နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ

ဝိနယပိဋကေ

ပရိဝါရ-အဋ္ဌကထာ

သောဠသမဟာဝါရော

ပညတ္တိဝါရဝဏ္ဏနာ

ဝိသုဒ္ဓပရိဝါရဿ၊ ပရိဝါရောတိ သာသနေ၊

ဓမ္မက္ခန္ဓသရီရဿ၊ ခန္ဓကာနံ အနန္တရာ.

သင်္ဂဟံ ယော သမာရုဠှော၊ တဿ ပုဗ္ဗာဂတံ နယံ၊

ဟိတွာ ဒါနိ ကရိဿာမိ၊ အနုတ္တာနတ္ထဝဏ္ဏနံ.

၁. တတ္ထ ယံ တေန ဘဂဝတာ။ပေ။ ပညတ္တန္တိ အာဒိနယပ္ပဝတ္တာယ တာဝ ပုစ္ဆာယ အယံ သင်္ခေပတ္ထော – ယော သော ဘဂဝါ သာသနဿ စိရဋ္ဌိတိကတ္ထံ ဓမ္မသေနာပတိနာ သဒ္ဓမ္မဂါရဝဗဟုမာနဝေဂသမုဿိတံ အဉ္ဇလိံ သိရသ္မိံ ပတိဋ္ဌာပေတွာ ယာစိတော ဒသ အတ္ထဝသေ ပဋိစ္စ ဝိနယပညတ္တိံ ပညပေသိ၊ တေန ဘဂဝတာ တဿ တဿ သိက္ခာပဒဿ ပညတ္တိကာလံ ဇာနတာ၊ တဿာ တဿာ သိက္ခာပဒပညတ္တိယာ ဒသ အတ္ထဝသေ ပဿတာ၊ အပိစ ပုဗ္ဗေနိဝါသာဒီဟိ ဇာနတာ၊ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ပဿတာ၊ တီဟိ ဝိဇ္ဇာဟိ ဆဟိ ဝါ ပန အဘိညာဟိ ဇာနတာ၊ သဗ္ဗတ္ထ အပ္ပဋိဟတေန သမန္တစက္ခုနာ ပဿတာ၊ သဗ္ဗဓမ္မဇာနနသမတ္ထာယ ပညာယ ဇာနတာ၊ သဗ္ဗသတ္တာနံ စက္ခုဝိသယာတီတာနိ တိရောကုဋ္ဋာဒိဂတာနိ စာပိ ရူပါနိ အတိဝိသုဒ္ဓေန မံသစက္ခုနာ စ ပဿတာ၊ အတ္တဟိတသာဓိကာယ သမာဓိပဒဋ္ဌာနာယ ပဋိဝေဓပညာယ ဇာနတာ၊ ပရဟိတသာဓိကာယ ကရုဏာပဒဋ္ဌာနာယ ဒေသနာပညာယ ပဿတာ၊ အရဟတာ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေန ‘‘ယံ ပဌမံ ပါရာဇိကံ ပညတ္တံ၊ တံ ကတ္ထ ပညတ္တံ၊ ကံ အာရဗ္ဘ ပညတ္တံ၊ ကိသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ အတ္ထိ တတ္ထ ပညတ္တိ။ပေ။ ကေနာဘတ’’န္တိ.

၂. ပုစ္ဆာဝိဿဇ္ဇနေ ပန ‘‘ယံ တေန ဘဂဝတာ ဇာနတာ ပဿတာ အရဟတာ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေန ပဌမံ ပါရာဇိက’’န္တိ ဣဒံ ကေဝလံ ပုစ္ဆာယ အာဂတဿ အာဒိပဒဿ ပစ္စုဒ္ဓရဏမတ္တမေဝ၊ ‘‘ကတ္ထ ပညတ္တန္တိ ဝေသာလိယာ ပညတ္တံ၊ ကံ အာရဗ္ဘာတိ သုဒိန္နံ ကလန္ဒပုတ္တံ အာရဗ္ဘာ’’တိ ဧဝမာဒိနာ ပန နယေန ပုနပိ ဧတ္ထ ဧကေကံ ပဒံ ပုစ္ဆိတွာဝ ဝိဿဇ္ဇိတံ. ဧကာ ပညတ္တီတိ ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု မေထုနံ ဓမ္မံ ပဋိသေဝေယျ ပါရာဇိကော ဟောတိ အသံဝါသော’’တိ အယံ ဧကာ ပညတ္တိ. ဒွေ အနုပညတ္တိယောတိ ‘‘အန္တမသော တိရစ္ဆာနဂတာယပီ’’တိ စ၊ ‘‘သိက္ခံ အပစ္စက္ခာယာ’’တိ စ မက္ကဋိဝဇ္ဇိပုတ္တကဝတ္ထူနံ ဝသေန ဝုတ္တာ – ဣမာ ဒွေ အနုပညတ္တိယော. ဧတ္တာဝတာ ‘‘အတ္ထိ တတ္ထ ပညတ္တိ အနုပညတ္တိ အနုပ္ပန္နပညတ္တီ’’တိ ဣမိဿာ ပုစ္ဆာယ ဒွေ ကောဋ္ဌာသာ ဝိဿဇ္ဇိတာ ဟောန္တိ. တတိယံ ဝိဿဇ္ဇေတုံ ပန ‘‘အနုပ္ပန္နပညတ္တိ တသ္မိံ နတ္ထီ’’တိ ဝုတ္တံ. အယဉှိ အနုပ္ပန္နပညတ္တိ နာမ အနုပ္ပန္နေ ဒေါသေ ပညတ္တာ၊ သာ အဋ္ဌဂရုဓမ္မဝသေန ဘိက္ခုနီနံယေဝ အာဂတာ၊ အညတြ နတ္ထိ. တသ္မာ ဝုတ္တံ ‘‘အနုပ္ပန္နပညတ္တိ တသ္မိံ နတ္ထီ’’တိ. သဗ္ဗတ္ထပညတ္တီတိ မဇ္ဈိမဒေသေ စေဝ ပစ္စန္တိမဇနပဒေသု စ သဗ္ဗတ္ထပညတ္တိ. ဝိနယဓရပဉ္စမေန ဂဏေန ‘‘ဥပသမ္ပဒါ၊ ဂုဏင်္ဂုဏူပါဟနာ၊ ဓုဝနဟာနံ၊ စမ္မတ္ထရဏ’’န္တိ ဣမာနိ ဟိ စတ္တာရိ သိက္ခာပဒါနိ မဇ္ဈိမဒေသေယေဝ ပညတ္တိ. ဧတ္ထေဝ ဧတေဟိ အာပတ္တိ ဟောတိ၊ န ပစ္စန္တိမဇနပဒေသု. သေသာနိ သဗ္ဗာနေဝ သဗ္ဗတ္ထပညတ္တိ နာမ.

သာဓာရဏပညတ္တီတိ ဘိက္ခူနဉ္စေဝ ဘိက္ခုနီနဉ္စ သာဓာရဏပညတ္တိ၊ သုဒ္ဓဘိက္ခူနမေဝ ဟိ သုဒ္ဓဘိက္ခုနီနံ ဝါ ပညတ္တံ သိက္ခာပဒံ အသာဓာရဏပညတ္တိ နာမ ဟောတိ. ဣဒံ ပန ဘိက္ခုံ အာရဗ္ဘ ဥပ္ပန္နေ ဝတ္ထုသ္မိံ ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ဆန္ဒသော မေထုနံ ဓမ္မံ ပဋိသေဝေယျ၊ အန္တမသော တိရစ္ဆာနဂတေနပိ ပါရာဇိကာ ဟောတိ အသံဝါသာ’’တိ ဘိက္ခုနီနမ္ပိ ပညတ္တံ၊ ဝိနီတကထာမတ္တမေဝ ဟိ တာသံ နတ္ထိ၊ သိက္ခာပဒံ ပန အတ္ထိ၊ တေန ဝုတ္တံ ‘‘သာဓာရဏပညတ္တီ’’တိ. ဥဘတောပညတ္တိယမ္ပိ ဧသေဝ နယော. ဗျဉ္ဇနမတ္တမေဝ ဟိ ဧတ္ထ နာနံ၊ ဘိက္ခူနံ ဘိက္ခုနီနမ္ပိ သာဓာရဏတ္တာ သာဓာရဏပညတ္တိ၊ ဥဘိန္နမ္ပိ ပညတ္တတ္တာ ဥဘတောပညတ္တီတိ. အတ္ထေ ပန ဘေဒေါ နတ္ထိ.

နိဒါနောဂဓန္တိ ‘‘ယဿ သိယာ အာပတ္တိ သော အာဝိကရေယျာ’’တိ ဧတ္ထ သဗ္ဗာပတ္တီနံ အနုပဝိဋ္ဌတ္တာ နိဒါနောဂဓံ၊ နိဒါနေ အနုပဝိဋ္ဌန္တိ အတ္ထော. ဒုတိယေန ဥဒ္ဒေသေနာတိ နိဒါနောဂဓံ နိဒါနပရိယာပန္နမ္ပိ သမာနံ ‘‘တတြိမေ စတ္တာရော ပါရာဇိကာ ဓမ္မာ’’တိအာဒိနာ ဒုတိယေနေဝ ဥဒ္ဒေသေန ဥဒ္ဒေသံ အာဂစ္ဆတိ. စတုန္နံ ဝိပတ္တီနန္တိ သီလဝိပတ္တိအာဒီနံ. ပဌမာ ဟိ ဒွေ အာပတ္တိက္ခန္ဓာ သီလဝိပတ္တိ နာမ၊ အဝသေသာ ပဉ္စ အာစာရဝိပတ္တိ နာမ. မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ စ အန္တဂ္ဂါဟိကဒိဋ္ဌိ စ ဒိဋ္ဌိဝိပတ္တိ နာမ၊ အာဇီဝဟေတု ပညတ္တာနိ ဆ သိက္ခာပဒါနိ အာဇီဝဝိပတ္တိ နာမ. ဣတိ ဣမာသံ စတုန္နံ ဝိပတ္တီနံ ဣဒံ ပါရာဇိကံ သီလဝိပတ္တိ နာမ ဟောတိ.

ဧကေန သမုဋ္ဌာနေနာတိ ဒွင်္ဂိကေန ဧကေန သမုဋ္ဌာနေန. ဧတ္ထ ဟိ စိတ္တံ အင်္ဂံ ဟောတိ၊ ကာယေန ပန အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ကာယတော စ စိတ္တတော စ သမုဋ္ဌာတီ’’တိ. ဒွီဟိ သမထေဟိ သမ္မတီတိ ‘‘အာပန္နောသီ’’တိ သမ္မုခါ ပုစ္ဆိယမာနော ‘‘အာမ အာပန္နောမှီ’’တိ ပဋိဇာနာတိ၊ တာဝဒေဝ ဘဏ္ဍနကလဟဝိဂ္ဂဟာ ဝူပသန္တာ ဟောန္တိ၊ သက္ကာ စ ဟောတိ တံ ပုဂ္ဂလံ အပနေတွာ ဥပေါသထော ဝါ ပဝါရဏာ ဝါ ကာတုံ. ဣတိ သမ္မုခါဝိနယေန စ ပဋိညာတကရဏေန စာတိ ဒွီဟိ သမထေဟိ သမ္မတိ၊ န စ တပ္ပစ္စယာ ကောစိ ဥပဒ္ဒဝေါ ဟောတိ. ယံ ပန ဥပရိ ပညတ္တိဝဂ္ဂေ ‘‘န ကတမေန သမထေန သမ္မတီ’’တိ ဝုတ္တံ၊ တံ သမထံ ဩတာရေတွာ အနာပတ္တိ ကာတုံ န သက္ကာတိ ဣမမတ္ထံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ.

ပညတ္တိ ဝိနယောတိ ‘‘ယော ပန ဘိက္ခူ’’တိအာဒိနာ နယေန ဝုတ္တမာတိကာ ပညတ္တိ ဝိနယောတိ အတ္ထော. ဝိဘတ္တီတိ ပဒဘာဇနံ ဝုစ္စတိ၊ ဝိဘတ္တီတိ ဟိ ဝိဘင်္ဂဿေဝေတံ နာမံ. အသံဝရောတိ ဝီတိက္ကမော. သံဝရောတိ အဝီတိက္ကမော. ယေသံ ဝတ္တတီတိ ယေသံ ဝိနယပိဋကဉ္စ အဋ္ဌကထာ စ သဗ္ဗာ ပဂုဏာတိ အတ္ထော. တေ ဓာရေန္တီတိ တေ ဧတံ ပဌမပါရာဇိကံ ပါဠိတော စ အတ္ထတော စ ဓာရေန္တိ၊ န ဟိ သက္ကာ သဗ္ဗံ ဝိနယပိဋကံ အဇာနန္တေန ဧတဿ အတ္ထော ဇာနိတုန္တိ. ကေနာဘတန္တိ ဣဒံ ပဌမပါရာဇိကံ ပါဠိဝသေန စ အတ္ထဝသေန စ ယာဝ အဇ္ဇတနကာလံ ကေန အာနီတန္တိ. ပရမ္ပရာဘတန္တိ ပရမ္ပရာယ အာနီတံ.

၃. ဣဒါနိ ယာယ ပရမ္ပရာယ အာနီတံ၊ တံ ဒဿေတုံ ‘‘ဥပါလိ ဒါသကော စေဝါ’’တိအာဒိနာ နယေန ပေါရာဏကေဟိ မဟာထေရေဟိ ဂါထာယော ဌပိတာ. တတ္ထ ယံ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ တံ နိဒါနဝဏ္ဏနာယမေဝ ဝုတ္တံ. ဣမိနာ နယေန ဒုတိယပါရာဇိကာဒိပုစ္ဆာဝိဿဇ္ဇနေသုပိ ဝိနိစ္ဆယော ဝေဒိတဗ္ဗောတိ.

မဟာဝိဘင်္ဂေ ပညတ္တိဝါရဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

ကတာပတ္တိဝါရာဒိဝဏ္ဏနာ

၁၅၇. ဣတော ပရံ ‘‘မေထုနံ ဓမ္မံ ပဋိသေဝန္တော ကတိ အာပတ္တိယော အာပဇ္ဇတီ’’တိ အာဒိပ္ပဘေဒေါ ကတာပတ္တိဝါရော၊ ‘‘မေထုနံ ဓမ္မံ ပဋိသေဝန္တဿ အာပတ္တိယော စတုန္နံ ဝိပတ္တီနံ ကတိ ဝိပတ္တိယော ဘဇန္တီ’’တိ အာဒိပ္ပဘေဒေါ ဝိပတ္တိဝါရော၊ ‘‘မေထုနံ ဓမ္မံ ပဋိသေဝန္တဿ အာပတ္တိယော သတ္တန္နံ အာပတ္တိက္ခန္ဓာနံ ကတိဟိ အာပတ္တိက္ခန္ဓေဟိ သင်္ဂဟိတာ’’တိ အာဒိပ္ပဘေဒေါ သင်္ဂဟဝါရော၊ ‘‘မေထုနံ ဓမ္မံ ပဋိသေဝန္တဿ အာပတ္တိယော ဆန္နံ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာနံ ကတိဟိ သမုဋ္ဌာနေဟိ သမုဋ္ဌဟန္တီ’’တိ အာဒိပ္ပဘေဒေါ သမုဋ္ဌာနဝါရော၊ ‘‘မေထုနံ ဓမ္မံ ပဋိသေဝန္တဿ အာပတ္တိယော စတုန္နံ အဓိကရဏာနံ ကတမံ အဓိကရဏ’’န္တိ အာဒိပ္ပဘေဒေါ အဓိကရဏဝါရော၊ ‘‘မေထုနံ ဓမ္မံ ပဋိသေဝန္တဿ အာပတ္တိယော သတ္တန္နံ သမထာနံ ကတိဟိ သမထေဟိ သမ္မန္တီ’’တိ အာဒိပ္ပဘေဒေါ သမထဝါရော၊ တဒနန္တရော သမုစ္စယဝါရော စာတိ ဣမေ သတ္တ ဝါရာ ဥတ္တာနတ္ထာ ဧဝ.

၁၈၈. တတော ပရံ ‘‘မေထုနံ ဓမ္မံ ပဋိသေဝနပစ္စယာ ပါရာဇိကံ ကတ္ထ ပညတ္တ’’န္တိအာဒိနာ နယေန ပုန ပစ္စယဝသေန ဧကော ပညတ္တိဝါရော၊ တဿ ဝသေန ပုရိမသဒိသာ ဧဝ ကတာပတ္တိဝါရာဒယော သတ္တ ဝါရာတိ ဧဝံ အပရေပိ အဋ္ဌ ဝါရာ ဝုတ္တာ၊ တေပိ ဥတ္တာနတ္ထာ ဧဝ. ဣတိ ဣမေ အဋ္ဌ၊ ပုရိမာ အဋ္ဌာတိ မဟာဝိဘင်္ဂေ သောဠသ ဝါရာ ဒဿိတာ. တတော ပရံ တေနေဝ နယေန ဘိက္ခုနိဝိဘင်္ဂေပိ သောဠသ ဝါရာ အာဂတာတိ ဧဝမိမေ ဥဘတောဝိဘင်္ဂေ ဒွတ္တိံသ ဝါရာ ပါဠိနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗာ. န ဟေတ္ထ ကိဉ္စိ ပုဗ္ဗေ အဝိနိစ္ဆိတံ နာမ အတ္ထိ.

မဟာဝိဘင်္ဂေ စ ဘိက္ခုနိဝိဘင်္ဂေ စ

သောဠသမဟာဝါရဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

သမုဋ္ဌာနသီသဝဏ္ဏနာ

၂၅၇. တဒနန္တရာယ ပန သမုဋ္ဌာနကထာယ အနတ္တာ ဣတိ နိစ္ဆယာတိ အနတ္တာ ဣတိ နိစ္ဆိတာ. သဘာဂဓမ္မာနန္တိ အနိစ္စာကာရာဒီဟိ သဘာဂါနံ သင်္ခတဓမ္မာနံ. နာမမတ္တံ န နာယတီတိ နာမမတ္တမ္ပိ န ပညာယတိ. ဒုက္ခဟာနိန္တိ ဒုက္ခဃာတနံ. ခန္ဓကာ ယာ စ မာတိကာတိ ခန္ဓကာ ယာ စ မာတိကာတိ အတ္ထော. အယမေဝ ဝါ ပါဌော. သမုဋ္ဌာနံ နိယတော ကတန္တိ သမုဋ္ဌာနံ နိယတောကတံ နိယတကတံ၊ နိယတသမုဋ္ဌာနန္တိ အတ္ထော. ဧတေန ဘူတာရောစနစောရိဝုဋ္ဌာပနအနနုညာတသိက္ခာပဒတ္တယဿ သင်္ဂဟော ပစ္စေတဗ္ဗော. ဧတာနေဝ ဟိ တီဏိ သိက္ခာပဒါနိ နိယတသမုဋ္ဌာနာနိ၊ အညေဟိ သဒ္ဓိံ အသမ္ဘိန္နသမုဋ္ဌာနာနိ.

