သိက္ခာပစ္စက္ခာနဝိဘင်္ဂဝဏ္ဏနာ

သိက္ခံ အပ္ပစ္စက္ခာယ ဒုဗ္ဗလျံ အနာဝိကတွာတိ သိက္ခဉ္စ အပ္ပဋိက္ခိပိတွာ ဒုဗ္ဗလဘာဝဉ္စ အပ္ပကာသေတွာ. ယသ္မာ စ ဒုဗ္ဗလျေ အာဝိကတေပိ သိက္ခာ အပ္ပစ္စက္ခာတာဝ ဟောတိ၊ သိက္ခာယ ပန ပစ္စက္ခာတာယ ဒုဗ္ဗလျံ အာဝိကတမေဝ ဟောတိ. တသ္မာ ‘‘ဒုဗ္ဗလျံ အနာဝိကတွာ’’တိ ဣမိနာ ပဒေန န ကောစိ ဝိသေသတ္ထော လဗ္ဘတိ. ယထာ ပန ‘‘ဒိရတ္တတိရတ္တံ သဟသေယျံ ကပ္ပေယျာ’’တိ ဝုတ္တေ ဒိရတ္တဝစနေန န ကောစိ ဝိသေသတ္ထော လဗ္ဘတိ၊ ကေဝလံ လောကဝေါဟာရဝသေန ဗျဉ္ဇနသိလိဋ္ဌတာယ မုခါရူဠှတာယ ဧတံ ဝုတ္တံ. ဧဝမိဒမ္ပိ ဝေါဟာရဝသေန ဗျဉ္ဇနသိလိဋ္ဌတာယ မုခါရူဠှတာယ ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

ယသ္မာ ဝါ ဘဂဝါ သာတ္ထံ သဗျဉ္ဇနံ ဓမ္မံ ဒေသေတိ၊ တသ္မာ ‘‘သိက္ခံ အပ္ပစ္စက္ခာယာ’’တိ ဣမိနာ အတ္ထံ သမ္ပာဒေတွာ ‘‘ဒုဗ္ဗလျံ အနာဝိကတွာ’’တိ ဣမိနာ ဗျဉ္ဇနံ သမ္ပာဒေတိ. ပရိဝါရကပဒဝိရဟိတဉှိ ဧကမေဝ အတ္ထပဒံ ဝုစ္စမာနံ ပရိဝါရဝိရဟိတော ရာဇာ ဝိယ၊ ဝတ္ထာလင်္ကာရဝိရဟိတော ဝိယ စ ပုရိသော န သောဘတိ၊ ပရိဝါရကေန ပန အတ္ထာနုလောမေန သဟာယပဒေန သဒ္ဓိံ တံ သောဘတီတိ.

ယသ္မာ ဝါ သိက္ခာပစ္စက္ခာနဿ ဧကစ္စံ ဒုဗ္ဗလျာဝိကမ္မံ အတ္ထော ဟောတိ၊ တသ္မာ တံ သန္ဓာယ ‘‘သိက္ခံ အပ္ပစ္စက္ခာယာ’’တိပဒဿ အတ္ထံ ဝိဝရန္တော ‘‘ဒုဗ္ဗလျံ အနာဝိကတွာ’’တိ အာဟ.

တတ္ထ သိယာ ယသ္မာ န သဗ္ဗံ ဒုဗ္ဗလျာဝိကမ္မံ သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ၊ တသ္မာ ‘‘ဒုဗ္ဗလျံ အနာဝိကတွာ’’တိ ပဌမံ ဝတွာ တဿ အတ္ထနိယမနတ္ထံ ‘‘သိက္ခံ အပ္ပစ္စက္ခာယာ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗန္တိ၊ တဉ္စ န၊ ကသ္မာ? အတ္ထာနုက္ကမာဘာဝတော. ‘‘သိက္ခာသာဇီဝသမာပန္နော’’တိ ဟိ ဝုတ္တတ္တာ ယံ သိက္ခံ သမာပန္နော၊ တံ အပ္ပစ္စက္ခာယာတိ ဝုစ္စမာနော အနုက္ကမေနေဝ အတ္ထော ဝုတ္တော ဟောတိ၊ န အညထာ. တသ္မာ ဣဒမေဝ ပဌမံ ဝုတ္တန္တိ.

အပိစ အနုပဋိပါဋိယာပိ ဧတ္ထ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. ကထံ? ‘‘သိက္ခာသာဇီဝသမာပန္နော’’တိ ဧတ္ထ ယံ သိက္ခံ သမာပန္နော တံ အပ္ပစ္စက္ခာယ ယဉ္စ သာဇီဝံ သမာပန္နော တတ္ထ ဒုဗ္ဗလျံ အနာဝိကတွာတိ.

ဣဒါနိ သိက္ခာပစ္စက္ခာနဒုဗ္ဗလျာဝိကမ္မာနံ ဝိသေသာဝိသေသံ သိက္ခာပစ္စက္ခာနလက္ခဏဉ္စ ဒဿေန္တော ‘‘အတ္ထိ ဘိက္ခဝေ’’တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ အတ္ထိ ဘိက္ခဝေတိအာဒီနိ ဒွေ မာတိကာပဒါနိ၊ တာနိ ဝိဘဇန္တော ‘‘ကထဉ္စ ဘိက္ခဝေ’’တိအာဒိမာဟ. တတြာယံ အနုတ္တာနပဒဝဏ္ဏနာ – ကထန္တိ ကေန အာကာရေန. ဒုဗ္ဗလျာဝိကမ္မဉ္စာတိ ဒုဗ္ဗလျဿ အာဝိကမ္မဉ္စ. ဣဓာတိ ဣမသ္မိံ သာသနေ. ဥက္ကဏ္ဌိတောတိ အနဘိရတိယာ ဣမသ္မိံ သာသနေ ကိစ္ဆဇီဝိကပ္ပတ္တော. အထ ဝါ အဇ္ဇ ယာမိ၊ သွေ ယာမိ၊ ဣတော ယာမိ၊ ဧတ္ထ ယာမီတိ ဥဒ္ဓံ ကဏ္ဌံ ကတွာ ဝိဟရမာနော၊ ဝိက္ခိတ္တော အနေကဂ္ဂေါတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. အနဘိရတောတိ သာသနေ အဘိရတိဝိရဟိတော.

