၄. ပဌမဒါရုက္ခန္ဓောပမသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၄၁. စတုတ္ထေ အဒ္ဒသာတိ ဂင်္ဂါတီရေ ပညတ္တဝရဗုဒ္ဓါသနေ နိသိန္နော အဒ္ဒသ. ဝုယှမာနန္တိ စတုရဿံ တစ္ဆေတွာ ပဗ္ဗတန္တရေ ဌပိတံ ဝါတာတပေန သုပရိသုက္ခံ ပါဝုဿကေ မေဃေ ဝဿန္တေ ဥဒကေန ဥပ္လဝိတွာ အနုပုဗ္ဗေန ဂင်္ဂါယ နဒိယာ သောတေ ပတိတံ တေန သောတေန ဝုယှမာနံ. ဘိက္ခူ အာမန္တေသီတိ ‘‘ဣမိနာ ဒါရုက္ခန္ဓေန သဒိသံ ကတွာ မမ သာသနေ သဒ္ဓါပဗ္ဗဇိတံ ကုလပုတ္တံ ဒဿေဿာမီ’’တိ ဓမ္မံ ဒေသေတုကာမတာယ အာမန္တေသိ. အမုံ မဟန္တံ ဒါရုက္ခန္ဓံ ဂင်္ဂါယ နဒိယာ သောတေန ဝုယှမာနန္တိ ဣဒံ ပန အဋ္ဌဒေါသဝိမုတ္တတ္တာ သောတပဋိပန္နဿ ဒါရုက္ခန္ဓဿ အပရေ သမုဒ္ဒပတ္တိယာ အန္တရာယကရေ အဋ္ဌ ဒေါသေ ဒဿေတုံ အာရဘိ.

တတြဿ ဧဝံ အဋ္ဌဒေါသဝိမုတ္တတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ – ဧကော ဟိ ဂင်္ဂါယ နဒိယာ အဝိဒူရေ ပဗ္ဗတတလေ ဇာတော နာနာဝလ္လီဟိ ပလိဝေဌိတော ပဏ္ဍုပလာသတံ အာပဇ္ဇိတွာ ဥပစိကာဒီဟိ ခဇ္ဇမာနော တသ္မိံယေဝ ဌာနေ အပဏ္ဏတ္တိကဘာဝံ ဂစ္ဆတိ၊ အယံ ဒါရုက္ခန္ဓော ဂင်္ဂံ ဩတရိတွာ ဝင်္ကဋ္ဌာနေသု ဝိလာသမာနော သာဂရံ ပတွာ မဏိဝဏ္ဏေ ဦမိပိဋ္ဌေ သောဘိတုံ န လဘတိ.

အပရော ဂင်္ဂါတီရေ ဗဟိမူလော အန္တောသာခေါ ဟုတွာ ဇာတော၊ အယံ ကိဉ္စာပိ ကာလေန ကာလံ ဩလမ္ဗိနီဟိ သာခါဟိ ဥဒကံ ဖုသတိ၊ ဗဟိမူလတ္တာ ပန ဂင်္ဂံ ဩတရိတွာ ဝင်္ကဋ္ဌာနေသု ဝိလာသမာနော သာဂရံ ပတွာ မဏိဝဏ္ဏေ ဦမိပိဋ္ဌေ သောဘိတုံ န လဘတိ.

အပရော မဇ္ဈေ ဂင်္ဂါယ ဇာတော၊ ဒဠှမူလေန ပန သုပ္ပတိဋ္ဌိတော၊ ဗဟိ စဿ ဂတာ ဝင်္ကသာခါ နာနာဝလ္လီဟိ အာဗဒ္ဓါ၊ အယမ္ပိ ဒဠှမူလတ္တာ ဗဟိဒ္ဓါ ဝလ္လီဟိ အာဗဒ္ဓတ္တာ စ ဂင်္ဂံ ဩတရိတွာ။ပေ။ သောဘိတုံ န လဘတိ.

အပရော ပတိတဋ္ဌာနေယေဝ ဝါလိကာယ ဩတ္ထဋော ပူတိဘာဝံ အာပဇ္ဇတိ၊ အယမ္ပိ ဂင်္ဂံ ဩတရိတွာ။ပေ။ န လဘတိ.