သမ္ဘေဒံ နိဒါနဉ္စညန္တိ အညမ္ပိ သမ္ဘေဒဉ္စ နိဒါနဉ္စ. တတ္ထ သမ္ဘေဒဝစနေန သမုဋ္ဌာနသမ္ဘေဒဿ ဂဟဏံ ပစ္စေတဗ္ဗံ၊ တာနိ ဟိ တီဏိ သိက္ခာပဒါနိ ဌပေတွာ သေသာနိ သမ္ဘိန္နသမုဋ္ဌာနာနိ. နိဒါနဝစနေန သိက္ခာပဒါနံ ပညတ္တိဒေသသင်္ခါတံ နိဒါနံ ပစ္စေတဗ္ဗံ. သုတ္တေ ဒိဿန္တိ ဥပရီတိ သိက္ခာပဒါနံ သမုဋ္ဌာနနိယမော သမ္ဘေဒေါ နိဒါနန္တိ ဣမာနိ တီဏိ သုတ္တမှိ ဧဝ ဒိဿန္တိ၊ ပညာယန္တီတိ အတ္ထော. တတ္ထ ‘‘ဧကေန သမုဋ္ဌာနေန သမုဋ္ဌာတိ၊ ကာယတော စ စိတ္တတော စာ’’တိအာဒိမှိ တာဝ ပုရိမနယေ သမုဋ္ဌာနနိယမော စ သမ္ဘေဒေါ စ ဒိဿန္တိ. ဣတရံ ပန နိဒါနံ နာမ –

‘‘ဝေသာလိယာ ရာဇဂဟေ၊ သာဝတ္ထိယာ စ အာဠဝီ၊

ကောသမ္ဗိယာ စ သက္ကေသု၊ ဘဂ္ဂေသု စေဝ ပညတ္တာ’’တိ.

ဧဝံ ဥပရိ ဒိဿတိ၊ ပရတော အာဂတေ သုတ္တေ ဒိဿတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

‘‘ဝိဘင်္ဂေ ဒွီသူ’’တိ ဂါထာယ အယမတ္ထော – ယံ သိက္ခာပဒံ ဒွီသု ဝိဘင်္ဂေသု ပညတ္တံ ဥပေါသထဒိဝသေ ဘိက္ခူ စ ဘိက္ခုနိယော စ ဥဒ္ဒိသန္တိ၊ တဿ ယထာဉာယံ သမုဋ္ဌာနံ ပဝက္ခာမိ၊ တံ မေ သုဏာထာတိ.

သဉ္စရိတ္တာနုဘာသနဉ္စာတိ သဉ္စရိတ္တဉ္စ သမနုဘာသနဉ္စ. အတိရေကဉ္စ စီဝရန္တိ အတိရေကစီဝရံ၊ ကထိနန္တိ အတ္ထော. လောမာနိ ပဒသောဓမ္မောတိ ဧဠကလောမာနိ စ ပဒသောဓမ္မော စ. ဘူတံ သံဝိဓာနေန စာတိ ဘူတာရောစနဉ္စ သံဝိဒဟိတွာ အဒ္ဓါနပ္ပဋိပဇ္ဇနဉ္စ. ထေယျဒေသနာ စောရိံ စာတိ ထေယျသတ္ထော စ ဆတ္တပါဏိဿ အဂိလာနဿ ဓမ္မဒေသနာ စ စောရိဝုဋ္ဌာပနဉ္စ. အနနုညာတာယ တေရသာတိ မာတာပိတုသာမိကေဟိ အနနုညာတာယ သဒ္ဓိံ ဣမာနိ တေရသ သမုဋ္ဌာနာနိ ဟောန္တိ. သဒိသာ ဣဓ ဒိဿရေတိ ဣဓ ဥဘတောဝိဘင်္ဂေ ဧတေသု တေရသသု သမုဋ္ဌာနသီသေသု ဧကေကသ္မိံ အညာနိပိ သဒိသာနိ သမုဋ္ဌာနာနိ ဒိဿန္တိ.

ပဌမပါရာဇိကသမုဋ္ဌာနဝဏ္ဏနာ

၂၅၈. ဣဒါနိ တာနိ ဒဿေတုံ ‘‘မေထုနံ သုက္ကသံသဂ္ဂေါ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ မေထုနန္တိ ဣဒံ တာဝ ပဌမပါရာဇိကံ နာမ ဧကံ သမုဋ္ဌာနသီသံ၊ သေသာနိ တေန သဒိသာနိ. တတ္ထ သုက္ကသံသဂ္ဂေါတိ သုက္ကဝိဿဋ္ဌိ စေဝ ကာယသံသဂ္ဂေါ စ. အနိယတာ ပဌမိကာတိ ပဌမံ အနိယတသိက္ခာပဒံ. ပုဗ္ဗူပပရိပါစိတာတိ ‘‘ဇာနံ ပုဗ္ဗူပဂတံ ဘိက္ခု’’န္တိ သိက္ခာပဒဉ္စ ဘိက္ခုနိပရိပါစိတပိဏ္ဍပါတသိက္ခာပဒဉ္စ. ရဟော ဘိက္ခုနိယာ သဟာတိ ဘိက္ခုနိယာ သဒ္ဓိံ ရဟော နိသဇ္ဇသိက္ခာပဒဉ္စ.

သဘောဇနေ ရဟော ဒွေ စာတိ သဘောဇနေ ကုလေ အနုပခဇ္ဇနိသဇ္ဇသိက္ခာပဒဉ္စ ဒွေ ရဟောနိသဇ္ဇသိက္ခာပဒါနိ စ. အင်္ဂုလိ ဥဒကေ ဟသန္တိ အင်္ဂုလိပတောဒကဉ္စ ဥဒကေ ဟသဓမ္မသိက္ခာပဒဉ္စ. ပဟာရေ ဥဂ္ဂိရေ စေဝါတိ ပဟာရဒါနသိက္ခာပဒဉ္စ တလသတ္တိကဥဂ္ဂိရဏသိက္ခာပဒဉ္စ. တေပညာသာ စ သေခိယာတိ ပရိမဏ္ဍလနိဝါသနာဒီနိ ခုဒ္ဒကဝဏ္ဏနာဝသာနေ ဝုတ္တာနိ တေပညာသ သေခိယသိက္ခာပဒါနိ စ.

အဓက္ခဂါမာဝဿုတာတိ ဘိက္ခုနီနံ အဓက္ခကသိက္ခာပဒဉ္စ ဂါမန္တရဂမနံ အဝဿုတာ အဝဿုတဿ ဟတ္ထတော ခါဒနီယဘောဇနီယဂ္ဂဟဏသိက္ခာပဒဉ္စ. တလမဋ္ဌဉ္စ သုဒ္ဓိကာတိ တလဃာတကံ ဇတုမဋ္ဌံ ဥဒကသုဒ္ဓိကာဒိယနဉ္စ. ဝဿံဝုဋ္ဌာ စ ဩဝါဒန္တိ ဝဿံဝုဋ္ဌာ ဆပ္ပဉ္စယောဇနာနိ သိက္ခာပဒဉ္စ ဩဝါဒါယ အဂမနသိက္ခာပဒဉ္စ. နာနုဗန္ဓေ ပဝတ္တိနိန္တိ ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ဝုဋ္ဌာပိတံ ပဝတ္တိနိံ ဒွေ ဝဿာနိ နာနုဗန္ဓေယျာတိ ဝုတ္တသိက္ခာပဒံ.

ဣမေ သိက္ခာတိ ဣမာ သိက္ခာယော၊ လိင်္ဂဝိပရိယာယော ကတော. ကာယမာနသိကာ ကတာတိ ကာယစိတ္တသမုဋ္ဌာနာ ကတာ.

ဒုတိယပါရာဇိကသမုဋ္ဌာနဝဏ္ဏနာ

၂၅၉. အဒိန္နန္တိ ဣဒံ တာဝ အဒိန္နာဒါနန္တိ ဝါ ဒုတိယပါရာဇိကန္တိ ဝါ ဧကံ သမုဋ္ဌာနသီသံ၊ သေသာနိ တေန သဒိသာနိ. တတ္ထ ဝိဂ္ဂဟုတ္တရီတိ မနုဿဝိဂ္ဂဟဥတ္တရိမနုဿဓမ္မသိက္ခာပဒါနိ. ဒုဋ္ဌုလ္လာ အတ္တကာမိနန္တိ ဒုဋ္ဌုလ္လဝါစာအတ္တကာမပါရိစရိယသိက္ခာပဒါနိ. အမူလာ အညဘာဂိယာတိ ဒွေ ဒုဋ္ဌဒေါသသိက္ခာပဒါနိ. အနိယတာ ဒုတိယိကာတိ ဒုတိယံ အနိယတသိက္ခာပဒံ.

အစ္ဆိန္ဒေ ပရိဏာမနေတိ သာမံ စီဝရံ ဒတွာ အစ္ဆိန္ဒနဉ္စ သံဃိကလာဘဿ အတ္တနော ပရိဏာမနဉ္စ. မုသာ ဩမသပေသုဏာတိ မုသာဝါဒေါ စ ဩမသဝါဒေါ စ ဘိက္ခုပေသုညဉ္စ. ဒုဋ္ဌုလ္လာ ပထဝီခဏေတိ ဒုဋ္ဌုလ္လာပတ္တိအာရောစနဉ္စ ပထဝီခဏဉ္စ. ဘူတံ အညာယ ဥဇ္ဈာပေတိ ဘူတဂါမအညဝါဒကဥဇ္ဈာပနကသိက္ခာပဒါနိ.

နိက္ကဍ္ဎနံ သိဉ္စနဉ္စာတိ ဝိဟာရတော နိက္ကဍ္ဎနဉ္စ ဥဒကေန တိဏာဒိသိဉ္စနဉ္စ. အာမိသဟေတု ဘုတ္တာဝီတိ ‘‘အာမိသဟေတု ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒန္တီ’’တိ သိက္ခာပဒဉ္စ၊ ဘုတ္တာဝိံ အနတိရိတ္တေန ခါဒနီယာဒိနာ ပဝါရဏာသိက္ခာပဒဉ္စ. ဧဟိ အနာဒရိ ဘိံသာတိ ‘‘ဧဟာဝုသော ဂါမံ ဝါ’’တိ သိက္ခာပဒဉ္စ၊ အနာဒရိယဉ္စ ဘိက္ခုဘိံသာပနကဉ္စ. အပနိဓေ စ ဇီဝိတန္တိ ပတ္တာဒီနံ အပနိဓာနသိက္ခာပဒဉ္စ၊ သဉ္စိစ္စ ပါဏံ ဇီဝိတာဝေါရောပနဉ္စ.

ဇာနံ သပ္ပါဏကံ ကမ္မန္တိ ဇာနံ သပ္ပါဏကဥဒကသိက္ခာပဒဉ္စ ပုနကမ္မာယ ဥက္ကောဋနဉ္စ. ဦနသံဝါသနာသနာတိ ဦနဝီသတိဝဿသိက္ခာပဒဉ္စ ဥက္ခိတ္တကေန သဒ္ဓိံ သံဝါသသိက္ခာပဒဉ္စ နာသိတကသာမဏေရသမ္ဘောဂသိက္ခာပဒဉ္စ. သဟဓမ္မိကံ ဝိလေခါတိ သဟဓမ္မိကံ ဝုစ္စမာနသိက္ခာပဒဉ္စ၊ ဝိလေခါယ သံဝတ္တန္တီတိ အာဂတသိက္ခာပဒဉ္စ. မောဟော အမူလကေန စာတိ မောဟနကေ ပါစိတ္တိယသိက္ခာပဒဉ္စ၊ အမူလကေန သံဃာဒိသေသေန အနုဒ္ဓံသနသိက္ခာပဒဉ္စ.

ကုက္ကုစ္စံ ဓမ္မိကံ စီဝရံ ဒတွာတိ ကုက္ကုစ္စဥပဒဟနဉ္စ၊ ဓမ္မိကာနံ ကမ္မာနံ ဆန္ဒံ ဒတွာ ခီယနဉ္စ၊ စီဝရံ ဒတွာ ခီယနဉ္စ. ပရိဏာမေယျ ပုဂ္ဂလေတိ သံဃိကံ လာဘံ ပုဂ္ဂလဿ ပရိဏာမနသိက္ခာပဒံ. ကိံ တေ အကာလံ အစ္ဆိန္ဒေတိ ‘‘ကိံ တေ အယျေ ဧသော ပုရိသပုဂ္ဂလော ကရိဿတီ’’တိ အာဂတသိက္ခာပဒဉ္စ၊ ‘‘အကာလစီဝရံ ကာလစီဝရ’’န္တိ အဓိဋ္ဌဟိတွာ ဘာဇနသိက္ခာပဒဉ္စ၊ ဘိက္ခုနိယာ သဒ္ဓိံ စီဝရံ ပရိဝတ္တေတွာ အစ္ဆိန္ဒနသိက္ခာပဒဉ္စ. ဒုဂ္ဂဟီ နိရယေန စာတိ ဒုဂ္ဂဟိတေန ဒုပ္ပဓာရိတေန ပရံ ဥဇ္ဈာပနသိက္ခာပဒဉ္စ၊ နိရယေန ဝါ ဗြဟ္မစရိယေန ဝါ အဘိသပနသိက္ခာပဒဉ္စ.

ဂဏံ ဝိဘင်္ဂ ဒုဗ္ဗလန္တိ ‘‘ဂဏဿ စီဝရလာဘံ အန္တရာယံ ကရေယျာ’’တိ စ ‘‘ဓမ္မိကံ စီဝရဝိဘင်္ဂံ ပဋိဗာဟေယျာ’’တိ စ ‘‘ဒုဗ္ဗလစီဝရပစ္စာသာယ စီဝရကာလသမယံ အတိက္ကာမေယျာ’’တိ စ ဝုတ္တသိက္ခာပဒါနိ. ကထိနာ ဖာသု ပဿယန္တိ ‘‘ဓမ္မိကံ ကထိနုဒ္ဓါရံ ပဋိဗာဟေယျ၊ ဘိက္ခုနိယာ သဉ္စိစ္စ အဖာသုံ ကရေယျ၊ ဘိက္ခုနိယာ ဥပဿယံ ဒတွာ ကုပိတာ အနတ္တမနာ နိက္ကဍ္ဎေယျ ဝါ’’တိ ဝုတ္တသိက္ခာပဒါနိ. အက္ကောသစဏ္ဍီ မစ္ဆရီတိ ‘‘ဘိက္ခုံ အက္ကောသေယျ ဝါ ပရိဘာသေယျ ဝါ၊ စဏ္ဍိကတာ ဂဏံ ပရိဘာသေယျ၊ ကုလေ မစ္ဆရိနီ အဿာ’’တိ ဝုတ္တသိက္ခာပဒါနိ. ဂဗ္ဘိနိဉ္စ ပါယန္တိယာတိ ‘‘ဂဗ္ဘိနိံ ဝုဋ္ဌာပေယျ၊ ပါယန္တိံ ဝုဋ္ဌာပေယျာ’’တိ ဝုတ္တသိက္ခာပဒါနိ.

ဒွေဝဿံ သိက္ခာ သံဃေနာတိ ‘‘ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု အသိက္ခိတသိက္ခံ သိက္ခမာနံ ဝုဋ္ဌာပေယျ၊ သိက္ခိတသိက္ခံ သိက္ခမာနံ သံဃေန အသမ္မတံ ဝုဋ္ဌာပေယျာ’’တိ ဝုတ္တသိက္ခာပဒါနိ. တယော စေဝ ဂိဟီဂတာတိ ဦနဒွါဒသဝဿံ ဂိဟိဂတံ၊ ပရိပုဏ္ဏဒွါဒသဝဿံ ဂိဟိဂတံ ‘‘ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု အသိက္ခိတသိက္ခံ ဒွေ ဝဿာနိ သိက္ခိတသိက္ခံ သံဃေန အသမ္မတ’’န္တိ ဝုတ္တသိက္ခာပဒါနိ. ကုမာရိဘူတာ တိဿောတိ ‘‘ဦနဝီသတိဝဿံ ကုမာရိဘူတ’’န္တိအာဒိနာ နယေန ဝုတ္တာ တိဿော. ဦနဒွါဒသသမ္မတာတိ ‘‘ဦနဒွါဒသဝဿာ ဝုဋ္ဌာပေယျ၊ ပရိပုဏ္ဏဒွါဒသဝဿာ သံဃေန အသမ္မတာ ဝုဋ္ဌာပေယျာ’’တိ ဝုတ္တသိက္ခာပဒဒွယံ.

အလံ တာဝ သောကာဝါသန္တိ ‘‘အလံ တာဝ တေ အယျေ ဝုဋ္ဌာပိတေနာ’’တိ စ၊ ‘‘စဏ္ဍိံ သောကာဝါသံ သိက္ခမာနံ ဝုဋ္ဌာပေယျာ’’တိ စ ဝုတ္တသိက္ခာပဒဒွယံ. ဆန္ဒာ အနုဝဿာ စ ဒွေတိ ‘‘ပါရိဝါသိကဆန္ဒဒါနေန သိက္ခမာနံ ဝုဋ္ဌာပေယျ၊ အနုဝဿံ ဝုဋ္ဌာပေယျ၊ ဧကံ ဝဿံ ဒွေ ဝုဋ္ဌာပေယျာ’’တိ ဝုတ္တသိက္ခာပဒတ္တယံ. သမုဋ္ဌာနာ တိကာ ကတာတိ တိကသမုဋ္ဌာနာ ကတာ.

သဉ္စရိတ္တသမုဋ္ဌာနဝဏ္ဏနာ

၂၆၀. သဉ္စရီ ကုဋိ ဝိဟာရောတိ သဉ္စရိတ္တံ သညာစိကာယ ကုဋိကရဏံ မဟလ္လကဝိဟာရကရဏဉ္စ. ဓောဝနဉ္စ ပဋိဂ္ဂဟောတိ အညာတိကာယ ဘိက္ခုနိယာ ပုရာဏစီဝရဓောဝါပနဉ္စ စီဝရပဋိဂ္ဂဟဏဉ္စ. ဝိညတ္တုတ္တရိ အဘိဟဋ္ဌုန္တိ အညာတကံ ဂဟပတိံ စီဝရဝိညာပနံ တတုတ္တရိသာဒိယနသိက္ခာပဒဉ္စ. ဥဘိန္နံ ဒူတကေန စာတိ ‘‘စီဝရစေတာပန္နံ ဥပက္ခဋံ ဟောတီ’’တိ အာဂတသိက္ခာပဒဒွယဉ္စ ဒူတေန စီဝရစေတာပန္နပဟိတသိက္ခာပဒဉ္စ.

ကောသိယာ သုဒ္ဓဒွေဘာဂါ၊ ဆဗ္ဗဿာနိ နိသီဒနန္တိ ‘‘ကောသိယမိဿကံ သန္ထတ’’န္တိအာဒီနိ ပဉ္စ သိက္ခာပဒါနိ. ရိဉ္စန္တိ ရူပိကာ စေဝါတိ ဝိဘင်္ဂေ ‘‘ရိဉ္စန္တိ ဥဒ္ဒေသ’’န္တိ အာဂတံ ဧဠကလောမဓောဝါပနံ ရူပိယပ္ပဋိဂ္ဂဟဏသိက္ခာပဒဉ္စ. ဥဘော နာနပ္ပကာရကာတိ ရူပိယသံဝေါဟာရကယဝိက္ကယသိက္ခာပဒဒွယံ.

ဦနဗန္ဓနဝဿိကာတိ ဦနပဉ္စဗန္ဓနပတ္တသိက္ခာပဒဉ္စ ဝဿိကသာဋိကသိက္ခာပဒဉ္စ. သုတ္တံ ဝိကပ္ပနေန စာတိ သုတ္တံ ဝိညာပေတွာ စီဝရဝါယာပနဉ္စ တန္တဝါယေ ဥပသင်္ကမိတွာ စီဝရေ ဝိကပ္ပါပဇ္ဇနဉ္စ. ဒွါရဒါနသိဗ္ဗာနိ စာတိ ယာဝ ဒွါရကောသာ အဂ္ဂဠဋ္ဌပနာယ၊ ‘‘အညာတိကာယ ဘိက္ခုနိယာ စီဝရံ ဒဒေယျ၊ စီဝရံ သိဗ္ဗေယျာ’’တိ ဝုတ္တသိက္ခာပဒတ္တယံ. ပူဝပစ္စယဇောတိ စာတိ ပူဝေဟိ ဝါ မန္ထေဟိ ဝါ အဘိဟဋ္ဌုံ ပဝါရဏာသိက္ခာပဒံ စာတုမာသပစ္စယပ္ပဝါရဏာဇောတိသမာဒဟနသိက္ခာပဒါနိ စ.