သာမညာ စဝိတုကာမောတိ သမဏဘာဝတော အပဂန္တုကာမော. ဘိက္ခုဘာဝန္တိ ဘိက္ခုဘာဝေန. ကရဏတ္ထေ ဥပယောဂဝစနံ. ‘‘ကဏ္ဌေ အာသတ္တေန အဋ္ဋီယေယျာ’’တိအာဒီသု (ပါရာ. ၁၆၂) ပန ယထာလက္ခဏံ ကရဏဝစနေနေဝ ဝုတ္တံ. အဋ္ဋီယမာနောတိ အဋ္ဋံ ပီဠိတံ ဒုက္ခိတံ ဝိယ အတ္တာနံ အာစရမာနော၊ တေန ဝါ ဘိက္ခုဘာဝေန အဋ္ဋော ကရိယမာနော ပီဠိယမာနောတိ အတ္ထော. ဟရာယမာနောတိ လဇ္ဇမာနော. ဇိဂုစ္ဆမာနောတိ အသုစိံ ဝိယ တံ ဇိဂုစ္ဆန္တော. ဂိဟိဘာဝံ ပတ္ထယမာနောတိအာဒီနိ ဥတ္တာနတ္ထာနိယေဝ. ယံနူနာဟံ ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခေယျန္တိ ဧတ္ထ ယံနူနာတိ ပရိဝိတက္ကဒဿနေ နိပါတော. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ‘‘သစာဟံ ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခေယျံ၊ သာဓု ဝတ မေ သိယာ’’တိ. ဝဒတိ ဝိညာပေတီတိ ဣမမတ္ထံ ဧတေဟိ ဝါ အညေဟိ ဝါ ဗျဉ္ဇနေဟိ ဝစီဘေဒံ ကတွာ ဝဒတိ စေဝ၊ ယဿ စ ဝဒတိ၊ တံ ဝိညာပေတိ ဇာနာပေတိ. ဧဝမ္ပီတိ ဥပရိမတ္ထသမ္ပိဏ္ဍနတ္တော ပိကာရော. ဧဝမ္ပိ ဒုဗ္ဗလျာဝိကမ္မဉ္စေဝ ဟောတိ သိက္ခာ စ အပ္ပစ္စက္ခာတာ၊ အညထာပိ.

ဣဒါနိ တံ အညထာပိ ဒုဗ္ဗလျာဝိကမ္မံ သိက္ခာယ စ အပ္ပစ္စက္ခာနံ ဒဿေန္တော ‘‘အထ ဝါ ပနာ’’တိအာဒိမာဟ. တံ သဗ္ဗံ အတ္ထတော ဥတ္တာနမေဝ. ပဒတော ပနေတ္ထ အာဒိတော ပဋ္ဌာယ ‘‘ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခေယျံ၊ ဓမ္မံ၊ သံဃံ၊ သိက္ခံ၊ ဝိနယံ၊ ပါတိမောက္ခံ၊ ဥဒ္ဒေသံ၊ ဥပဇ္ဈာယံ၊ အာစရိယံ၊ သဒ္ဓိဝိဟာရိကံ၊ အန္တေဝါသိကံ၊ သမာနုပဇ္ဈာယကံ၊ သမာနာစရိယကံ၊ သဗြဟ္မစာရိံ ပစ္စက္ခေယျ’’န္တိ ဣမာနိ စုဒ္ဒသ ပဒါနိ ပစ္စက္ခာနာကာရေန ဝုတ္တာနိ.

ဂိဟီ အဿန္တိအာဒီနိ ‘‘ဂိဟီ၊ ဥပါသကော၊ အာရာမိကော၊ သာမဏေရော၊ တိတ္ထိယော၊ တိတ္ထိယသာဝကော၊ အဿမဏော၊ အသကျပုတ္တိယော အဿ’’န္တိ ဣမာနိ အဋ္ဌ ပဒါနိ ‘‘အဿ’’န္တိ ဣမိနာ ဘာဝဝိကပ္ပါကာရေန ဝုတ္တာနိ. ဧဝံ ‘‘ယံနူနာဟ’’န္တိ ဣမိနာ ပဋိသံယုတ္တာနိ ဒွါဝီသတိ ပဒါနိ.

၄၆. ယထာ စ ဧတာနိ၊ ဧဝံ ‘‘ယဒိ ပနာဟံ၊ အပါဟံ၊ ဟန္ဒာဟံ၊ ဟောတိ မေ’’တိ ဣမေသု ဧကမေကေန ပဋိသံယုတ္တာနိ ဒွါဝီသတီတိ သဗ္ဗာနေဝ သတဉ္စ ဒသ စ ပဒါနိ ဟောန္တိ.

၄၇. တတော ပရံ သရိတဗ္ဗဝတ္ထုဒဿနနယေန ပဝတ္တာနိ ‘‘မာတရံ သရာမီ’’တိအာဒီနိ သတ္တရသ ပဒါနိ. တတ္ထ ခေတ္တန္တိ သာလိခေတ္တာဒိံ. ဝတ္ထုန္တိ တိဏပဏ္ဏသာကဖလာဖလသမုဋ္ဌာနဋ္ဌာနံ. သိပ္ပန္တိ ကုမ္ဘကာရပေသကာရသိပ္ပါဒိကံ.

၄၈. တတော ပရံ သကိဉ္စနသပလိဗောဓဘာဝဒဿနဝသေန ပဝတ္တာနိ ‘‘မာတာ မေ အတ္ထိ၊ သာ မယာ ပေါသေတဗ္ဗာ’’တိအာဒီနိ နဝ ပဒါနိ.

၄၉. တတော ပရံ သနိဿယသပ္ပတိဋ္ဌဘာဝဒဿနဝသေန ပဝတ္တာနိ ‘‘မာတာ မေ အတ္ထိ၊ သာ မံ ပေါသေဿတီ’’တိအာဒီနိ သောဠသ ပဒါနိ.

၅၀. တတော ပရံ ဧကဘတ္တဧကသေယျဗြဟ္မစရိယာနံ ဒုက္ကရဘာဝဒဿနဝသေန ပဝတ္တာနိ ‘‘ဒုက္ကရ’’န္တိအာဒီနိ အဋ္ဌ ပဒါနိ.

