမ္မ သာရထိ၊ ယေန သော ပဗ္ဗဇိတော တေန ရထံ ပေသေဟီ’တိ. ‘ဧဝံ၊ ဒေဝါ’တိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာရထိ ဝိပဿိဿ ကုမာရဿ ပဋိဿုတွာ ယေန သော ပဗ္ဗဇိတော တေန ရထံ ပေသေသိ. အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿီ ကုမာရော တံ ပဗ္ဗဇိတံ ဧတဒဝေါစ – ‘တွံ ပန၊ သမ္မ၊ ကိံကတော၊ သီသမ္ပိ တေ န ယထာ အညေသံ၊ ဝတ္ထာနိပိ တေ န ယထာ အညေသ’န္တိ? ‘အဟံ ခေါ၊ ဒေဝ၊ ပဗ္ဗဇိတော နာမာ’တိ. ‘ကိံ ပန တွံ၊ သမ္မ၊ ပဗ္ဗဇိတော နာမာ’တိ? ‘အဟံ ခေါ၊ ဒေဝ၊ ပဗ္ဗဇိတော နာမ၊ သာဓု ဓမ္မစရိယာ သာဓု သမစရိယာ သာဓု ကုသလကိရိယာ သာဓု ပုညကိရိယာ သာဓု အဝိဟိံသာ သာဓု ဘူတာနုကမ္ပာ’တိ. ‘သာဓု ခေါ တွံ၊ သမ္မ၊ ပဗ္ဗဇိတော နာမ သာဓု ဓမ္မစရိယာ သာဓု သမစရိယာ သာဓု ကုသလကိရိယာ သာဓု ပုညကိရိယာ သာဓု အဝိဟိံသာ သာဓု ဘူတာနုကမ္ပာ’တိ.

ဗောဓိသတ္တပဗ္ဗဇ္ဇာ

၅၄. ‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿီ ကုမာရော သာရထိံ အာမန္တေသိ – ‘တေန ဟိ၊ သမ္မ သာရထိ၊ ရထံ အာဒါယ ဣတောဝ အန္တေပုရံ ပစ္စနိယျာဟိ. အဟံ ပန ဣဓေဝ ကေသမဿုံ ဩဟာရေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒေတွာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိဿာမီ’တိ. ‘ဧဝံ၊ ဒေဝါ’တိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာရထိ ဝိပဿိဿ ကုမာရဿ ပဋိဿုတွာ ရထံ အာဒါယ တတောဝ အန္တေပုရံ ပစ္စနိယျာသိ. ဝိပဿီ ပန ကုမာရော တတ္ထေဝ ကေသမဿုံ ဩဟာရေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒေတွာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိ.

မဟာဇနကာယအနုပဗ္ဗဇ္ဇာ

၅၅. ‘‘အဿောသိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗန္ဓုမတိယာ ရာဇဓာနိယာ မဟာဇနကာယော စတုရာသီတိ ပါဏသဟဿာနိ – ‘ဝိပဿီ ကိရ ကုမာရော ကေသမဿုံ ဩဟာရေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒေတွာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော’တိ. သုတွာန တေသံ ဧတဒဟောသိ – ‘န ဟိ နူန သော ဩရကော ဓမ္မဝိနယော၊ န သာ ဩရကာ [ဩရိကာ (သီ. သျာ.)] ပဗ္ဗဇ္ဇာ၊ ယတ္ထ ဝိပဿီ ကုမာရော ကေသမဿုံ ဩဟာရေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒေတွာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော. ဝိပဿီပိ နာမ ကုမာရော ကေသမဿုံ ဩဟာရေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒေတွာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိဿတိ၊ ကိမင်္ဂံ [ကိမင်္ဂ (သီ.)] ပန မယ’န္တိ.

‘‘အထ ခေါ၊ သော ဘိက္ခဝေ၊ မဟာဇနကာယော [မဟာဇနကာယော (သျာ.)] စတုရာသီတိ ပါဏသဟဿာနိ ကေသမဿုံ ဩဟာရေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒေတွာ ဝိပဿိံ ဗောဓိသတ္တံ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတံ အနုပဗ္ဗဇိံသု. တာယ သုဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပရိသာယ ပရိဝုတော ဝိပဿီ ဗောဓိသတ္တော ဂါမနိဂမဇနပဒရာဇဓာနီသု စာရိကံ စရတိ.

