၆. အညာတကဝိညတ္တိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၅၁၅. တေန သမယေနာတိ အညာတကဝိညတ္တိသိက္ခာပဒံ. တတ္ထ ဥပနန္ဒော သကျပုတ္တောတိ အသီတိသဟဿမတ္တာနံ သကျကုလာ ပဗ္ဗဇိတာနံ ဘိက္ခူနံ ပတိကိဋ္ဌော လောလဇာတိကော. ပဋ္ဋောတိ ဆေကော သမတ္ထော ပဋိဗလော သရသမ္ပန္နော ကဏ္ဌမာဓုရိယေန သမန္နာဂတော. ကိသ္မိံ ဝိယာတိ ကိံသု ဝိယ ကိလေသော ဝိယ၊ ဟိရောတ္တပ္ပဝသေန ကမ္ပနံ ဝိယ သင်္ကမ္ပနံ ဝိယ ဟောတီတိ အတ္ထော.

အဒ္ဓါနမဂ္ဂန္တိ အဒ္ဓါနသင်္ခါတံ ဒီဃမဂ္ဂံ၊ န နဂရဝီထိမဂ္ဂန္တိ အတ္ထော. တေ ဘိက္ခူ အစ္ဆိန္ဒိံသူတိ မုသိံသု၊ ပတ္တစီဝရာနိ နေသံ ဟရိံသူတိ အတ္ထော. အနုယုဉ္ဇာဟီတိ ဘိက္ခုဘာဝဇာနနတ္ထာယ ပုစ္ဆ. အနုယုဉ္ဇိယမာနာတိ ပဗ္ဗဇ္ဇာဥပသမ္ပဒါပတ္တစီဝရာဓိဋ္ဌာနာဒီနိ ပုစ္ဆိယမာနာ. ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုန္တိ ဘိက္ခုဘာဝံ ဇာနာပေတွာ ယော ‘‘သာကေတာ သာဝတ္ထိံ အဒ္ဓါနမဂ္ဂပ္ပဋိပန္နာ’’တိအာဒိနာ နယေန ဝုတ္တော၊ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ.

၅၁၇. အညာတကံ ဂဟပတိံ ဝါတိအာဒီသု ယံ ပရတော ‘‘တိဏေန ဝါ ပဏ္ဏေန ဝါ ပဋိစ္ဆာဒေတွာ’’တိ ဝုတ္တံ၊ တံ အာဒိံ ကတွာ ဧဝံ အနုပုဗ္ဗကထာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. သစေ စောရေ ပဿိတွာ ဒဟရာ ပတ္တစီဝရာနိ ဂဟေတွာ ပလာတာ၊ စောရာ ထေရာနံ နိဝါသနပါရုပနမတ္တံယေဝ ဟရိတွာ ဂစ္ဆန္တိ၊ ထေရေဟိ နေဝ တာဝ စီဝရံ ဝိညာပေတဗ္ဗံ၊ န သာခါပလာသံ ဘဉ္ဇိတဗ္ဗံ. အထ ဒဟရာ သဗ္ဗံ ဘဏ္ဍကံ ဆဍ္ဍေတွာ ပလာတာ၊ စောရာ ထေရာနံ နိဝါသနပါရုပနံ တဉ္စ ဘဏ္ဍကံ ဂဟေတွာ ဂစ္ဆန္တိ၊ ဒဟရေဟိ အာဂန္တွာ အတ္တနော နိဝါသနပါရုပနာနိ န တာဝ ထေရာနံ ဒါတဗ္ဗာနိ၊ န ဟိ အနစ္ဆိန္နစီဝရာ အတ္တနော အတ္ထာယ သာခါပလာသံ ဘဉ္ဇိတုံ လဘန္တိ၊ အစ္ဆိန္နစီဝရာနံ ပန အတ္ထာယ လဘန္တိ၊ အစ္ဆိန္နစီဝရာဝ အတ္တနောပိ ပရေသမ္ပိ အတ္ထာယ လဘန္တိ. တသ္မာ ထေရေဟိ ဝါ သာခါပလာသံ ဘဉ္ဇိတွာ ဝါကာဒီဟိ ဂန္ထေတွာ ဒဟရာနံ ဒါတဗ္ဗံ၊ ဒဟရေဟိ ဝါ ထေရာနံ အတ္ထာယ ဘဉ္ဇိတွာ ဂန္ထေတွာ တေသံ ဟတ္ထေ ဒတွာ ဝါ အဒတွာ ဝါ အတ္တနာ နိဝါသေတွာ အတ္တနော နိဝါသနပါရုပနာနိ ထေရာနံ ဒါတဗ္ဗာနိ၊ နေဝ ဘူတဂါမပါတဗျတာယ ပါစိတ္တိယံ ဟောတိ၊ န တေသံ ဓာရဏေ ဒုက္ကဋံ.