တတ္ထ ဒုက္ကရန္တိ ဧကဘတ္တာဒီနံ ကရဏေ ဒုက္ကရတံ ဒဿေတိ. န သုကရန္တိ သုကရဘာဝံ ပဋိက္ခိပတိ. ဧဝံ ဒုစ္စရံ န သုစရန္တိ ဧတ္ထ. န ဥဿဟာမီတိ တတ္ထ ဥဿာဟာဘာဝံ အသက္ကုဏေယျတံ ဒဿေတိ. န ဝိသဟာမီတိ အသယှတံ ဒဿေတိ. န ရမာမီတိ ရတိယာ အဘာဝံ ဒဿေတိ. နာဘိရမာမီတိ အဘိရတိယာ အဘာဝံ ဒဿေတိ. ဧဝံ ဣမာနိ စ ပညာသ၊ ပုရိမာနိ စ ဒသုတ္တရသတန္တိ သဋ္ဌိသတံ ပဒါနိ ဒုဗ္ဗလျာဝိကမ္မဝါရေ ဝုတ္တာနီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ.

၅၁. သိက္ခာပစ္စက္ခာနဝါရေပိ ‘‘ကထဉ္စ ဘိက္ခဝေ’’တိ အာဒိ သဗ္ဗံ အတ္ထတော ဥတ္တာနမေဝ. ပဒတော ပနေတ္ထာပိ ‘‘ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခာမိ၊ ဓမ္မံ၊ သံဃံ၊ သိက္ခံ၊ ဝိနယံ၊ ပါတိမောက္ခံ၊ ဥဒ္ဒေသံ၊ ဥပဇ္ဈာယံ၊ အာစရိယံ၊ သဒ္ဓိဝိဟာရိကံ၊ အန္တေဝါသိကံ၊ သမာနုပဇ္ဈာယကံ၊ သမာနာစရိယကံ၊ သဗြဟ္မစာရိံ ပစ္စက္ခာမီ’’တိ ဣမာနိ စုဒ္ဒသ ပဒါနိ သိက္ခာပစ္စက္ခာနဝစနသမ္ဗန္ဓေန ပဝတ္တာနိ. သဗ္ဗပဒေသု စ ‘‘ဝဒတိ ဝိညာပေတီ’’တိ ဝစနဿ အယမတ္ထော – ဝစီဘေဒံ ကတွာ ဝဒတိ၊ ယဿ စ ဝဒတိ တံ တေနေဝ ဝစီဘေဒေန ‘‘အယံ သာသနံ ဇဟိတုကာမော သာသနတော မုစ္စိတုကာမော ဘိက္ခုဘာဝံ စဇိတုကာမော ဣမံ ဝါကျဘေဒံ ကရောတီ’’တိ ဝိညာပေတိ သာဝေတိ ဇာနာပေတိ.

သစေ ပနာယံ ‘‘ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခာမီ’’တိ ဝတ္တုကာမော ပဒပစ္စာဘဋ္ဌံ ကတွာ ‘‘ပစ္စက္ခာမိ ဗုဒ္ဓ’’န္တိ ဝါ ဝဒေယျ. မိလက္ခဘာသာသု ဝါ အညတရဘာသာယ တမတ္ထံ ဝဒေယျ. ‘‘ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခာမီ’’တိ ဝတ္တုကာမော ဥပ္ပဋိပါဋိယာ ‘‘ဓမ္မံ ပစ္စက္ခာမီ’’တိ ဝါ ‘‘သဗြဟ္မစာရိံ ပစ္စက္ခာမီ’’တိ ဝါ ဝဒေယျ၊ သေယျထာပိ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မဝိဘင်္ဂေ ‘‘ပဌမံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇာမီ’’တိ ဝတ္တုကာမော ‘‘ဒုတိယံ ဈာန’’န္တိ ဝဒတိ၊ သစေ ယဿ ဝဒတိ သော ‘‘အယံ ဘိက္ခုဘာဝံ စဇိတုကာမော ဧတမတ္ထံ ဝဒတီ’’တိ ဧတ္တကမတ္တမ္ပိ ဇာနာတိ၊ ဝိရဒ္ဓံ နာမ နတ္ထိ၊ ခေတ္တမေဝ ဩတိဏ္ဏံ၊ ပစ္စက္ခာတာဝ ဟောတိ သိက္ခာ. သက္ကတ္တာ ဝါ ဗြဟ္မတ္တာ ဝါ စုတသတ္တော ဝိယ စုတောဝ ဟောတိ သာသနာ.

သစေ ပန ‘‘ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခိ’’န္တိ ဝါ၊ ‘‘ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခိဿာမီ’’တိ ဝါ၊ ‘‘ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခေယျ’’န္တိ ဝါတိ အတီတာနာဂတပရိကပ္ပဝစနေဟိ ဝဒတိ၊ ဒူတံ ဝါ ပဟိဏာတိ၊ သာသနံ ဝါ ပေသေတိ၊ အက္ခရံ ဝါ ဆိန္ဒတိ၊ ဟတ္ထမုဒ္ဒါယ ဝါ တမတ္ထံ အာရောစေတိ၊ အပ္ပစ္စက္ခာတာ ဟောတိ သိက္ခာ. ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မာရောစနံ ပန ဟတ္ထမုဒ္ဒါယပိ သီသံ ဧတိ. သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ မနုဿဇာတိကသတ္တဿ သန္တိကေ စိတ္တသမ္ပယုတ္တံ ဝစီဘေဒံ ကရောန္တဿေဝ သီသံ ဧတိ. ဝစီဘေဒံ ကတွာ ဝိညာပေန္တောပိ စ ယဒိ ‘‘အယမေဝ ဇာနာတူ’’တိ ဧကံ နိယမေတွာ အာရောစေတိ၊ တဉ္စ သောယေဝ ဇာနာတိ၊ ပစ္စက္ခာတာ ဟောတိ သိက္ခာ. အထ သော န ဇာနာတိ၊ အညော သမီပေ ဌိတော ဇာနာတိ၊ အပ္ပစ္စက္ခာတာ ဟောတိ သိက္ခာ. အထ ဒွိန္နံ ဌိတဋ္ဌာနေ ဒွိန္နမ္ပိ နိယမေတွာ ‘‘ဧတေသံ အာရောစေမီ’’တိ ဝဒတိ၊ တေသု ဧကသ္မိံ ဇာနန္တေပိ ဒွီသု ဇာနန္တေသုပိ ပစ္စက္ခာတာဝ ဟောတိ သိက္ခာ. ဧဝံ သမ္ဗဟုလေသုပိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