အပရော ဒွိန္နံ ပါသာဏာနံ အန္တရေ ဇာတတ္တာ၊ သုနိခါတော ဝိယ နိစ္စလော ဌိတော၊ အာဂတာဂတံ ဥဒကံ ဒွိဓာ ဖာလေတိ၊ အယံ ပါသာဏန္တရေ သုဋ္ဌု ပတိဋ္ဌိတတ္တာ ဂင်္ဂံ ဩတရိတွာ။ပေ။ န လဘတိ.

အပရော အဗ္ဘောကာသဋ္ဌာနေ နဘံ ပူရေတွာ ဝလ္လီဟိ အာဗဒ္ဓေါ ဌိတော. ဧကံ ဒွေ သံဝစ္ဆရေ အတိက္ကမိတွာ အာဂတေ မဟောဃေ သကိံ ဝါ ဒွိက္ခတ္တုံ ဝါ တေမေတိ၊ အယမ္ပိ နဘံ ပူရေတွာ ဌိတတာယ စေဝ ဧကဿ ဝါ ဒွိန္နံ ဝါ သံဝစ္ဆရာနံ အစ္စယေန သကိံ ဝါ ဒွိက္ခတ္တုံ ဝါ တေမနတာယ စ ဂင်္ဂံ ဩတရိတွာ။ပေ။ န လဘတိ.

အပရောပိ မဇ္ဈေ ဂင်္ဂါယ ဒီပကေ ဇာတော မုဒုက္ခန္ဓသာခေါ ဩဃေ အာဂတေ အနုသောတံ နိပဇ္ဇိတွာ၊ ဥဒကေ ဂတေ သီသံ ဥက္ခိပိတွာ၊ နစ္စန္တော ဝိယ တိဋ္ဌတိ. ယဿတ္ထာယ သာဂရော ဂင်္ဂံ ဧဝံ ဝိယ ဝဒတိ၊ ‘‘ဘောတိ ဂင်္ဂေ တွံ မယှံ စန္ဒနသာရသလဠသာရာဒီနိ နာနာဒါရူနိ အာဟရသိ၊ ဒါရုက္ခန္ဓံ ပန နာဟရသီ’’တိ. သုလဘော ဧသ၊ ဒေဝ၊ ပုနဝါရေ ဇာနိဿာမီတိ. ပုနဝါရေ တမ္ဗဝဏ္ဏေန ဥဒကေန အာလိင်္ဂမာနာ ဝိယ အာဂစ္ဆတိ. သောပိ တထေဝ အနုသောတံ နိပဇ္ဇိတွာ၊ ဥဒကေ ဂတေ သီသံ ဥက္ခိပိတွာ၊ နစ္စန္တော ဝိယ တိဋ္ဌတိ. အယံ အတ္တနော မုဒုတာယ ဂင်္ဂံ ဩတရိတွာ။ပေ။ န လဘတိ.

အပရော ဂင်္ဂါယ နဒိယာ တိရိယံ ပတိတော ဝါလိကာယ ဩတ္ထရိတော အန္တရသေတု ဝိယ ဗဟူနံ ပစ္စယော ဇာတော၊ ဥဘောသု တီရေသု ဝေဠုနဠကရဉ္ဇကကုဓာဒယော ဥပ္လဝိတွာ တတ္ထေဝ လဂ္ဂန္တိ. တထာ နာနာဝိဓာ ဂစ္ဆာ ဝုယှမာနာ ဘိန္နမုသလဘိန္နသုပ္ပအဟိကုက္ကုရဟတ္ထိအဿာဒိကုဏပါနိပိ တတ္ထေဝ လဂ္ဂန္တိ. မဟာဂင်္ဂါပိ နံ အာသဇ္ဇ ဘိဇ္ဇိတွာ ဒွိဓာ ဂစ္ဆတိ၊ မစ္ဆကစ္ဆပကုမ္ဘီလမကရာဒယောပိ တတ္ထေဝ ဝါသံ ကပ္ပေန္တိ. အယမ္ပိ တိရိယံ ပတိတွာ မဟာဇနဿ ပစ္စယတ္တကတဘာဝေန ဂင်္ဂံ ဩတရိတွာ ဝင်္ကဋ္ဌာနေသု ဝိလာသမာနော သာဂရံ ပတွာ မဏိဝဏ္ဏေ ဦမိပိဋ္ဌေ သောဘိတုံ န လဘတိ.