သစေ အန္တရာမဂ္ဂေ ရဇကတ္ထရဏံ ဝါ ဟောတိ၊ အညေ ဝါ တာဒိသေ မနုဿေ ပဿန္တိ၊ စီဝရံ ဝိညာပေတဗ္ဗံ. ယာနိ စ နေသံ တေ ဝါ ဝိညတ္တမနုဿာ အညေ ဝါ သာခါပလာသနိဝါသနေ ဘိက္ခူ ဒိသွာ ဥဿာဟဇာတာ ဝတ္ထာနိ ဒေန္တိ၊ တာနိ သဒသာနိ ဝါ ဟောန္တု အဒသာနိ ဝါ နီလာဒိနာနာဝဏ္ဏာနိ ဝါ ကပ္ပိယာနိပိ အကပ္ပိယာနိပိ သဗ္ဗာနိ အစ္ဆိန္နစီဝရဋ္ဌာနေ ဌိတတ္တာ တေသံ နိဝါသေတုဉ္စ ပါရုပိတုဉ္စ ဝဋ္ဋန္တိ. ဝုတ္တမ္ပိဟေတံ ပရိဝါရေ –

‘‘အကပ္ပကတံ နာပိ ရဇနာယ ရတ္တံ၊

တေန နိဝတ္ထော ယေန ကာမံ ဝဇေယျ၊

န စဿ ဟောတိ အာပတ္တိ၊

သော စ ဓမ္မော သုဂတေန ဒေသိတော၊

ပဉှာ မေသာ ကုသလေဟိ စိန္တိတာ’’တိ. (ပရိ. ၄၈၁)၊

အယဉှိ ပဉှော အစ္ဆိန္နစီဝရကံ ဘိက္ခုံ သန္ဓာယ ဝုတ္တော. အထ ပန တိတ္ထိယေဟိ သဟဂစ္ဆန္တိ၊ တေ စ နေသံ ကုသစီရဝါကစီရဖလကစီရာနိ ဒေန္တိ၊ တာနိပိ လဒ္ဓိံ အဂ္ဂဟေတွာ နိဝါသေတုံ ဝဋ္ဋန္တိ၊ နိဝါသေတွာပိ လဒ္ဓိ န ဂဟေတဗ္ဗာ.

