၈. ပဌမဥပက္ခဋသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၅၂၇. တေန သမယေနာတိ ဥပက္ခဋသိက္ခာပဒံ. တတ္ထ အတ္ထာဝုသော မံ သော ဥပဋ္ဌာကောတိ အာဝုသော၊ ယံ တွံ ဘဏသိ၊ အတ္ထိ ဧဝရူပေါ သော မမ ဥပဋ္ဌာကောတိ အယမေတ္ထ အတ္ထော. အပိ မေယျ ဧဝံ ဟောတီတိ အပိ မေ အယျ ဧဝံ ဟောတိ၊ အပိ မယျာ ဧဝန္တိပိ ပါဌော.

၅၂၈-၉. ဘိက္ခုံ ပနေဝ ဥဒ္ဒိဿာတိ ဧတ္ထ ဥဒ္ဒိဿာတိ အပဒိဿ အာရဗ္ဘ. ယသ္မာ ပန ယံ ဥဒ္ဒိဿ ဥပက္ခဋံ ဟောတိ၊ တံ တဿတ္ထာယ ဥပက္ခဋံ နာမ ဟောတိ. တသ္မာဿ ပဒဘာဇနေ ‘‘ဘိက္ခုဿတ္ထာယာ’’တိ ဝုတ္တံ.

ဘိက္ခုံ အာရမ္မဏံ ကရိတွာတိ ဘိက္ခုံ ပစ္စယံ ကတွာ၊ ယဉှိ ဘိက္ခုံ ဥဒ္ဒိဿ ဥပက္ခဋံ၊ တံ နိယမေနေဝ ဘိက္ခုံ ပစ္စယံ ကတွာ ဥပက္ခဋံ ဟောတိ၊ တေန ဝုတ္တံ – ‘‘ဘိက္ခုံ အာရမ္မဏံ ကရိတွာ’’တိ. ပစ္စယောပိ ဟိ ‘‘လဘတိ မာရော အာရမ္မဏ’’န္တိအာဒီသု (သံ. နိ. ၄.၂၄၃) အာရမ္မဏန္တိ အာဂတော. ဣဒါနိ ‘‘ဥဒ္ဒိဿာ’’တိ ဧတ္ထ ယော ကတ္တာ၊ တဿ အာကာရဒဿနတ္ထံ ‘‘ဘိက္ခုံ အစ္ဆာဒေတုကာမော’’တိ ဝုတ္တံ. ဘိက္ခုံ အစ္ဆာဒေတုကာမေန ဟိ တေန တံ ဥဒ္ဒိဿ ဥပက္ခဋံ၊ န အညေန ကာရဏေန. ဣတိ သော အစ္ဆာဒေတုကာမော ဟောတိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘ဘိက္ခုံ အစ္ဆာဒေတုကာမော’’တိ.

အညာတကဿ ဂဟပတိဿ ဝါတိ အညာတကေန ဂဟပတိနာ ဝါတိ အတ္ထော. ကရဏတ္ထေ ဟိ ဣဒံ သာမိဝစနံ. ပဒဘာဇနေ ပန ဗျဉ္ဇနံ အဝိစာရေတွာ အတ္ထမတ္တမေဝ ဒဿေတုံ ‘‘အညာတကော နာမ။ပေ။ ဂဟပတိ နာမာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ.

စီဝရစေတာပန္နန္တိ စီဝရမူလံ၊ တံ ပန ယသ္မာ ဟိရညာဒီသု အညတရံ ဟောတိ၊ တသ္မာ ပဒဘာဇနေ ‘‘ဟိရညံ ဝါ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ဥပက္ခဋံ ဟောတီတိ သဇ္ဇိတံ ဟောတိ၊ သံဟရိတွာ ဌပိတံ၊ ယသ္မာ ပန ‘‘ဟိရညံ ဝါ’’တိအာဒိနာ ဝစနေနဿ ဥပက္ခဋဘာဝေါ ဒဿိတော ဟောတိ၊ တသ္မာ ‘‘ဥပက္ခဋံ နာမာ’’တိ ပဒံ ဥဒ္ဓရိတွာ ဝိသုံ ပဒဘာဇနံ န ဝုတ္တံ. ဣမိနာတိ ဥပက္ခဋံ သန္ဓာယာဟ၊ တေနေဝဿ ပဒဘာဇနေ ‘‘ပစ္စုပဋ္ဌိတေနာ’’တိ ဝုတ္တံ. ယဉှိ ဥပက္ခဋံ သံဟရိတွာ ဌပိတံ၊ တံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ ဟောတီတိ. အစ္ဆာဒေဿာမီတိ ဝေါဟာရဝစနမေတံ ‘‘ဣတ္ထန္နာမဿ ဘိက္ခုနော ဒဿာမီ’’တိ အယံ ပနေတ္ထ အတ္ထော. တေနေဝဿ ပဒဘာဇနေပိ ‘‘ဒဿာမီ’’တိ ဝုတ္တံ.