၅၆. ‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘န ခေါ မေတံ [န ခေါ ပနေတံ (သျာ.)] ပတိရူပံ ယောဟံ အာကိဏ္ဏော ဝိဟရာမိ၊ ယံနူနာဟံ ဧကော ဂဏမှာ ဝူပကဋ္ဌော ဝိဟရေယျ’န္တိ. အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿီ ဗောဓိသတ္တော အပရေန သမယေန ဧကော ဂဏမှာ ဝူပကဋ္ဌော ဝိဟာသိ၊ အညေနေဝ တာနိ စတုရာသီတိ ပဗ္ဗဇိတသဟဿာနိ အဂမံသု၊ အညေန မဂ္ဂေန ဝိပဿီ ဗောဓိသတ္တော.

ဗောဓိသတ္တအဘိနိဝေသော

၅၇. ‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ဝါသူပဂတဿ ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘ကိစ္ဆံ ဝတာယံ လောကော အာပန္နော၊ ဇာယတိ စ ဇီယတိ စ မီယတိ စ [ဇိယျတိ စ မိယျတိ စ (က.)] စဝတိ စ ဥပပဇ္ဇတိ စ၊ အထ စ ပနိမဿ ဒုက္ခဿ နိဿရဏံ နပ္ပဇာနာတိ ဇရာမရဏဿ၊ ကုဒါဿု နာမ ဣမဿ ဒုက္ခဿ နိဿရဏံ ပညာယိဿတိ ဇရာမရဏဿာ’တိ?

‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ဧတဒဟောသိ – ‘ကိမှိ နု ခေါ သတိ ဇရာမရဏံ ဟောတိ၊ ကိံပစ္စယာ ဇရာမရဏ’န္တိ? အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ယောနိသော မနသိကာရာ အဟု ပညာယ အဘိသမယော – ‘ဇာတိယာ ခေါ သတိ ဇရာမရဏံ ဟောတိ၊ ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏ’န္တိ.

‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ဧတဒဟောသိ – ‘ကိမှိ နု ခေါ သတိ ဇာတိ ဟောတိ၊ ကိံပစ္စယာ ဇာတီ’တိ? အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ယောနိသော မနသိကာရာ အဟု ပညာယ အဘိသမယော – ‘ဘဝေ ခေါ သတိ ဇာတိ ဟောတိ၊ ဘဝပစ္စယာ ဇာတီ’တိ.

‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ဧတဒဟောသိ – ‘ကိမှိ နု ခေါ သတိ ဘဝေါ ဟောတိ၊ ကိံပစ္စယာ ဘဝေါ’တိ? အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ယောနိသော မနသိကာရာ အဟု ပညာယ အဘိသမယော – ‘ဥပါဒါနေ ခေါ သတိ ဘဝေါ ဟောတိ၊ ဥပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ’တိ.

‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ဧတဒဟောသိ – ‘ကိမှိ နု ခေါ သတိ ဥပါဒါနံ ဟောတိ၊ ကိံပစ္စယာ ဥပါဒါန’န္တိ? အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ယောနိသော မနသိကာရာ အဟု ပညာယ အဘိသမယော – ‘တဏှာယ ခေါ သတိ ဥပါဒါနံ ဟောတိ၊ တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါန’န္တိ.

‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ဧတဒဟောသိ – ‘ကိမှိ နု ခေါ သတိ တဏှာ ဟောတိ၊ ကိံပစ္စယာ တဏှာ’တိ? အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ယောနိသော မနသိကာရာ အဟု ပညာယ အဘိသမယော – ‘ဝေဒနာယ ခေါ သတိ တဏှာ ဟောတိ၊ ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ’တိ.

‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ဧတဒဟောသိ – ‘ကိမှိ နု ခေါ သတိ ဝေဒနာ ဟောတိ၊ ကိံပစ္စယာ ဝေဒနာ’တိ? အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ယောနိသော မနသိကာရာ အဟု ပညာယ အဘိသမယော – ‘ဖဿေ ခေါ သတိ ဝေဒနာ ဟောတိ၊ ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ’တိ.

‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ဧတဒဟောသိ – ‘ကိမှိ နု ခေါ သတိ ဖဿော ဟောတိ၊ ကိံပစ္စယာ ဖဿော’တိ? အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ယောနိသော မနသိကာရာ အဟု ပညာယ အဘိသမယော – ‘သဠာယတနေ ခေါ သတိ ဖဿော ဟောတိ၊ သဠာယတနပစ္စယာ ဖဿော’တိ.

‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ဧတဒဟောသိ – ‘ကိမှိ နု ခေါ သတိ သဠာယတနံ ဟောတိ၊ ကိံပစ္စယာ သဠာယတန’န္တိ? အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ယောနိသော မနသိကာရာ အဟု ပညာယ အဘိသမယော – ‘နာမရူပေ ခေါ သတိ သဠာယတနံ ဟောတိ၊ နာမရူပပစ္စယာ သဠာယတန’န္တိ.

‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ဧတဒဟောသိ – ‘ကိမှိ နု ခေါ သတိ နာမရူပံ ဟောတိ၊ ကိံပစ္စယာ နာမရူပ’န္တိ? အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ယောနိသော မနသိကာရာ အဟု ပညာယ အဘိသမယော – ‘ဝိညာဏေ ခေါ သတိ နာမရူပံ ဟောတိ၊ ဝိညာဏပစ္စယာ နာမရူပ’န္တိ.

‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ဧတဒဟောသိ – ‘ကိမှိ နု ခေါ သတိ ဝိညာဏံ ဟောတိ၊ ကိံပစ္စယာ ဝိညာဏ’န္တိ? အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ယောနိသော မနသိကာရာ အဟု ပညာယ အဘိသမယော – ‘နာမရူပေ ခေါ သတိ ဝိညာဏံ ဟောတိ၊ နာမရူပပစ္စယာ ဝိညာဏ’န္တိ.

၅၈. ‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ဧတဒဟောသိ – ‘ပစ္စုဒါဝတ္တတိ ခေါ ဣဒံ ဝိညာဏံ နာမရူပမှာ၊ နာပရံ ဂစ္ဆတိ. ဧတ္တာဝတာ ဇာယေထ ဝါ ဇိယျေထ ဝါ မိယျေထ ဝါ စဝေထ ဝါ ဥပပဇ္ဇေထ ဝါ၊ ယဒိဒံ နာမရူပပစ္စယာ ဝိညာဏံ၊ ဝိညာဏပစ္စယာ နာမရူပံ၊ နာမရူပပစ္စယာ သဠာယတနံ၊ သဠာယတနပစ္စယာ ဖဿော၊ ဖဿပစ္စယာ ဝေဒနာ၊ ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ၊ တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါနံ၊ ဥပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ၊ ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ၊ ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ သမ္ဘဝန္တိ. ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ သမုဒယော ဟောတိ’.

၅၉. ‘‘‘သမုဒယော သမုဒယော’တိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု စက္ခုံ ဥဒပါဒိ၊ ဉာဏံ ဥဒပါဒိ၊ ပညာ ဥဒပါဒိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥဒပါဒိ၊ အာလောကော ဥဒပါဒိ.

၆၀. ‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ဧတဒဟောသိ – ‘ကိမှိ နု ခေါ အသတိ ဇရာမရဏံ န ဟောတိ၊ ကိဿ နိရောဓာ ဇရာမရဏနိရောဓော’တိ? အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ယောနိသော မနသိကာရာ အဟု ပညာယ အဘိသမယော – ‘ဇာတိယာ ခေါ အသတိ ဇရာမရဏံ န ဟောတိ၊ ဇာတိနိရောဓာ ဇရာမရဏနိရောဓော’တိ.

‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ဧတဒဟောသိ – ‘ကိမှိ နု ခေါ အသတိ ဇာတိ န ဟောတိ၊ ကိဿ နိရောဓာ ဇာတိနိရောဓော’တိ? အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ယောနိသော မနသိကာရာ အဟု ပညာယ အဘိသမယော – ‘ဘဝေ ခေါ အသတိ ဇာတိ န ဟောတိ၊ ဘဝနိရောဓာ ဇာတိနိရောဓော’တိ.

‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ဧတဒဟောသိ – ‘ကိမှိ နု ခေါ အသတိ ဘဝေါ န ဟောတိ၊ ကိဿ နိရောဓာ ဘဝနိရောဓော’တိ? အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ယောနိသော မနသိကာရာ အဟု ပညာယ အဘိသမယော – ‘ဥပါဒါနေ ခေါ အသတိ ဘဝေါ န ဟောတိ၊ ဥပါဒါနနိရောဓာ ဘဝနိရောဓော’တိ.

‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ဧတဒဟောသိ – ‘ကိမှိ နု ခေါ အသတိ ဥပါဒါနံ န ဟောတိ၊ ကိဿ နိရောဓာ ဥပါဒါနနိရောဓော’တိ? အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ယောနိသော မနသိကာရာ အဟု ပညာယ အဘိသမယော – ‘တဏှာယ ခေါ အသတိ ဥပါဒါနံ န ဟောတိ၊ တဏှာနိရောဓာ ဥပါဒါနနိရောဓော’တိ.

‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ဧတဒဟောသိ – ‘ကိမှိ နု ခေါ အသတိ တဏှာ န ဟောတိ၊ ကိဿ နိရောဓာ တဏှာနိရောဓော’တိ? အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ယောနိသော မနသိကာရာ အဟု ပညာယ အဘိသမယော – ‘ဝေဒနာယ ခေါ အသတိ တဏှာ န ဟောတိ၊ ဝေဒနာနိရောဓာ တဏှာနိရောဓော’တိ.

‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ဧတဒဟောသိ – ‘ကိမှိ နု ခေါ အသတိ ဝေဒနာ န ဟောတိ၊ ကိဿ နိရောဓာ ဝေဒနာနိရောဓော’တိ? အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ယောနိသော မနသိကာရာ အဟု ပညာယ အဘိသမယော – ‘ဖဿေ ခေါ အသတိ ဝေဒနာ န ဟောတိ၊ ဖဿနိရောဓာ ဝေဒနာနိရောဓော’တိ.

‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ဧတဒဟောသိ – ‘ကိမှိ နု ခေါ အသတိ ဖဿော န ဟောတိ၊ ကိဿ နိရောဓာ ဖဿနိရောဓော’တိ? အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ယောနိသော မနသိကာရာ အဟု ပညာယ အဘိသမယော – ‘သဠာယတနေ ခေါ အသတိ ဖဿော န ဟောတိ၊ သဠာယတနနိရောဓာ ဖဿနိရောဓော’တိ.

‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ဧတဒဟောသိ – ‘ကိမှိ နု ခေါ အသတိ သဠာယတနံ န ဟောတိ၊ ကိဿ နိရောဓာ သဠာယတနနိရောဓော’တိ? အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ယောနိသော မနသိကာရာ အဟု ပညာယ အဘိသမယော – ‘နာမရူပေ ခေါ အသတိ သဠာယတနံ န ဟောတိ၊ နာမရူပနိရောဓာ သဠာယတနနိရောဓော’တိ.

‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ဧတဒဟောသိ – ‘ကိမှိ နု ခေါ အသတိ နာမရူပံ န ဟောတိ၊ ကိဿ နိရောဓာ နာမရူပနိရောဓော’တိ? အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ယောနိသော မနသိကာရာ အဟု ပညာယ အဘိသမယော – ‘ဝိညာဏေ ခေါ အသတိ နာမရူပံ န ဟောတိ၊ ဝိညာဏနိရောဓာ နာမရူပနိရောဓော’တိ.

‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ဧတဒဟောသိ – ‘ကိမှိ နု ခေါ အသတိ ဝိညာဏံ န ဟောတိ၊ ကိဿ နိရောဓာ ဝိညာဏနိရောဓော’တိ? အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ယောနိသော မနသိကာရာ အဟု ပညာယ အဘိသမယော – ‘နာမရူပေ ခေါ အသတိ ဝိညာဏံ န ဟောတိ၊ နာမရူပနိရောဓာ ဝိညာဏနိရောဓော’တိ.

၆၁. ‘‘အထ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ဧတဒဟောသိ – ‘အဓိဂတော ခေါ မျာယံ မဂ္ဂေါ သမ္ဗောဓာယ ယဒိဒံ – နာမရူပနိရောဓာ ဝိညာဏနိရောဓော၊ ဝိညာဏနိရောဓာ နာမရူပနိရောဓော၊ နာမရူပနိရောဓာ သဠာယတနနိရောဓော၊ သဠာယတနနိရောဓာ ဖဿနိရောဓော၊ ဖဿနိရောဓာ ဝေဒနာနိရောဓော၊ ဝေဒနာနိရောဓာ တဏှာနိရောဓော၊ တဏှာနိရောဓာ ဥပါဒါနနိရောဓော၊ ဥပါဒါနနိရောဓာ ဘဝနိရောဓော၊ ဘဝနိရောဓာ ဇာတိနိရောဓော၊ ဇာတိနိရောဓာ ဇရာမရဏံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ နိရုဇ္ဈန္တိ. ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ နိရောဓော ဟောတိ’.

၆၂. ‘‘‘နိရောဓော နိရောဓော’တိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝိပဿိဿ ဗောဓိသတ္တဿ ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု စက္ခုံ ဥဒပါဒိ၊ ဉာဏံ ဥဒပါဒိ၊ ပညာ ဥဒပါဒိ၊ ဝိဇ္ဇာ ဥဒပါဒိ၊ အာလောကော ဥဒပါဒိ.