၁၀. ဝိဘင်္ဂသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၈၃၂. ဒသမေ ကောသဇ္ဇသဟဂတောတိ ဣဓ ဘိက္ခု ဆန္ဒံ ဥပ္ပါဒေတွာ ကမ္မဋ္ဌာနံ မနသိကရောန္တော နိသီဒတိ. အထဿ စိတ္တေ လီနာကာရော ဩက္ကမတိ၊ သော ‘‘လီနာကာရော မေ ဩက္ကန္တော’’တိ ဉတွာ အပါယဘယေန စိတ္တံ တဇ္ဇေတွာ ပုန ဆန္ဒံ ဥပ္ပါဒေတွာ ကမ္မဋ္ဌာနံ မနသိ ကရောတိ. အထဿ ပုန လီနာကာရော ဩက္ကမတိ. သော ပုန အပါယဘယေန စိတ္တံ တဇ္ဇေတွာ ဆန္ဒံ ဥပ္ပါဒေတွာ ကမ္မဋ္ဌာနံ မနသိ ကရောတီတိ ဧဝမဿ ကောသဇ္ဇေန ဝေါကိဏ္ဏတ္တာ ဆန္ဒော ကောသဇ္ဇသဟဂတော နာမ ဟောတိ. ကောသဇ္ဇသမ္ပယုတ္တောတိ တဿေဝ ဝေဝစနံ.

ဥဒ္ဓစ္စသဟဂတောတိ ဣဓ ဘိက္ခု ဆန္ဒံ ဥပ္ပါဒေတွာ ကမ္မဋ္ဌာနံ မနသိကရောန္တော နိသီဒတိ. အထဿ စိတ္တံ ဥဒ္ဓစ္စေ ပတတိ. သော ဗုဒ္ဓဓမ္မသံဃဂုဏေ အာဝဇ္ဇေတွာ စိတ္တံ ဟာသေတွာ တောသေတွာ ကမ္မနိယံ ကတွာ ပုန ဆန္ဒံ ဥပ္ပါဒေတွာ ကမ္မဋ္ဌာနံ မနသိ ကရောတိ. အထဿ ပုန စိတ္တံ ဥဒ္ဓစ္စေ ပတတိ. သော ပုန ဗုဒ္ဓဓမ္မသံဃဂုဏေ အာဝဇ္ဇေတွာ စိတ္တံ ဟာသေတွာ တောသေတွာ ကမ္မနိယံ ကတွာ ဆန္ဒံ ဥပ္ပါဒေတွာ ကမ္မဋ္ဌာနံ မနသိ ကရောတီတိ ဧဝမဿ ဥဒ္ဓစ္စေန ဝေါကိဏ္ဏတ္တာ ဆန္ဒော ဥဒ္ဓစ္စသဟဂတော နာမ ဟောတိ.

ထိနမိဒ္ဓသဟဂတောတိ ဣဓ ဘိက္ခု ဆန္ဒံ ဥပ္ပါဒေတွာ ကမ္မဋ္ဌာနံ မနသိကရောန္တော နိသီဒတိ. အထဿ ထိနမိဒ္ဓံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. သော ‘‘ဥပ္ပန္နံ မေ ထိနမိဒ္ဓ’’န္တိ ဉတွာ ဥဒကေန မုခံ ပုဉ္ဆိတွာ၊ ကဏ္ဏေ အာကဍ္ဎိတွာ ပဂုဏံ ဓမ္မံ သဇ္ဈာယိတွာ ဒိဝါ ဂဟိတံ ဝါ အာလောကသညံ မနသိကရိတွာ ထိနမိဒ္ဓံ ဝိနောဒေတွာ ပုန ဆန္ဒံ ဥပ္ပါဒေတွာ ကမ္မဋ္ဌာနံ မနသိ ကရောတိ. အထဿ ပုန ထိနမိဒ္ဓံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. သော ဝုတ္တနယေနေဝ ပုန ထိနမိဒ္ဓံ ဝိနောဒေတွာ ဆန္ဒံ ဥပ္ပါဒေတွာ ကမ္မဋ္ဌာနံ မနသိ ကရောတီတိ ဧဝမဿ ထိနမိဒ္ဓေန ဝေါကိဏ္ဏတ္တာ ဆန္ဒော ထိနမိဒ္ဓသဟဂတော နာမ ဟောတိ.

အနုဝိက္ခိတ္တောတိ ဣဓ ဘိက္ခု ဆန္ဒံ ဥပ္ပါဒေတွာ ကမ္မဋ္ဌာနံ မနသိကရောန္တော နိသီဒတိ. အထဿ ကာမဂုဏာရမ္မဏေ စိတ္တံ ဝိက္ခိပတိ. သော ‘‘ဗဟိဒ္ဓါ ဝိက္ခိတ္တံ မေ စိတ္တ’’န္တိ ဉတွာ အနမတဂ္ဂ (သံ. နိ. ၂.၁၂၄-၁၂၅) ဒေဝဒူတ- (မ. နိ. ၃.၂၆၁) စေလောပမ (သံ. နိ. ၅.၁၁၀၄) အနာဂတဘယသုတ္တာဒီနိ (အ. နိ. ၅.၇၇) အာဝဇ္ဇေန္တော သုတ္တဒဏ္ဍေန စိတ္တံ တဇ္ဇေတွာ ကမ္မနိယံ ကတွာ ပုန ဆန္ဒံ ဥပ္ပါဒေတွာ ကမ္မဋ္ဌာနံ မနသိ ကရောတိ. အထဿ ပုန စိတ္တံ ဝိက္ခိပတိ. သော ပုန သုတ္တဒဏ္ဍေန စိတ္တံ ကမ္မနိယံ ကတွာ ဆန္ဒံ ဥပ္ပါဒေတွာ ကမ္မဋ္ဌာနံ မနသိ ကရောတီတိ ဧဝမဿ ကာမဝိတက္ကဝေါကိဏ္ဏတ္တာ ဆန္ဒော ဗဟိဒ္ဓါ ပဉ္စ ကာမဂုဏေ အာရဗ္ဘ အနုဝိက္ခိတ္တော အနုဝိသဋော ဟောတိ.

ယထာ ပုရေ တထာ ပစ္ဆာတိ ကမ္မဋ္ဌာနဝသေနပိ ဒေသနာဝသေနပိ ပုရိမပစ္ဆိမတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ကထံ? ကမ္မဋ္ဌာနေ တာဝ ကမ္မဋ္ဌာနဿ အဘိနိဝေသော ပုရေ နာမ၊ အရဟတ္တံ ပစ္ဆာ နာမ. တတ္ထ ယော ဘိက္ခု မူလကမ္မဋ္ဌာနေ အဘိနိဝိသိတွာ အတိလီနာဒီသု စတူသု ဌာနေသု စိတ္တဿ ဩက္ကမနံ ပဋိသေဓေတွာ၊ ဒုဋ္ဌဂေါဏေ ယောဇေတွာ သာရေန္တော ဝိယ စတုရဿဃဋိကံ ဩတာရေန္တော ဝိယ စတုန္နံ ဌာနာနံ ဧကဋ္ဌာနေပိ အသဇ္ဇန္တော သင်္ခါရေ သမ္မသိတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏာတိ. အယမ္ပိ ယထာ ပုရေ တထာ ပစ္ဆာ ဝိဟရတိ နာမ. အယံ ကမ္မဋ္ဌာနဝသေန ပုရိမပစ္ဆိမတာ. ဒေသနာဝသေန ပန ကေသာ ပုရေ နာမ၊ မတ္ထလုင်္ဂံ ပစ္ဆာ နာမ. တတ္ထ ယော ဘိက္ခု ကေသေသု အဘိနိဝိသိတွာ ဝဏ္ဏသဏ္ဌာနာဒိဝသေန ကေသာဒယော ပရိဂ္ဂဏှန္တော စတူသု ဌာနေသု အသဇ္ဇန္တော ယာဝ မတ္ထလုင်္ဂါ ဘာဝနံ ပါပေတိ၊ အယမ္ပိ ယထာ ပုရေ တထာ ပစ္ဆာ ဝိဟရတိ နာမ. ဧဝံ ဒေသနာဝသေန ပုရိမပစ္ဆိမတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ယထာ ပစ္ဆာ တထာ ပုရေတိ ဣဒံ ပုရိမဿေဝ ဝေဝစနံ.

ယထာ အဓော တထာ ဥဒ္ဓန္တိ ဣဒံ သရီရဝသေန ဝေဒိတဗ္ဗံ. တေနေဝါဟ ‘‘ဥဒ္ဓံ ပါဒတလာ အဓော ကေသမတ္ထကာ’’တိ. တတ္ထ ယော ဘိက္ခု ပါဒတလတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ ကေသမတ္ထကာ ဒွတ္တိံသာကာရဝသေန ဝါ ပါဒင်္ဂုလိအဂ္ဂပဗ္ဗဋ္ဌိတော ယာဝ သီသကဋာဟံ၊ သီသကဋာဟတော ယာဝ ပါဒင်္ဂုလီနံ အဂ္ဂပဗ္ဗဋ္ဌီနိ၊ တာဝ အဋ္ဌိဝသေန ဝါ ဘာဝနံ ပါပေတိ စတူသု ဌာနေသု ဧကဋ္ဌာနေပိ အသဇ္ဇန္တော. အယံ ယထာ ဥဒ္ဓံ တထာ အဓော၊ ယထာ အဓော တထာ ဥဒ္ဓံ ဝိဟရတိ နာမ.

ယေဟိ အာကာရေဟီတိ ယေဟိ ကောဋ္ဌာသေဟိ. ယေဟိ လိင်္ဂေဟီတိ ယေဟိ သဏ္ဌာနေဟိ. ယေဟိ နိမိတ္တေဟီတိ ယေဟိ ဥပဋ္ဌာနေဟိ. အာလောကသညာ သုဂ္ဂဟိတာ ဟောတီတိ ယော ဘိက္ခု အင်္ဂဏေ နိသီဒိတွာ အာလောကသညံ မနသိ ကရောတိ၊ ကာလေန နိမီလေတိ၊ ကာလေန ဥမ္မီလေတိ. အထဿ ယဒါ နိမီလေန္တဿာပိ ဥမ္မီလေတွာ ဩလောကေန္တဿ ဝိယ ဧကသဒိသမေဝ ဥပဋ္ဌာတိ၊ တဒါ အာလောကသညာ ဇာတာ နာမ ဟောတိ. ‘‘ဒိဝါသညာ’’တိပိ တဿေဝ နာမံ. သာ စ ပန ရတ္တိံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ သုဂ္ဂဟိတာ နာမ ဟောတိ. သွာဓိဋ္ဌိတာတိပိ တဿေဝ ဝေဝစနံ. သုဋ္ဌု အဓိဋ္ဌိတာ သုဋ္ဌု ဌပိတာ သွာဓိဋ္ဌိတာ နာမ ဝုစ္စတိ. သာ အတ္ထတော သုဂ္ဂဟိတာယေဝ. ယော ဝါ အာလောကေန ထိနမိဒ္ဓံ ဝိနောဒေတွာ ဆန္ဒံ ဥပ္ပါဒေတွာ ကမ္မဋ္ဌာနံ မနသိ ကရောတိ၊ တဿ ဒိဝါပိ အာလောကသညာ သုဂ္ဂဟိတာ သွာဓိဋ္ဌိတာ နာမ. ရတ္တိ ဝါ ဟောတု ဒိဝါ ဝါ ယေန အာလောကေန ထိနမိဒ္ဓံ ဝိနောဒေတွာ ကမ္မဋ္ဌာနံ မနသိ ကရောတိ၊ တသ္မိံ ထိနမိဒ္ဓဝိနောဒနေ အာလောကေ ဥပ္ပန္နာ သညာ သုဂ္ဂဟိတာယေဝ နာမ. ဝီရိယာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော. ဣမသ္မိံ သုတ္တေ ဆန္နံ အဘိညာနံ ပါဒကိဒ္ဓိ ကထိတာ.

ပါသာဒကမ္ပနဝဂ္ဂေါ ဒုတိယော.