၇. မိဂဇာလဝဂ္ဂေါ
၁. ပဌမမိဂဇာလသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၆၃. မိဂဇာလဝဂ္ဂဿ ပဌမေ စက္ခုဝိညေယျာတိ စက္ခုဝိညာဏေန ပဿိတဗ္ဗာ. သောတဝိညေယျာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော. ဣဋ္ဌာတိ ပရိယိဋ္ဌာ ဝါ ဟောန္တု မာ ဝါ၊ ဣဋ္ဌာရမ္မဏဘူတာတိ အတ္ထော. ကန္တာတိ ကမနီယာ. မနာပါတိ မနဝဍ္ဎနကာ. ပိယရူပါတိ ပိယဇာတိကာ. ကာမူပသံဟိတာတိ အာရမ္မဏံ ကတွာ ဥပ္ပဇ္ဇမာနေန ကာမေန ဥပသံဟိတာ ရဇနီယာတိ ရဉ္ဇနီယာ၊ ရာဂုပ္ပတ္တိကာရဏဘူတာတိ အတ္ထော. နန္ဒီတိ တဏှာနန္ဒီ. သံယောဂေါတိ သံယောဇနံ. နန္ဒိသံယောဇနသံယုတ္တောတိ နန္ဒီဗန္ဓနေန ဗဒ္ဓေါ. အရညဝနပတ္ထာနီတိ အရညာနိ စ ဝနပတ္ထာနိ စ. တတ္ထ ကိဉ္စာပိ အဘိဓမ္မေ နိပ္ပရိယာယေန ‘‘နိက္ခမိတွာ ဗဟိ ဣန္ဒခီလာ သဗ္ဗမေတံ အရည’’န္တိ (ဝိဘ. ၅၂၉) ဝုတ္တံ၊ တထာပိ ယံ တံ ‘‘ပဉ္စဓနုသတိကံ ပစ္ဆိမ’’န္တိ (ပါရာ. ၆၅၄) အရညကင်္ဂနိပ္ဖါဒကံ သေနာသနံ ဝုတ္တံ၊ တဒေဝ အဓိပ္ပေတန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဝနပတ္ထန္တိ ဂါမန္တံ အတိက္ကမိတွာ မနုဿာနံ အနုပစာရဋ္ဌာနံ၊ ယတ္ထ န ကသီယတိ န ဝပီယတိ. ဝုတ္တမ္ပိ စေတံ –
‘‘ဝနပတ္ထန္တိ ဒူရာနမေတံ သေနာသနာနံ အဓိဝစနံ. ဝနပတ္ထန္တိ ဝနသဏ္ဍာနမေတံ၊ ဝနပတ္ထန္တိ ဘိံသနကာနမေတံ၊ ဝနပတ္ထန္တိ သလောမဟံသာနမေတံ၊ ဝနပတ္ထန္တိ ပရိယန္တာနမေတံ၊ ဝနပတ္ထန္တိ အမနုဿူပစာရာနံ သေနာသနာနမေတံ အဓိဝစန’’န္တိ (ဝိဘ. ၅၃၁).
ဧတ္ထ စ ပရိယန္တာနန္တိ ဣမံ ဧကံ ပရိယာယံ ဌပေတွာ သေသပရိယာယေဟိ ဝနပတ္ထာနိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ. ပန္တာနီတိ ပရိယန္တာနိ အတိဒူရာနိ. အပ္ပသဒ္ဒါနီတိ ဥဒုက္ခလမုသလဒါရကသဒ္ဒါဒီနံ အဘာဝေန အပ္ပသဒ္ဒါနိ. အပ္ပနိဂ္ဃေါသာနီတိ တေသံ တေသံ နိန္နာဒမဟာနိဂ္ဃေါသဿ အဘာဝေန အပ္ပနိဂ္ဃေါသာနိ. ဝိဇနဝါတာနီတိ သဉ္စရဏဇနဿ သရီရဝါတဝိရဟိတာနိ. မနုဿရာဟဿေယျကာနီတိ မနုဿာနံ ရဟောကမ္မဿ အနုစ္ဆဝိကာနိ. ပဋိသလ္လာနသာရုပ္ပါနီတိ နိလီယနသာရုပ္ပါနိ.
၂. ဒုတိယမိဂဇာလသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၆၄. ဒုတိယေ နန္ဒိနိရောဓာ ဒုက္ခနိရောဓောတိ တဏှာနန္ဒိယာ နိရောဓေန ဝဋ္ဋဒုက္ခဿ နိရောဓော.