ဣတိ ဘဂဝါ ဣမေဟိ အဋ္ဌဟိ ဒေါသေဟိ ဝိမုတ္တတ္တာ သောတပဋိပန္နဿ ဒါရုက္ခန္ဓဿ အပရေ သမုဒ္ဒပတ္တိယာ အန္တရာယကရေ အဋ္ဌ ဒေါသေ ဒဿေတုံ အမုံ မဟန္တံ ဒါရုက္ခန္ဓံ ဂင်္ဂါယ နဒိယာ သောတေန ဝုယှမာနန္တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ န ထလေ ဥဿီဒိဿတီတိ ထလံ နာဘိရုဟိဿတိ. န မနုဿဂ္ဂါဟော ဂဟေဿတီတိ ‘‘မဟာ ဝတာယံ ဒါရုက္ခန္ဓော’’တိ ဒိသွာ၊ ဥဠုမ္ပေန တရမာနာ ဂန္တွာ၊ ဂေါပါနသီအာဒီနံ အတ္ထာယ မနုဿာ န ဂဏှိဿန္တိ. န အမနုဿဂ္ဂါဟော ဂဟေဿတီတိ ‘‘မဟဂ္ဃေါ အယံ စန္ဒနသာရော၊ ဝိမာနဒွါရေ နံ ဌပေဿာမာ’’တိ မညမာနာ န အမနုဿာ ဂဏှိဿန္တိ.

ဧဝမေဝ ခေါတိ ဧတ္ထ သဒ္ဓိံ ဗာဟိရေဟိ အဋ္ဌဟိ ဒေါသေဟိ ဧဝံ ဩပမ္မသံသန္ဒနံ ဝေဒိတဗ္ဗံ – ဂင်္ဂါယ အဝိဒူရေ ပဗ္ဗတတလေ ဇာတော တတ္ထေဝ ဥပစိကာဒီဟိ ခဇ္ဇမာနော အပဏ္ဏတ္တိကဘာဝံ ဂတဒါရုက္ခန္ဓော ဝိယ ဟိ ‘‘နတ္ထိ ဒိန္န’’န္တိအာဒိကာယ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိယာ သမန္နာဂတော ပုဂ္ဂလော ဝေဒိတဗ္ဗော. အယဉှိ သာသနဿ ဒူရီဘူတတ္တာ အရိယမဂ္ဂံ ဩရုယှ သမာဓိကုလ္လေ နိသိန္နော နိဗ္ဗာနသာဂရံ ပါပုဏိတုံ န သက္ကောတိ.