ရတနံ သူစိ မဉ္စော စ၊ တူလံ နိသီဒနကဏ္ဍု စ၊ ဝဿိကာ စ သုဂတေနာတိ ရတနသိက္ခာပဒဉ္စေဝ သူစိဃရသိက္ခာပဒါဒီနိ စ သတ္တ သိက္ခာပဒါနိ. ဝိညတ္တိ အညံ စေတာပနာ၊ ဒွေ သံဃိကာ မဟာဇနိကာ၊ ဒွေ ပုဂ္ဂလလဟုကာ ဂရူတိ ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ အညံ ဝိညာပေတွာ အညံ ဝိညာပေယျာ’’တိအာဒီနိ နဝ သိက္ခာပဒါနိ. ဒွေ ဝိဃာသာ သာဋိကာ စာတိ ‘‘ဥစ္စာရံ ဝါ ပဿာဝံ ဝါ သင်္ကာရံ ဝါ ဝိဃာသံ ဝါ တိရောကုဋ္ဋေ ဝါ တိရောပါကာရေ ဝါ ဆဍ္ဍေယျ ဝါ ဆဍ္ဍာပေယျ ဝါ၊ ဟရိတေ ဆဍ္ဍေယျ ဝါ ဆဍ္ဍာပေယျ ဝါ’’တိ ဧဝံ ဝုတ္တာနိ ဒွေ ဝိဃာသသိက္ခာပဒါနိ စ ဥဒကသာဋိကာသိက္ခာပဒဉ္စ. သမဏစီဝရေန စာတိ ‘‘သမဏစီဝရံ ဒဒေယျာ’’တိ ဣဒမေတံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ.

သမနုဘာသနာသမုဋ္ဌာနဝဏ္ဏနာ

၂၆၁. ဘေဒါနုဝတ္တဒုဗ္ဗစဒူသဒုဋ္ဌုလ္လဒိဋ္ဌိ စာတိ သံဃဘေဒါနုဝတ္တကဒုဗ္ဗစကုလဒူသကဒုဋ္ဌုလ္လပ္ပဋိစ္ဆာဒနဒိဋ္ဌိအပ္ပဋိနိဿဇ္ဇနသိက္ခာပဒါနိ. ဆန္ဒံ ဥဇ္ဇဂ္ဃိကာ ဒွေ စာတိ ဆန္ဒံ အဒတွာ ဂမနသိက္ခာပဒံ ဥဇ္ဇဂ္ဃိကာယ အန္တရဃရေ ဂမနနိသီဒနသိက္ခာပဒဒွယဉ္စ. ဒွေ စ သဒ္ဒါတိ ‘‘အပ္ပသဒ္ဒေါ အန္တရဃရေ ဂမိဿာမိ၊ နိသီဒိဿာမီ’’တိ သိက္ခာပဒဒွယဉ္စ. န ဗျာဟရေတိ ‘‘န သကဗဠေန မုခေန ဗျာဟရိဿာမီ’’တိ သိက္ခာပဒံ.

ဆမာ နီစာသနေ ဌာနံ၊ ပစ္ဆတော ဥပ္ပထေန စာတိ ဆမာယံ နိသီဒိတွာ၊ နီစေ အာသနေ နိသီဒိတွာ၊ ဌိတေန နိသိန္နဿ၊ ပစ္ဆတော ဂစ္ဆန္တေန ပုရတော ဂစ္ဆန္တဿ၊ ဥပ္ပထေန ဂစ္ဆန္တေန ပထေန ဂစ္ဆန္တဿ ဓမ္မဒေသနာသိက္ခာပဒါနိ. ဝဇ္ဇာနုဝတ္တိဂဟဏာတိ ဝဇ္ဇပ္ပဋိစ္ဆာဒန၊ ဥက္ခိတ္တာနုဝတ္တက၊ ဟတ္ထဂ္ဂဟဏာဒိသင်္ခါတာနိ တီဏိ ပါရာဇိကာနိ. ဩသာရေ ပစ္စာစိက္ခနာတိ ‘‘အနပလောကေတွာ ကာရကသံဃံ အနညာယ ဂဏဿ ဆန္ဒံ ဩသာရေယျာ’’တိ စ ‘‘ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခာမီ’’တိ စ ဝုတ္တသိက္ခာပဒဒွယံ.

ကိသ္မိံ သံသဋ္ဌာ ဒွေ ဝဓီတိ ‘‘ကိသ္မိဉ္စိဒေဝ အဓိကရဏေ ပစ္စာကတာ’’တိ စ ‘‘ဘိက္ခုနိယော ပနေဝ သံသဋ္ဌာ ဝိဟရန္တီ’’တိ စ ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ဧဝံ ဝဒေယျ သံသဋ္ဌာဝ အယျေ တုမှေ ဝိဟရထာ’’တိ စ ‘‘အတ္တာနံ ဝဓိတွာ ဝဓိတွာ ရောဒေယျာ’’တိ စ ဝုတ္တသိက္ခာပဒါနိ. ဝိသိဗ္ဗေ ဒုက္ခိတာယ စာတိ ‘‘ဘိက္ခုနိယာ စီဝရံ ဝိသိဗ္ဗေတွာ ဝါ ဝိသိဗ္ဗာပေတွာ ဝါ’’တိ စ ‘‘ဒုက္ခိတံ သဟဇီဝိနိ’’န္တိ စ ဝုတ္တသိက္ခာပဒဒွယံ. ပုန သံသဋ္ဌာ န ဝူပသမေတိ ‘‘သံသဋ္ဌာ ဝိဟရေယျ ဂဟပတိနာ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တေန ဝါ’’တိ ဧဝံ ပုန ဝုတ္တသံသဋ္ဌသိက္ခာပဒဉ္စ ‘‘ဧဟယျေ၊ ဣမံ အဓိကရဏံ ဝူပသမေဟီ’’တိ ဝုစ္စမာနာ၊ ‘‘သာဓူ’’တိ ပဋိဿုဏိတွာ ‘‘သာ ပစ္ဆာ အနန္တရာယိကိနီ နေဝ ဝူပသမ္မေယျာ’’တိ ဝုတ္တသိက္ခာပဒဉ္စ. အာရာမဉ္စ ပဝါရဏာတိ ‘‘ဇာနံ သဘိက္ခုကံ အာရာမံ အနာပုစ္ဆာ ပဝိသေယျာ’’တိ စ ‘‘ဥဘတောသံဃေ တီဟိ ဌာနေဟိ န ပဝါရေယျာ’’တိ စ ဝုတ္တသိက္ခာပဒဒွယံ.

အနွဒ္ဓံ သဟဇီဝိနိံ ဒွေတိ ‘‘အနွဒ္ဓမာသံ ဘိက္ခုနိယာ ဘိက္ခုသင်္ဃတော ဒွေ ဓမ္မာ ပစ္စာသီသိတဗ္ဗာ’’တိ ဝုတ္တသိက္ခာပဒဉ္စ၊ ‘‘သဟဇီဝိနိံ ဝုဋ္ဌာပေတွာ ဒွေ ဝဿာနိ နေဝ အနုဂ္ဂဏှေယျ၊ သဟဇီဝိနိံ ဝုဋ္ဌာပေတွာ နေဝ ဝူပကာသေယျာ’’တိ ဝုတ္တသိက္ခာပဒဒွယဉ္စ. စီဝရံ အနုဗန္ဓနာတိ ‘‘သစေ မေ တွံ၊ အယျေ၊ စီဝရံ ဒဿသိ၊ ဧဝါဟံ တံ ဝုဋ္ဌာပေဿာမီ’’တိ စ ‘‘သစေ မံ တွံ၊ အယျေ၊ ဒွေ ဝဿာနိ အနုဗန္ဓိဿသိ၊ ဧဝါဟံ တံ ဝုဋ္ဌာပေဿာမီ’’တိ စ ဝုတ္တသိက္ခာပဒဒွယံ.

ကထိနသမုဋ္ဌာနဝဏ္ဏနာ

၂၆၂. ဥဗ္ဘတံ ကထိနံ တီဏီတိ ‘‘နိဋ္ဌိတစီဝရသ္မိံ ဘိက္ခုနာ ဥဗ္ဘတသ္မိံ ကထိနေ’’တိ ဝုတ္တာနိ အာဒိတောဝ တီဏိ သိက္ခာပဒါနိ. ပဌမံ ပတ္တဘေသဇ္ဇန္တိ ‘‘ဒသာဟပရမံ အတိရေကပတ္တော’’တိ ဝုတ္တံ ပဌမပတ္တသိက္ခာပဒဉ္စ ‘‘ပဋိသာယနီယာနိ ဘေသဇ္ဇာနီ’’တိ ဝုတ္တသိက္ခာပဒဉ္စ. အစ္စေကဉ္စာပိ သာသင်္ကန္တိ အစ္စေကစီဝရသိက္ခာပဒဉ္စ တဒနန္တရမေဝ သာသင်္ကသိက္ခာပဒဉ္စ. ပက္ကမန္တေန ဝါ ဒုဝေတိ ‘‘တံ ပက္ကမန္တော နေဝ ဥဒ္ဓရေယျာ’’တိ ဘူတဂါမဝဂ္ဂေ ဝုတ္တသိက္ခာပဒဒွယံ.

ဥပဿယံ ပရမ္ပရာတိ ‘‘ဘိက္ခုနုပဿယံ ဂန္တွာ ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒေယျာ’’တိ စ ‘‘ပရမ္ပရဘောဇနေ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ စ ဝုတ္တသိက္ခာပဒဒွယံ. အနတိရိတ္တံ နိမန္တနာတိ ‘‘အနတိရိတ္တံ ခါဒနီယံ ဝါ ဘောဇနီယံ ဝါ’’တိ စ ‘‘နိမန္တိတော သဘတ္တော သမာနော’’တိ စ ဝုတ္တသိက္ခာပဒဒွယံ. ဝိကပ္ပံ ရညော ဝိကာလေတိ ‘‘သာမံ စီဝရံ ဝိကပ္ပေတွာ’’တိ စ ‘‘ရညော ခတ္တိယဿာ’’တိ စ ‘‘ဝိကာလေ ဂါမံ ပဝိသေယျာ’’တိ စ ဝုတ္တသိက္ခာပဒတ္တယံ. ဝေါသာသာရညကေန စာတိ ‘‘ဝေါသာသမာနရူပါ ဌိတာ’’တိ စ ‘‘တထာရူပေသု အာရညကေသု သေနာသနေသု ပုဗ္ဗေ အပ္ပဋိသံဝိဒိတ’’န္တိ စ ဝုတ္တသိက္ခာပဒဒွယံ.

ဥဿယာ သန္နိစယဉ္စာတိ ‘‘ဥဿယဝါဒိကာ’’တိ စ ‘‘ပတ္တသန္နိစယံ ကရေယျာ’’တိ စ ဝုတ္တသိက္ခာပဒဒွယံ. ပုရေ ပစ္ဆာ ဝိကာလေ စာတိ ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ပုရေဘတ္တံ ကုလာနိ ဥပသင်္ကမိတွာ’’တိ စ၊ ‘‘ပစ္ဆာဘတ္တံ ကုလာနိ ဥပသင်္ကမိတွာ’’တိ စ၊ ‘‘ဝိကာလေ ကုလာနိ ဥပသင်္ကမိတွာ’’တိ စ ဝုတ္တသိက္ခာပဒတ္တယံ. ပဉ္စာဟိကာ သင်္ကမနီတိ ‘‘ပဉ္စာဟိကာ သင်္ဃာဋိစာရံ အတိက္ကမေယျာ’’တိ စ ‘‘စီဝရသင်္ကမနီယံ ဓာရေယျာ’’တိ စ ဝုတ္တသိက္ခာပဒဒွယံ. ဒွေပိ အာဝသထေန စာတိ ‘‘အာဝသထစီဝရံ အနိဿဇ္ဇိတွာ ပရိဘုဉ္ဇေယျ၊ အာဝသထံ အနိဿဇ္ဇိတွာ စာရိကံ ပက္ကမေယျာ’’တိ စ ဧဝံ အာဝသထေန သဒ္ဓိံ ဝုတ္တသိက္ခာပဒါနိ စ ဒွေ.

ပသာခေ အာသနေ စေဝါတိ ‘‘ပသာခေ ဇာတံ ဂဏ္ဍံ ဝါ’’တိ စ ‘‘ဘိက္ခုဿ ပုရတော အနာပုစ္ဆာ အာသနေ နိသီဒေယျာ’’တိ စ ဝုတ္တသိက္ခာပဒဒွယံ.

ဧဠကလောမသမုဋ္ဌာနဝဏ္ဏနာ

၂၆၃. ဧဠကလောမာ ဒွေ သေယျာတိ ဧဠကလောမသိက္ခာပဒဉ္စေဝ ဒွေ စ သဟသေယျသိက္ခာပဒါနိ. အာဟစ္စ ပိဏ္ဍဘောဇနန္တိ အာဟစ္စပါဒကသိက္ခာပဒဉ္စ အာဝသထပိဏ္ဍဘောဇနသိက္ခာပဒဉ္စ. ဂဏဝိကာလသန္နိဓီတိ ဂဏဘောဇနဝိကာလဘောဇနသန္နိဓိကာရကသိက္ခာပဒတ္တယံ. ဒန္တပေါနေန စေလကာတိ ဒန္တပေါနသိက္ခာပဒဉ္စ အစေလကသိက္ခာပဒဉ္စ. ဥယျုတ္တံ သေနံ ဥယျောဓီတိ ‘‘ဥယျုတ္တံ သေနံ ဒဿနာယ ဂစ္ဆေယျ၊ သေနာယ ဝသေယျ၊ ဥယျောဓိကံ ဝါ။ပေ။ အနီကဒဿနံ ဝါ ဂစ္ဆေယျာ’’တိ ဝုတ္တသိက္ခာပဒတ္တယံ. သုရာ ဩရေန နှာယနာတိ သုရာပါနသိက္ခာပဒဉ္စ ဩရေနဒ္ဓမာသနဟာနသိက္ခာပဒဉ္စ. ဒုဗ္ဗဏ္ဏေ ဒွေ ဒေသနိကာတိ ‘‘တိဏ္ဏံ ဒုဗ္ဗဏ္ဏကရဏာန’’န္တိ ဝုတ္တသိက္ခာပဒဉ္စ ဝုတ္တာဝသေသပါဋိဒေသနီယဒွယဉ္စ. လသုဏုပတိဋ္ဌေ နစ္စနာတိ လသုဏသိက္ခာပဒံ၊ ‘‘ဘိက္ခုဿ ဘုဉ္ဇန္တဿ ပါနီယေန ဝါ ဝိဓူပနေန ဝါ ဥပတိဋ္ဌေယျာ’’တိ ဝုတ္တသိက္ခာပဒံ၊ ‘‘နစ္စံ ဝါ ဂီတံ ဝါ ဝါဒိတံ ဝါ ဒဿနာယ ဂစ္ဆေယျာ’’တိ ဝုတ္တသိက္ခာပဒဉ္စ. ဣတော ပရံ ပါဠိံ ဝိရဇ္ဈိတွာ လိခန္တိ. ယထာ ပန အတ္ထံ ဝဏ္ဏယိဿာမ၊ ဧဝမေတ္ထ အနုက္ကမော ဝေဒိတဗ္ဗော.

နှာနမတ္ထရဏံ သေယျာတိ ‘‘နဂ္ဂါ နဟာယေယျ၊ ဧကတ္ထရဏပါဝုရဏာ တုဝဋ္ဋေယျုံ၊ ဧကမဉ္စေ တုဝဋ္ဋေယျု’’န္တိ ဝုတ္တသိက္ခာပဒတ္တယံ. အန္တောရဋ္ဌေ တထာ ဗဟီတိ ‘‘အန္တောရဋ္ဌေ သာသင်္ကသမ္မတေ၊ တိရောရဋ္ဌေ သာသင်္ကသမ္မတေ’’တိ ဝုတ္တသိက္ခာပဒဒွယံ. အန္တောဝဿံ စိတ္တာဂါရန္တိ ‘‘အန္တောဝဿံ စာရိကံ ပက္ကမေယျ၊ ရာဇာဂါရံ ဝါ စိတ္တာဂါရံ ဝါ။ပေ။ ပေါက္ခရဏိံ ဝါ ဒဿနာယ ဂစ္ဆေယျာ’’တိ စ ဝုတ္တသိက္ခာပဒဒွယံ. အာသန္ဒိံ သုတ္တကန္တနာတိ ‘‘အာသန္ဒိံ ဝါ ပလ္လင်္ကံ ဝါ ပရိဘုဉ္ဇေယျ၊ သုတ္တံ ကန္တေယျာ’’တိ ဝုတ္တသိက္ခာပဒဒွယံ.

ဝေယျာဝစ္စံ သဟတ္ထာ စာတိ ‘‘ဂိဟိဝေယျာဝစ္စံ ကရေယျ၊ အဂါရိကဿ ဝါ ပရိဗ္ဗာဇကဿ ဝါ ပရိဗ္ဗာဇိကာယ ဝါ သဟတ္ထာ ခါဒနီယံ ဝါ ဘောဇနီယံ ဝါ ဒဒေယျာ’’တိ ဝုတ္တသိက္ခာပဒဒွယံ. အဘိက္ခုကာဝါသေန စာတိ ‘‘အဘိက္ခုကေ အာဝါသေ ဝဿံ ဝသေယျာ’’တိ ဣဒမေတံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. ဆတ္တံ ယာနဉ္စ သံဃာဏိန္တိ ‘‘ဆတ္တုပါဟနံ ဓာရေယျ၊ ယာနေန ယာယေယျ၊ သံဃာဏိံ ဓာရေယျာ’’တိ ဝုတ္တသိက္ခာပဒတ္တယံ. အလင်္ကာရဂန္ဓဝါသိတန္တိ ‘‘ဣတ္ထာလင်္ကာရံ ဓာရေယျ၊ ဂန္ဓစုဏ္ဏကေန နဟာယေယျ၊ ဝါသိတကေန ပိညာကေန နဟာယေယျာ’’တိ ဝုတ္တသိက္ခာပဒတ္တယံ. ဘိက္ခုနီတိအာဒိနာ ‘‘ဘိက္ခုနိယာ ဥမ္မဒ္ဒါပေယျာ’’တိအာဒီနိ စတ္တာရိ သိက္ခာပဒါနိ ဝုတ္တာနိ. အသင်္ကစ္စိကာ အာပတ္တီတိ ‘‘အသင်္ကစ္စိကာ ဂါမံ ပဝိသေယျ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ ဧဝံ ဝုတ္တအာပတ္တိ စ. စတ္တာရီသာ စတုတ္တရီတိ ဧတာနိ သဗ္ဗာနိပိ စတုစတ္တာလီသ သိက္ခာပဒါနိ ဝုတ္တာနိ.

ကာယေန န ဝါစာစိတ္တေန၊ ကာယစိတ္တေန န ဝါစတောတိ ကာယေန စေဝ ကာယစိတ္တေန စ သမုဋ္ဌဟန္တိ၊ န ဝါစာစိတ္တေန န ဝါစတောတိ အတ္ထော. ဒွိသမုဋ္ဌာနိကာ သဗ္ဗေ၊ သမာ ဧဠကလောမိကာတိ ဣဒံ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ.