ဣဒါနိ ‘‘ယံ အာဝါသံ ပဌမံ ဥပဂစ္ဆတိ၊ သစေ တတ္ထ ဟောတိ သံဃဿ ဝိဟာရစီဝရံ ဝါ’’တိအာဒီသု ဝိဟာရစီဝရံ နာမ မနုဿာ အာဝါသံ ကာရေတွာ ‘‘စတ္တာရောပိ ပစ္စယာ အမှာကံယေဝ သန္တကာ ပရိဘောဂံ ဂစ္ဆန္တူ’’တိ တိစီဝရံ သဇ္ဇေတွာ အတ္တနာ ကာရာပိတေ အာဝါသေ ဌပေန္တိ၊ ဧတံ ဝိဟာရစီဝရံ နာမ. ဥတ္တရတ္ထရဏန္တိ မဉ္စကဿ ဥပရိ အတ္ထရဏကံ ဝုစ္စတိ. ဘုမတ္ထရဏန္တိ ပရိကမ္မကတာယ ဘူမိယာ ရက္ခဏတ္ထံ စိမိလိကာဟိ ကတအတ္ထရဏံ တဿ ဥပရိ တဋ္ဋိကံ ပတ္ထရိတွာ စင်္ကမန္တိ. ဘိသိစ္ဆဝီတိ မဉ္စဘိသိယာ ဝါ ပီဌဘိသိယာ ဝါ ဆဝိ၊ သစေ ပူရိတာ ဟောတိ ဝိဓုနိတွာပိ ဂဟေတုံ ဝဋ္ဋတိ. ဧဝမေတေသု ဝိဟာရစီဝရာဒီသု ယံ တတ္ထ အာဝါသေ ဟောတိ၊ တံ အနာပုစ္ဆာပိ ဂဟေတွာ နိဝါသေတုံ ဝါ ပါရုပိတုံ ဝါ အစ္ဆိန္နစီဝရကာနံ ဘိက္ခူနံ လဗ္ဘတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. တဉ္စ ခေါ လဘိတွာ ဩဒဟိဿာမိ ပုန ဌပေဿာမီတိ အဓိပ္ပါယေန န မူလစ္ဆေဇ္ဇာယ. လဘိတွာ စ ပန ဉာတိတော ဝါ ဥပဋ္ဌာကတော ဝါ အညတော ဝါ ကုတောစိ ပါကတိကမေဝ ကာတဗ္ဗံ. ဝိဒေသဂတေန ဧကသ္မိံ သံဃိကေ အာဝါသေ သံဃိကပရိဘောဂေန ပရိဘုဉ္ဇနတ္ထာယ ဌပေတဗ္ဗံ. သစဿ ပရိဘောဂေနေဝ တံ ဇီရတိ ဝါ နဿတိ ဝါ ဂီဝါ န ဟောတိ. သစေ ပန ဧတေသံ ဝုတ္တပ္ပကာရာနံ ဂိဟိဝတ္ထာဒီနံ ဘိသိစ္ဆဝိပရိယန္တာနံ ကိဉ္စိ န လဗ္ဘတိ၊ တေန တိဏေန ဝါ ပဏ္ဏေန ဝါ ပဋိစ္ဆာဒေတွာ အာဂန္တဗ္ဗန္တိ.

၅၁၉. ယေဟိ ကေဟိစိ ဝါ အစ္ဆိန္နန္တိ ဧတ္ထ ယမ္ပိ အစ္ဆိန္နစီဝရာ အာစရိယုပဇ္ဈာယာ အညေ ‘‘အာဟရထ၊ အာဝုသော၊ စီဝရ’’န္တိ ယာစိတွာ ဝါ ဝိဿာသေန ဝါ ဂဏှန္တိ၊ တမ္ပိ သင်္ဂဟံ ဂစ္ဆတီတိ ဝတ္တုံ ယုဇ္ဇတိ.

ပရိဘောဂဇိဏ္ဏံ ဝါတိ ဧတ္ထ စ အစ္ဆိန္နစီဝရာနံ အာစရိယုပဇ္ဈာယာဒီနံ အတ္တနာ တိဏပဏ္ဏေဟိ ပဋိစ္ဆာဒေတွာ ဒိန္နစီဝရမ္ပိ သင်္ဂဟံ ဂစ္ဆတီတိ ဝတ္တုံ ယုဇ္ဇတိ. ဧဝဉှိ တေ အစ္ဆိန္နစီဝရဋ္ဌာနေ နဋ္ဌစီဝရဋ္ဌာနေ စ ဌိတာ ဘဝိဿန္တိ၊ တေန နေသံ ဝိညတ္တိယံ အကပ္ပိယစီဝရပရိဘောဂေ စ အနာပတ္တိ အနုရူပါ ဘဝိဿတိ.