၃-၅. ပဌမသမိဒ္ဓိမာရပဉှာသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ
၆၅-၆၇. တတိယေ သမိဒ္ဓီတိ အတ္တဘာဝဿ သမိဒ္ဓတာယ ဧဝံ လဒ္ဓနာမော. တဿ ကိရ ထေရဿ အတ္တဘာဝေါ အဘိရူပေါ အဟောသိ ပါသာဒိကော၊ ဥက္ခိတ္တမာလာပုဋော ဝိယ အလင်္ကတမာလာဂဗ္ဘော ဝိယ စ သဗ္ဗာကာရပါရိပူရိယာ သမိဒ္ဓေါ. တသ္မာ သမိဒ္ဓိတွေဝ သင်္ခံ ဂတော. မာရောတိ မရဏံ ပုစ္ဆတိ. မာရပညတ္တီတိ မာရောတိ ပညတ္တိ နာမံ နာမဓေယျံ. အတ္ထိ တတ္ထ မာရော ဝါ မာရပညတ္တိ ဝါတိ တတ္ထ မရဏံ ဝါ မရဏန္တိ ဣဒံ နာမံ ဝါ အတ္ထီတိ ဒဿေတိ. စတုတ္ထံ ဥတ္တာနမေဝ၊ တထာ ပဉ္စမံ.
၆. သမိဒ္ဓိလောကပဉှာသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၆၈. ဆဋ္ဌေ လောကောတိ လုဇ္ဇနပလုဇ္ဇနဋ္ဌေန လောကော. ဣတိ မိဂဇာလတ္ထေရဿ အာယာစနသုတ္တတော ပဋ္ဌာယ ပဉ္စသုပိ သုတ္တေသု ဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋမေဝ ကထိတံ.
၇. ဥပသေနအာသီဝိသသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၆၉. သတ္တမေ သီတဝနေတိ ဧဝံနာမကေ သုသာနဝနေ. သပ္ပသောဏ္ဍိကပဗ္ဘာရေတိ သပ္ပဖဏသဒိသတာယ ဧဝံလဒ္ဓနာမေ ပဗ္ဘာရေ. ဥပသေနဿာတိ ဓမ္မသေနာပတိနော ကနိဋ္ဌဘာတိကဥပသေနတ္ထေရဿ. အာသီဝိသော ပတိတော ဟောတီတိ ထေရော ကိရ ကတဘတ္တကိစ္စော မဟာစီဝရံ ဂဟေတွာ လေဏစ္ဆာယာယ မန္ဒမန္ဒေန ဝါတပါနဝါတေန ဗီဇိယမာနော နိသီဒိတွာ ဒုပဋ္ဋနိဝါသနေ သူစိကမ္မံ ကရောတိ. တသ္မိံ ခဏေ လေဏစ္ဆဒနေ ဒွေ အာသီဝိသပေါတကာ ကီဠန္တိ. တေသု ဧကော ပတိတွာ ထေရဿ အံသကူဋေ အဝတ္ထာသိ. သော စ ဖုဋ္ဌဝိသော ဟောတိ. တသ္မာ ပတိတဋ္ဌာနတော ပဋ္ဌာယ ထေရဿ ကာယေ ဒီပသိခါ ဝိယ ဝဋ္ဋိံ ပရိယာဒိယမာနမေဝဿ ဝိသံ ဩတိဏ္ဏံ. ထေရော ဝိသဿ တထာဂမနံ ဒိသွာ ကိဉ္စာပိ တံ ပတိတမတ္တမေဝ ယထာပရိစ္ဆေဒေန ဂတံ၊ အတ္တနော ပန ဣဒ္ဓိဗလေန ‘‘အယံ အတ္တဘာဝေါ လေဏေ မာ ဝိနဿတူ’’တိ အဓိဋ္ဌဟိတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ. ပုရာယံ ကာယော ဣဓေဝ ဝိကိရတီတိ ယာဝ န ဝိကိရတိ၊ တာဝ နံ ဗဟိဒ္ဓါ နီဟရထာတိ အတ္ထော. အညထတ္တန္တိ အညထာဘာဝံ. ဣန္ဒြိယာနံ ဝါ ဝိပရိဏာမန္တိ စက္ခုသောတာဒီနံ ဣန္ဒြိယာနံ ပကတိဝိဇဟနဘာဝံ. တတ္ထေဝ ဝိကိရီတိ ဗဟိ နီဟရိတွာ ဌပိတဋ္ဌာနေ မဉ္စကသ္မိံယေဝ ဝိကိရိ.