ပဒသောဓမ္မသမုဋ္ဌာနဝဏ္ဏနာ

၂၆၄. ပဒညတြ အသမ္မတာတိ ‘‘ပဒသော ဓမ္မံ၊ မာတုဂါမဿ ဥတ္တရိဆပ္ပဉ္စဝါစာဟိ ဓမ္မံ ဒေသေယျ၊ အညတြ ဝိညုနာ ပုရိသဝိဂ္ဂဟေန၊ အသမ္မတော ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒေယျာ’’တိ ဝုတ္တသိက္ခာပဒတ္တယံ. တထာ အတ္ထင်္ဂတေန စာတိ ‘‘အတ္ထင်္ဂတေ သူရိယေ ဩဝဒေယျာ’’တိ ဣဒမေတံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာ ဒွေတိ ‘‘တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇံ ပရိယာပုဏေယျ၊ ဝါစေယျာ’’တိ ဧဝံ ဝုတ္တသိက္ခာပဒဒွယံ. အနောကာသော စ ပုစ္ဆနာတိ ‘‘အနောကာသကတံ ဘိက္ခုံ ပဉှံ ပုစ္ဆေယျာ’’တိ ဣဒမေတံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ.

အဒ္ဓါနသမုဋ္ဌာနဝဏ္ဏနာ

၂၆၅. အဒ္ဓါနနာဝံ ပဏီတန္တိ ‘‘ဘိက္ခုနိယာ သဒ္ဓိံ သံဝိဓာယ ဧကဒ္ဓါနမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇေယျ၊ ဧကံ နာဝံ အဘိရုဟေယျ၊ ပဏီတဘောဇနာနိ အဂိလာနော အတ္တနော အတ္ထာယ ဝိညာပေတွာ ဘုဉ္ဇေယျာ’’တိ ဝုတ္တသိက္ခာပဒတ္တယံ. မာတုဂါမေန သံဟရေတိ မာတုဂါမေန သဒ္ဓိံ သံဝိဓာယ ဂမနဉ္စ ‘‘သမ္ဗာဓေ လောမံ သံဟရာပေယျာ’’တိ ဝုတ္တသိက္ခာပဒဉ္စ. ဓညံ နိမန္တိတာ စေဝါတိ ‘‘ဓညံ ဝိညာပေတွာ ဝါ’’တိ စ ‘‘နိမန္တိတာ ဝါ ပဝါရိတာ ဝါ ခါဒနီယံ ဝါ ဘောဇနီယံ ဝါ ခါဒေယျ ဝါ ဘုဉ္ဇေယျ ဝါ’’တိ ဝုတ္တသိက္ခာပဒဉ္စ. အဋ္ဌ စာတိ ဘိက္ခုနီနံ ဝုတ္တာ အဋ္ဌ ပါဋိဒေသနီယာ ဝါ.

ထေယျသတ္ထသမုဋ္ဌာနဝဏ္ဏနာ

၂၆၆. ထေယျသတ္ထံ ဥပဿုတီတိ ထေယျသတ္ထေန သဒ္ဓိံ သံဝိဓာယ ဧကဒ္ဓါနမဂ္ဂဂမနဉ္စ ဥပဿုတိတိဋ္ဌနဉ္စ. သူပဝိညာပနေန စာတိ ဣဒံ သူပေါဒနဝိညတ္တိံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. ရတ္တိဆန္နဉ္စ ဩကာသန္တိ ‘‘ရတ္တန္ဓကာရေ အပ္ပဒီပေ၊ ပဋိစ္ဆန္နေ ဩကာသေ၊ အဇ္ဈောကာသေ ပုရိသေန သဒ္ဓိ’’န္တိ ဧဝံ ဝုတ္တသိက္ခာပဒတ္တယံ. ဗျူဟေန သတ္တမာတိ ဣဒံ တဒနန္တရမေဝ ‘‘ရထိကာယ ဝါ ဗျူဟေ ဝါ သိင်္ဃာဋကေ ဝါ ပုရိသေန သဒ္ဓိ’’န္တိ အာဂတသိက္ခာပဒံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ.

ဓမ္မဒေသနာသမုဋ္ဌာနဝဏ္ဏနာ

၂၆၇. ဓမ္မဒေသနာသမုဋ္ဌာနာနိ ဧကာဒသ ဥတ္တာနာနေဝ. ဧဝံ တာဝ သမ္ဘိန္နသမုဋ္ဌာနံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. နိယတသမုဋ္ဌာနံ ပန တိဝိဓံ၊ တံ ဧကေကဿေဝ သိက္ခာပဒဿ ဟောတိ၊ တံ ဝိသုံယေဝ ဒဿေတုံ ‘‘ဘူတံ ကာယေန ဇာယတီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ၊ တံ ဥတ္တာနမေဝ. နေတ္တိဓမ္မာနုလောမိကန္တိ ဝိနယပါဠိဓမ္မဿ အနုလောမန္တိ.

သမုဋ္ဌာနသီသဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

အန္တရပေယျာလံ

ကတိပုစ္ဆာဝါရဝဏ္ဏနာ

၂၇၁. ဣဒါနိ အာပတ္တိအာဒိကောဋ္ဌာသေသု ကောသလ္လဇနနတ္ထံ ‘‘ကတိ အာပတ္တိယော’’တိအာဒိနာ နယေန မာတိကံ ဌပေတွာ နိဒ္ဒေသပ္ပဋိနိဒ္ဒေသဝသေန ဝိဘင်္ဂေါ ဝုတ္တော.

တတ္ထ ကတိ အာပတ္တိယောတိ မာတိကာယ စ ဝိဘင်္ဂေ စ အာဂတာပတ္တိပုစ္ဆာ. ဧသ နယော ဒုတိယပဒေပိ. ကေဝလဉှေတ္ထ အာပတ္တိယော ဧဝ ရာသိဝသေန ခန္ဓာတိ ဝုတ္တာ. ဝိနီတဝတ္ထူနီတိ တာသံ အာပတ္တီနံ ဝိနယပုစ္ဆာ၊ ‘‘ဝိနီတံ ဝိနယော ဝူပသမော’’တိ ဣဒဉှိ အတ္ထတော ဧကံ၊ ဝိနီတာနိယေဝ ဝိနီတဝတ္ထူနီတိ အယမေတ္ထ ပဒတ္ထော. ဣဒါနိ ယေသု သတိ အာပတ္တိယော ဟောန္တိ၊ အသတိ န ဟောန္တိ၊ တေ ဒဿေတုံ ‘‘ကတိ အဂါရဝါ’’တိ ပုစ္ဆာဒွယံ. ဝိနီတဝတ္ထူနီတိ အယံ ပန တေသံ အဂါရဝါနံ ဝိနယပုစ္ဆာ. ယသ္မာ ပန တာ အာပတ္တိယော ဝိပတ္တိံ အာပတ္တာ နာမ နတ္ထိ၊ တသ္မာ ‘‘ကတိ ဝိပတ္တိယော’’တိ အယံ အာပတ္တီနံ ဝိပတ္တိဘာဝပုစ္ဆာ. ကတိ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာနီတိ တာသံယေဝ အာပတ္တီနံ သမုဋ္ဌာနပုစ္ဆာ. ဝိဝါဒမူလာနိ အနုဝါဒမူလာနီတိ ဣမာ ‘‘ဝိဝါဒါဓိကရဏံ အနုဝါဒါဓိကရဏ’’န္တိ အာဂတာနံ ဝိဝါဒါနုဝါဒါနံ မူလပုစ္ဆာ. သာရဏီယာ ဓမ္မာတိ ဝိဝါဒါနုဝါဒမူလာနံ အဘာဝကရဓမ္မပုစ္ဆာ. ဘေဒကရဝတ္ထူနီတိ အယံ ‘‘ဘေဒနသံဝတ္တနိကံ ဝါ အဓိကရဏ’’န္တိအာဒီသု ဝုတ္တဘေဒကရဏပုစ္ဆာ. အဓိကရဏာနီတိ ဘေဒကရဝတ္ထူသု သတိ ဥပ္ပဇ္ဇနဓမ္မပုစ္ဆာ. သမထာတိ တေသံယေဝ ဝူပသမနဓမ္မပုစ္ဆာ. ပဉ္စ အာပတ္တိယောတိ မာတိကာယ အာဂတဝသေန ဝုတ္တာ. သတ္တာတိ ဝိဘင်္ဂေ အာဂတဝသေန.

အာရကာ ဧတေဟိ ရမတီတိ အာရတိ၊ ဘုသာ ဝါ ရတိ အာရတိ. ဝိနာ ဧတေဟိ ရမတီတိ ဝိရတိ. ပစ္စေကံ ပစ္စေကံ ဝိရမတီတိ ပဋိဝိရတိ. ဝေရံ မဏတိ ဝိနာသေတီတိ ဝေရမဏီ. န ဧတာယ ဧတေ အာပတ္တိက္ခန္ဓာ ကရီယန္တီတိ အကိရိယာ. ယံ ဧတာယ အသတိ အာပတ္တိက္ခန္ဓကရဏံ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ၊ တဿ ပဋိပက္ခတော အကရဏံ. အာပတ္တိက္ခန္ဓအဇ္ဈာပတ္တိယာ ပဋိပက္ခတော အနဇ္ဈာပတ္တိ. ဝေလနတော ဝေလာ၊ စလယနတော ဝိနာသနတောတိ အတ္ထော. နိယျာနံ သိနောတိ ဗန္ဓတိ နိဝါရေတီတိ သေတု. အာပတ္တိက္ခန္ဓာနမေတံ အဓိဝစနံ. သော သေတု ဧတာယ ပညတ္တိယာ ဟညတီတိ သေတုဃာတော. သေသဝိနီတဝတ္ထုနိဒ္ဒေသေသုပိ ဧသေဝ နယော.

ဗုဒ္ဓေ အဂါရဝါဒီသု ယော ဗုဒ္ဓေ ဓရမာနေ ဥပဋ္ဌာနံ န ဂစ္ဆတိ၊ ပရိနိဗ္ဗုတေ စေတိယဋ္ဌာနံ ဗောဓိဋ္ဌာနံ န ဂစ္ဆတိ၊ စေတိယံ ဝါ ဗောဓိံ ဝါ န ဝန္ဒတိ၊ စေတိယင်္ဂဏေ သဆတ္တော သဥပါဟနော စရတိ၊ နတ္ထေတဿ ဗုဒ္ဓေ ဂါရဝေါတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. ယော ပန သက္ကောန္တောယေဝ ဓမ္မဿဝနံ န ဂစ္ဆတိ၊ သရဘညံ န ဘဏတိ၊ ဓမ္မကထံ န ကထေတိ၊ ဓမ္မဿဝနဂ္ဂံ ဘိန္ဒိတွာ ဂစ္ဆတိ၊ ဝိက္ခိတ္တော ဝါ အနာဒရော ဝါ နိသီဒတိ၊ နတ္ထေတဿ ဓမ္မေ ဂါရဝေါ. ယော ထေရနဝမဇ္ဈိမေသု စိတ္တီကာရံ န ပစ္စုပဋ္ဌာပေတိ၊ ဥပေါသထာဂါရဝိတက္ကမာဠကာဒီသု ကာယပ္ပါဂဗ္ဘိယံ ဒဿေတိ၊ ယထာဝုဍ္ဎံ န ဝန္ဒတိ၊ နတ္ထေတဿ သံဃေ ဂါရဝေါ. တိဿော သိက္ခာ သမာဒါယ အသိက္ခမာနောယေဝ ပန သိက္ခာယ အဂါရဝေါတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. ပမာဒေ စ သတိဝိပ္ပဝါသေ တိဋ္ဌမာနောယေဝ အပ္ပမာဒလက္ခဏံ အဗြူဟယမာနော အပ္ပမာဒေ အဂါရဝေါတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. တထာ အာမိသပ္ပဋိသန္ထာရံ ဓမ္မပ္ပဋိသန္ထာရန္တိ ဣမံ ဒုဝိဓံ ပဋိသန္ထာရံ အကရောန္တောယေဝ ပဋိသန္ထာရေ အဂါရဝေါတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. ဂါရဝနိဒ္ဒေသေ ဝုတ္တဝိပရိယာယေန အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော.

၂၇၂. ဝိဝါဒမူလနိဒ္ဒေသေ ‘‘သတ္ထရိပိ အဂါရဝေါ’’တိအာဒီနံ ဗုဒ္ဓေ အဂါရဝါဒီသု ဝုတ္တနယေနေဝ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. အပ္ပတိဿောတိ အနီစဝုတ္တိ၊ န သတ္ထာရံ ဇေဋ္ဌကံ ကတွာ ဝိဟရတိ. အဇ္ဈတ္တံ ဝါတိ အတ္တနော သန္တာနေ ဝါ အတ္တနော ပက္ခေ ဝါ၊ သကာယ ပရိသာယာတိ အတ္ထော. ဗဟိဒ္ဓါ ဝါတိ ပရသန္တာနေ ဝါ ပရပက္ခေ ဝါ. တတြ တုမှေတိ တသ္မိံ အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓါဘေဒေ သပရသန္တာနေ ဝါ သပရပရိသာယ ဝါ. ပဟာနာယ ဝါယမေယျာထာတိ မေတ္တာဘာဝနာဒီဟိ နယေဟိ ပဟာနတ္ထံ ဝါယမေယျာထ၊ မေတ္တာဘာဝနာဒိနယေန ဟိ တံ အဇ္ဈတ္တမ္ပိ ဗဟိဒ္ဓါပိ ပဟီယတိ. အနဝဿဝါယာတိ အပ္ပဝတ္တိဘာဝါယ.

သန္ဒိဋ္ဌိပရာမာသီတိ သကမေဝ ဒိဋ္ဌိံ ပရာမသတိ၊ ယံ အတ္တနာ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဂဟိတံ၊ ဣဒမေဝ သစ္စန္တိ ဂဏှာတိ. အာဓာနဂ္ဂါဟီတိ ဒဠှဂ္ဂါဟီ.

၂၇၃. အနုဝါဒမူလနိဒ္ဒေသော ကိဉ္စာပိ ဝိဝါဒမူလနိဒ္ဒေသေနေဝ သမာနော၊ အထ ခေါ အဋ္ဌာရသ ဘေဒကရဝတ္ထူနိ နိဿာယ ဝိဝဒန္တာနံ ကောဓူပနာဟာဒယော ဝိဝါဒမူလာနိ. တထာ ဝိဝဒန္တာ ပန သီလဝိပတ္တိအာဒီသု အညတရဝိပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတွာ ‘‘အသုကော ဘိက္ခု အသုကံ နာမ ဝိပတ္တိံ အာပန္နော’’တိ ဝါ၊ ‘‘ပါရာဇိကံ အာပန္နောသိ၊ သံဃာဒိသေသံ အာပန္နောသီ’’တိ ဝါ အနုဝဒန္တိ. ဧဝံ အနုဝဒန္တာနံ ကောဓူပနာဟာဒယော အနုဝါဒမူလာနီတိ အယမေတ္ထ ဝိသေသော.

၂၇၄. သာရဏီယဓမ္မနိဒ္ဒေသေ မေတ္တစိတ္တေန ကတံ ကာယကမ္မံ မေတ္တံ ကာယကမ္မံ နာမ. အာဝိ စေဝ ရဟော စာတိ သမ္မုခါ စ ပရမ္မုခါ စ. တတ္ထ နဝကာနံ စီဝရကမ္မာဒီသု သဟာယဘာဝဂမနံ သမ္မုခါ မေတ္တံ ကာယကမ္မံ နာမ. ထေရာနံ ပန ပါဒဓောဝနဗီဇနဝါတဒါနာဒိဘေဒမ္ပိ သဗ္ဗံ သာမီစိကမ္မံ သမ္မုခါ မေတ္တံ ကာယကမ္မံ နာမ. ဥဘယေဟိပိ ဒုန္နိက္ခိတ္တာနံ ဒါရုဘဏ္ဍာဒီနံ တေသု အဝမညံ အကတွာ အတ္တနာ ဒုန္နိက္ခိတ္တာနံ ဝိယ ပဋိသာမနံ ပရမ္မုခါ မေတ္တံ ကာယကမ္မံ နာမ. အယမ္ပိ ဓမ္မော သာရဏီယောတိ အယံ မေတ္တာကာယကမ္မသင်္ခါတော ဓမ္မော သရိတဗ္ဗော သတိဇနကော၊ ယော နံ ကရောတိ၊ တံ ပုဂ္ဂလံ၊ ယေသံ ကတော ဟောတိ၊ တေ ပသန္နစိတ္တာ ‘‘အဟော သပ္ပုရိသော’’တိ အနုဿရန္တီတိ အဓိပ္ပါယော. ပိယကရဏောတိ တံ ပုဂ္ဂလံ သဗြဟ္မစာရီနံ ပိယံ ကရောတိ. ဂရုကရဏောတိ တံ ပုဂ္ဂလံ သဗြဟ္မစာရီနံ ဂရုံ ကရောတိ. သင်္ဂဟာယာတိအာဒီသု သဗြဟ္မစာရီဟိ သင်္ဂဟေတဗ္ဗဘာဝါယ. တေဟိ သဒ္ဓိံ အဝိဝါဒါယ သမဂ္ဂဘာဝါယ ဧကီဘာဝါယ စ သံဝတ္တတိ.

မေတ္တံ ဝစီကမ္မန္တိအာဒီသု ဒေဝတ္ထေရော တိဿတ္ထေရောတိ ဧဝံ ပဂ္ဂယှ ဝစနံ သမ္မုခါ မေတ္တံ ဝစီကမ္မံ နာမ. ဝိဟာရေ အသန္တေ ပန တံ ပဋိပုစ္ဆန္တဿ ‘‘ကုဟိံ အမှာကံ ဒေဝတ္ထေရော၊ ကုဟိံ အမှာကံ တိဿတ္ထေရော၊ ကဒါ နု ခေါ အာဂမိဿတီ’’တိ ဧဝံ မမာယနဝစနံ ပရမ္မုခါ မေတ္တံ ဝစီကမ္မံ နာမ. မေတ္တာသိနေဟသိနိဒ္ဓါနိ ပန နယနာနိ ဥမ္မီလေတွာ ပသန္နေန မုခေန ဩလောကနံ သမ္မုခါ မေတ္တံ မနောကမ္မံ နာမ. ‘‘ဒေဝတ္ထေရော တိဿတ္ထေရော အရောဂေါ ဟောတု၊ အပ္ပါဗာဓော’’တိ သမန္နာဟရဏံ ပရမ္မုခါ မေတ္တံ မနောကမ္မံ နာမ.

အပ္ပဋိဝိဘတ္တဘောဂီတိ နေဝ အာမိသံ ပဋိဝိဘဇိတွာ ဘုဉ္ဇတိ၊ န ပုဂ္ဂလံ. ယော ဟိ ‘‘ဧတ္တကံ ပရေသံ ဒဿာမိ၊ ဧတ္တကံ အတ္တနာ ဘုဉ္ဇိဿာမိ၊ ဧတ္တကံ ဝါ အသုကဿ စ အသုကဿ စ ဒဿာမိ၊ ဧတ္တကံ အတ္တနာ ဘုဉ္ဇိဿာမီ’’တိ ဝိဘဇိတွာ ဘုဉ္ဇတိ၊ အယံ ပဋိဝိဘတ္တဘောဂီ နာမ. အယံ ပန ဧဝံ အကတွာ အာဘတံ ပိဏ္ဍပါတံ ထေရာသနတော ပဋ္ဌာယ ဒတွာ ဂဟိတာဝသေသံ ဘုဉ္ဇတိ. ‘‘သီလဝန္တေဟီ’’တိ ဝစနတော ဒုဿီလဿ အဒါတုမ္ပိ ဝဋ္ဋတိ၊ သာရဏီယဓမ္မပူရကေန ပန သဗ္ဗေသံ ဒါတဗ္ဗမေဝါတိ ဝုတ္တံ. ဂိလာန-ဂိလာနုပဋ္ဌာက-အာဂန္တုက-ဂမိကစီဝရကမ္မာဒိပသုတာနံ ဝိစေယျ ဒါတုမ္ပိ ဝဋ္ဋတိ. န ဟိ ဧတေ ဝိစိနိတွာ ဒေန္တေန ပုဂ္ဂလဝိဘာဂေါ ကတော ဟောတိ၊ ဤဒိသာနဉှိ ကိစ္ဆလာဘတ္တာ ဝိသေသော ကာတဗ္ဗောယေဝါတိ အယံ ကရောတိ.