ဂင်္ဂါတီရေ ဗဟိမူလော အန္တောသာခေါ ဟုတွာ ဇာတော ဝိယ အစ္ဆိန္နဂိဟိဗန္ဓနော သမဏကုဋိမ္ဗိကပုဂ္ဂလော ဒဋ္ဌဗ္ဗော. အယဉှိ ‘‘စိတ္တံ နာမေတံ အနိဗဒ္ဓံ၊ ‘သမဏောမှီ’တိ ဝဒန္တောဝ ဂိဟီ ဟောတိ၊ ‘ဂိဟီမှီ’တိ ဝဒန္တောဝ သမဏော ဟောတိ. ကော ဇာနိဿတိ၊ ကိံ ဘဝိဿတီ’’တိ? မဟလ္လကကာလေ ပဗ္ဗဇန္တောပိ ဂိဟိဗန္ဓနံ န ဝိဿဇ္ဇေတိ. မဟလ္လကပဗ္ဗဇိတာနဉ္စ သမ္ပတ္တိ နာမ နတ္ထိ. တဿ သစေ စီဝရံ ပါပုဏာတိ၊ အန္တစ္ဆိန္နကံ ဝါ ဇိဏ္ဏဒုဗ္ဗဏ္ဏံ ဝါ ပါပုဏာတိ. သေနာသနမ္ပိ ဝိဟာရပစ္စန္တေ ပဏ္ဏသာလာ ဝါ မဏ္ဍပေါ ဝါ ပါပုဏာတိ. ပိဏ္ဍာယ စရန္တေနာပိ ပုတ္တနတ္တကာနံ ဒါရကာနံ ပစ္ဆတော စရိတဗ္ဗံ ဟောတိ၊ ပရိယန္တေ နိသီဒိတဗ္ဗံ ဟောတိ. တေန သော ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော အဿူနိ မုဉ္စန္တော၊ ‘‘အတ္ထိ မေ ကုလသန္တကံ ဓနံ၊ ကပ္ပတိ နု ခေါ တံ ခါဒန္တေန ဇီဝိတု’’န္တိ စိန္တေတွာ ဧကံ ဝိနယဓရံ ပုစ္ဆတိ – ‘‘ကိံ၊ ဘန္တေ အာစရိယ၊ အတ္တနော သန္တကံ ဝိစာရေတွာ ခါဒိတုံ ကပ္ပတိ၊ နော ကပ္ပတီ’’တိ? ‘‘နတ္ထေတ္ထ ဒေါသော၊ ကပ္ပတေတ’’န္တိ. သော အတ္တနော ဘဇမာနကေ ကတိပယေ ဒုဗ္ဗစေ ဒုရာစာရေ ဘိက္ခူ ဂဟေတွာ၊ သာယနှသမယေ အန္တောဂါမံ ဂန္တွာ၊ ဂါမမဇ္ဈေ ဌိတော ဂါမိကေ ပက္ကောသာပေတွာ၊ ‘‘အမှာကံ ပယောဂတော ဥဋ္ဌိတံ အာယံ ကဿ ဒေထာ’’တိ အာဟ. ဘန္တေ၊ တုမှေ ပဗ္ဗဇိတာ၊ မယံ ကဿ ဒဿာမာတိ? ကိံ ပဗ္ဗဇိတာနံ အတ္တနော သန္တကံ န ဝဋ္ဋတီတိ? ကုဒ္ဒါလ-ပိဋကံ ဂဟေတွာ၊ ခေတ္တမရိယာဒဗန္ဓနာဒီနိ ကရောန္တော နာနာပ္ပကာရံ ပုဗ္ဗဏ္ဏာပရဏ္ဏဉ္စေဝ ဖလာဖလေ စ သင်္ဂဏှိတွာ၊ ဟေမန္တဂိမှဝဿာနေသု ယံ ယံ ဣစ္ဆတိ၊ တံ တံ ပစာပေတွာ ခါဒန္တော သမဏကုဋုမ္ဗိကော ဟုတွာ ဇီဝတိ. ကေဝလမဿ ပဉ္စစူဠကေန ဒါရကေန သဒ္ဓိံ ပါဒပရိစာရိကာဝ ဧကာ နတ္ထိ. အယံ ပုဂ္ဂလော ကိဉ္စာပိ ဩလမ္ဗိနီဟိ သာခါဟိ ဥဒကံ ဖုသမာနော အန္တောသာခေါ ရုက္ခော ဝိယ စေတိယင်္ဂဏဗောဓိယင်္ဂဏာဒီသု ဘိက္ခူနံ ကာယသာမဂ္ဂိံ ဒေတိ၊ ဂိဟိဗန္ဓနဿ ပန အစ္ဆိန္နတာယ ဗဟိမူလတ္တာ အရိယမဂ္ဂံ ဩတရိတွာ သမာဓိကုလ္လေ နိသိန္နော နိဗ္ဗာနသာဂရံ ပါပုဏိတုံ န သက္ကောတိ.