၈. ဥပဝါဏသန္ဒိဋ္ဌိကသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၇၀. အဋ္ဌမေ ရူပပ္ပဋိသံဝေဒီတိ နီလပီတာဒိဘေဒံ အာရမ္မဏံ ဝဝတ္ထာပေန္တော ရူပံ ပဋိသံဝိဒိတံ ကရောတိ၊ တသ္မာ ရူပပ္ပဋိသံဝေဒီ နာမ ဟောတိ. ရူပရာဂပ္ပဋိသံဝေဒီတိ ကိလေသဿ အတ္ထိဘာဝေနေဝ ပန ရူပရာဂံ ပဋိသံဝိဒိတံ ကရောတိ နာမ၊ တသ္မာ ရူပရာဂပ္ပဋိသံဝေဒီတိ ဝုစ္စတိ. သန္ဒိဋ္ဌိကောတိအာဒီနိ ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂေ ဝုတ္တတ္ထာနေဝ. နော စ ရူပရာဂပ္ပဋိသံဝေဒီတိ ကိလေသဿ နတ္ထိဘာဝေနေဝ န ရူပရာဂံ ပဋိသံဝိဒိတံ ကရောတိ နာမ၊ တသ္မာ ‘‘နော စ ရူပရာဂပ္ပဋိသံဝေဒီ’’တိ ဝုစ္စတိ. ဣမသ္မိံ သုတ္တေ သေခါသေခါနံ ပစ္စဝေက္ခဏာ ကထိတာ.
၉. ပဌမဆဖဿာယတနသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၇၁. နဝမေ ဖဿာယတနာနန္တိ ဖဿာကရာနံ. အဝုသိတန္တိ အဝုဋ္ဌံ. အာရကာတိ ဒူရေ. ဧတ္ထာဟံ၊ ဘန္တေ၊ အနဿသန္တိ၊ ဘန္တေ၊ အဟံ ဧတ္ထ အနဿသိံ၊ နဋ္ဌော နာမ အဟန္တိ ဝဒတိ. ဘဂဝါ – ‘‘အယံ ဘိက္ခု ‘အဟံ နာမ ဣမသ္မိံ သာသနေ နဋ္ဌော’တိ ဝဒတိ၊ ကိန္နု ခွဿ အညေသု ဓာတုကမ္မဋ္ဌာန-ကသိဏကမ္မဋ္ဌာနာဒီသု အဘိယောဂေါ အတ္ထီ’’တိ စိန္တေတွာ၊ တမ္ပိ အပဿန္တော – ‘‘ကတရံ နု ခေါ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဣမဿ သပ္ပါယံ ဘဝိဿတီ’’တိ စိန္တေသိ. တတော ‘‘အာယတနကမ္မဋ္ဌာနမေဝ သပ္ပါယ’’န္တိ ဒိသွာ တံ ကထေန္တော တံ ကိံ မညသိ ဘိက္ခူတိအာဒိမာဟ. သာဓူတိ တဿ ဗျာကရဏေ သမ္ပဟံသနံ. ဧသေဝန္တော ဒုက္ခဿာတိ အယမေဝ ဝဋ္ဋဒုက္ခဿန္တော ပရိစ္ဆေဒေါ၊ နိဗ္ဗာနန္တိ အတ္ထော.
၁၀. ဒုတိယဆဖဿာယတနသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၇၂. ဒသမေ အနဿသန္တိ နဿသိံ၊ နဋ္ဌော နာမမှိ ဣစ္စေဝ အတ္ထော. အာယတိံ အပုနဗ္ဘဝါယာတိ ဧတ္ထ အာယတိံ အပုနဗ္ဘဝေါ နာမ နိဗ္ဗာနံ၊ နိဗ္ဗာနတ္ထာယ ပဟီနံ ဘဝိဿတီတိ အတ္ထော.
၁၁. တတိယဆဖဿာယတနသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၇၃. ဧကာဒသမေ အနဿသန္တိ နဋ္ဌော၊ ပနဿသန္တိ အတိနဋ္ဌော. သေသံ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗန္တိ.
မိဂဇာလဝဂ္ဂေါ သတ္တမော.