အခဏ္ဍာနီတိအာဒီသု ယဿ သတ္တသု အာပတ္တိက္ခန္ဓေသု အာဒိမှိ ဝါ အန္တေ ဝါ သိက္ခာပဒံ ဘိန္နံ ဟောတိ၊ တဿ သီလံ ပရိယန္တေ ဆိန္နသာဋကော ဝိယ ခဏ္ဍံ နာမ. ယဿ ပန ဝေမဇ္ဈေ ဘိန္နံ၊ တဿ မဇ္ဈေ ဆိဒ္ဒသာဋကော ဝိယ ဆိဒ္ဒံ နာမ ဟောတိ. ယဿ ပဋိပါဋိယာ ဒွေ တီဏိ ဘိန္နာနိ၊ တဿ ပိဋ္ဌိယံ ဝါ ကုစ္ဆိယံ ဝါ ဥဋ္ဌိတေန ဝိသဘာဂဝဏ္ဏေန ကာဠရတ္တာဒီနံ အညတရသရီရဝဏ္ဏာ ဂါဝီ ဝိယ သဗလံ နာမ ဟောတိ. ယဿ အန္တရန္တရာ ဘိန္နာနိ၊ တဿ အန္တရန္တရာ ဝိသဘာဂဝဏ္ဏဗိန္ဒုဝိစိတြာ ဂါဝီ ဝိယ ကမ္မာသံ နာမ ဟောတိ. ယဿ ပန သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ အဘိန္နာနိ သီလာနိ၊ တဿ တာနိ သီလာနိ အခဏ္ဍာနိ အစ္ဆိဒ္ဒါနိ အသဗလာနိ အကမ္မာသာနိ နာမ ဟောန္တိ. တာနိ ပနေတာနိ ဘုဇိဿဘာဝကရဏတော ဘုဇိဿာနိ. ဝိညူဟိ ပသတ္ထတ္တာ ဝိညုပ္ပသတ္ထာနိ. တဏှာဒိဋ္ဌီဟိ အပရာမဋ္ဌတ္တာ အပရာမဋ္ဌာနိ. ဥပစာရသမာဓိံ အပ္ပနာသမာဓိံ ဝါ သံဝတ္တယန္တီတိ သမာဓိသံဝတ္တနိကာနီတိ ဝုစ္စန္တိ. သီလသာမညဂတော ဝိဟရတီတိ တေသု တေသု ဒိသာဘာဂေသု ဝိဟရန္တေဟိ ကလျာဏသီလေဟိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ သမာနဘာဝူပဂတသီလော ဝိဟရတိ.

ယာယံ ဒိဋ္ဌီတိ မဂ္ဂသမ္ပယုတ္တာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ. အရိယာတိ နိဒ္ဒေါသာ. နိယျာတီတိ နိယျာနိကာ. တက္ကရဿာတိ ယော တထာကာရီ ဟောတိ၊ တဿ. ဒုက္ခက္ခယာယာတိ သဗ္ဗဒုက္ခဿ ခယတ္ထံ. သေသံ ယာဝ သမထဘေဒပရိယောသာနာ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ.

ကတိပုစ္ဆာဝါရဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

ခန္ဓကပုစ္ဆာဝါရော

ပုစ္ဆာဝိဿဇ္ဇနာဝဏ္ဏနာ

၃၂၀. ဥပသမ္ပဒံ ပုစ္ဆိဿန္တိ ဥပသမ္ပဒက္ခန္ဓကံ ပုစ္ဆိဿံ. သနိဒါနံ သနိဒ္ဒေသန္တိ နိဒါနေန စ နိဒ္ဒေသေန စ သဒ္ဓိံ ပုစ္ဆိဿာမိ. သမုက္ကဋ္ဌပဒါနံ ကတိ အာပတ္တိယောတိ ယာနိ တတ္ထ သမုက္ကဋ္ဌာနိ ဥတ္တမာနိ ပဒါနိ ဝုတ္တာနိ၊ တေသံ သမုက္ကဋ္ဌပဒါနံ ဥတ္တမပဒါနံ သင်္ခေပတော ကတိ အာပတ္တိယော ဟောန္တီတိ. ယေန ယေန ဟိ ပဒေန ယာ ယာ အာပတ္တိ ပညတ္တာ၊ သာ သာ တဿ တဿ ပဒဿ အာပတ္တီတိ ဝုစ္စတိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘သမုက္ကဋ္ဌပဒါနံ ကတိ အာပတ္တိယော’’တိ. ဒွေ အာပတ္တိယောတိ ဦနဝီသတိဝဿံ ဥပသမ္ပာဒေန္တဿ ပါစိတ္တိယံ၊ သေသေသု သဗ္ဗပဒေသု ဒုက္ကဋံ.

တိဿောတိ ‘‘နဿန္တေတေ ဝိနဿန္တေတေ၊ ကော တေဟိ အတ္ထော’’တိ ဘေဒပုရေက္ခာရာနံ ဥပေါသထကရဏေ ထုလ္လစ္စယံ၊ ဥက္ခိတ္တကေန သဒ္ဓိံ ဥပေါသထကရဏေ ပါစိတ္တိယံ၊ သေသေသု ဒုက္ကဋန္တိ ဧဝံ ဥပေါသထက္ခန္ဓကေ တိဿော အာပတ္တိယော. ဧကာတိ ဝဿူပနာယိကက္ခန္ဓကေ ဧကာ ဒုက္ကဋာပတ္တိယေဝ.

တိဿောတိ ဘေဒပုရေက္ခာရဿ ပဝါရယတော ထုလ္လစ္စယံ၊ ဥက္ခိတ္တကေန သဒ္ဓိံ ပါစိတ္တိယံ၊ သေသေသု ဒုက္ကဋန္တိ ဧဝံ ပဝါရဏာက္ခန္ဓကေပိ တိဿော အာပတ္တိယော.

တိဿောတိ ဝစ္ဆတရိံ ဥဂ္ဂဟေတွာ မာရေန္တာနံ ပါစိတ္တိယံ၊ ရတ္တေန စိတ္တေန အင်္ဂဇာတဆုပနေ ထုလ္လစ္စယံ၊ သေသေသု ဒုက္ကဋန္တိ ဧဝံ စမ္မသံယုတ္တေပိ တိဿော အာပတ္တိယော. ဘေသဇ္ဇက္ခန္ဓကေပိ သမန္တာ ဒွင်္ဂုလေ ထုလ္လစ္စယံ၊ ဘောဇ္ဇယာဂုယာ ပါစိတ္တိယံ၊ သေသေသု ဒုက္ကဋန္တိ ဧဝံ တိဿော အာပတ္တိယော.

ကထိနံ ကေဝလံ ပညတ္တိမေဝ၊ နတ္ထိ တတ္ထ အာပတ္တိ. စီဝရသံယုတ္တေ ကုသစီရဝါကစီရေသု ထုလ္လစ္စယံ၊ အတိရေကစီဝရေ နိဿဂ္ဂိယံ၊ သေသေသု ဒုက္ကဋန္တိ ဣမာ တိဿော အာပတ္တိယော.

စမ္ပေယျကေ ဧကာ ဒုက္ကဋာပတ္တိယေဝ. ကောသမ္ဗက-ကမ္မက္ခန္ဓက-ပါရိဝါသိကသမုစ္စယက္ခန္ဓကေသုပိ ဧကာ ဒုက္ကဋာပတ္တိယေဝ.

သမထက္ခန္ဓကေ ဆန္ဒဒါယကော ခိယျတိ၊ ခိယျနကံ ပါစိတ္တိယံ၊ သေသေသု ဒုက္ကဋန္တိ ဣမာ ဒွေ အာပတ္တိယော. ခုဒ္ဒကဝတ္ထုကေ အတ္တနော အင်္ဂဇာတံ ဆိန္ဒတိ၊ ထုလ္လစ္စယံ၊ ရောမဋ္ဌေ ပါစိတ္တိယံ၊ သေသေသု ဒုက္ကဋန္တိ ဣမာ တိဿော အာပတ္တိယော. သေနာသနက္ခန္ဓကေ ဂရုဘဏ္ဍဝိဿဇ္ဇနေ ထုလ္လစ္စယံ၊ သံဃိကာ ဝိဟာရာ နိက္ကဍ္ဎနေ ပါစိတ္တိယံ၊ သေသေသု ဒုက္ကဋန္တိ ဣမာ တိဿော အာပတ္တိယော.

သံဃဘေဒေဘေဒကာနုဝတ္တကာနံ ထုလ္လစ္စယံ၊ ဂဏဘောဇနေ ပါစိတ္တိယန္တိ ဣမာ ဒွေ အာပတ္တိယော. သမာစာရံ ပုစ္ဆိဿန္တိ ဝုတ္တေ ဝတ္တက္ခန္ဓကေ ဧကာ ဒုက္ကဋာပတ္တိယေဝ. သာ သဗ္ဗဝတ္တေသု အနာဒရိယေန ဟောတိ. တထာ ပါတိမောက္ခဋ္ဌပနေ. ဘိက္ခုနိက္ခန္ဓကေ အပ္ပဝါရဏာယ ပါစိတ္တိယံ၊ သေသေသု ဒုက္ကဋန္တိ ဒွေ အာပတ္တိယော. ပဉ္စသတိကသတ္တသတိကေသု ကေဝလံ ဓမ္မော သင်္ဂဟံ အာရောပိတော၊ နတ္ထိ တတ္ထ အာပတ္တီတိ.

ခန္ဓကပုစ္ဆာဝါရဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

ဧကုတ္တရိကနယော

ဧကကဝါရဝဏ္ဏနာ

၃၂၁. အာပတ္တိကရာ ဓမ္မာ ဇာနိတဗ္ဗာတိအာဒိမှိ ဧကုတ္တရိကနယေ အာပတ္တိကရာ ဓမ္မာ နာမ ဆ အာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာနိ. ဧတေသဉှိ ဝသေန ပုဂ္ဂလော အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတိ၊ တသ္မာ ‘‘အာပတ္တိကရာ’’တိ ဝုတ္တာ. အနာပတ္တိကရာ နာမ သတ္တ သမထာ. အာပတ္တိ ဇာနိတဗ္ဗာတိ တသ္မိံ တသ္မိံ သိက္ခာပဒေ စ ဝိဘင်္ဂေ စ ဝုတ္တာ အာပတ္တိ ဇာနိတဗ္ဗာ. အနာပတ္တီတိ ‘‘အနာပတ္တိ ဘိက္ခု အသာဒိယန္တဿာ’’တိအာဒိနာ နယေန အနာပတ္တိ ဇာနိတဗ္ဗာ. လဟုကာတိ လဟုကေန ဝိနယကမ္မေန ဝိသုဇ္ဈနတော ပဉ္စဝိဓာ အာပတ္တိ. ဂရုကာတိ ဂရုကေန ဝိနယကမ္မေန ဝိသုဇ္ဈနတော သံဃာဒိသေသာ အာပတ္တိ. ကေနစိ အာကာရေန အနာပတ္တိဘာဝံ ဥပနေတုံ အသက္ကုဏေယျတော ပါရာဇိကာပတ္တိ စ. သာဝသေသာတိ ဌပေတွာ ပါရာဇိကံ သေသာ. အနဝသေသာတိ ပါရာဇိကာပတ္တိ. ဒွေ အာပတ္တိက္ခန္ဓာ ဒုဋ္ဌုလ္လာ၊ အဝသေသာ အဒုဋ္ဌုလ္လာ. သပ္ပဋိကမ္မဒုကံ သာဝသေသဒုကသဒိသံ. ဒေသနာဂါမိနိဒုကံ လဟုကဒုကသင်္ဂဟိတံ.

အန္တရာယိကာတိ သတ္တပိ အာပတ္တိယော သဉ္စိစ္စ ဝီတိက္ကန္တာ သဂ္ဂန္တရာယဉ္စေဝ မောက္ခန္တရာယဉ္စ ကရောန္တီတိ အန္တရာယိကာ. အဇာနန္တေန ဝီတိက္ကန္တာ ပန ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇာပတ္တိ နေဝ သဂ္ဂန္တရာယံ န မောက္ခန္တရာယံ ကရောတီတိ အနန္တရာယိကာ. အန္တရာယိကံ အာပန္နဿာပိ ဒေသနာဂါမိနိံ ဒေသေတွာ ဝုဋ္ဌာနဂါမိနိတော ဝုဋ္ဌာယ သုဒ္ဓိပတ္တဿ သာမဏေရဘူမိယံ ဌိတဿ စ အဝါရိတော သဂ္ဂမောက္ခမဂ္ဂေါတိ. သာဝဇ္ဇပညတ္တီတိ လောကဝဇ္ဇာ. အနဝဇ္ဇပညတ္တီတိ ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇာ. ကိရိယတော သမုဋ္ဌိတာ နာမ ယံ ကရောန္တော အာပဇ္ဇတိ ပါရာဇိကာပတ္တိ ဝိယ. အကိရိယတောတိ ယံ အကရောန္တော အာပဇ္ဇတိ၊ စီဝရအနဓိဋ္ဌာနာပတ္တိ ဝိယ. ကိရိယာကိရိယတောတိ ယံ ကရောန္တော စ အကရောန္တော စ အာပဇ္ဇတိ၊ ကုဋိကာရာပတ္တိ ဝိယ.

ပုဗ္ဗာပတ္တီတိ ပဌမံ အာပန္နာပတ္တိ. အပရာပတ္တီတိ ပါရိဝါသိကာဒီဟိ ပစ္ဆာ အာပန္နာပတ္တိ. ပုဗ္ဗာပတ္တီနံ အန္တရာပတ္တိ နာမ မူလဝိသုဒ္ဓိယာ အန္တရာပတ္တိ. အပရာပတ္တီနံ အန္တရာပတ္တိ နာမ အဂ္ဃဝိသုဒ္ဓိယာ အန္တရာပတ္တိ. ကုရုန္ဒိယံ ပန ‘‘ပုဗ္ဗာပတ္တိ နာမ ပဌမံ အာပန္နာ. အပရာပတ္တိ နာမ မာနတ္တာရဟကာလေ အာပန္နာ. ပုဗ္ဗာပတ္တီနံ အန္တရာပတ္တိ နာမ ပရိဝါသေ အာပန္နာ. အပရာပတ္တီနံ အန္တရာပတ္တိ နာမ မာနတ္တစာရေ အာပန္နာ’’တိ ဝုတ္တံ. ဣဒမ္ပိ ဧကေန ပရိယာယေန ယုဇ္ဇတိ.

ဒေသိတာ ဂဏနူပဂါ နာမ ယာ ဓုရနိက္ခေပံ ကတွာ ပုန န အာပဇ္ဇိဿာမီတိ ဒေသိတာ ဟောတိ. အဂဏနူပဂါ နာမ ယာ ဓုရနိက္ခေပံ အကတွာ သဥဿာဟေနေဝ စိတ္တေန အပရိသုဒ္ဓေန ဒေသိတာ ဟောတိ. အယဉှိ ဒေသိတာပိ ဒေသိတဂဏနံ န ဥပေတိ. အဋ္ဌမေ ဝတ္ထုသ္မိံ ဘိက္ခုနိယာ ပါရာဇိကမေဝ ဟောတိ. ပညတ္တိ ဇာနိတဗ္ဗာတိအာဒီသု နဝသု ပဒေသု ပဌမပါရာဇိကပုစ္ဆာယ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝိနိစ္ဆယော ဝေဒိတဗ္ဗော.

ထုလ္လဝဇ္ဇာတိ ထုလ္လဒေါသေ ပညတ္တာ ဂရုကာပတ္တိ. အထုလ္လဝဇ္ဇာတိ လဟုကာပတ္တိ. ဂိဟိပဋိသံယုတ္တာတိ သုဓမ္မတ္ထေရဿ အာပတ္တိ၊ ယာ စ ဓမ္မိကဿ ပဋိဿဝဿ အသစ္စာပနေ အာပတ္တိ၊ အဝသေသာ န ဂိဟိပဋိသံယုတ္တာ. ပဉ္စာနန္တရိယကမ္မာပတ္တိ နိယတာ၊ သေသာ အနိယတာ. အာဒိကရောတိ သုဒိန္နတ္ထေရာဒိ အာဒိကမ္မိကော. အနာဒိကရောတိ မက္ကဋိသမဏာဒိ အနုပညတ္တိကာရကော. အဓိစ္စာပတ္တိကော နာမ ယော ကဒါစိ ကရဟစိ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတိ. အဘိဏှာပတ္တိကော နာမ ယော နိစ္စံ အာပဇ္ဇတိ.

စောဒကော နာမ ယော ဝတ္ထုနာ ဝါ အာပတ္တိယာ ဝါ ပရံ စောဒေတိ. ယော ပန ဧဝံ စောဒိတော အယံ စုဒိတကော နာမ. ပဉ္စဒသသု ဓမ္မေသု အပ္ပတိဋ္ဌဟိတွာ အဘူတေန ဝတ္ထုနာ စောဒေန္တော အဓမ္မစောဒကော နာမ၊ တေန တထာ စောဒိတော အဓမ္မစုဒိတကော နာမ. ဝိပရိယာယေန ဓမ္မစောဒကစုဒိတကာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. မိစ္ဆတ္တနိယတေဟိ ဝါ သမ္မတ္တနိယတေဟိ ဝါ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော နိယတော၊ ဝိပရီတော အနိယတော.

သာဝကာ ဘဗ္ဗာပတ္တိကာ နာမ၊ ဗုဒ္ဓါ စ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ စ အဘဗ္ဗာပတ္တိကာ နာမ. ဥက္ခေပနီယကမ္မကတော ဥက္ခိတ္တကော နာမ၊ အဝသေသစတုဗ္ဗိဓတဇ္ဇနီယာဒိကမ္မကတော အနုက္ခိတ္တကော နာမ. အယဉှိ ဥပေါသထံ ဝါ ပဝါရဏံ ဝါ ဓမ္မပရိဘောဂံ ဝါ အာမိသပရိဘောဂံ ဝါ န ကောပေတိ. ‘‘မေတ္တိယံ ဘိက္ခုနိံ နာသေထ၊ ဒူသကော နာသေတဗ္ဗော၊ ကဏ္ဋကော သမဏုဒ္ဒေသော နာသေတဗ္ဗော’’တိ ဧဝံ လိင်္ဂဒဏ္ဍကမ္မ-သံဝါသနာသနာဟိ နာသိတဗ္ဗော နာသိတကော နာမ. သေသာ သဗ္ဗေ အနာသိတကာ. ယေန သဒ္ဓိံ ဥပေါသထာဒိကော သံဝါသော အတ္ထိ၊ အယံ သမာနသံဝါသကော၊ ဣတရော နာနာသံဝါသကော. သော ကမ္မနာနာသံဝါသကော လဒ္ဓိနာနာသံဝါသကောတိ ဒုဝိဓော ဟောတိ. ဌပနံ ဇာနိတဗ္ဗန္တိ ‘‘ဧကံ ဘိက္ခဝေ အဓမ္မိကံ ပါတိမောက္ခဋ္ဌပန’’န္တိအာဒိနာ နယေန ဝုတ္တံ ပါတိမောက္ခဋ္ဌပနံ ဇာနိတဗ္ဗန္တိ အတ္ထော.

ဧကကဝါရဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

ဒုကဝါရဝဏ္ဏနာ

၃၂၂. ဒုကေသု သစိတ္တကာ အာပတ္တိ သညာဝိမောက္ခာ၊ အစိတ္တကာ နောသညာဝိမောက္ခာ. လဒ္ဓသမာပတ္တိကဿ အာပတ္တိ နာမ ဘူတာရောစနာပတ္တိ၊ အလဒ္ဓသမာပတ္တိကဿ အာပတ္တိ နာမ အဘူတာရောစနာပတ္တိ. သဒ္ဓမ္မပဋိသညုတ္တာ နာမ ပဒသောဓမ္မာဒိကာ၊ အသဒ္ဓမ္မပဋိသညုတ္တာ နာမ ဒုဋ္ဌုလ္လဝါစာပတ္တိ. သပရိက္ခာရပဋိသညုတ္တာ နာမ နိဿဂ္ဂိယဝတ္ထုနော အနိဿဇ္ဇိတွာ ပရိဘောဂေ၊ ပတ္တစီဝရာနံ နိဒဟနေ၊ ကိလိဋ္ဌစီဝရာနံ အဓောဝနေ၊ မလဂ္ဂဟိတပတ္တဿ အပစနေတိ ဧဝံ အယုတ္တပရိဘောဂေ အာပတ္တိ. ပရပရိက္ခာရပဋိသညုတ္တာ နာမ သံဃိကမဉ္စပီဌာဒီနံ အဇ္ဈောကာသေ သန္ထရဏအနာပုစ္ဆာဂမနာဒီသု အာပဇ္ဇိတဗ္ဗာ အာပတ္တိ. သပုဂ္ဂလပဋိသညုတ္တာ နာမ ‘‘မုဒုပိဋ္ဌိကဿ လမ္ဗိဿ ဦရုနာ အင်္ဂဇာတံ ပီဠေန္တဿာ’’တိအာဒိနာ နယေန ဝုတ္တာပတ္တိ. ပရပုဂ္ဂလပဋိသညုတ္တာ နာမ မေထုနဓမ္မကာယသံသဂ္ဂပဟာရဒါနာဒီသု ဝုတ္တာပတ္တိ၊ ‘‘သိခရဏီသီ’’တိ သစ္စံ ဘဏန္တော ဂရုကံ အာပဇ္ဇတိ၊ ‘‘သမ္ပဇာနမုသာဝါဒေ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ မုသာ ဘဏန္တော လဟုကံ. အဘူတာရောစနေ မုသာ ဘဏန္တော ဂရုကံ. ဘူတာရောစနေ သစ္စံ ဘဏန္တော လဟုကံ.

‘‘သံဃကမ္မံ ဝဂ္ဂံ ကရိဿာမီ’’တိ အန္တောသီမာယ ဧကမန္တေ နိသီဒန္တော ဘူမိဂတော အာပဇ္ဇတိ နာမ. သစေ ပန အင်္ဂုလိမတ္တမ္ပိ အာကာသေ တိဋ္ဌေယျ၊ န အာပဇ္ဇေယျ၊ တေန ဝုတ္တံ ‘‘နော ဝေဟာသဂတော’’တိ. ဝေဟာသကုဋိယာ အာဟစ္စပါဒကံ မဉ္စံ ဝါ ပီဌံ ဝါ အဘိနိသီဒန္တော ဝေဟာသဂတော အာပဇ္ဇတိ နာမ. သစေ ပန တံ ဘူမိယံ ပညာပေတွာ နိပဇ္ဇေယျ န အာပဇ္ဇေယျ၊ တေန ဝုတ္တံ – ‘‘နော ဘူမိဂတော’’တိ. ဂမိယော ဂမိယဝတ္တံ အပူရေတွာ ဂစ္ဆန္တော နိက္ခမန္တော အာပဇ္ဇတိ နာမ၊ နော ပဝိသန္တော. အာဂန္တုကော အာဂန္တုကဝတ္တံ အပူရေတွာ သဆတ္တုပါဟနော ပဝိသန္တော ပဝိသန္တော အာပဇ္ဇတိ နာမ၊ နော နိက္ခမန္တော.

အာဒိယန္တော အာပဇ္ဇတိ နာမ ဘိက္ခုနီ အတိဂမ္ဘီရံ ဥဒကသုဒ္ဓိကံ အာဒိယမာနာ၊ ဒုဗ္ဗဏ္ဏကရဏံ အနာဒိယိတွာ စီဝရံ ပရိဘုဉ္ဇန္တော ပန အနာဒိယန္တော အာပဇ္ဇတိ နာမ. မူဂဗ္ဗတာဒီနိ တိတ္ထိယဝတ္တာနိ သမာဒိယန္တော သမာဒိယန္တော အာပဇ္ဇတိ နာမ. ပါရိဝါသိကာဒယော ပန တဇ္ဇနီယာဒိကမ္မကတာ ဝါ အတ္တနော ဝတ္တံ အသမာဒိယန္တာ အာပဇ္ဇန္တိ၊ တေ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ ‘‘အတ္ထာပတ္တိ န သမာဒိယန္တော အာပဇ္ဇတီ’’တိ. အညာတိကာယ ဘိက္ခုနိယာ စီဝရံ သိဗ္ဗန္တော ဝေဇ္ဇကမ္မဘဏ္ဍာဂါရိကကမ္မစိတ္တကမ္မာဒီနိ ဝါ ကရောန္တော ကရောန္တော အာပဇ္ဇတိ နာမ. ဥပဇ္ဈာယဝတ္တာဒီနိ အကရောန္တော အကရောန္တော အာပဇ္ဇတိ နာမ. အညာတိကာယ ဘိက္ခုနိယာ စီဝရံ ဒဒမာနော ဒေန္တော အာပဇ္ဇတိ နာမ. သဒ္ဓိဝိဟာရိကအန္တေဝါသိကာနံ စီဝရာဒီနိ အဒေန္တော အဒေန္တော အာပဇ္ဇတိ နာမ. အညာတိကာယ ဘိက္ခုနိယာ စီဝရံ ဂဏှန္တော ပဋိဂ္ဂဏှန္တော အာပဇ္ဇတိ နာမ. ‘‘န ဘိက္ခဝေ ဩဝါဒေါ န ဂဟေတဗ္ဗော’’တိ ဝစနတော ဩဝါဒံ အဂဏှန္တော န ပဋိဂ္ဂဏှန္တော အာပဇ္ဇတိ နာမ.

နိဿဂ္ဂိယဝတ္ထုံ အနိဿဇ္ဇိတွာ ပရိဘုဉ္ဇန္တော ပရိဘောဂေန အာပဇ္ဇတိ နာမ. ပဉ္စာဟိကံ သင်္ဃာဋိစာရံ အတိက္ကာမယမာနာ အပရိဘောဂေန အာပဇ္ဇတိ နာမ. သဟဂါရသေယျံ ရတ္တိံ အာပဇ္ဇတိ နာမ၊ နော ဒိဝါ၊ ဒွါရံ အသံဝရိတွာ ပဋိသလ္လီယန္တော ဒိဝါ အာပဇ္ဇတိ၊ နော ရတ္တိံ. ဧကရတ္တဆာရတ္တသတ္တာဟဒသာဟမာသာတိက္ကမေသု ဝုတ္တအာပတ္တိံ အာပဇ္ဇန္တော အရုဏုဂ္ဂေ အာပဇ္ဇတိ နာမ၊ ပဝါရေတွာ ဘုဉ္ဇန္တော န အရုဏုဂ္ဂေ အာပဇ္ဇတိ နာမ.

ဘူတဂါမဉ္စေဝ အင်္ဂဇာတဉ္စ ဆိန္ဒန္တော ဆိန္ဒန္တော အာပဇ္ဇတိ နာမ၊ ကေသေ ဝါ နခေ ဝါ န ဆိန္ဒန္တော န ဆိန္ဒန္တော အာပဇ္ဇတိ နာမ. အာပတ္တိံ ဆာဒေန္တော ဆာဒေန္တော အာပဇ္ဇတိ နာမ၊ ‘‘တိဏေန ဝါ ပဏ္ဏေန ဝါ ပဋိစ္ဆာဒေတွာ အာဂန္တဗ္ဗံ၊ နတွေဝ နဂ္ဂေန အာဂန္တဗ္ဗံ၊ ယော အာဂစ္ဆေယျ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာ’’တိ ဣမံ ပန အာပတ္တိံ န ဆာဒေန္တော အာပဇ္ဇတိ နာမ. ကုသစီရာဒီနိ ဓာရေန္တော ဓာရေန္တော အာပဇ္ဇတိ နာမ၊ ‘‘အယံ တေ ဘိက္ခု ပတ္တော ယာဝ ဘေဒနာယ ဓာရေတဗ္ဗော’’တိ ဣမံ အာပတ္တိံ န ဓာရေန္တော အာပဇ္ဇတိ နာမ.

‘‘အတ္တနာ ဝါ အတ္တာနံ နာနာသံဝါသကံ ကရောတီ’’တိ ဧကသီမာယံ ဒွီသု သံဃေသု နိသိန္နေသု ဧကသ္မိံ ပက္ခေ နိသီဒိတွာ ပရပက္ခဿ လဒ္ဓိံ ဂဏှန္တော ယသ္မိံ ပက္ခေ နိသိန္နော တေသံ အတ္တနာဝ အတ္တာနံ နာနာသံဝါသကံ ကရောတိ နာမ. ယေသံ သန္တိကေ နိသိန္နော တေသံ ဂဏပူရကော ဟုတွာ ကမ္မံ ကောပေတိ၊ ဣတရေသံ ဟတ္ထပါသံ အနာဂတတ္တာ. သမာနသံဝါသကေပိ ဧသေဝ နယော. ယေသဉှိ သော လဒ္ဓိံ ရောစေတိ၊ တေသံ သမာနသံဝါသကော ဟောတိ၊ ဣတရေသံ နာနာသံဝါသကော. သတ္တ အာပတ္တိယော သတ္တ အာပတ္တိက္ခန္ဓာတိ အာပဇ္ဇိတဗ္ဗတော အာပတ္တိယော၊ ရာသဋ္ဌေန ခန္ဓာတိ ဧဝံ ဒွေယေဝ နာမာနိ ဟောန္တီတိ နာမဝသေန ဒုကံ ဒဿိတံ. ကမ္မေန ဝါ သလာကဂ္ဂါဟေန ဝါတိ ဧတ္ထ ဥဒ္ဒေသော စေဝ ကမ္မဉ္စ ဧကံ၊ ဝေါဟာရော စေဝ အနုဿာဝနာ စ သလာကဂ္ဂါဟော စ ဧကံ၊ ဝေါဟာရာနုဿာဝနသလာကဂ္ဂါဟာ ပုဗ္ဗဘာဂါ၊ ကမ္မဉ္စေဝ ဥဒ္ဒေသော စ ပမာဏံ.

အဒ္ဓါနဟီနော နာမ ဦနဝီသတိဝဿော. အင်္ဂဟီနော နာမ ဟတ္ထစ္ဆိန္နာဒိဘေဒေါ. ဝတ္ထုဝိပန္နော နာမ ပဏ္ဍကော တိရစ္ဆာနဂတော ဥဘတောဗျဉ္ဇနကော စ. အဝသေသာ ထေယျသံဝါသကာဒယော အဋ္ဌ အဘဗ္ဗပုဂ္ဂလာ ကရဏဒုက္ကဋကာ နာမ. ဒုက္ကဋကိရိယာ ဒုက္ကဋကမ္မာ၊ ဣမသ္မိံယေဝ အတ္တဘာဝေ ကတေန အတ္တနော ကမ္မေန အဘဗ္ဗဋ္ဌာနံ ပတ္တာတိ အတ္ထော. အပရိပူရော နာမ အပရိပုဏ္ဏပတ္တစီဝရော. နော စ ယာစတိ နာမ ဥပသမ္ပဒံ န ယာစတိ. အလဇ္ဇိဿ စ ဗာလဿ စာတိ အလဇ္ဇီ သစေပိ တေပိဋကော ဟောတိ၊ ဗာလော စ သစေပိ သဋ္ဌိဝဿော ဟောတိ၊ ဥဘောပိ နိဿာယ န ဝတ္ထဗ္ဗံ. ဗာလဿ စ လဇ္ဇိဿ စာတိ ဧတ္ထ ဗာလဿ ‘‘တွံ နိဿယံ ဂဏှာ’’တိ အာဏာယပိ နိဿယော ဒါတဗ္ဗော၊ လဇ္ဇိဿ ပန ယာစန္တဿေဝ. သာတိသာရန္တိ သဒေါသံ၊ ယံ အဇ္ဈာစရန္တော အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတိ.

ကာယေန ပဋိက္ကောသနာ နာမ ဟတ္ထဝိကာရာဒီဟိ ပဋိက္ကောသနာ. ကာယေန ပဋိဇာနာတီတိ ဟတ္ထဝိကာရာဒီဟိ ပဋိဇာနာတိ. ဥပဃာတိကာ နာမ ဥပဃာတာ. သိက္ခူပဃာတိကာ နာမ သိက္ခူပဃာတော. ဘောဂူပဃာတိကာ နာမ ပရိဘောဂူပဃာတော၊ တတ္ထ တိဿော သိက္ခာ အသိက္ခတော သိက္ခူပဃာတိကာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. သံဃိကံ ဝါ ပုဂ္ဂလိကံ ဝါ ဒုပ္ပရိဘောဂံ ဘုဉ္ဇတော ဘောဂူပဃာတိကာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဒွေ ဝေနယိကာတိ ဒွေ အတ္ထာ ဝိနယသိဒ္ဓါ. ပညတ္တံ နာမ သကလေ ဝိနယပိဋကေ ကပ္ပိယာကပ္ပိယဝသေန ပညတ္တံ. ပညတ္တာနုလောမံ နာမ စတူသု မဟာပဒေသေသု ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. သေတုဃာတောတိ ပစ္စယဃာတော၊ ယေန စိတ္တေန အကပ္ပိယံ ကရေယျ၊ တဿ စိတ္တဿာပိ အနုပ္ပါဒနန္တိ အတ္ထော. မတ္တကာရိတာတိ မတ္တာယ ပမာဏေန ကရဏံ၊ ပမာဏေ ဌာနန္တိ အတ္ထော. ကာယေန အာပဇ္ဇတီတိ ကာယဒွါရိကံ ကာယေန အာပဇ္ဇတိ၊ ဝစီဒွါရိကံ ဝါစာယ. ကာယေန ဝုဋ္ဌာတီတိ တိဏဝတ္ထာရကသမထေ ဝိနာပိ ဒေသနာယ ကာယေနေဝ ဝုဋ္ဌာတိ၊ ဒေသေတွာ ဝုဋ္ဌဟန္တော ပန ဝါစာယ ဝုဋ္ဌာတိ. အဗ္ဘန္တရပရိဘောဂေါ နာမ အဇ္ဈောဟရဏပရိဘောဂေါ. ဗာဟိရပရိဘောဂေါ နာမ သီသမက္ခနာဒိ.

အနာဂတံ ဘာရံ ဝဟတီတိ အထေရောဝ သမာနော ထေရေဟိ ဝဟိတဗ္ဗံ ဗီဇနဂါဟဓမ္မဇ္ဈေသနာဒိဘာရံ ဝဟတိ၊ တံ နိတ္ထရိတုံ ဝီရိယံ အာရဘတိ. အာဂတံ ဘာရံ န ဝဟတီတိ ထေရော ထေရကိစ္စံ န ကရောတိ၊ ‘‘အနုဇာနာမိ ဘိက္ခဝေ ထေရေန ဘိက္ခုနာ သာမံ ဝါ ဓမ္မံ ဘာသိတုံ၊ ပရံ ဝါ အဇ္ဈေသိတုံ၊ အနုဇာနာမိ ဘိက္ခဝေ ထေရာဓေယျံ ပါတိမောက္ခ’’န္တိ ဧဝမာဒိ သဗ္ဗံ ပရိဟာပေတီတိ အတ္ထော. န ကုက္ကုစ္စာယိတဗ္ဗံ ကုက္ကုစ္စာယတီတိ န ကုက္ကုစ္စာယိတဗ္ဗံ ကုက္ကုစ္စာယိတွာ ကရောတိ. ကုက္ကုစ္စာယိတဗ္ဗံ န ကုက္ကုစ္စာယတီတိ ကုက္ကုစ္စာယိတဗ္ဗံ န ကုက္ကုစ္စာယိတွာ ကရောတိ. ဧတေသံ ဒွိန္နံ ဒိဝါ စ ရတ္တော စ အာသဝါ ဝဍ္ဎန္တီတိ အတ္ထော. အနန္တရဒုကေပိ ဝုတ္တပဋိပက္ခဝသေန အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. သေသံ တတ္ထ တတ္ထ ဝုတ္တနယတ္တာ ဥတ္တာနမေဝါတိ.

ဒုကဝါရဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

တိကဝါရဝဏ္ဏနာ

၃၂၃. တိကေသု အတ္ထာပတ္တိ တိဋ္ဌန္တေ ဘဂဝတိ အာပဇ္ဇတီတိ အတ္ထိ အာပတ္တိ၊ ယံ တိဋ္ဌန္တေ ဘဂဝတိ အာပဇ္ဇတီတိ အတ္ထော. ဧသေဝ နယော သဗ္ဗတ္ထ. တတ္ထ လောဟိတုပ္ပါဒါပတ္တိံ တိဋ္ဌန္တေ အာပဇ္ဇတိ. ‘‘ဧတရဟိ ခေါ ပနာနန္ဒ၊ ဘိက္ခူ အညမညံ အာဝုသောဝါဒေန သမုဒါစရန္တိ၊ န ဝေါ မမစ္စယေန ဧဝံ သမုဒါစရိတဗ္ဗံ၊ နဝကေန၊ အာနန္ဒ၊ ဘိက္ခုနာ ထေရော ဘိက္ခူ ‘ဘန္တေ’တိ ဝါ ‘အာယသ္မာ’တိ ဝါ သမုဒါစရိတဗ္ဗော’’တိ ဝစနတော ထေရံ အာဝုသောဝါဒေန သမုဒါစရဏပစ္စယာ အာပတ္တိံ ပရိနိဗ္ဗုတေ ဘဂဝတိ အာပဇ္ဇတိ၊ နော တိဋ္ဌန္တေ. ဣမာ ဒွေ အာပတ္တိယော ဌပေတွာ အဝသေသာ ဓရန္တေပိ ဘဂဝတိ အာပဇ္ဇတိ၊ ပရိနိဗ္ဗုတေပိ.