ဂင်္ဂါယ မဇ္ဈေ ဇာတော ဗဟိဒ္ဓါ ဝလ္လီဟိ အာဗဒ္ဓဝင်္ကသာခါ ဝိယ သံဃသန္တကံ နိဿာယ ဇီဝမာနော ဘိန္နာဇီဝပုဂ္ဂလော ဒဋ္ဌဗ္ဗော. ဧကစ္စော ဂိဟိဗန္ဓနံ ပဟာယ ပဗ္ဗဇန္တောပိ သာရုပ္ပဋ္ဌာနေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ န လဘတိ. ပဗ္ဗဇ္ဇာ ဟိ နာမေသာ ပဋိသန္ဓိဂ္ဂဟဏသဒိသာ. ယထာ မနုဿာ ယတ္ထ ပဋိသန္ဓိံ ဂဏှန္တိ၊ တေသံယေဝ ကုလာနံ အာစာရံ သိက္ခန္တိ၊ ဧဝံ ဘိက္ခူပိ ယေသံ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇန္တိ၊ တေသံယေဝ အာစာရံ ဂဏှန္တိ. တသ္မာ ဧကစ္စော အသာရုပ္ပဋ္ဌာနေ ပဗ္ဗဇိတွာ ဩဝါဒါနုသာသနီဥဒ္ဒေသပရိပုစ္ဆာဒီဟိ ပရိဗာဟိရော ဟုတွာ ပါတောဝ မုဏ္ဍဃဋံ ဂဟေတွာ ဥဒကတိတ္ထံ ဂစ္ဆတိ၊ အာစရိယုပဇ္ဈာယာနံ ဘတ္တတ္ထာယ ခန္ဓေ ပတ္တံ ကတွာ ဘတ္တသာလံ ဂစ္ဆတိ၊ ဒုဗ္ဗစသာမဏေရေဟိ သဒ္ဓိံ နာနာကီဠံ ကီဠတိ၊ အာရာမိကဒါရကေဟိ သံသဋ္ဌော ဝိဟရတိ.

သော ဒဟရဘိက္ခုကာလေ အတ္တနော အနုရူပေဟိ ဒဟရဘိက္ခူဟိ စေဝ အာရာမိကေဟိ စ သဒ္ဓိံ သံဃဘောဂံ ဂန္တွာ၊ ‘‘အယံ ခီဏာသဝေဟိ အသုကရညော သန္တိကာ ပဋိဂ္ဂဟိတသံဃဘောဂေါ၊ တုမှေ သံဃဿ ဣဒဉ္စိဒဉ္စ န ဒေထ၊ န ဟိ တုမှာကံ ပဝတ္တိံ သုတွာ ရာဇာ ဝါ ရာဇမဟာမတ္တာ ဝါ အတ္တမနာ ဘဝိဿန္တိ၊ ဧထ ဒါနိ ဣဒဉ္စိဒဉ္စ ကရောထာ’’တိ ကုဒ္ဒါလ-ပိဋကာနိ ဂါဟာပေတွာ ဟေဋ္ဌာ တဠာကမာတိကာသု ကတ္တဗ္ဗကိစ္စာနိ ကာရာပေတွာ ဗဟုံ ပုဗ္ဗဏ္ဏာပရဏ္ဏံ ဝိဟာရံ ပဝေသေတွာ အာရာမိကေဟိ အတ္တနော ဥပကာရဘာဝံ သံဃဿ အာရောစာပေတိ. သံဃော ‘‘အယံ ဒဟရော ဗဟူပကာရော၊ ဣမဿ သတံ ဝါ ဒွိသတံ ဝါ ဒေထာ’’တိ ဒါပေတိ. ဣတိ သော ဣတော စိတော စ သံဃသန္တကေနေဝ ဝဍ္ဎန္တော ဗဟိဒ္ဓါ ဧကဝီသတိဝိဓာဟိ အနေသနာဟိ ဗဒ္ဓေါ အရိယမဂ္ဂံ ဩတရိတွာ သမာဓိကုလ္လေ နိသိန္နော နိဗ္ဗာနသာဂရံ ပါပုဏိတုံ န သက္ကောတိ.

ပတိတဋ္ဌာနေယေဝ ဝါလိကာယ ဩတ္ထရိတွာ ပူတိဘာဝံ အာပါဒိတရုက္ခော ဝိယ အာလသိယမဟဂ္ဃသော ဝေဒိတဗ္ဗော. ဧဝရူပဉှိ ပုဂ္ဂလံ အာမိသစက္ခုံ ပစ္စယလောလံ ဝိဿဋ္ဌအာစရိယုပဇ္ဈာယဝတ္တံ ဥဒ္ဒေသပရိပုစ္ဆာယောနိသောမနသိကာရဝဇ္ဇိတံ သန္ဓာယ ပဉ္စ နီဝရဏာနိ အတ္ထတော ဧဝံ ဝဒန္တိ – ‘‘ဘော၊ ကဿ သန္တိကံ ဂစ္ဆာမာ’’တိ? အထ ထိနမိဒ္ဓံ ဥဋ္ဌာယ ဧဝမာဟ – ‘‘ကိံ န ပဿထ? ဧသော အသုကဝိဟာရဝါသီ ကုသီတပုဂ္ဂလော အသုကံ နာမ ဂါမံ ဂန္တွာ ယာဂုမတ္ထကေ ယာဂုံ၊ ပူဝမတ္ထကေ ပူဝံ၊ ဘတ္တမတ္ထကေ ဘတ္တံ အဇ္ဈောဟရိတွာ ဝိဟာရံ အာဂမ္မ ဝိဿဋ္ဌသဗ္ဗဝတ္တော ဥဒ္ဒေသာဒိဝိရဟိတော မဉ္စံ ဥပဂစ္ဆန္တော မယှံ ဩကာသံ ကရောတီ’’တိ.