သစေ ပန အနဘိရတိယာ ပီဠိတော သဘာဂေ ဘိက္ခူ ပရိသင်္ကမာနော ‘‘ယော ကောစိ ဇာနာတူ’’တိ ဥစ္စသဒ္ဒံ ကရောန္တော ‘‘ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခာမီ’’တိ ဝဒတိ၊ တဉ္စ အဝိဒူရေ ဌိတော နဝကမ္မိကော ဝါ အညော ဝါ သမယညူ ပုရိသော သုတွာ ‘‘ဥက္ကဏ္ဌိတော အယံ သမဏော ဂိဟိဘာဝံ ပတ္ထေတိ၊ သာသနတော စုတော’’တိ ဇာနာတိ၊ ပစ္စက္ခာတာဝ ဟောတိ သိက္ခာ. တင်္ခဏညေဝ ပန အပုဗ္ဗံ အစရိမံ ဒုဇ္ဇာနံ၊ သစေ အာဝဇ္ဇနသမယေ ဇာနာတိ၊ ယထာ ပကတိယာ လောကေ မနုဿာ ဝစနံ သုတွာ ဇာနန္တိ၊ ပစ္စက္ခာတာ ဟောတိ သိက္ခာ. အထ အပရဘာဂေ ‘‘ကိံ ဣမိနာ ဝုတ္တ’’န္တိ ကင်္ခန္တော စိရေန ဇာနာတိ၊ အပ္ပစ္စက္ခာတာ ဟောတိ သိက္ခာ. ဣဒဉှိ သိက္ခာပစ္စက္ခာနဉ္စ ဥပရိ အဘူတာရောစနဒုဋ္ဌုလ္လဝါစာ-အတ္တကာမဒုဋ္ဌဒေါသဘူတာ-ရောစနသိက္ခာပဒါနိ စ ဧကပရိစ္ဆေဒါနိ. အာဝဇ္ဇနသမယေ ဉာတေ ဧဝ သီသံ ဧန္တိ၊ ‘‘ကိံ အယံ ဘဏတီ’’တိ ကင်္ခတာ စိရေန ဉာတေ သီသံ န ဧန္တိ. ယထာ စာယံ ‘‘ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခာမီ’’တိ ပဒေ ဝိနိစ္ဆယေ ဝုတ္တော၊ ဧဝံ သဗ္ဗပဒေသု ဝေဒိတဗ္ဗော.

ယသ္မာ စ ယဒါ သိက္ခာ ပစ္စက္ခာတာ ဟောတိ၊ တဒါ ‘‘ယံနူနာဟံ ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခေယျ’’န္တိအာဒီနိ အဝဒတာပိ ဒုဗ္ဗလျံ အာဝိကတမေဝ ဟောတိ၊ တသ္မာ သဗ္ဗေသံ ပဒါနံ အဝသာနေ ဝုတ္တံ – ‘‘ဧဝမ္ပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုဗ္ဗလျာဝိကမ္မဉ္စေဝ ဟောတိ သိက္ခာ စ ပစ္စက္ခာတာ’’တိ.

တတော ပရံ ဂိဟီတိ မံ ဓာရေဟီတိ ဧတ္ထ သစေပိ ‘‘ဂိဟီ ဘဝိဿာမီ’’တိ ဝါ ‘‘ဂိဟီ ဟောမီ’’တိ ဝါ ‘‘ဂိဟီ ဇာတောမှီ’’တိ ဝါ ‘‘ဂိဟိမှီ’’တိ ဝါ ဝဒတိ၊ အပ္ပစ္စက္ခာတာ ဟောတိ သိက္ခာ. သစေ ပန ‘‘အဇ္ဇ ပဋ္ဌာယ ဂိဟီတိ မံ ဓာရေဟီ’’တိ ဝါ ‘‘ဇာနာဟီ’’တိ ဝါ ‘‘သဉ္ဇာနာဟီ’’တိ ဝါ ‘‘မနသိ ကရောဟီ’’တိ ဝါ ဝဒတိ၊ အရိယကေန ဝါ ဝဒတိ မိလက္ခကေန ဝါ၊ ဧဝမေတသ္မိံ အတ္ထေ ဝုတ္တေ ယဿ ဝဒတိ၊ သစေ သော ဇာနာတိ၊ ပစ္စက္ခာတာ ဟောတိ သိက္ခာ. ဧသ နယော သေသေသုပိ ‘‘ဥပါသကော’’တိအာဒီသု သတ္တသု ပဒေသု. ဧဝံ ဣမာနိ စ အဋ္ဌ၊ ပုရိမာနိ စ စုဒ္ဒသာတိ ဒွါဝီသတိ ပဒါနိ ဟောန္တိ.

၅၂. ဣတော ပရံ ပုရိမာနေဝ စုဒ္ဒသ ပဒါနိ ‘‘အလံ မေ၊ ကိန္နု မေ၊ န မမတ္ထော၊ သုမုတ္တာဟ’’န္တိ ဣမေဟိ စတူဟိ ယောဇေတွာ ဝုတ္တာနိ ဆပ္ပညာသ ဟောန္တိ. တတ္ထ အလန္တိ ဟောတု၊ ပရိယတ္တန္တိ အတ္ထော. ကိံနု မေတိ ကိံ မယှံ ကိစ္စံ၊ ကိံ ကရဏီယံ၊ ကိံ သာဓေတဗ္ဗန္တိ အတ္ထော. န မမတ္ထောတိ နတ္ထိ မမ အတ္ထော. သုမုတ္တာဟန္တိ သုမုတ္တော အဟံ. သေသမေတ္ထ ဝုတ္တနယမေဝ. ဧဝံ ဣမာနိ စ ဆပ္ပညာသ ပုရိမာနိ စ ဒွါဝီသတီတိ အဋ္ဌသတ္တတိ ပဒါနိ သရူပေနေဝ ဝုတ္တာနိ.

၅၃. ယသ္မာ ပန တေသံ ဝေဝစနေဟိပိ သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ၊ တသ္မာ ‘‘ယာနိ ဝါ ပနညာနိပီ’’တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ယာနိ ဝါ ပနညာနိပီတိ ပါဠိယံ ‘‘ဗုဒ္ဓ’’န္တိအာဒီနိ အာဂတပဒါနိ ဌပေတွာ ယာနိ အညာနိ အတ္ထိ. ဗုဒ္ဓဝေဝစနာနိ ဝါတိ ဗုဒ္ဓဿ ဝါ ပရိယာယနာမာနိ။ပေ။ အသကျပုတ္တိယဿ ဝါ. တတ္ထ ဝဏ္ဏပဋ္ဌာနေ အာဂတံ နာမသဟဿံ ဥပါလိဂါထာသု (မ. နိ. ၂.၇၆) နာမသတံ အညာနိ စ ဂုဏတော လဗ္ဘမာနာနိ နာမာနိ ‘‘ဗုဒ္ဓဝေဝစနာနီ’’တိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ. သဗ္ဗာနိပိ ဓမ္မဿ နာမာနိ ဓမ္မဝေဝစနာနီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ. ဧသ နယော သဗ္ဗတ္ထ.

