၅. ဇရာဝဂ္ဂေါ

၁. ဇရာဓမ္မသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၅၁၁. ပဉ္စမဝဂ္ဂဿ ပဌမေ ပစ္ဆာတပေတိ ပါသာဒစ္ဆာယာယ ပုရတ္ထိမဒိသံ ပဋိစ္ဆန္နတ္တာ ပါသာဒဿ ပစ္ဆိမဒိသာဘာဂေ အာတပေါ ဟောတိ၊ တသ္မိံ ဌာနေ ပညတ္တဝရဗုဒ္ဓါသနေ နိသိန္နောတိ အတ္ထော. ပိဋ္ဌိံ ဩတာပယမာနောတိ ယသ္မာ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿပိ ဥပါဒိန္နကသရီရေ ဥဏှကာလေ ဥဏှံ ဟောတိ၊ သီတကာလေ သီတံ၊ အယဉ္စ ဟိမပါတသီတသမယော. တသ္မာ မဟာစီဝရံ ဩတာရေတွာ သူရိယရသ္မီဟိ ပိဋ္ဌိံ ဩတာပယမာနော နိသီဒိ.

ကိံ ပန ဗုဒ္ဓရသ္မိယော မဒ္ဒိတွာ သူရိယရသ္မိ အန္တော ပဝိသိတုံ သက္ကောတီတိ? န သက္ကောတိ. ဧဝံ သန္တေ ကိံ တာပေတီတိ? ရသ္မိတေဇံ. ယထေဝ ဟိ ဌိတမဇ္ဈနှိကေ ပရိမဏ္ဍလာယ ဆာယာယ ရုက္ခမူလေ နိသိန္နဿ ကိဉ္စာပိ သူရိယရသ္မိယော သရီရံ န ဖုသန္တိ၊ သဗ္ဗဒိသာသု ပန တေဇော ဖရတိ၊ အဂ္ဂိဇာလာဟိ ပရိက္ခိတ္တော ဝိယ ဟောတိ၊ ဧဝံ သူရိယရသ္မီသု ဗုဒ္ဓရသ္မိယော မဒ္ဒိတွာ အန္တော ပဝိသိတုံ အသက္ကုဏန္တီသုပိ သတ္ထာ တေဇံ တာပေန္တော နိသိန္နောတိ ဝေဒိတဗ္ဗော.

အနောမဇ္ဇန္တောတိ ပိဋ္ဌိပရိကမ္မကရဏဝသေန အနုမဇ္ဇန္တော. အစ္ဆရိယံ ဘန္တေတိ ထေရော ဘဂဝတော ပိဋ္ဌိတော မဟာစီဝရံ ဩတာရေတွာ နိသိန္နဿ ဒွိန္နံ အံသကူဋာနံ အန္တရေ သုဝဏ္ဏာဝဋ္ဋံ ဝိယ ကေသဂ္ဂပ္ပမာဏံ ဝလိယာဝဋ္ဋံ ဒိသွာ – ‘‘ဧဝရူပေပိ နာမ သရီရေ ဇရာ ပညာယတီ’’တိ သဉ္ဇာတသံဝေဂေါ ဇရံ ဂရဟန္တော ဧဝမာဟ. ဂရဟနစ္ဆရိယံ နာမ ကိရေတံ.

န စေဝံ ဒါနိ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတော တာဝ ပရိသုဒ္ဓေါတိ ယထာ ပကတိယာ ဆဝိဝဏ္ဏော ပရိသုဒ္ဓေါ၊ န ဧဝမေတရဟီတိ ဒီပေန္တော ဧဝမာဟ. တထာဂတဿ ဟိ ဒဟရကာလေ သင်္ကုသတသမဗ္ဘာဟတံ ဥသဘစမ္မံ ဝိယ ဝိဟတဝလိကော ကာယော ဟောတိ၊ တသ္မိံ ဌပိတော ဟတ္ထော ဘဿတေဝ၊ န သန္တိဋ္ဌတိ၊ တေလပုဉ္ဆနာကာရပ္ပတ္တော ဝိယ ဟောတိ. မဟလ္လကကာလေ ပန သိရာဇာလာ မိလာယန္တိ၊ သန္ဓိပဗ္ဗာနိ သိထိလာနိ ဟောန္တိ၊ မံသံ အဋ္ဌိတော မုစ္စိတွာ သိထိလဘာဝံ အာပဇ္ဇိတွာ တတ္ထ တတ္ထ ဩလမ္ဗတိ. ဗုဒ္ဓါနံ ပန ဧဝရူပံ န ဟောတိ. အညေသံ အပါကဋံ၊ သန္တိကာဝစရတ္တာ အာနန္ဒတ္ထေရဿေဝ ပါကဋံ ဟောတိ၊ တသ္မာ ဧဝမာဟ.

သိထိလာနိ စ ဂတ္တာနီတိ အညေသံ မုခေ အံသကူဋန္တရေဟိ တေသု တေသု ဌာနေသု ဝလိယော သန္တိဋ္ဌန္တိ၊ သတ္ထု ပနေတံ နတ္ထိ၊ ထေရော စ ဒွိန္နံ အံသကူဋာနံ အန္တရေ ဝလိယာဝဋ္ဋကံ ဒိသွာ ဧဝမာဟ. သဗ္ဗာနိ ဝလိယဇာတာနီတိ ဣဒမ္ပိ အတ္တနော ပါကဋဝသေန ဧဝမာဟ – သတ္ထု ပန အညေသံ ဝိယ ဝလိယော နာမ နတ္ထိ. ပုရတော ပဗ္ဘာရော စ ကာယောတိ သတ္ထာ ဗြဟ္မုဇုဂတ္တော၊ ဒေဝနဂရေ သမုဿိတသုဝဏ္ဏတောရဏံ ဝိယဿ ကာယော ဥဇုကမေဝ ဥဂ္ဂတော. မဟလ္လကကာလေ ပန ကာယော ပုရတော ဝင်္ကော ဟောတိ၊ သွာယံ အညေသံ အပါကဋော၊ သန္တိကာဝစရတ္တာ ပန ထေရဿေဝ ပါကဋော၊ တသ္မာ ဧဝမာဟ. ဒိဿတိ စ ဣန္ဒြိယာနံ အညထတ္တန္တိ ဣန္ဒြိယာနိ နာမ န စက္ခုဝိညေယျာနိ. ယတော ပန ပကတိယာ ပရိသုဒ္ဓေါ ဆဝိဝဏ္ဏော၊ ဣဒါနိ န တထာ ပရိသုဒ္ဓေါ၊ အံသကူဋန္တရေ ဝလိ ပညာယတိ၊ ဗြဟ္မုဇုကာယော ပုရတော ဝင်္ကော၊ ဣမိနာဝ ကာရဏေန စက္ခာဒီနဉ္စ ဣန္ဒြိယာနံ အညထတ္တေန ဘဝိတဗ္ဗန္တိ နယဂ္ဂါဟတော ဧဝမာဟ. ဓီ တံ ဇမ္မိ ဇရေ အတ္ထူတိ လာမကေ ဇရေ ဓီ တံ တုယှံ ဟောတု၊ ဓိက္ကာရော တံ ဖုသတု. ဗိမ္ဗန္တိ အတ္တဘာဝေါ.

၂. ဥဏ္ဏာဘဗြာဟ္မဏသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၅၁၂. ဒုတိယေ ဂေါစရဝိသယန္တိ ဂေါစရဘူတံ ဝိသယံ. အညမညဿာတိ စက္ခု သောတဿ၊ သောတံ ဝါ စက္ခုဿာတိ ဧဝံ ဧကံ ဧကဿ ဂေါစရဝိသယံ န ပစ္စနုဘောတိ. သစေ ဟိ နီလာဒိဘေဒံ ရူပါရမ္မဏံ သမောဓာနေတွာ သောတိန္ဒြိယဿ ဥပနေယျ – ‘‘ဣင်္ဃ တွံ တာဝ နံ ဝဝတ္ထပေဟိ ဝိဘာဝေဟိ ‘ကိန္နာမေတံ အာရမ္မဏ’’’န္တိ. စက္ခုဝိညာဏံ ဝိနာပိ မုခေန အတ္တနော ဓမ္မတာယ ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘‘အရေ၊ အန္ဓဗာလ၊ ဝဿသတမ္ပိ ဝဿသဟဿမ္ပိ ဝဿသတသဟဿမ္ပိ ပရိဓာဝမာနော အညတြ မယာ ကုဟိံ ဧတဿ ဇာနနကံ လဘိဿသိ၊ တံ အာဟရ၊ စက္ခုပသာဒေ ဥပနေဟိ၊ အဟမေတံ အာရမ္မဏံ ဇာနိဿာမိ – ယဒိ ဝါ နီလံ၊ ယဒိ ဝါ ပီတကံ. န ဟိ ဧသော အညဿ ဝိသယော၊ မယှမေဝေသော ဝိသယော’’တိ. သေသဒွါရေသုပိ ဧသေဝ နယော. ဧဝမေတာနိ အညမညဿ ဂေါစရဝိသယံ န ပစ္စနုဘောန္တိ နာမ.

ကိံ ပဋိသရဏန္တိ ဧတေသံ ကိံ ပဋိသရဏံ၊ ကိံ ဧတာနိ ပဋိသရန္တီတိ ပုစ္ဆတိ. မနော ပဋိသရဏန္တိ ဇဝနမနော ပဋိသရဏံ. မနောဝ နေသန္တိ မနောဒွါရိကဇဝနမနောဝ ဧတေသံ ဂေါစရဝိသယံ ရဇ္ဇနာဒိဝသေန အနုဘောတိ. စက္ခုဝိညာဏဉှိ ရူပဒဿနမတ္တမေဝ၊ ဧတ္ထ ရဇ္ဇနံ ဝါ ဒုဿနံ ဝါ မုယှနံ ဝါ နတ္ထိ. ဧကသ္မိံ ပန ဒွါရေ ဇဝနံ ရဇ္ဇတိ ဝါ ဒုဿတိ ဝါ မုယှတိ ဝါ. သောတဝိညာဏာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော.

တတြာယံ ဥပမာ – ပဉ္စ ကိရ ဒုဗ္ဗလဘောဇကာ ရာဇာနံ သေဝိတွာ ကိစ္ဆေန ကသိရေန ဧကသ္မိံ ပဉ္စကုလိကေ ဂါမေ ပရိတ္တကံ အာယံ လဘိံသု. တေသံ တတ္ထ မစ္ဆဘာဂေါ မံသဘာဂေါ၊ အဒ္ဒုကဟာပဏော ဝါ ယောတ္တကဟာပဏော ဝါ မာသကဟာပဏော ဝါ အဋ္ဌကဟာပဏော ဝါ သောဠသကဟာပဏော ဝါ စတုသဋ္ဌိကဟာပဏော ဝါ ဒဏ္ဍောတိ ဧတ္တကမတ္တမေဝ ပါပုဏာတိ၊ သတဝတ္ထုကံ ပဉ္စသတဝတ္ထုကံ သဟဿဝတ္ထုကံ မဟာဗလိံ ရာဇာဝ ဂဏှာတိ.

တတ္ထ ပဉ္စကုလိကဂါမာ ဝိယ ပဉ္စပသာဒါ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ပဉ္စ ဒုဗ္ဗလဘောဇကာ ဝိယ ပဉ္စဝိညာဏာနိ၊ ရာဇာ ဝိယ ဇဝနံ၊ ဒုဗ္ဗလဘောဇကာနံ ပရိတ္တကအာယပါပုဏနံ ဝိယ စက္ခုဝိညာဏာဒီနံ ရူပဒဿနာဒိမတ္တံ၊ ရဇ္ဇနာဒိ ပန ဧတေသု နတ္ထိ. ရညော မဟာဗလိဂ္ဂဟဏံ ဝိယ တေသု ဒွါရေသု ဇဝနဿ ရဇ္ဇနာဒီနိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ. ဧဝမေတ္ထ မနောတိ ကုသလာကုသလဇဝနံ ဝုတ္တံ.

သတိ ပဋိသရဏန္တိ မဂ္ဂသတိ ပဋိသရဏံ. ဇဝနမနော ဟိ မဂ္ဂသတိံ ပဋိသရတိ. ဝိမုတ္တီတိ ဖလဝိမုတ္တိ. ပဋိသရဏန္တိ ဖလဝိမုတ္တိယာ နိဗ္ဗာနံ ပဋိသရဏံ. တဉှိ သာ ပဋိသရတိ. နာသက္ခိ ပဉှဿ ပရိယန္တံ ဂဟေတုန္တိ ပဉှဿ ပရိစ္ဆေဒံ ပမာဏံ ဂဟေတုံ နာသက္ခိ၊ အပ္ပဋိသရဏံ ဓမ္မံ ‘‘သပ္ပဋိသရဏ’’န္တိ ပုစ္ဆိ. နိဗ္ဗာနံ နာမေတံ အပ္ပဋိသရဏံ၊ န ကိဉ္စိ ပဋိသရတိ. နိဗ္ဗာနောဂဓန္တိ နိဗ္ဗာနဗ္ဘန္တရံ နိဗ္ဗာနံ အနုပဝိဋ္ဌံ. ဗြဟ္မစရိယန္တိ မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယံ. နိဗ္ဗာနပရာယဏန္တိ နိဗ္ဗာနံ ပရံ အယနမဿ ပရာ ဂတိ၊ န တတော ပရံ ဂစ္ဆတီတိ အတ္ထော. နိဗ္ဗာနံ ပရိယောသာနံ အဝသာနံ အဿာတိ နိဗ္ဗာနပရိယောသာနံ.

မူလဇာတာ ပတိဋ္ဌိတာတိ မဂ္ဂေန အာဂတသဒ္ဓါ ဝုစ္စတိ. ဣမမှိ စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမယေတိ ကိံ သန္ဓာယာဟ? ဈာနအနာဂါမိတံ. တသ္မိဉှိ သမယေ ဗြာဟ္မဏဿ ပဌမမဂ္ဂေန ပဉ္စ အကုသလစိတ္တာနိ ပဟီနာနိ၊ ပဌမဇ္ဈာနေန ပဉ္စ နီဝရဏာနီတိ ဈာနအနာဂါမိဋ္ဌာနေ ဌိတော. သော အပရိဟီနဇ္ဈာနော ကာလံ ကတွာ တတ္ထေဝ ပရိနိဗ္ဗာယေယျ. သစေ ပနဿ ပုတ္တဒါရံ အနုသာသန္တဿ ကမ္မန္တေ ဝိစာရေန္တဿ ဈာနံ နဿတိ၊ နဋ္ဌေ ဈာနေ ဂတိ အနိဗဒ္ဓါ ဟောတိ၊ အနဋ္ဌေ ပန နိဗဒ္ဓါတိ ဣမံ ဈာနအနာဂါမိတံ သန္ဓာယ ဧဝမာဟ.

၃. သာကေတသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၅၁၃. တတိယေ အဉ္ဇနဝနေတိ အဉ္ဇနဝဏ္ဏပုပ္ဖါနံ ရုက္ခာနံ ရောပိတဝနေ. ယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ၊ တံ သဒ္ဓါဗလန္တိ တဉှိ အဓိမောက္ခလက္ခဏေ ဣန္ဒဋ္ဌေန သဒ္ဓိန္ဒြိယံ၊ အဿဒ္ဓိယေ အကမ္ပနေန သဒ္ဓါဗလံ. ဣတရေသံ ပဂ္ဂဟဥပဋ္ဌာနအဝိက္ခေပပဇာနနလက္ခဏေသု ဣန္ဒဋ္ဌေန ဣန္ဒြိယဘာဝေါ၊ ကောသဇ္ဇမုဋ္ဌသစ္စဝိက္ခေပါဝိဇ္ဇာသု အကမ္ပနေန ဗလဘာဝေါ ဝေဒိတဗ္ဗော. ဧဝမေဝ ခေါတိ တဿာ နဒိယာ ဧကသောတံ ဝိယ သဒ္ဓါဝီရိယသတိသမာဓိပညာဝသေန ဧတေသံ နိန္နာနာကရဏံ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ဒွေ သောတာနိ ဝိယ ဣန္ဒဋ္ဌအကမ္ပနဋ္ဌေဟိ ဣန္ဒြိယဗလဝသေန နာနာကရဏံ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

၄. ပုဗ္ဗကောဋ္ဌကသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၅၁၄. စတုတ္ထေ အမတောဂဓန္တိ အမတဗ္ဘန္တရံ. အမတပရာယဏန္တိ အမတနိဗ္ဗတ္တိကံ. အမတပရိယောသာနန္တိ အမတနိဋ္ဌံ. သာဓု သာဓူတိ ထေရဿ ဗျာကရဏံ ပသံသန္တော သာဓုကာရံ ဒေတိ.

၅. ပဌမပုဗ္ဗာရာမသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၅၁၅. ပဉ္စမေ တဒနွယာတိ တံ အနုဂစ္ဆမာနာ၊ အနုဝတ္တမာနာတိ အတ္ထော. ပုဗ္ဗကောဋ္ဌကံ အာဒိံ ကတွာ ပဋိပါဋိယာ ဆသု သုတ္တေသု ဖလိန္ဒြိယာနေဝ ကထိတာနိ.

၁၀. အာပဏသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၅၂၀. ဒသမေ ဣမေ ခေါ တေ ဓမ္မာတိ ဥပရိ သဟ ဝိပဿနာယ တယော မဂ္ဂါ. ယေ မေ ပုဗ္ဗေ သုတာဝ အဟေသုန္တိ ယေ ဓမ္မာ မယာ ပုဗ္ဗေ ‘‘အရဟတ္တဖလိန္ဒြိယံ နာမ အတ္ထီ’’တိ ကထေန္တာနံယေဝ သုတာ အဟေသုံ. ကာယေန စ ဖုသိတွာတိ နာမကာယေန စ ဖုသိတွာ ပဋိလဘိတွာ. ပညာယ စ အတိဝိဇ္ဈ ပဿာမီတိ ပစ္စဝေက္ခဏပညာယ စ အတိဝိဇ္ဈိတွာ ပဿာမိ. ယာ ဟိဿ၊ ဘန္တေ၊ သဒ္ဓါတိ အယံ ကတရသဒ္ဓါ? စတူဟိ ဣန္ဒြိယေဟိ သမ္ပယုတ္တာ သဒ္ဓါ ဟေဋ္ဌာ ကထိတာဝ၊ အယံ ပန ပစ္စဝေက္ခဏသဒ္ဓါ. သမ္ပယုတ္တသဒ္ဓါ ဟိ မိဿကာ၊ ပစ္စဝေက္ခဏသဒ္ဓါ လောကိယာဝ. သေသံ သဗ္ဗတ္ထ ဥတ္တာနမေဝါတိ.

ဇရာဝဂ္ဂေါ ပဉ္စမော.