၆. ပါဋိဒေသနီယကဏ္ဍံ
၁. ပဌမပါဋိဒေသနီယသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
ပါဋိဒေသနီယာ ဓမ္မာ၊ ခုဒ္ဒကာနံ အနန္တရာ၊
ဌပိတာ ယေ အယံ ဒါနိ၊ တေသံ ဘဝတိ ဝဏ္ဏနာ.
၅၅၂. ပဌမပါဋိဒေသနီယေ တာဝ ပဋိက္ကမနကာလေတိ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ပဋိအာဂမနကာလေ. သဗ္ဗေဝ အဂ္ဂဟေသီတိ သဗ္ဗမေဝ အဂ္ဂဟေသိ. ပဝေဓေန္တီတိ ကမ္ပမာနာ. အပေဟီတိ အပဂစ္ဆ.
၅၅၃-၅. ဂါရယှံ အာဝုသောတိအာဒိ ပဋိဒေသေတဗ္ဗာကာရဒဿနံ. ရထိကာတိ ရစ္ဆာ. ဗျူဟန္တိ အနိဗ္ဗိဇ္ဈိတွာ ဌိတာ ဂတပစ္စာဂတရစ္ဆာ. သိင်္ဃာဋကန္တိ စတုက္ကောဏံ ဝါ တိကောဏံ ဝါ မဂ္ဂသမောဓာနဋ္ဌာနံ. ဃရန္တိ ကုလဃရံ. ဧတေသု ယတ္ထ ကတ္ထစိ ဌတွာ ဂဏှန္တဿ ဂဟဏေ ဒုက္ကဋံ၊ အဇ္ဈောဟာရေ အဇ္ဈောဟာရဂဏနာယ ပါဋိဒေသနီယံ. ဟတ္ထိသာလာဒီသု ဂဏှန္တဿာပိ ဧသေဝ နယော. ဘိက္ခုနီ ရထိကာယ ဌတွာ ဒေတိ၊ ဘိက္ခု သစေပိ အန္တရာရာမာဒီသု ဌတွာ ဂဏှာတိ၊ အာပတ္တိယေဝ. ‘‘အန္တရဃရံ ပဝိဋ္ဌာယာ’’တိ ဟိ ဝစနတော ဘိက္ခုနိယာ အန္တရဃရေ ဌတွာ ဒဒမာနာယ ဝသေနေတ္ထ အာပတ္တိ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ဘိက္ခုဿ ဌိတဋ္ဌာနံ ပန အပ္ပမာဏံ. တသ္မာ သစေပိ ဝီထိအာဒီသု ဌိတော ဘိက္ခု အန္တရာရာမာဒီသု ဌတွာ ဒဒမာနာယ ဘိက္ခုနိယာ ဂဏှာတိ၊ အနာပတ္တိယေဝ.
ယာမကာလိကံ သတ္တာဟကာလိကံ ယာဝဇီဝိကံ အာဟာရတ္ထာယ ပဋိဂ္ဂဏှာတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဇ္ဈောဟာရေ အဇ္ဈောဟာရေ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ ဣဒံ အာမိသေန အသမ္ဘိန္နံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ၊ သမ္ဘိန္နေ ပန ဧကရသေ ပါဋိဒေသနီယမေဝ. ဧကတော ဥပသမ္ပန္နာယာတိ ဘိက္ခုနီနံ သန္တိကေ ဥပသမ္ပန္နာယ. ဘိက္ခူနံ သန္တိကေ ဥပသမ္ပန္နာယ ပန ယထာဝတ္ထုကမေဝ.
၅၅၆. ဒါပေတိ န ဒေတီတိ အညာတိကာ အညေန ကေနစိ ဒါပေတိ တံ ဂဏှန္တဿ အနာပတ္တိ. ဥပနိက္ခိပိတွာ ဒေတီတိ ဘူမိယံ ဌပေတွာ ‘‘ဣဒံ အယျ တုမှာကံ ဒမ္မီ’’တိ ဒေတိ၊ ဧဝံ ဒိန္နံ ‘‘သာဓု ဘဂိနီ’’တိ သမ္ပဋိစ္ဆိတွာ တာယ ဧဝ ဝါ ဘိက္ခုနိယာ အညေန ဝါ ကေနစိ ပဋိဂ္ဂဟာပေတွာ ဘုဉ္ဇိတုံ ဝဋ္ဋတိ. သိက္ခမာနာယ သာမဏေရိယာတိ ဧတာသံ ဒဒမာနာနံ ဂဏှန္တဿ အနာပတ္တိ. သေသမေတ္ထ ဥတ္တာနမေဝ.
ဧဠကလောမသမုဋ္ဌာနံ – ကိရိယံ၊ နောသညာဝိမောက္ခံ၊ အစိတ္တကံ၊ ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇံ၊ ကာယကမ္မံ၊ တိစိတ္တံ၊ တိဝေဒနန္တိ.
ပဌမပါဋိဒေသနီယံ.