အယံ ပနေတ္ထ ယောဇနာ – ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခာမီတိ န ဝေဝဝစနေန ပစ္စက္ခာနံ ယထာရုတမေဝ. ‘‘သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခာမိ၊ အနန္တဗုဒ္ဓိံ၊ အနောမဗုဒ္ဓိံ၊ ဗောဓိပညာဏံ၊ ဓီရံ၊ ဝိဂတမောဟံ၊ ပဘိန္နခီလံ၊ ဝိဇိတဝိဇယံ ပစ္စက္ခာမီ’’တိ ဧဝမာဒိဗုဒ္ဓဝေဝစနေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ.

ဓမ္မံ ပစ္စက္ခာမီတိ န ဝေဝစနေန ပစ္စက္ခာနံ၊ ယထာရုတမေဝ. ‘‘သွာက္ခာတံ ဓမ္မံ ပစ္စက္ခာမိ၊ သန္ဒိဋ္ဌိကံ၊ အကာလိကံ၊ ဧဟိပဿိကံ၊ ဩပနေယျိကံ၊ ပစ္စတ္တံ ဝေဒိတဗ္ဗံ ဝိညူဟိ ဓမ္မံ ပစ္စက္ခာမိ. အသင်္ခတံ ဓမ္မံ ပစ္စက္ခာမိ၊ ဝိရာဂံ၊ နိရောဓံ၊ အမတံ ဓမ္မံ ပစ္စက္ခာမိ၊ ဒီဃနိကာယံ ပစ္စက္ခာမိ၊ ဗြဟ္မဇာလံ မဇ္ဈိမနိကာယံ၊ မူလပရိယာယံ၊ သံယုတ္တနိကာယံ၊ ဩဃတရဏံ၊ အင်္ဂုတ္တရနိကာယံ၊ စိတ္တပရိယာဒါနံ၊ ခုဒ္ဒကနိကာယံ၊ ဇာတကံ၊ အဘိဓမ္မံ၊ ကုသလံ ဓမ္မံ၊ အကုသလံ ဓမ္မံ၊ အဗျာကတံ ဓမ္မံ၊ သတိပဋ္ဌာနံ၊ သမ္မပ္ပဓာနံ၊ ဣဒ္ဓိပါဒံ၊ ဣန္ဒြိယံ၊ ဗလံ၊ ဗောဇ္ဈင်္ဂံ၊ မဂ္ဂံ၊ ဖလံ၊ နိဗ္ဗာနံ ပစ္စက္ခာမီ’’တိ စတုရာသီတိဓမ္မက္ခန္ဓသဟဿေသု ဧကဓမ္မက္ခန္ဓဿပိ နာမံ ဓမ္မဝေဝစနမေဝ. ဧဝံ ဓမ္မဝေဝစနေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ.

သံဃံ ပစ္စက္ခာမီတိ န ဝေဝစနေန ပစ္စက္ခာနံ. ‘‘သုပ္ပဋိပန္နံ သံဃံ ပစ္စက္ခာမိ၊ ဥဇုပ္ပဋိပန္နံ၊ ဉာယပ္ပဋိပန္နံ၊ သာမီစိပ္ပဋိပန္နံ သံဃံ၊ စတုပုရိသယုဂံ သံဃံ၊ အဋ္ဌပုရိသပုဂ္ဂလံ သံဃံ၊ အာဟုနေယျံ သံဃံ၊ ပါဟုနေယျံ၊ ဒက္ခိဏေယျံ၊ အဉ္ဇလိကရဏီယံ၊ အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ သံဃံ ပစ္စက္ခာမီ’’တိ ဧဝံ သံဃဝေဝစနေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ.

သိက္ခံ ပစ္စက္ခာမီတိ န ဝေဝစနေန ပစ္စက္ခာနံ. ‘‘ဘိက္ခုသိက္ခံ ပစ္စက္ခာမိ၊ ဘိက္ခုနီသိက္ခံ၊ အဓိသီလသိက္ခံ၊ အဓိစိတ္တသိက္ခံ၊ အဓိပညာသိက္ခံ ပစ္စက္ခာမီ’’တိ ဧဝံ သိက္ခာဝေဝစနေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ.

ဝိနယံ ပစ္စက္ခာမီတိ န ဝေဝစနေန ပစ္စက္ခာနံ. ‘‘ဘိက္ခုဝိနယံ ပစ္စက္ခာမိ၊ ဘိက္ခုနီဝိနယံ၊ ပဌမံ ပါရာဇိကံ၊ ဒုတိယံ တတိယံ စတုတ္ထံ ပါရာဇိကံ၊ သံဃာဒိသေသံ၊ ထုလ္လစ္စယံ၊ ပါစိတ္တိယံ၊ ပါဋိဒေသနီယံ၊ ဒုက္ကဋံ၊ ဒုဗ္ဘာသိတံ ပစ္စက္ခာမီ’’တိ ဧဝမာဒိဝိနယဝေဝစနေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ.

ပါတိမောက္ခံ ပစ္စက္ခာမီတိ န ဝေဝစနေန ပစ္စက္ခာနံ. ‘‘ဘိက္ခုပါတိမောက္ခံ ဘိက္ခုနီပါတိမောက္ခံ ပစ္စက္ခာမီ’’တိ ဧဝံ ပါတိမောက္ခဝေဝစနေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ.

ဥဒ္ဒေသံ ပစ္စက္ခာမီတိ န ဝေဝစနေန ပစ္စက္ခာနံ. ‘‘ဘိက္ခုပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ၊ ဘိက္ခုနီပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ၊ ပဌမံ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ၊ ဒုတိယံ တတိယံ စတုတ္ထံ ပဉ္စမံ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓုဒ္ဒေသံ၊ အနန္တဗုဒ္ဓိဥဒ္ဒေသံ၊ အနောမဗုဒ္ဓိဥဒ္ဒေသံ၊ ဗောဓိပညာဏုဒ္ဒေသံ၊ ဓီရုဒ္ဒေသံ၊ ဝိဂတမောဟုဒ္ဒေသံ၊ ပဘိန္နခီလုဒ္ဒေသံ၊ ဝိဇိတဝိဇယုဒ္ဒေသံ ပစ္စက္ခာမီ’’တိ ဧဝမာဒိဥဒ္ဒေသဝေဝစနေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ.

ဥပဇ္ဈာယံ ပစ္စက္ခာမီတိ န ဝေဝစနေန ပစ္စက္ခာနံ. ‘‘ယော မံ ပဗ္ဗာဇေသိ၊ ယော မံ ဥပသမ္ပာဒေသိ၊ ယဿ မူလေနာဟံ ပဗ္ဗဇိတော၊ ယဿ မူလေနာဟံ ဥပသမ္ပန္နော၊ ယဿမူလိကာ မယှံ ပဗ္ဗဇ္ဇာ၊ ယဿမူလိကာ မယှံ ဥပသမ္ပဒါ တာဟံ ပစ္စက္ခာမီ’’တိ ဧဝံ ဥပဇ္ဈာယဝေဝစနေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ.

အာစရိယံ ပစ္စက္ခာမီတိ န ဝေဝစနေန ပစ္စက္ခာနံ. ‘‘ယော မံ ပဗ္ဗာဇေသိ၊ ယော မံ အနုဿာဝေသိ၊ ယာဟံ နိဿာယ ဝသာမိ၊ ယာဟံ ဥဒ္ဒိသာပေမိ၊ ယာဟံ ပရိပုစ္ဆာမိ၊ ယော မံ ဥဒ္ဒိသတိ၊ ယော မံ ပရိပုစ္ဆာပေတိ တာဟံ ပစ္စက္ခာမီ’’တိ ဧဝံ အာစရိယဝေဝစနေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ.

သဒ္ဓိဝိဟာရိကံ ပစ္စက္ခာမီတိ န ဝေဝစနေန ပစ္စက္ခာနံ. ‘‘ယာဟံ ပဗ္ဗာဇေသိံ၊ ယာဟံ ဥပသမ္ပာဒေသိံ၊ မယှံ မူလေန ယော ပဗ္ဗဇိတော၊ မယှံ မူလေန ယော ဥပသမ္ပန္နော၊ မယှံမူလိကာ ယဿ ပဗ္ဗဇ္ဇာ၊ မယှံ မူလိကာ ယဿ ဥပသမ္ပဒါ တာဟံ ပစ္စက္ခာမီ’’တိ ဧဝံ သဒ္ဓိဝိဟာရိကဝေဝစနေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ.

အန္တေဝါသိကံပစ္စက္ခာမီတိ န ဝေဝစနေန ပစ္စက္ခာနံ. ‘‘ယာဟံ ပဗ္ဗာဇေသိံ၊ ယာဟံ အနုဿာဝေသိံ၊ ယော မံ နိဿာယ ဝသတိ၊ ယော မံ ဥဒ္ဒိသာပေတိ၊ ယော မံ ပရိပုစ္ဆတိ၊ ယဿာဟံ ဥဒ္ဒိသာမိ၊ ယာဟံ ပရိပုစ္ဆာပေမိ တံ ပစ္စက္ခာမီ’’တိ ဧဝံ အန္တေဝါသိကဝေဝစနေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ.

သမာနုပဇ္ဈာယကံ ပစ္စက္ခာမီတိ န ဝေဝစနေန ပစ္စက္ခာနံ. ‘‘မယှံ ဥပဇ္ဈာယော ယံ ပဗ္ဗာဇေသိ၊ ယံ ဥပသမ္ပာဒေသိ၊ ယော တဿ မူလေန ပဗ္ဗဇိတော၊ ယော တဿ မူလေန ဥပသမ္ပန္နော၊ ယဿ တမ္မူလိကာ ပဗ္ဗဇ္ဇာ၊ ယဿ တမ္မူလိကာ ဥပသမ္ပဒါ တံ ပစ္စက္ခာမီ’’တိ ဧဝံ သမာနုပဇ္ဈာယကဝေဝစနေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ.

သမာနာစရိယကံ ပစ္စက္ခာမီတိ န ဝေဝစနေန ပစ္စက္ခာနံ. ‘‘မယှံ အာစရိယော ယံ ပဗ္ဗာဇေသိ၊ ယံ အနုဿာဝေသိ၊ ယော တံ နိဿာယ ဝသတိ၊ ယော တံ ဥဒ္ဒိသာပေတိ ပရိပုစ္ဆတိ၊ ယဿ မေ အာစရိယော ဥဒ္ဒိသတိ၊ ယံ ပရိပုစ္ဆာပေတိ တံ ပစ္စက္ခာမီ’’တိ ဧဝံ သမာနာစရိယကဝေဝစနေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ.

သဗြဟ္မစာရိံ ပစ္စက္ခာမီတိ န ဝေဝစနေန ပစ္စက္ခာနံ. ‘‘ယေနာဟံ သဒ္ဓိံ အဓိသီလံ သိက္ခာမိ၊ အဓိစိတ္တံ အဓိပညံ သိက္ခာမိ တံ ပစ္စက္ခာမီ’’တိ ဧဝံ သဗြဟ္မစာရိဝေဝစနေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ.

ဂိဟီတိ မံ ဓာရေဟီတိ န ဝေဝစနေန ပစ္စက္ခာနံ. ‘‘အာဂါရိကောတိ မံ ဓာရေဟိ၊ ကဿကော၊ ဝါဏိဇော၊ ဂေါရက္ခော၊ ဩကလ္လကော၊ မောဠိဗဒ္ဓေါ၊ ကာမဂုဏိကောတိ မံ ဓာရေဟီ’’တိ ဧဝံ ဂိဟိဝေဝစနေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ.

ဥပါသကောတိ မံ ဓာရေဟီတိ န ဝေဝစနေန ပစ္စက္ခာနံ. ‘‘ဒွေဝါစိကော ဥပါသကောတိ မံ ဓာရေဟိ၊ တေဝါစိကော ဥပါသကော၊ ဗုဒ္ဓံ သရဏဂမနိကော၊ ဓမ္မံ သံဃံ သရဏဂမနိကော၊ ပဉ္စသိက္ခာပဒိကော ဒသသိက္ခာပဒိကော ဥပါသကောတိ မံ ဓာရေဟီ’’တိ ဧဝံ ဥပါသကဝေဝစနေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ.

အာရာမိကောတိ မံ ဓာရေဟီတိ န ဝေဝစနေန ပစ္စက္ခာနံ. ‘‘ကပ္ပိယကာရကောတိ မံ ဓာရေဟိ၊ ဝေယျာဝစ္စကရော၊ အပ္ပဟရိတကာရကော၊ ယာဂုဘာဇကော၊ ဖလဘာဇကော၊ ခဇ္ဇကဘာဇကောတိ မံ ဓာရေဟီ’’တိ ဧဝံ အာရာမိကဝေဝစနေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ.

သာမဏေရောတိ မံ ဓာရေဟီတိ န ဝေဝစနေန ပစ္စက္ခာနံ. ‘‘ကုမာရကောတိ မံ ဓာရေဟိ၊ စေလ္လကော၊ စေဋကော၊ မောဠိဂလ္လော၊ သမဏုဒ္ဒေသော’တိ မံ ဓာရေဟီ’’တိ ဧဝံ သာမဏေရဝေစနေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ.

တိတ္ထိယောတိ မံ ဓာရေဟီတိ န ဝေဝစနေန ပစ္စက္ခာနံ. ‘‘နိဂဏ္ဌောတိ မံ ဓာရေဟိ၊ အာဇီဝကော၊ တာပသော၊ ပရိဗ္ဗာဇကော၊ ပဏ္ဍရင်္ဂေါတိ မံ ဓာရေဟီ’’တိ ဧဝံ တိတ္ထိယဝေဝစနေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ.

တိတ္ထိယသာဝကောတိ မံ ဓာရေဟီတိ န ဝေဝစနေန ပစ္စက္ခာနံ. ‘‘နိဂဏ္ဌသာဝကောတိ မံ ဓာရေဟိ’’ အာဇီဝက တာပသ ပရိဗ္ဗာဇက ပဏ္ဍရင်္ဂသာဝကောတိ မံ ဓာရေဟီတိ ဧဝံ တိတ္ထိယသာဝကဝေဝစနေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ.

အဿမဏောတိ မံ ဓာရေဟီတိ န ဝေဝစနေန ပစ္စက္ခာနံ. ‘‘ဒုဿီလောတိ မံ ဓာရေဟိ၊ ပါပဓမ္မော၊ အသုစိသင်္ကဿရသမာစာရော၊ ပဋိစ္ဆန္နကမ္မန္တော၊ အဿမဏော သမဏပဋိညော၊ အဗြဟ္မစာရီ ဗြဟ္မစာရိပဋိညော၊ အန္တောပူတိ၊ အဝဿုတော၊ ကသမ္ဗုဇာတော၊ ကောဏ္ဌော’တိ မံ ဓာရေဟီ’’တိ ဧဝံ အဿမဏဝေဝစနေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ.

အသကျပုတ္တိယောတိ မံ ဓာရေဟီတိ န ဝေဝစနေန ပစ္စက္ခာနံ. ‘‘န သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓပုတ္တောတိ မံ ဓာရေဟိ၊ န အနန္တဗုဒ္ဓိပုတ္တော၊ န အနောမဗုဒ္ဓိပုတ္တော၊ န ဗောဓိပညာဏပုတ္တော၊ န ဓီရပုတ္တော၊ န ဝိဂတမောဟပုတ္တော၊ န ပဘိန္နခီလပုတ္တော၊ န ဝိဇိတဝိဇယပုတ္တောတိ မံ ဓာရေဟီ’’တိ ဧဝမာဒိအသကျပုတ္တိယဝေဝစနေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ.

တေဟိ အာကာရေဟိ တေဟိ လိင်္ဂေဟိ တေဟိ နိမိတ္တေဟီတိ တေဟိ ‘‘ဗုဒ္ဓဝေဝစနာနိ ဝါ’’တိအာဒိနာ နယေန ဝုတ္တေဟိ ဗုဒ္ဓါဒီနံ ဝေဝစနေဟိ. ဝေဝစနာနိ ဟိ သိက္ခာပစ္စက္ခာနဿ ကာရဏတ္တာ အာကာရာနိ၊ ဗုဒ္ဓါဒီနံ သဏ္ဌာနဒီပနတ္တာ သိက္ခာပစ္စက္ခာနသဏ္ဌာနတ္တာ ဧဝ ဝါ လိင်္ဂါနိ၊ သိက္ခာပစ္စက္ခာနဿ သဉ္ဇာနနဟေတုတော မနုဿာနံ တိလကာဒီနိ ဝိယ နိမိတ္တာနီတိ ဝုစ္စန္တိ. ဧဝံ ခေါ ဘိက္ခဝေတိ ဣတော ပရံ အညဿ သိက္ခာပစ္စက္ခာနကာရဏဿ အဘာဝတော နိယမေန္တော အာဟ. အယဉှေတ္ထ အတ္ထော၊ ဧဝမေဝ ဒုဗ္ဗလျာဝိကမ္မဉ္စေဝ ဟောတိ သိက္ခာပစ္စက္ခာနဉ္စ၊ န ဣတော ပရံ ကာရဏမတ္ထီတိ.

၅၄. ဧဝံ သိက္ခာပစ္စက္ခာနလက္ခဏံ ဒဿေတွာ အပ္ပစ္စက္ခာနေ အသမ္မောဟတ္ထံ တဿေဝ စ သိက္ခာပစ္စက္ခာနလက္ခဏဿ ပုဂ္ဂလာဒိဝသေန ဝိပတ္တိဒဿနတ္ထံ ‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပစ္စက္ခာတာ’’တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ယေဟိ အာကာရေဟီတိအာဒိ ဝုတ္တနယမေဝ. ဥမ္မတ္တကောတိ ယက္ခုမ္မတ္တကော ဝါ ပိတ္တုမ္မတ္တကော ဝါ ယော ကောစိ ဝိပရီတသညော၊ သော သစေ ပစ္စက္ခာတိ၊ အပ္ပစ္စက္ခာတာ ဟောတိ သိက္ခာ. ဥမ္မတ္တကဿာတိ တာဒိသဿေဝ ဥမ္မတ္တကဿ၊ တာဒိသဿ ဟိ သန္တိကေ သစေ ပကတတ္တော သိက္ခံ ပစ္စက္ခာတိ၊ ဥမ္မတ္တကော န ဇာနာတိ၊ အပ္ပစ္စက္ခာတာဝ ဟောတိ သိက္ခာ. ခိတ္တစိတ္တောတိ ယက္ခုမ္မတ္တကော ဝုစ္စတိ. ပုရိမပဒေ ပန ဥမ္မတ္တကသာမညေန ဝုတ္တံ ‘‘ယက္ခုမ္မတ္တကော ဝါ ပိတ္တုမ္မတ္တကော ဝါ’’တိ. ဥဘိန္နမ္ပိ ဝိသေသော အနာပတ္တိဝါရေ အာဝိ ဘဝိဿတိ. ဧဝံ ခိတ္တစိတ္တော သိက္ခံ ပစ္စက္ခာတိ၊ အပ္ပစ္စက္ခာတာဝ ဟောတိ. တဿ သန္တိကေ ပစ္စက္ခာတာပိ တမှိ အဇာနန္တေ အပ္ပစ္စက္ခာတာဝ ဟောတိ.