တတြ စေ သော ဘိက္ခူတိ ယတြ သော ဂဟပတိ ဝါ ဂဟပတာနီ ဝါ တတြ သော ဘိက္ခု ပုဗ္ဗေ အပ္ပဝါရိတော ဥပသင်္ကမိတွာ စီဝရေ ဝိကပ္ပံ အာပဇ္ဇေယျ စေတိ အယမေတ္ထ ပဒသမ္ဗန္ဓော. တတ္ထ ဥပသင်္ကမိတွာတိ ဣမဿ ဂန္တွာတိ ဣမိနာဝ အတ္ထေ သိဒ္ဓေ ပစုရဝေါဟာရဝသေန ‘‘ဃရ’’န္တိ ဝုတ္တံ. ယတြ ပန သော ဒါယကော တတြ ဂန္တွာတိ အယမေဝေတ္ထ အတ္ထော၊ တသ္မာ ပုနပိ ဝုတ္တံ ‘‘ယတ္ထ ကတ္ထစိ ဥပသင်္ကမိတွာ’’တိ. ဝိကပ္ပံ အာပဇ္ဇေယျာတိ ဝိသိဋ္ဌကပ္ပံ အဓိကဝိဓာနံ အာပဇ္ဇေယျ၊ ပဒဘာဇနေ ပန ယေနာကာရေန ဝိကပ္ပံ အာပန္နော ဟောတိ တမေဝ ဒဿေတုံ ‘‘အာယတံ ဝါ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. သာဓူတိ အာယာစနေ နိပါတော. ဝတာတိ ပရိဝိတက္ကေ. မန္တိ အတ္တာနံ နိဒ္ဒိသတိ. အာယသ္မာတိ ပရံ အာလပတိ အာမန္တေတိ. ယသ္မာ ပနိဒံ သဗ္ဗံ ဗျဉ္ဇနမတ္တမေဝ၊ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ၊ တသ္မာဿ ပဒဘာဇနေ အတ္ထော န ဝုတ္တော. ကလျာဏကမျတံ ဥပါဒါယာတိ သုန္ဒရကာမတံ ဝိသိဋ္ဌကာမတံ စိတ္တေန ဂဟေတွာ၊ တဿ ‘‘အာပဇ္ဇေယျ စေ’’တိ ဣမိနာ သမ္ဗန္ဓော. ယသ္မာ ပန ယော ကလျာဏကမျတံ ဥပါဒါယ အာပဇ္ဇတိ၊ သော သာဓတ္ထိကော မဟဂ္ဃတ္ထိကော ဟောတိ၊ တသ္မာဿ ပဒဘာဇနေ ဗျဉ္ဇနံ ပဟာယ အဓိပ္ပေတတ္ထမေဝ ဒဿေတုံ တဒေဝ ဝစနံ ဝုတ္တံ. ယသ္မာ ပန န ဣမဿ အာပဇ္ဇနမတ္တေနေဝ အာပတ္တိ သီသံ ဧတိ၊ တသ္မာ ‘‘တဿ ဝစနေနာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ.

၅၃၁. အနာပတ္တိ ဉာတကာနန္တိအာဒီသု ဉာတကာနံ စီဝရေ ဝိကပ္ပံ အာပဇ္ဇန္တဿ အနာပတ္တီတိ ဧဝမတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော. မဟဂ္ဃံ စေတာပေတုကာမဿ အပ္ပဂ္ဃံ စေတာပေတီတိ ဂဟပတိဿ ဝီသတိအဂ္ဃနကံ စီဝရံ စေတာပေတုကာမဿ ‘‘အလံ မယှံ ဧတေန၊ ဒသဂ္ဃနကံ ဝါ အဋ္ဌဂ္ဃနကံ ဝါ ဒေဟီ’’တိ ဝဒတိ အနာပတ္တိ. အပ္ပဂ္ဃန္တိ ဣဒဉ္စ အတိရေကနိဝါရဏတ္ထမေဝ ဝုတ္တံ၊ သမကေပိ ပန အနာပတ္တိ၊ တဉ္စ ခေါ အဂ္ဃဝသေနေဝ န ပမာဏဝသေန၊ အဂ္ဃဝဍ္ဎနကဉှိ ဣဒံ သိက္ခာပဒံ. တသ္မာ ယော ဝီသတိအဂ္ဃနကံ အန္တရဝါသကံ စေတာပေတုကာမော၊ ‘‘တံ ဧတ္တကမေဝ မေ အဂ္ဃနကံ စီဝရံ ဒေဟီ’’တိ ဝတ္တုမ္ပိ ဝဋ္ဋတိ. သေသံ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ.

သမုဋ္ဌာနာဒီနိပိ တတုတ္တရိသိက္ခာပဒသဒိသာနေဝါတိ.

ပဌမဥပက္ခဋသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.