၂. ဒုတိယပါဋိဒေသနီယသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၅၅၈. ဒုတိယေ – အပသက္က တာဝ ဘဂိနီတိအာဒိ အပသာဒေတဗ္ဗာကာရဒဿနံ.
၅၆၁. အတ္တနော ဘတ္တံ ဒါပေတိ န ဒေတီတိ ဧတ္ထ သစေပိ အတ္တနော ဘတ္တံ ဒေတိ၊ ဣမိနာ သိက္ခာပဒေန အနာပတ္တိယေဝ၊ ပုရိမသိက္ခာပဒေန အာပတ္တိ. အညေသံ ဘတ္တံ ဒေတိ န ဒါပေတီတိ ဧတ္ထ သစေပိ ဒါပေယျ၊ ဣမိနာ သိက္ခာပဒေန အာပတ္တိ ဘဝေယျ. ဒေန္တိယာ ပန နေဝ ဣမိနာ န ပုရိမေန အာပတ္တိ. သေသမေတ္ထ ဥတ္တာနမေဝ. ကထိနသမုဋ္ဌာနံ – ကိရိယာကိရိယံ၊ နောသညာဝိမောက္ခံ၊ အစိတ္တကံ၊ ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇံ၊ ကာယကမ္မံ၊ ဝစီကမ္မံ၊ တိစိတ္တံ၊ တိဝေဒနန္တိ.
ဒုတိယပါဋိဒေသနီယံ.
၃. တတိယပါဋိဒေသနီယသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၅၆၂. တတိယေ – ဥဘတောပသန္နန္တိ ဒွီဟိ ပသန္နံ ဥပါသကေနပိ ဥပါသိကာယပိ. တသ္မိံ ကိရ ကုလေ ဥဘောပိ တေ သောတာပန္နာယေဝ. ဘောဂေန ဟာယတီတိ ဧဒိသဉှိ ကုလံ သစေပိ အသီတိကောဋိဓနံ ဟောတိ၊ ဘောဂေဟိ ဟာယတိယေဝ. ကသ္မာ? ယသ္မာ တတ္ထ နေဝ ဥပါသိကာ န ဥပါသကော ဘောဂေ ရက္ခတိ.
၅၆၉. ဃရတော နီဟရိတွာ ဒေန္တီတိ အာသနသာလံ ဝါ ဝိဟာရံ ဝါ အာနေတွာ ဒေန္တိ. သစေပိ အနာဂတေ ဘိက္ခုမှိ ပဌမံယေဝ နီဟရိတွာ ဒွါရေ ဌပေတွာ ပစ္ဆာ သမ္ပတ္တဿ ဒေန္တိ၊ ဝဋ္ဋတိ. ဘိက္ခုံ ပန ဒိသွာ အန္တောဂေဟတော နီဟရိတွာ ဒိယျမာနံ န ဝဋ္ဋတီတိ မဟာပစ္စရိယံ ဝုတ္တံ. သေသမေတ္ထ ဥတ္တာနမေဝ. ဧဠကလောမသမုဋ္ဌာနံ – ကိရိယံ၊ နောသညာဝိမောက္ခံ၊ အစိတ္တကံ၊ ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇံ၊ ကာယကမ္မံ၊ ဝစီကမ္မံ တိစိတ္တံ၊ တိဝေဒနန္တိ.
တတိယပါဋိဒေသနီယံ.
၄. စတုတ္ထပါဋိဒေသနီယသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၅၇၀. စတုတ္ထေ – အဝရုဒ္ဓါ ဟောန္တီတိ ပဋိဝိရုဒ္ဓါ ဟောန္တိ.
၅၇၃. ပဉ္စန္နံ ပဋိသံဝိဒိတန္တိ ပဉ္စသု သဟဓမ္မိကေသု ယံကိဉ္စိ ပေသေတွာ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ အာဟရိဿာမာတိ ပဋိသံဝိဒိတံ ကတမ္ပိ အပ္ပဋိသံဝိဒိတမေဝါတိ အတ္ထော. အာရာမံ အာရာမူပစာရံ ဌပေတွာတိ အာရညကသေနာသနာရာမဉ္စ တဿ ဥပစာရဉ္စ ဌပေတွာ၊ ဥပစာရတော နိက္ခန္တံ အန္တရာမဂ္ဂေ ဘိက္ခုံ ဒိသွာ ဝါ ဂါမံ အာဂတဿ ဝါ ပဋိသံဝိဒိတံ ကတမ္ပိ အပ္ပဋိသံဝိဒိတမေဝ ဟောတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. သစေ သာသင်္ကံ ဟောတိ သာသင်္ကန္တိ အာစိက္ခိတဗ္ဗန္တိ ကသ္မာ အာစိက္ခိတဗ္ဗံ? အာရာမေ စောရေ ဝသန္တေ အမှာကံ နာရောစေန္တီတိ ဝစနပဋိမောစနတ္ထံ. စောရာ ဝတ္တဗ္ဗာ မနုဿာ ဣဓူပစရန္တီတိ ကသ္မာ ဝတ္တဗ္ဗံ? အတ္တနော ဥပဋ္ဌာကေဟိ အမှေ ဂဏှာပေန္တီတိ ဝစနပဋိမောစနတ္ထံ.