၅၂၁. ဉာတကာနံ ပဝါရိတာနန္တိ ဧတ္ထ ‘‘ဧတေသံ သန္တကံ ဒေထာ’’တိ ဝိညာပေန္တဿ ယာစန္တဿ အနာပတ္တီတိ ဧဝမတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော. န ဟိ ဉာတကပဝါရိတာနံ အာပတ္တိ ဝါ အနာပတ္တိ ဝါ ဟောတိ. အတ္တနော ဓနေနာတိ ဧတ္ထာပိ အတ္တနော ကပ္ပိယဘဏ္ဍေန ကပ္ပိယဝေါဟာရေနေဝ စီဝရံ ဝိညာပေန္တဿ စေတာပေန္တဿ ပရိဝတ္တာပေန္တဿ အနာပတ္တီတိ ဧဝမတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော. ပဝါရိတာနန္တိ ဧတ္ထ စ သံဃဝသေန ပဝါရိတေသု ပမာဏမေဝ ဝဋ္ဋတိ. ပုဂ္ဂလိကပဝါရဏာယ ယံ ယံ ပဝါရေတိ၊ တံ တံယေဝ ဝိညာပေတဗ္ဗံ. ယော စတူဟိ ပစ္စယေဟိ ပဝါရေတွာ သယမေဝ သလ္လက္ခေတွာ ကာလာနုကာလံ စီဝရာနိ ဒိဝသေ ဒိဝသေ ယာဂုဘတ္တာဒီနီတိ ဧဝံ ယေန ယေနတ္ထော တံ တံ ဒေတိ၊ တဿ ဝိညာပနကိစ္စံ နတ္ထိ. ယော ပန ပဝါရေတွာ ဗာလတာယ ဝါ သတိသမ္မောသေန ဝါ န ဒေတိ၊ သော ဝိညာပေတဗ္ဗော. ယော ‘‘မယှံ ဂေဟံ ပဝါရေမီ’’တိ ဝဒတိ၊ တဿ ဂေဟံ ဂန္တွာ ယထာသုခံ နိသီဒိတဗ္ဗံ နိပဇ္ဇိတဗ္ဗံ၊ န ကိဉ္စိ ဂဟေတဗ္ဗံ. ယော ပန ‘‘ယံ မယှံ ဂေဟေ အတ္ထိ၊ တံ ပဝါရေမီ’’တိ ဝဒတိ. ယံ တတ္ထ ကပ္ပိယံ၊ တံ ဝိညာပေတဗ္ဗံ၊ ဂေဟေ ပန နိသီဒိတုံ ဝါ နိပဇ္ဇိတုံ ဝါ န လဗ္ဘတီတိ ကုရုန္ဒိယံ ဝုတ္တံ.

အညဿတ္ထာယာတိ ဧတ္ထ အတ္တနော ဉာတကပဝါရိတေ န ကေဝလံ အတ္တနော အတ္ထာယ၊ အထ ခေါ အညဿတ္ထာယ ဝိညာပေန္တဿ အနာပတ္တီတိ အယမေကော အတ္ထော. အယံ ပန ဒုတိယော အညဿာတိ ယေ အညဿ ဉာတကပဝါရိတာ၊ တေ တဿေဝ ‘‘အညဿာ’’တိ လဒ္ဓဝေါဟာရဿ ဗုဒ္ဓရက္ခိတဿ ဝါ ဓမ္မရက္ခိတဿ ဝါ အတ္ထာယ ဝိညာပေန္တဿ အနာပတ္တီတိ. သေသံ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ.

သမုဋ္ဌာနာဒီသု ဣဒမ္ပိ ဆသမုဋ္ဌာနံ၊ ကိရိယံ၊ နောသညာဝိမောက္ခံ၊ အစိတ္တကံ၊ ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇံ၊ ကာယကမ္မဝစီကမ္မံ၊ တိစိတ္တံ၊ တိဝေဒနန္တိ.

အညာတကဝိညတ္တိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.