ပဝါရေတွာ အနတိရိတ္တံ ဘုဉ္ဇန္တော အာပတ္တိံ ကာလေ အာပဇ္ဇတိ နော ဝိကာလေ. ဝိကာလဘောဇနာပတ္တိံ ပန ဝိကာလေ အာပဇ္ဇတိ နော ကာလေ. အဝသေသာ ကာလေ စေဝ အာပဇ္ဇတိ ဝိကာလေ စ. သဟဂါရသေယျံ ရတ္တိံ အာပဇ္ဇတိ၊ ဒွါရံ အသံဝရိတွာ ပဋိသလ္လီယနံ ဒိဝါ. သေသာ ရတ္တိဉ္စေဝ ဒိဝါ စ. ‘‘ဒသဝဿောမှိ အတိရေကဒသဝဿောမှီ’’တိ ဗာလော အဗျတ္တော ပရိသံ ဥပဋ္ဌာပေန္တော ဒသဝဿော အာပဇ္ဇတိ နော ဦနဒသဝဿော. ‘‘အဟံ ပဏ္ဍိတော ဗျတ္တော’’တိ နဝေါ ဝါ မဇ္ဈိမော ဝါ ပရိသံ ဥပဋ္ဌာပေန္တော ဦနဒသဝဿော အာပဇ္ဇတိ နော ဒသဝဿော. သေသာ ဒသဝဿော စေဝ အာပဇ္ဇတိ ဦနဒသဝဿော စ. ‘‘ပဉ္စဝဿောမှီ’’တိ ဗာလော အဗျတ္တော အနိဿာယ ဝသန္တော ပဉ္စဝဿော အာပဇ္ဇတိ. ‘‘အဟံ ပဏ္ဍိတော ဗျတ္တော’’တိ နဝကော အနိဿာယ ဝသန္တော ဦနပဉ္စဝဿော အာပဇ္ဇတိ. သေသံ ပဉ္စဝဿော စေဝ အာပဇ္ဇတိ ဦနပဉ္စဝဿော စ. အနုပသမ္ပန္နံ ပဒသောဓမ္မံ ဝါစေန္တော၊ မာတုဂါမဿ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဧဝရူပံ အာပတ္တိံ ကုသလစိတ္တော အာပဇ္ဇတိ၊ ပါရာဇိက-သုက္ကဝိဿဋ္ဌိ-ကာယသံသဂ္ဂ-ဒုဋ္ဌုလ္လ-အတ္တကာမပါရိစရိယ-ဒုဋ္ဌဒေါသ-သံဃဘေဒပဟာရဒါန-တလသတ္တိကာဒိဘေဒံ အကုသလစိတ္တော အာပဇ္ဇတိ၊ အသဉ္စိစ္စ သဟဂါရသေယျာဒိံ အဗျာကတစိတ္တော အာပဇ္ဇတိ၊ ယံ အရဟာဝ အာပဇ္ဇတိ၊ သဗ္ဗံ အဗျာကတစိတ္တောဝ အာပဇ္ဇတိ၊ မေထုနဓမ္မာဒိဘေဒမာပတ္တိံ သုခဝေဒနာသမင်္ဂီ အာပဇ္ဇတိ၊ ဒုဋ္ဌဒေါသာဒိဘေဒံ ဒုက္ခဝေဒနာသမင်္ဂီ၊ ယံ သုခဝေဒနာသမင်္ဂီ အာပဇ္ဇတိ၊ တံယေဝ မဇ္ဈတ္တော ဟုတွာ အာပဇ္ဇန္တော အဒုက္ခမသုခဝေဒနာသမင်္ဂီ အာပဇ္ဇတိ.

တယော ပဋိက္ခေပါတိ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော တယော ပဋိက္ခေပါ. စတူသု ပစ္စယေသု မဟိစ္ဆတာ အသန္တုဋ္ဌိတာ ကိလေသသလ္လေခနပဋိပတ္တိယာ အဂေါပါယနာ၊ ဣမေ ဟိ တယော ဓမ္မာ ဗုဒ္ဓေန ဘဂဝတာ ပဋိက္ခိတ္တာ. အပ္ပိစ္ဆတာဒယော ပန တယော ဗုဒ္ဓေန ဘဂဝတာ အနုညာတာ၊ တေန ဝုတ္တံ ‘‘တယော အနုညာတာ’’တိ.

‘‘ဒသဝဿောမှီ’’တိ ပရိသံ ဥပဋ္ဌာပေန္တော ‘‘ပဉ္စဝဿောမှီ’’တိ နိဿယံ အဂဏှန္တော ဗာလော အာပဇ္ဇတိ နော ပဏ္ဍိတော၊ ဦနဒသဝဿော ‘‘ဗျတ္တောမှီ’’တိ ဗဟုဿုတတ္တာ ပရိသံ ဥပဋ္ဌာပေန္တော ဦနပဉ္စဝဿော စ နိဿယံ အဂဏှန္တော ပဏ္ဍိတော အာပဇ္ဇတိ နော ဗာလော၊ အဝသေသံ ပဏ္ဍိတော စေဝ အာပဇ္ဇတိ ဗာလော စ. ဝဿံ အနုပဂစ္ဆန္တော ကာဠေ အာပဇ္ဇတိ နော ဇုဏှေ၊ မဟာပဝါရဏာယ အပ္ပဝါရေန္တော ဇုဏှေ အာပဇ္ဇတိ နော ကာဠေ၊ အဝသေသံ ကာဠေ စေဝ အာပဇ္ဇတိ ဇုဏှေ စ. ဝဿူပဂမနံ ကာဠေ ကပ္ပတိ နော ဇုဏှေ၊ မဟာပဝါရဏာယ ပဝါရဏာ ဇုဏှေ ကပ္ပတိ နော ကာဠေ၊ သေသံ အနုညာတကံ ကာဠေ စေဝ ကပ္ပတိ ဇုဏှေ စ.

ကတ္တိကပုဏ္ဏမာသိယာ ပစ္ဆိမေ ပါဋိပဒဒိဝသေ ဝိကပ္ပေတွာ ဌပိတံ ဝဿိကသာဋိကံ နိဝါသေန္တော ဟေမန္တေ အာပဇ္ဇတိ. ကုရုန္ဒိယံ ပန ‘‘ကတ္တိကပုဏ္ဏမဒိဝသေ အပစ္စုဒ္ဓရိတွာ ဟေမန္တေ အာပဇ္ဇတီ’’တိ ဝုတ္တံ၊ တမ္ပိ သုဝုတ္တံ. ‘‘စာတုမာသံ အဓိဋ္ဌာတုံ တတော ပရံ ဝိကပ္ပေတု’’န္တိ ဟိ ဝုတ္တံ. အတိရေကမာသေ သေသေ ဂိမှာနေ ပရိယေသန္တော အတိရေကဍ္ဎမာသေ သေသေ ကတွာ နိဝါသေန္တော စ ဂိမှေ အာပဇ္ဇတိ နာမ. သတိယာ ဝဿိကသာဋိကာယ နဂ္ဂေါ ကာယံ ဩဝဿာပေန္တော ဝဿေ အာပဇ္ဇတိ နာမ. ပါရိသုဒ္ဓိဥပေါသထံ ဝါ အဓိဋ္ဌာနုပေါသထံ ဝါ ကရောန္တော သံဃော အာပဇ္ဇတိ. သုတ္တုဒ္ဒေသဉ္စ အဓိဋ္ဌာနုပေါသထဉ္စ ကရောန္တော ဂဏော အာပဇ္ဇတိ. ဧကကော သုတ္တုဒ္ဒေသံ ပါရိသုဒ္ဓိဥပေါသထဉ္စ ကရောန္တော ပုဂ္ဂလော အာပဇ္ဇတိ. ပဝါရဏာယပိ ဧသေဝ နယော.

သင်္ဃုပေါသထော စ သံဃပဝါရဏာ စ သံဃဿေဝ ကပ္ပတိ. ဂဏုပေါသထော စ ဂဏပဝါရဏာ စ ဂဏဿေဝ ကပ္ပတိ. အဓိဋ္ဌာနုပေါသထော စ အဓိဋ္ဌာနပဝါရဏာ စ ပုဂ္ဂလဿေဝ ကပ္ပတိ. ‘‘ပါရာဇိကံ အာပန္နောမှီ’’တိအာဒီနိ ဘဏန္တော ဝတ္ထုံ ဆာဒေတိ န အာပတ္တိံ၊ ‘‘မေထုနံ ဓမ္မံ ပဋိသေဝိ’’န္တိအာဒီနိ ဘဏန္တော အာပတ္တိံ ဆာဒေတိ နော ဝတ္ထုံ၊ ယော နေဝ ဝတ္ထုံ န အာပတ္တိံ အာရောစေတိ၊ အယံ ဝတ္ထုဉ္စေဝ ဆာဒေတိ အာပတ္တိဉ္စ.

ပဋိစ္ဆာဒေတီတိ ပဋိစ္ဆာဒိ. ဇန္တာဃရမေဝ ပဋိစ္ဆာဒိ ဇန္တာဃရပဋိစ္ဆာဒိ. ဣတရာသုပိ ဧသေဝ နယော. ဒွါရံ ပိဒဟိတွာ အန္တောဇန္တာဃရေ ဌိတေန ပရိကမ္မံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတိ. ဥဒကေ ဩတိဏ္ဏေနာပိ ဧတဒေဝ ဝဋ္ဋတိ. ဥဘယတ္ထ ခါဒိတုံ ဘုဉ္ဇိတုံ ဝါ န ဝဋ္ဋတိ. ဝတ္ထပဋိစ္ဆာဒိ သဗ္ဗကပ္ပိယတာယ ပဋိစ္ဆန္နေန သဗ္ဗံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတိ. ဝဟန္တီတိ ယန္တိ နိယျန္တိ၊ နိန္ဒံ ဝါ ပဋိက္ကောသံ ဝါ န လဘန္တိ. စန္ဒမဏ္ဍလံ အဗ္ဘာမဟိကာဓူမရဇရာဟုဝိမုတ္တံ ဝိဝဋံယေဝ ဝိရောစတိ၊ န တေသု အညတရေန ပဋိစ္ဆန္နံ. တထာ သူရိယမဏ္ဍလံ၊ ဓမ္မဝိနယောပိ ဝိဝရိတွာ ဝိဘဇိတွာ ဒေသိယမာနောဝ ဝိရောစတိ နော ပဋိစ္ဆန္နော.

အညေန ဘေသဇ္ဇေန ကရဏီယေန အညံ ဝိညာပေန္တော ဂိလာနော အာပဇ္ဇတိ၊ န ဘေသဇ္ဇေန ကရဏီယေန ဘေသဇ္ဇံ ဝိညာပေန္တော အဂိလာနော အာပဇ္ဇတိ၊ အဝသေသံ အာပတ္တိံ ဂိလာနော စေဝ အာပဇ္ဇတိ အဂိလာနော စ.

အန္တော အာပဇ္ဇတိ နော ဗဟီတိ အနုပခဇ္ဇ သေယျံ ကပ္ပေန္တော အန္တော အာပဇ္ဇတိ နော ဗဟိ၊ ဗဟိ အာပဇ္ဇတိ နော အန္တောတိ သံဃိကံ မဉ္စာဒိံ အဇ္ဈောကာသေ သန္ထရိတွာ ပက္ကမန္တော ဗဟိ အာပဇ္ဇတိ နော အန္တော၊ အဝသေသံ ပန အန္တော စေဝ အာပဇ္ဇတိ ဗဟိ စ. အန္တောသီမာယာတိ အာဂန္တုကော အာဂန္တုကဝတ္တံ အဒဿေတွာ သဆတ္တုပါဟနော ဝိဟာရံ ပဝိသန္တော ဥပစာရသီမံ ဩက္ကန္တမတ္တောဝ အာပဇ္ဇတိ. ဗဟိသီမာယာတိ ဂမိကော ဒါရုဘဏ္ဍပဋိသာမနာဒိဂမိကဝတ္တံ အပူရေတွာ ပက္ကမန္တော ဥပစာရသီမံ အတိက္ကန္တမတ္တောဝ အာပဇ္ဇတိ. အဝသေသံ အန္တောသီမာယ စေဝ အာပဇ္ဇတိ ဗဟိသီမာယ စ. သတိ ဝုဍ္ဎတရေ အနဇ္ဈိဋ္ဌော ဓမ္မံ ဘာသန္တော သံဃမဇ္ဈေ အာပဇ္ဇတိ နာမ. ဂဏမဇ္ဈေပိ ပုဂ္ဂလသန္တိကေပိ ဧသေဝ နယော. ကာယေန ဝုဋ္ဌာတီတိ တိဏဝတ္ထာရကသမထေန ဝုဋ္ဌာတိ. ကာယံ အစာလေတွာ ဝါစာယ ဒေသေန္တဿ ဝါစာယ ဝုဋ္ဌာတိ. ဝစီသမ္ပယုတ္တံ ကာယကိရိယံ ကတွာ ဒေသေန္တဿ ကာယေန ဝါစာယ ဝုဋ္ဌာတိ နာမ. သံဃမဇ္ဈေ ဒေသနာဂါမိနီပိ ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီပိ ဝုဋ္ဌာတိ. ဂဏပုဂ္ဂလမဇ္ဈေ ပန ဒေသနာဂါမိနီယေဝ ဝုဋ္ဌာတိ.

အာဂါဠှာယ စေတေယျာတိ အာဂါဠှာယ ဒဠှဘာဝါယ စေတေယျ၊ တဇ္ဇနီယကမ္မာဒိကတဿ ဝတ္တံ န ပူရယတော ဣစ္ဆမာနော သံဃော ဥက္ခေပနီယကမ္မံ ကရေယျာတိ အတ္ထော. အလဇ္ဇီ စ ဟောတိ ဗာလော စ အပကတတ္တော စာတိ ဧတ္ထ ဗာလော ‘‘အယံ ဓမ္မာဓမ္မံ န ဇာနာတိ’’ အပကတတ္တော ဝါ ‘‘အာပတ္တာနာပတ္တိံ န ဇာနာတီ’’တိ န ဧတ္တာဝတာ ကမ္မံ ကာတဗ္ဗံ၊ ဗာလဘာဝမူလကံ ပန အပကတတ္တဘာဝမူလကဉ္စ အာပတ္တိံ အာပန္နဿ ကမ္မံ ကာတဗ္ဗန္တိ အတ္ထော. အဓိသီလေ သီလဝိပန္နော နာမ ဒွေ အာပတ္တိက္ခန္ဓေ အာပန္နော၊ အာစာရဝိပန္နော နာမ ပဉ္စ အာပတ္တိက္ခန္ဓေ အာပန္နော၊ ဒိဋ္ဌိဝိပန္နော နာမ အန္တဂ္ဂါဟိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ သမန္နာဂတော. တေသံ အာပတ္တိံ အပဿန္တာနံ အပ္ပဋိကရောန္တာနံ ဒိဋ္ဌိဉ္စ အနိဿဇ္ဇန္တာနံယေဝ ကမ္မံ ကာတဗ္ဗံ.

ကာယိကော ဒဝေါ နာမ ပါသကာဒီဟိ ဇူတကီဠနာဒိဘေဒေါ အနာစာရော၊ ဝါစသိကော ဒဝေါ နာမ မုခါလမ္ဗရကရဏာဒိဘေဒေါ အနာစာရော၊ ကာယိကဝါစသိကော နာမ နစ္စနဂါယနာဒိဘေဒေါ ဒွီဟိပိ ဒွါရေဟိ အနာစာရော. ကာယိကော အနာစာရော နာမ ကာယဒွါရေ ပညတ္တသိက္ခာပဒဝီတိက္ကမော၊ ဝါစသိကော အနာစာရော နာမ ဝစီဒွါရေ ပညတ္တသိက္ခာပဒဝီတိက္ကမော၊ ကာယိကဝါစသိကော နာမ ဒွါရဒွယေပိ ပညတ္တသိက္ခာပဒဝီတိက္ကမော. ကာယိကေန ဥပဃာတိကေနာတိ ကာယဒွါရေ ပညတ္တဿ သိက္ခာပဒဿ အသိက္ခနေန၊ ယော ဟိ တံ န သိက္ခတိ၊ သော နံ ဥပဃာတေတိ၊ တသ္မာ တဿ တံ အသိက္ခနံ ‘‘ကာယိကံ ဥပဃာတိက’’န္တိ ဝုစ္စတိ. သေသပဒဒွယေပိ ဧသေဝ နယော. ကာယိကေန မိစ္ဆာဇီဝေနာတိ ဇင်္ဃပေသနိကာဒိနာ ဝါ ဂဏ္ဍဖာလနာဒိနာ ဝါ ဝေဇ္ဇကမ္မေန၊ ဝါစသိကေနာတိ သာသနဥဂ္ဂဟဏအာရောစနာဒိနာ၊ တတိယပဒံ ဥဘယသမ္ပယောဂဝသေန ဝုတ္တံ.

အလံ ဘိက္ခု မာ ဘဏ္ဍနန္တိ အလံ ဘိက္ခု မာ ဘဏ္ဍနံ ကရိ၊ မာ ကလဟံ၊ မာ ဝိဝါဒံ ကရီတိ အတ္ထော. န ဝေါဟရိတဗ္ဗန္တိ န ကိဉ္စိ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ဝဒတောပိ ဟိ တာဒိသဿ ဝစနံ န သောတဗ္ဗံ မညန္တိ. န ကိသ္မိဉ္စိ ပစ္စေကဋ္ဌာနေတိ ကိသ္မိဉ္စိ ဗီဇနဂ္ဂါဟာဒိကေ ဧကသ္မိမ္ပိ ဇေဋ္ဌကဋ္ဌာနေ န ဌပေတဗ္ဗောတိ အတ္ထော. ဩကာသကမ္မံ ကာရေန္တဿာတိ ‘‘ကရောတု အာယသ္မာ ဩကာသံ၊ အဟံ တံ ဝတ္တုကာမော’’တိ ဧဝံ ဩကာသံ ကာရေန္တဿ. နာလံ ဩကာသကမ္မံ ကာတုန္တိ ‘‘ကိံ တွံ ကရိဿသီ’’တိ ဩကာသော န ကာတဗ္ဗော. သဝစနီယံ နာဒါတဗ္ဗန္တိ ဝစနံ န အာဒါတဗ္ဗံ၊ ဝစနမ္ပိ န သောတဗ္ဗံ၊ ယတ္ထ ဂဟေတွာ ဂန္တုကာမော ဟောတိ၊ န တတ္ထ ဂန္တဗ္ဗန္တိ အတ္ထော.

တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော ဝိနယောတိ ယံ သော ဇာနာတိ၊ သော တဿ ဝိနယော နာမ ဟောတိ၊ သော န ပုစ္ဆိတဗ္ဗောတိ အတ္ထော. အနုယောဂေါ န ဒါတဗ္ဗောတိ ‘‘ဣဒံ ကပ္ပတီ’’တိ ပုစ္ဆန္တဿ ပုစ္ဆာယ ဩကာသော န ဒါတဗ္ဗော၊ ‘‘အညံ ပုစ္ဆာ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗော. ဣတိ သော နေဝ ပုစ္ဆိတဗ္ဗော နာဿ ပုစ္ဆာ သောတဗ္ဗာတိ အတ္ထော. ဝိနယော န သာကစ္ဆာတဗ္ဗောတိ ဝိနယပဉှော န သာကစ္ဆိတဗ္ဗော၊ ကပ္ပိယာကပ္ပိယကထာ န သံသန္ဒေတဗ္ဗာ.

ဣဒမပ္ပဟာယာတိ ဧတံ ဗြဟ္မစာရိပဋိညာတာဒိကံ လဒ္ဓိံ အဝိဇဟိတွာ. သုဒ္ဓံ ဗြဟ္မစာရိန္တိ ခီဏာသဝံ ဘိက္ခုံ. ‘‘ပါတဗျတံ အာပဇ္ဇတီ’’တိ ပါတဗျဘာဝံ ပဋိသေဝနံ အာပဇ္ဇတိ. ‘‘ဣဒမပ္ပဟာယာ’’တိ ဝစနတော ပန တံ ဗြဟ္မစာရိပဋိညာတံ ပဟာယ ခီဏာသဝံ ‘‘မုသာ မယာ ဘဏိတံ၊ ခမထ မေ’’တိ ခမာပေတွာ ‘‘နတ္ထိ ကာမေသု ဒေါသော’’တိ လဒ္ဓိံ ဝိဇဟိတွာ ဂတိဝိသောဓနံ ကရေယျ. အကုသလမူလာနီတိ အကုသလာနိ စေဝ မူလာနိ စ၊ အကုသလာနံ ဝါ မူလာနိ အကုသလမူလာနိ. ကုသလမူလေသုပိ ဧသေဝ နယော. ဒုဋ္ဌု စရိတာနိ ဝိရူပါနိ ဝါ စရိတာနိ ဒုစ္စရိတာနိ. သုဋ္ဌု စရိတာနိ သုန္ဒရာနိ ဝါ စရိတာနိ သုစရိတာနိ. ကာယေန ကရဏဘူတေန ကတံ ဒုစ္စရိတံ ကာယဒုစ္စရိတံ. ဧသ နယော သဗ္ဗတ္ထ. သေသံ တတ္ထ တတ္ထ ဝုတ္တနယတ္တာ ဥတ္တာနမေဝါတိ.

တိကဝါရဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

စတုက္ကဝါရဝဏ္ဏနာ

၃၂၄. စတုက္ကေသု သကဝါစာယ အာပဇ္ဇတိ ပရဝါစာယ ဝုဋ္ဌာတီတိ ဝစီဒွါရိကံ ပဒသောဓမ္မာဒိဘေဒံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတွာ တိဏဝတ္ထာရကသမထဋ္ဌာနံ ဂတော ပရဿ ကမ္မဝါစာယ ဝုဋ္ဌာတိ. ပရဝါစာယ အာပဇ္ဇတိ သကဝါစာယ ဝုဋ္ဌာတီတိ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ ပရဿ ကမ္မဝါစာယ အာပဇ္ဇတိ၊ ပုဂ္ဂလဿ သန္တိကေ ဒေသေန္တော သကဝါစာယ ဝုဋ္ဌာတိ. သကဝါစာယ အာပဇ္ဇတိ သကဝါစာယ ဝုဋ္ဌာတီတိ ဝစီဒွါရိကံ ပဒသောဓမ္မာဒိဘေဒံ အာပတ္တိံ သကဝါစာယ အာပဇ္ဇတိ၊ ဒေသေတွာ ဝုဋ္ဌဟန္တောပိ သကဝါစာယ ဝုဋ္ဌာတိ. ပရဝါစာယ အာပဇ္ဇတိ ပရဝါစာယ ဝုဋ္ဌာတီတိ ယာဝတတိယကံ သံဃာဒိသေသံ ပရဿ ကမ္မဝါစာယ အာပဇ္ဇတိ၊ ဝုဋ္ဌဟန္တောပိ ပရဿ ပရိဝါသကမ္မဝါစာဒီဟိ ဝုဋ္ဌာတိ. တတော ပရေသု ကာယဒွါရိကံ ကာယေန အာပဇ္ဇတိ၊ ဒေသေန္တော ဝါစာယ ဝုဋ္ဌာတိ. ဝစီဒွါရိကံ ဝါစာယ အာပဇ္ဇတိ၊ တိဏဝတ္ထာရကေ ကာယေန ဝုဋ္ဌာတိ. ကာယဒွါရိကံ ကာယေနအာပဇ္ဇတိ၊ တမေဝ တိဏဝတ္ထာရကေ ကာယေန ဝုဋ္ဌာတိ. ဝစီဒွါရိကံ ဝါစာယ အာပဇ္ဇတိ၊ တမေဝ ဒေသေန္တော ဝါစာယ ဝုဋ္ဌာတိ. သံဃိကမဉ္စဿ အတ္တနော ပစ္စတ္ထရဏေန အနတ္ထရတော ကာယသမ္ဖုသနေ လောမဂဏနာယ အာပဇ္ဇိတဗ္ဗာပတ္တိံ သဟဂါရသေယျာပတ္တိဉ္စ ပသုတ္တော အာပဇ္ဇတိ၊ ပဗုဇ္ဈိတွာ ပန အာပန္နဘာဝံ ဉတွာ ဒေသေန္တော ပဋိဗုဒ္ဓေါ ဝုဋ္ဌာတိ. ဇဂ္ဂန္တော အာပဇ္ဇိတွာ ပန တိဏဝတ္ထာရကသမထဋ္ဌာနေ သယန္တော ပဋိဗုဒ္ဓေါ အာပဇ္ဇတိ ပသုတ္တော ဝုဋ္ဌာတိ နာမ. ပစ္ဆိမပဒဒွယမ္ပိ ဝုတ္တာနုသာရေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

အစိတ္တကာပတ္တိံ အစိတ္တကော အာပဇ္ဇတိ နာမ. ပစ္ဆာ ဒေသေန္တော သစိတ္တကော ဝုဋ္ဌာတိ. သစိတ္တကာပတ္တိံ သစိတ္တကော အာပဇ္ဇတိ နာမ. တိဏဝတ္ထာရကဋ္ဌာနေ သယန္တော အစိတ္တကော ဝုဋ္ဌာတိ. သေသပဒဒွယမ္ပိ ဝုတ္တာနုသာရေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ယော သဘာဂံ အာပတ္တိံ ဒေသေတိ၊ အယံ ဒေသနာပစ္စယာ ဒုက္ကဋံ အာပဇ္ဇန္တော ပါစိတ္တိယာဒီသု အညတရံ ဒေသေတိ၊ တဉ္စ ဒေသေန္တော ဒုက္ကဋံ အာပဇ္ဇတိ. တံ ပန ဒုက္ကဋံ အာပဇ္ဇန္တော ပါစိတ္တိယာဒိတော ဝုဋ္ဌာတိ. ပါစိတ္တိယာဒိတော စ ဝုဋ္ဌဟန္တော တံ အာပဇ္ဇတိ. ဣတိ ဧကဿ ပုဂ္ဂလဿ ဧကမေဝ ပယောဂံ သန္ဓာယ ‘‘အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇန္တော ဒေသေတီ’’တိ ဣဒံ စတုက္ကံ ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

ကမ္မစတုက္ကေ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂါပတ္တိံ ကမ္မေန အာပဇ္ဇတိ၊ ဒေသေန္တော အကမ္မေန ဝုဋ္ဌာတိ. ဝိဿဋ္ဌိအာဒိကံ အကမ္မေန အာပဇ္ဇတိ၊ ပရိဝါသာဒိနာ ကမ္မေန ဝုဋ္ဌာတိ. သမနုဘာသနံ ကမ္မေနေဝ အာပဇ္ဇတိ၊ ကမ္မေန ဝုဋ္ဌာတိ. သေသံ အကမ္မေန အာပဇ္ဇတိ၊အကမ္မေနဝုဋ္ဌာတိ.

ပရိက္ခာရစတုက္ကေ ပဌမော သကပရိက္ခာရော၊ ဒုတိယော သံဃိကောဝ တတိယော စေတိယသန္တကော၊ စတုတ္ထော ဂိဟိပရိက္ခာရော. သစေ ပန သော ပတ္တစီဝရနဝကမ္မဘေသဇ္ဇာနံ အတ္ထာယ အာဟဋော ဟောတိ၊ အဝါပုရဏံ ဒါတုံ အန္တော ဌပါပေတုဉ္စ ဝဋ္ဋတိ.

သမ္မုခါစတုက္ကေ ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂါပတ္တိံ သံဃဿ သမ္မုခါ အာပဇ္ဇတိ၊ ဝုဋ္ဌာနကာလေ ပန သံဃေန ကိစ္စံ နတ္ထီတိ ပရမ္မုခါ ဝုဋ္ဌာတိ. ဝိဿဋ္ဌိအာဒိကံ ပရမ္မုခါ အာပဇ္ဇတိ၊ သံဃဿ သမ္မုခါ ဝုဋ္ဌာတိ. သမနုဘာသနံ သံဃဿ သမ္မုခါ ဧဝ အာပဇ္ဇတိ၊ သမ္မုခါ ဝုဋ္ဌာတိ. သေသံ သမ္ပဇာနမုသာဝါဒါဒိဘေဒံ ပရမ္မုခါဝ အာပဇ္ဇတိ၊ ပရမ္မုခါဝ ဝုဋ္ဌာတိ. အဇာနန္တစတုက္ကံ အစိတ္တကစတုက္ကသဒိသံ.

လိင်္ဂပါတုဘာဝေနာတိ သယိတဿေဝ ဘိက္ခုဿ ဝါ ဘိက္ခုနိယာ ဝါ လိင်္ဂပရိဝတ္တေ ဇာတေ သဟဂါရသေယျာပတ္တိ ဟောတိ ဣဒမေဝ တံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ. ဥဘိန္နမ္ပိ ပန အသာဓာရဏာပတ္တိ လိင်္ဂပါတုဘာဝေန ဝုဋ္ဌာတိ. သဟပဋိလာဘစတုက္ကေ ယဿ ဘိက္ခုနော လိင်္ဂံ ပရိဝတ္တတိ၊ သော သဟ လိင်္ဂပဋိလာဘေန ပဌမံ ဥပ္ပန္နဝသေန သေဋ္ဌဘာဝေန စ ပုရိမံ ပုရိသလိင်္ဂံ ဇဟတိ၊ ပစ္ဆိမေ ဣတ္ထိလိင်္ဂေ ပတိဋ္ဌာတိ၊ ပုရိသကုတ္တပုရိသာကာရာဒိဝသေန ပဝတ္တာ ကာယဝစီဝိညတ္တိယော ပဋိပ္ပဿမ္ဘန္တိ၊ ဘိက္ခူတိ ဝါ ပုရိသောတိ ဝါ ဧဝံ ပဝတ္တာ ပဏ္ဏတ္တိယော နိရုဇ္ဈန္တိ၊ ယာနိ ဘိက္ခုနီဟိ အသာဓာရဏာနိ ဆစတ္တာလီသ သိက္ခာပဒါနိ တေဟိ အနာပတ္တိယေဝ ဟောတိ. ဒုတိယစတုက္ကေ ပန ယဿာ ဘိက္ခုနိယာ လိင်္ဂံ ပရိဝတ္တတိ၊ သာ ပစ္ဆာသမုပ္ပတ္တိယာ ဝါ ဟီနဘာဝေန ဝါ ပစ္ဆိမန္တိ သင်္ချံ ဂတံ ဣတ္ထိလိင်္ဂံ ဇဟတိ၊ ဝုတ္တပ္ပကာရေန ပုရိမန္တိ သင်္ချံ ဂတေ ပုရိသလိင်္ဂေ ပတိဋ္ဌာတိ. ဝုတ္တဝိပရီတာ ဝိညတ္တိယော ပဋိပ္ပဿမ္ဘန္တိ၊ ဘိက္ခုနီတိ ဝါ ဣတ္ထီတိ ဝါ ဧဝံ ပဝတ္တာ ပဏ္ဏတ္တိယောပိ နိရုဇ္ဈန္တိ၊ ယာနိ ဘိက္ခူဟိ အသာဓာရဏာနိ သတံ တိံသဉ္စ သိက္ခာပဒါနိ၊ တေဟိ အနာပတ္တိယေဝ ဟောတိ.

စတ္တာရော သာမုက္ကံသာတိ စတ္တာရော မဟာပဒေသာ၊ တေ ဟိ ဘဂဝတာ အနုပ္ပန္နေ ဝတ္ထုမှိ သယံ ဥက္ကံသိတွာ ဥက္ခိပိတွာ ဌပိတတ္တာ ‘‘သာမုက္ကံသာ’’တိ ဝုစ္စန္တိ. ပရိဘောဂါတိ အဇ္ဈောဟရဏီယပရိဘောဂါ၊ ဥဒကံ ပန အကာလိကတ္တာ အပ္ပဋိဂ္ဂဟိတကံ ဝဋ္ဋတိ. ယာဝကာလိကာဒီနိ အပ္ပဋိဂ္ဂဟိတကာနိ အဇ္ဈောဟရိတုံ န ဝဋ္ဋန္တိ. စတ္တာရိ မဟာဝိကဋာနိ ကာလောဒိဿတ္တာ ယထာဝုတ္တေ ကာလေ ဝဋ္ဋန္တိ. ဥပါသကော သီလဝါတိ ပဉ္စ ဝါ ဒသ ဝါ သီလာနိ ဂေါပယမာနော.

အာဂန္တုကာဒိစတုက္ကေ သဆတ္တုပါဟနော သသီသံ ပါရုတော ဝိဟာရံ ပဝိသန္တော တတ္ထ ဝိစရန္တော စ အာဂန္တုကောဝ အာပဇ္ဇတိ၊ နော အာဝါသိကော. အာဝါသိကဝတ္တံ အကရောန္တော ပန အာဝါသိကော အာပဇ္ဇတိ၊ နော အာဂန္တုကော. သေသံ ကာယဝစီဒွါရိကံ အာပတ္တိံ ဥဘောပိ အာပဇ္ဇန္တိ၊ အသာဓာရဏံ အာပတ္တိံ နေဝ အာဂန္တုကော အာပဇ္ဇတိ၊ နော အာဝါသိကော. ဂမိယစတုက္ကေပိ ဂမိယဝတ္တံ အပူရေတွာ ဂစ္ဆန္တော ဂမိကော အာပဇ္ဇတိ၊ နော အာဝါသိကော. အာဝါသိကဝတ္တံ အကရောန္တော ပန အာဝါသိကော အာပဇ္ဇတိ၊ နော ဂမိကော. သေသံ ဥဘောပိ အာပဇ္ဇန္တိ၊ အသာဓာရဏံ ဥဘောပိ နာပဇ္ဇန္တိ. ဝတ္ထုနာနတ္တတာဒိစတုက္ကေ စတုန္နံ ပါရာဇိကာနံ အညမညံ ဝတ္ထုနာနတ္တတာဝ ဟောတိ၊နအာပတ္တိနာနတ္တတာ. သဗ္ဗာပိ ဟိ သာ ပါရာဇိကာပတ္တိယေဝ. သံဃာဒိသေသာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော. ဘိက္ခုဿ စ ဘိက္ခုနိယာ စ အညမညံ ကာယသံသဂ္ဂေ ဘိက္ခုဿ သံဃာဒိသေသော ဘိက္ခုနိယာ ပါရာဇိကန္တိ ဧဝံ အာပတ္တိနာနတ္တတာဝ ဟောတိ၊ န ဝတ္ထုနာနတ္တတာ၊ ဥဘိန္နမ္ပိ ဟိ ကာယသံသဂ္ဂေါဝ ဝတ္ထု. တထာ ‘‘လသုဏက္ခာဒနေ ဘိက္ခုနိယာ ပါစိတ္တိယံ၊ ဘိက္ခုဿ ဒုက္ကဋ’’န္တိ ဧဝမာဒိနာပေတ္ထ နယေန ယောဇနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. စတုန္နံ ပါရာဇိကာနံ တေရသဟိ သံဃာဒိသေသေဟိ သဒ္ဓိံ ဝတ္ထုနာနတ္တတာ စေဝ အာပတ္တိနာနတ္တတာ စ. ဧဝံ သံဃာဒိသေသာဒီနံ အနိယတာဒီဟိ. အာဒိတော ပဋ္ဌာယ စတ္တာရိ ပါရာဇိကာနိ ဧကတော အာပဇ္ဇန္တာနံ ဘိက္ခုဘိက္ခုနီနံ နေဝ ဝတ္ထုနာနတ္တတာ နော အာပတ္တိနာနတ္တတာ. ဝိသုံ အာပဇ္ဇန္တေသုပိ သေသာ သာဓာရဏာပတ္တိယော အာပဇ္ဇန္တေသုပိ ဧသေဝ နယော.

ဝတ္ထုသဘာဂါဒိစတုက္ကေ ဘိက္ခုဿ စ ဘိက္ခုနိယာ စ ကာယသံသဂ္ဂေ ဝတ္ထုသဘာဂတာ၊ နော အာပတ္တိသဘာဂတာ၊ စတူသု ပါရာဇိကေသု အာပတ္တိသဘာဂတာ၊ နော ဝတ္ထုသဘာဂတာ. ဧသ နယော သံဃာဒိသေသာဒီသု. ဘိက္ခုဿ စ ဘိက္ခုနိယာ စ စတူသု ပါရာဇိကေသု ဝတ္ထုသဘာဂတာ စေဝ အာပတ္တိသဘာဂတာ စ. ဧသ နယော သဗ္ဗာသု သာဓာရဏာပတ္တီသု. အသာဓာရဏာပတ္တိယံ နေဝ ဝတ္ထုသဘာဂတာ နော အာပတ္တိသဘာဂတာ. ယော ဟိ ပုရိမစတုက္ကေ ပဌမော ပဉှော၊ သော ဣဓ ဒုတိယော၊ ယော စ တတ္ထ ဒုတိယော၊ သော ဣဓ ပဌမော. တတိယစတုတ္ထေသု နာနာကရဏံ နတ္ထိ.

ဥပဇ္ဈာယစတုက္ကေ သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ ဥပဇ္ဈာယေန ကတ္တဗ္ဗဝတ္တဿ အကရဏေ အာပတ္တိံ ဥပဇ္ဈာယော အာပဇ္ဇတိ၊ နော သဒ္ဓိဝိဟာရိကော ဥပဇ္ဈာယဿ ကတ္တဗ္ဗဝတ္တံ အကရောန္တော သဒ္ဓိဝိဟာရိကော အာပဇ္ဇတိ၊ နော ဥပဇ္ဈာယော၊ သေသံ ဥဘောပိ အာပဇ္ဇန္တိ၊ အသာဓာရဏံ ဥဘောပိ နာပဇ္ဇန္တိ. အာစရိယစတုက္ကေပိ ဧသေဝ နယော.

အာဒိယန္တစတုက္ကေ ပါဒံ ဝါ အတိရေကပါဒံ ဝါ သဟတ္ထာ အာဒိယန္တော ဂရုကံ အာပဇ္ဇတိ၊ ဦနကပါဒံ ဂဏှာဟီတိ အာဏတ္တိယာ အညံ ပယောဇေန္တော လဟုကံ အာပဇ္ဇတိ. ဧတေန နယေန သေသပဒတ္တယံ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

အဘိဝါဒနာရဟစတုက္ကေ ဘိက္ခုနီနံ တာဝ ဘတ္တဂ္ဂေ နဝမဘိက္ခုနိတော ပဋ္ဌာယ ဥပဇ္ဈာယာပိ အဘိဝါဒနာရဟာ နော ပစ္စုဋ္ဌာနာရဟာ. အဝိသေသေန စ ဝိပ္ပကတဘောဇနဿ ဘိက္ခုဿ ယော ကောစိ ဝုဍ္ဎတရော. သဋ္ဌိဝဿဿာပိ ပါရိဝါသိကဿ သမီပဂတော တဒဟုပသမ္ပန္နောပိ ပစ္စုဋ္ဌာနာရဟော နော အဘိဝါဒနာရဟော. အပ္ပဋိက္ခိတ္တေသု ဌာနေသု ဝုဍ္ဎော နဝကဿ အဘိဝါဒနာရဟော စေဝ ပစ္စုဋ္ဌာနာရဟော စ. နဝကော ပန ဝုဍ္ဎဿ နေဝ အဘိဝါဒနာရဟော န ပစ္စုဋ္ဌာနာရဟော. အာသနာရဟစတုက္ကဿ ပဌမပဒံ ပုရိမစတုက္ကေ ဒုတိယပဒေန၊ ဒုတိယပဒဉ္စ ပဌမပဒေန အတ္ထတော သဒိသံ.

ကာလစတုက္ကေ ပဝါရေတွာ ဘုဉ္ဇန္တော ကာလေ အာပဇ္ဇတိ နော ဝိကာလေ၊ ဝိကာလဘောဇနာပတ္တိံ ဝိကာလေ အာပဇ္ဇတိ နော ကာလေ၊ သေသံ ကာလေ စေဝ အာပဇ္ဇတိ ဝိကာလေ စ၊ အသာဓာရဏံ နေဝ ကာလေ နော ဝိကာလေ. ပဋိဂ္ဂဟိတစတုက္ကေ ပုရေဘတ္တံ ပဋိဂ္ဂဟိတာမိသံ ကာလေ ကပ္ပတိ နော ဝိကာလေ. ပါနကံ ဝိကာလေ ကပ္ပတိ၊ ပုနဒိဝသမှိ နော ကာလေ. သတ္တာဟကာလိကံ ယာဝဇီဝိကံ ကာလေ စေဝ ကပ္ပတိ ဝိကာလေ စ. အတ္တနော အတ္တနော ကာလာတီတံ ယာဝကာလိကာဒိတ္တယံ အကပ္ပိယမံသံ ဥဂ္ဂဟိတကမပ္ပဋိဂ္ဂဟိတကဉ္စ နေဝ ကာလေ ကပ္ပတိ နော ဝိကာလေ.