ဝေဒနာဋ္ဋောတိ ဗလဝတိယာ ဒုက္ခဝေဒနာယ ဖုဋ္ဌော မုစ္ဆာပရေတော၊ တေန ဝိလပန္တေန ပစ္စက္ခာတာပိ အပ္ပစ္စက္ခာတာဝ ဟောတိ. တဿ သန္တိကေ ပစ္စက္ခာတာပိ တမှိ အဇာနန္တေ အပ္ပစ္စက္ခာတာ ဟောတိ.

ဒေဝတာယ သန္တိကေတိ ဘုမ္မဒေဝတံ အာဒိံ ကတွာ ယာဝ အကနိဋ္ဌဒေဝတာယ သန္တိကေ ပစ္စက္ခာတာပိ အပ္ပစ္စက္ခာတာဝ ဟောတိ. တိရစ္ဆာနဂတဿာတိ နာဂမာဏဝကဿ ဝါ သုပဏ္ဏမာဏဝကဿ ဝါ ကိန္နရ-ဟတ္ထိ-မက္ကဋာဒီနံ ဝါ ယဿ ကဿစိ သန္တိကေ ပစ္စက္ခာတာပိ အပ္ပစ္စက္ခာတာဝ ဟောတိ. တတြ ဥမ္မတ္တကာဒီနံ သန္တိကေ အဇာနနဘာဝေန အပ္ပစ္စက္ခာတာတိ အာဟ. ဒေဝတာယ သန္တိကေ အတိခိပ္ပံ ဇာနနဘာဝေန. ဒေဝတာ နာမ မဟာပညာ တိဟေတုကပဋိသန္ဓိကာ အတိခိပ္ပံ ဇာနန္တိ၊ စိတ္တဉ္စ နာမေတံ လဟုပရိဝတ္တံ. တသ္မာ စိတ္တလဟုကဿ ပုဂ္ဂလဿ စိတ္တဝသေနေဝ ‘‘မာ အတိခိပ္ပံ ဝိနာသော အဟောသီ’’တိ ဒေဝတာယ သန္တိကေ သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ပဋိက္ခိပိ.

မနုဿေသု ပန နိယမော နတ္ထိ. ယဿ ကဿစိ သဘာဂဿ ဝါ ဝိသဘာဂဿ ဝါ ဂဟဋ္ဌဿ ဝါ ပဗ္ဗဇိတဿ ဝါ ဝိညုဿ သန္တိကေ ပစ္စက္ခာတာ ပစ္စက္ခာတာဝ ဟောတိ. သစေ ပန သော န ဇာနာတိ၊ အပ္ပစ္စက္ခာတာဝ ဟောတီတိ ဧတမတ္ထံ ဒဿေန္တော ‘‘အရိယကေနာ’’တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ အရိယကံ နာမ အရိယဝေါဟာရော၊ မာဂဓဘာသာ. မိလက္ခကံ နာမ ယော ကောစိ အနရိယကော အန္ဓဒမိဠာဒိ. သော စ န ပဋိဝိဇာနာတီတိ ဘာသန္တရေ ဝါ အနဘိညတာယ၊ ဗုဒ္ဓသမယေ ဝါ အကောဝိဒတာယ ‘‘ဣဒံ နာမ အတ္ထံ ဧသ ဘဏတီ’’တိ နပ္ပဋိဝိဇာနာတိ. ဒဝါယာတိ သဟသာ အညံ ဘဏိတုကာမော သဟသာ ‘‘ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခာမီ’’တိ ဘဏတိ. ရဝါယာတိ ရဝါဘညေန၊ ‘‘အညံ ဘဏိဿာမီ’’တိ အညံ ဘဏန္တော. ပုရိမေန ကော ဝိသေသောတိ စေ? ပုရိမံ ပဏ္ဍိတဿာပိ သဟသာဝသေန အညဘဏနံ. ဣဒံ ပန မန္ဒတ္တာ မောမူဟတ္တာ အပကတညုတ္တာ ပက္ခလန္တဿ ‘‘အညံ ဘဏိဿာမီ’’တိ အညဘဏနံ.

အသာဝေတုကာမော သာဝေတီတိ ဣမဿ သိက္ခာပဒဿ ပါဠိံ ဝါစေတိ ပရိပုစ္ဆတိ ဥဂ္ဂဏှာတိ သဇ္ဈာယံ ကရောတိ ဝဏ္ဏေတိ၊ အယံ ဝုစ္စတိ ‘‘အသာဝေတုကာမော သာဝေတီ’’တိ. သာဝေတုကာမော န သာဝေတီတိ ဒုဗ္ဗလဘာဝံ အာဝိကတွာ သိက္ခံ ပစ္စက္ခန္တော ဝစီဘေဒံ န ကရောတိ၊ အယံ ဝုစ္စတိ ‘‘သာဝေတုကာမော န သာဝေတီ’’တိ. အဝိညုဿ သာဝေတီတိ မဟလ္လကဿ ဝါ ပေါတ္ထကရူပသဒိသဿ၊ ဂရုမေဓဿ ဝါ သမယေ အကောဝိဒဿ၊ ဂါမဒါရကာနံ ဝါ အဝိညုတံ ပတ္တာနံ သာဝေတိ. ဝိညုဿ န သာဝေတီတိ ပဏ္ဍိတဿ ဉာတုံ သမတ္ထဿ န သာဝေတိ. သဗ္ဗသော ဝါ ပနာတိ ‘‘ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခာမီ’’တိအာဒီသု ယေန ယေန ပရိယာယေန သိက္ခာ ပစ္စက္ခာတာ ဟောတိ၊ တတော ဧကမ္ပိ ဝစီဘေဒံ ကတွာ န သာဝေတိ. ဧဝံ ခေါတိ အပ္ပစ္စက္ခာနလက္ခဏံ နိယမေတိ. အယံ ဟေတ္ထ အတ္ထော – ‘‘ဧဝမေဝ သိက္ခာ အပ္ပစ္စက္ခာတာ ဟောတိ၊ န အညေန ကာရဏေနာ’’တိ.

သိက္ခာပစ္စက္ခာနဝိဘင်္ဂံ နိဋ္ဌိတံ.