တတော ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏံ ဥဋ္ဌာယာဟ – ‘‘ဘော၊ တဝ ဩကာသေ ကတေ မယှံ ကတောဝ ဟောတိ၊ ဣဒါနေဝ သော နိဒ္ဒါယိတွာ ကိလေသာနုရဉ္ဇိတောဝ ပဗုဇ္ဈိတွာ ကာမဝိတက္ကံ ဝိတက္ကေဿတီ’’တိ. တတော ဗျာပါဒနီဝရဏံ ဥဋ္ဌာယာဟ – ‘‘တုမှာကံ ဩကာသေ ကတေ မယှံ ကတောဝ ဟောတိ. ဣဒါနေဝ နိဒ္ဒါယိတွာ ဝုဋ္ဌိတော ‘ဝတ္တပဋိဝတ္တံ ကရောဟီ’တိ ဝုစ္စမာနော၊ ‘ဘော၊ ဣမေ အတ္တနော ကမ္မံ အကတွာ အမှေသု ဗျာဝဋာ’တိ နာနပ္ပကာရံ ဖရုသဝစနံ ဝဒန္တော အက္ခီနိ နီဟရိတွာ ဝိစရိဿတီ’’တိ. တတော ဥဒ္ဓစ္စနီဝရဏံ ဥဋ္ဌာယာဟ – ‘‘တုမှာကံ ဩကာသေ ကတေ မယှံ ကတောဝ ဟောတိ၊ ကုသီတော နာမ ဝါတာဟတော အဂ္ဂိက္ခန္ဓော ဝိယ ဥဒ္ဓတော ဟောတီ’’တိ. အထ ကုကုစ္စနီဝရဏံ ဥဋ္ဌာယာဟ – ‘‘တုမှာကံ ဩကာသေ ကတေ မယှံ ကတောဝ ဟောတိ၊ ကုသီတော နာမ ကုက္ကုစ္စပကတောဝ ဟောတိ၊ အကပ္ပိယေ ကပ္ပိယသညံ ကပ္ပိယေ စ အကပ္ပိယသညံ ဥပ္ပါဒေတီ’’တိ. အထ ဝိစိကိစ္ဆာနီဝရဏံ ဥဋ္ဌာယာဟ – ‘‘တုမှာကံ ဩကာသေ ကတေ မယှံ ကတောဝ ဟောတိ. ဧဝရူပေါ ဟိ အဋ္ဌသု ဌာနေသု မဟာဝိစိကိစ္ဆံ ဥပ္ပါဒေသီ’’တိ. ဧဝံ အာလသိယမဟဂ္ဃသံ ပဉ္စ နီဝရဏာနိ စဏ္ဍသုနခါဒယော ဝိယ သိင်္ဂစ္ဆိန္နံ ဇရဂ္ဂဝံ အဇ္ဈောတ္ထရိတွာ ဂဏှန္တိ. သောပိ အရိယမဂ္ဂသောတံ ဩတရိတွာ သမာဓိကုလ္လေ နိသိန္နော နိဗ္ဗာနသာဂရံ ပါပုဏိတုံ န သက္ကောတိ.

ဒွိန္နံ ပါသာဏာနံ အန္တရေ နိခါတမူလာကာရေန ဌိတရုက္ခော ဝိယ ဒိဋ္ဌိံ ဥပ္ပါဒေတွာ ဌိတော ဒိဋ္ဌိဂတိကော ