၂. ပရိယာယသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၃၃. ဒုတိယေ သမ္ဗဟုလာတိ ဝိနယပရိယာယေန တယော ဇနာ သမ္ဗဟုလာတိ ဝုစ္စန္တိ၊ တတော ပရံ သံဃော. သုတ္တန္တပရိယာယေန တယော တယော ဧဝ၊ တတော ဥဒ္ဓံ သမ္ဗဟုလာ. ဣဓ သုတ္တန္တပရိယာယေန သမ္ဗဟုလာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ပိဏ္ဍာယ ပဝိသိံသူတိ ပိဏ္ဍာယ ပဝိဋ္ဌာ. တေ ပန န တာဝ ပဝိဋ္ဌာ၊ ‘‘ပဝိသိဿာမာ’’တိ နိက္ခန္တတ္တာ ပန ပဝိသိံသူတိ ဝုတ္တာ. ယထာ ကိံ? ယထာ ‘‘ဂါမံ ဂမိဿာမီ’’တိ နိက္ခန္တပုရိသော တံ ဂါမံ အပတ္တောပိ ‘‘ကဟံ ဣတ္ထန္နာမော’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘ဂါမံ ဂတော’’တိ ဝုစ္စတိ၊ ဧဝံ. ပရိဗ္ဗာဇကာနံ အာရာမောတိ ဇေတဝနဿ အဝိဒူရေ အညတိတ္ထိယာနံ ပရိဗ္ဗာဇကာနံ အာရာမော အတ္ထိ၊ တံ သန္ဓာယေတံ ဝုတ္တံ. သမဏော အာဝုသောတိ အာဝုသော တုမှာကံ သတ္ထာ သမဏော ဂေါတမော.

မယမ္ပိ ခေါ အာဝုသော သာဝကာနံ ဧဝံ ဓမ္မံ ဒေသေမာတိ တိတ္ထိယာနံ သမယေ ‘‘ပဉ္စ နီဝရဏာ ပဟာတဗ္ဗာ၊ သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ ဧတံ နတ္ထိ. တေ ပန အာရာမံ ဂန္တွာ ပရိသပရိယန္တေ ဌတွာ အညံ ဩလောကေန္တော ဝိယ အညဝိဟိတကာ ဝိယ ဟုတွာ ဘဂဝတော ဓမ္မဒေသနံ သုဏန္တိ. တတော ‘‘သမဏော ဂေါတမော ‘ဣဒံ ပဇဟထ ဣဒံ ဘာဝေထာ’တိ ဝဒတီ’’တိ သလ္လက္ခေတွာ အတ္တနော အာရာမံ ဂန္တွာ အာရာမမဇ္ဈေ အာသနံ ပညာပေတွာ ဥပဋ္ဌာယကဥပဋ္ဌာယိကာဟိ ပရိဝုတာ သီသံ ဥက္ခိပိတွာ ကာယံ ဥန္နာမေတွာ အတ္တနော သယမ္ဘူဉာဏေန ပဋိဝိဒ္ဓါကာရံ ဒဿေန္တာ – ‘‘ပဉ္စ နီဝရဏာ နာမ ပဟာတဗ္ဗာ၊ သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ နာမ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ ကထေန္တိ.

ဣဓ နော အာဝုသောတိ ဧတ္ထ ဣဓာတိ ဣမသ္မိံ ပညာပနေ. ကော ဝိသေသောတိ ကိံ အဓိကံ? ကော အဓိပ္ပယာသောတိ ကော အဓိကပ္ပယောဂေါ? ကိံ နာနာကရဏန္တိ ကိံ နာနတ္တံ? ဓမ္မဒေသနာယ ဝါ ဓမ္မဒေသနန္တိ ယဒိဒံ သမဏဿ ဝါ ဂေါတမဿ ဓမ္မဒေသနာယ သဒ္ဓိံ အမှာကံ ဓမ္မဒေသနံ၊ အမှာကံ ဝါ ဓမ္မဒေသနာယ သဒ္ဓိံ သမဏဿ ဂေါတမဿ ဓမ္မဒေသနံ အာရဗ္ဘ နာနာကရဏံ ဝုစ္စေယျ၊ တံ ကိန္နာမာတိ ဝဒန္တိ. ဒုတိယပဒေပိ ဧသေဝ နယော.

နေဝ အဘိနန္ဒိံသူတိ ‘‘ဧဝမေဝ’’န္တိ န သမ္ပဋိစ္ဆိံသု. နပ္ပဋိက္ကောသိံသူတိ ‘‘နယိဒံ ဧဝ’’န္တိ န ပဋိသေဓိံသု. ကိံ ပန တေ ပဟောန္တာ ဧဝံ အကံသု၊ ဥဒါဟု အပ္ပဟောန္တာတိ? ပဟောန္တာ. န ဟိ တေ ဧတ္တကံ ကထံ ကထေတုံ န သက္ကောန္တိ ‘‘အာဝုသော တုမှာကံ သမယေ ပဉ္စ နီဝရဏာ ပဟာတဗ္ဗာ နာမ နတ္ထိ၊ သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ ဘာဝေတဗ္ဗာ နာမ နတ္ထီ’’တိ. ဧဝံ ပန တေသံ အဟောသိ – ‘‘အတ္ထိ နော ဧတံ ကထာပါဘတံ၊ မယံ ဧတံ သတ္ထု အာရောစေဿာမ၊ အထ နော သတ္ထာ မဓုရဓမ္မဒေသနံ ဒေသေဿတီ’’တိ.

ပရိယာယောတိ ကာရဏံ. န စေဝ သမ္ပာယိဿန္တီတိ သမ္ပာဒေတွာ ကထေတုံ န သက္ခိဿန္တိ. ဥတ္တရိဉ္စ ဝိဃာတန္တိ အသမ္ပာယနတော ဥတ္တရိမ္ပိ ဒုက္ခံ အာပဇ္ဇိဿန္တိ. သမ္ပာဒေတွာ ကထေတုံ အသက္ကောန္တာနဉှိ ဒုက္ခံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ယထာ တံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဝိသယသ္မိန္တိ ဧတ္ထ တန္တိ နိပါတမတ္တံ၊ ယထာတိ ကာရဏဝစနံ၊ ယသ္မာ အဝိသယေ ပဉှော ပုစ္ဆိတောတိ အတ္ထော. သဒေဝကေတိ သဟ ဒေဝေဟိ သဒေဝကေ. သမာရကာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော. ဧဝံ တီဏိ ဌာနာနိ လောကေ ပက္ခိပိတွာ ဒွေ ပဇာယာတိ၊ ပဉ္စဟိပိ သတ္တလောကမေဝ ပရိယာဒိယိတွာ ဧတသ္မိံ သဒေဝကာဒိဘေဒေ လောကေ ဒေဝံ ဝါ မနုဿံ ဝါ န သမနုပဿာမီတိ ဒီပေတိ. ဣတော ဝါ ပန သုတွာတိ ဣတော ဝါ ပန မမ သာသနတော သုတွာ. ဣတော သုတွာ ဟိ တထာဂတော တထာဂတသာဝကောပိ အာရာဓေယျ၊ ပရိတောသေယျ၊ အညထာ အာရာဓနာ နာမ နတ္ထီတိ ဒဿေတိ.

ဣဒါနိ အတ္တနော တေသံ ပဉှာနံ ဝေယျာကရဏေန စိတ္တာရာဓနံ ဒဿေန္တော ကတမော စ ဘိက္ခဝေ ပရိယာယောတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ အဇ္ဈတ္တံ ကာမစ္ဆန္ဒောတိ အတ္တနော ပဉ္စက္ခန္ဓေ အာရဗ္ဘ ဥပ္ပန္နဆန္ဒရာဂေါ. ဗဟိဒ္ဓါ ကာမစ္ဆန္ဒောတိ ပရေသံ ပဉ္စက္ခန္ဓေ အာရဗ္ဘ ဥပ္ပန္နဆန္ဒရာဂေါ. ဥဒ္ဒေသံ ဂစ္ဆတီတိ ဂဏနံ ဂစ္ဆတိ. အဇ္ဈတ္တံ ဗျာပါဒေါတိ အတ္တနော ဟတ္ထပါဒါဒီသု ဥပ္ပန္နပဋိဃော. ဗဟိဒ္ဓါ ဗျာပါဒေါတိ ပရေသံ တေသု ဥပ္ပန္နပဋိဃော. အဇ္ဈတ္တံ ဓမ္မေသု ဝိစိကိစ္ဆာတိ အတ္တနော ခန္ဓေသု ဝိမတိ. ဗဟိဒ္ဓါ ဓမ္မေသု ဝိစိကိစ္ဆာတိ ဗဟိဒ္ဓါ အဋ္ဌသု ဌာနေသု မဟာဝိစိကိစ္ဆာ. အဇ္ဈတ္တံ ဓမ္မေသု သတီတိ အဇ္ဈတ္တိကေ သင်္ခါရေ ပဋိဂ္ဂဏှန္တဿ ဥပ္ပန္နာ သတိ. ဗဟိဒ္ဓါ ဓမ္မေသု သတီတိ ဗဟိဒ္ဓါ သင်္ခါရေ ပရိဂ္ဂဏှန္တဿ ဥပ္ပန္နာ သတိ. ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေပိ ဧသေဝ နယော.

ကာယိကန္တိ စင်္ကမံ အဓိဋ္ဌဟန္တဿ ဥပ္ပန္နဝီရိယံ. စေတသိကန္တိ – ‘‘န တာဝါဟံ ဣမံ ပလ္လင်္ကံ ဘိန္ဒိဿာမိ၊ ယာဝ မေ အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စိဿတီ’’တိ ဧဝံ ကာယပယောဂံ ဝိနာ ဥပ္ပန္နဝီရိယံ. ကာယပ္ပဿဒ္ဓီတိ တိဏ္ဏံ ခန္ဓာနံ ဒရထပဿဒ္ဓိ. စိတ္တပ္ပဿဒ္ဓီတိ ဝိညာဏက္ခန္ဓဿ ဒရထပဿဒ္ဓိ. ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေ သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂသဒိသောဝ ဝိနိစ္ဆယော.

ဣမသ္မိံ သုတ္တေ မိဿကသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂါ ကထိတာ. ဧတေသု ဟိ အဇ္ဈတ္တဓမ္မေသု သတိ၊ ပဝိစယော၊ ဥပေက္ခာတိ ဣမေ အတ္တနော ခန္ဓာရမ္မဏတ္တာ လောကိယာဝ ဟောန္တိ၊ တထာ မဂ္ဂံ အပတ္တံ ကာယိကဝီရိယံ. အဝိတက္ကအဝိစာရာ ပန ပီတိသမာဓီ ကိဉ္စာပိ ရူပါဝစရာ ဟောန္တိ၊ ရူပါဝစရေ ပန ဗောဇ္ဈင်္ဂါ န လဗ္ဘန္တီတိ လောကုတ္တရာဝ ဟောန္တိ. ယေ စ ထေရာ ဗြဟ္မဝိဟာရဝိပဿနာပါဒကဇ္ဈာနာဒီသု ဗောဇ္ဈင်္ဂေ ဥဒ္ဓရန္တိ၊ တေသံ မတေန ရူပါဝစရာပိ အရူပါဝစရာပိ ဟောန္တိ. ဗောဇ္ဈင်္ဂေသု ဟိ အရူပါဝစရေ ပီတိယေဝ ဧကန္တေန န လဗ္ဘတိ၊ သေသာ ဆ မိဿကာဝ ဟောန္တီတိ. ဒေသနာပရိယောသာနေ ကေစိ ဘိက္ခူ သောတာပန္နာ ဇာတာ၊ ကေစိ သကဒါဂါမီ၊ ကေစိ အနာဂါမီ၊ ကေစိ အရဟန္တောတိ.