ယာဂုယာ ပဋိသံဝိဒိတေ တဿာ ပရိဝါရော အာဟရိယျတီတိ ယာဂုယာ ပဋိသံဝိဒိတံ ကတွာ ‘‘ကိံ သုဒ္ဓယာဂုယာ ဒိန္နာယ ပူဝဘတ္တာဒီနိပိ ဧတိဿာ ယာဂုယာ ပရိဝါရံ ကတွာ ဒဿာမာ’’တိ ဧဝံ ယံ ကိဉ္စိ အာဟရန္တိ၊ သဗ္ဗံ ပဋိသံဝိဒိတမေဝ ဟောတိ. ဘတ္တေန ပဋိသံဝိဒိတေတိအာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော. အသုကံ နာမ ကုလံ ပဋိသံဝိဒိတံ ကတွာ ခါဒနီယာဒီနိ ဂဟေတွာ ဂစ္ဆတီတိ သုတွာ အညာနိပိ တေန သဒ္ဓိံ အတ္တနော ဒေယျဓမ္မံ အာဟရန္တိ၊ ဝဋ္ဋတိ. ယာဂုယာ ပဋိသံဝိဒိတံ ကတွာ ပူဝံ ဝါ ဘတ္တံ ဝါ အာဟရန္တိ၊ ဧတမ္ပိ ဝဋ္ဋတီတိ ကုရုန္ဒိယံ ဝုတ္တံ.
၅၇၅. ဂိလာနဿာတိ အပ္ပဋိသံဝိဒိတေပိ ဂိလာနဿ အနာပတ္တိ. ပဋိသံဝိဒိတေ ဝါ ဂိလာနဿ ဝါ သေသကန္တိ ဧကဿတ္ထာယ ပဋိသံဝိဒိတံ ကတွာ အာဟဋံ၊ တဿ သေသကံ အညဿာပိ ဘုဉ္ဇိတုံ ဝဋ္ဋတိ. စတုန္နံ ပဉ္စန္နံ ဝါ ပဋိသံဝိဒိတံ ကတွာ ဗဟုံ အာဟဋံ ဟောတိ၊ အညေသမ္ပိ ဒါတုံ ဣစ္ဆန္တိ၊ ဧတမ္ပိ ပဋိသံဝိဒိတသေသကမေဝ၊ သဗ္ဗေသမ္ပိ ဝဋ္ဋတိ. အထ အဓိကမေဝ ဟောတိ၊ သန္နိဓိံ မောစေတွာ ဌပိတံ ဒုတိယဒိဝသေပိ ဝဋ္ဋတိ. ဂိလာနဿ အာဟဋာဝသေသေပိ ဧသေဝ နယော. ယံ ပန အပ္ပဋိသံဝိဒိတမေဝ ကတွာ အာဘတံ၊ တံ ဗဟိအာရာမံ ပေသေတွာ ပဋိသံဝိဒိတံ ကာရေတွာ အာဟရာပေတဗ္ဗံ၊ ဘိက္ခူဟိ ဝါ ဂန္တွာ အန္တရာမဂ္ဂေ ဂဟေတဗ္ဗံ. ယမ္ပိ ဝိဟာရမဇ္ဈေန ဂစ္ဆန္တာ ဝါ ဝနစရကာဒယော ဝါ ဝနတော အာဟရိတွာ ဒေန္တိ၊ ပုရိမနယေနေဝ ပဋိသံဝိဒိတံ ကာရေတဗ္ဗံ. တတ္ထဇာတကန္တိ အာရာမေ ဇာတကမေဝ၊ မူလခါဒနီယာဒိံ အညေန ကပ္ပိယံ ကတွာ ဒိန္နံ ပရိဘုဉ္ဇတော အနာပတ္တိ. သစေ ပန တံ ဂါမံ ဟရိတွာ ပစိတွာ အာဟရန္တိ၊ န ဝဋ္ဋတိ. ပဋိသံဝိဒိတံ ကာရေတဗ္ဗံ. သေသမေတ္ထ ဥတ္တာနမေဝ.
ကထိနသမုဋ္ဌာနံ – ကိရိယာကိရိယံ၊ နောသညာဝိမောက္ခံ၊ အစိတ္တကံ၊ ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇံ၊ ကာယကမ္မံ၊ ဝစီကမ္မံ၊ တိစိတ္တံ၊ တိဝေဒနန္တိ.
စတုတ္ထပါဋိဒေသနီယံ.
သမန္တပါသာဒိကာယ ဝိနယသံဝဏ္ဏနာယ
ပါဋိဒေသနီယဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
ပါဋိဒေသနီယကဏ္ဍံ နိဋ္ဌိတံ.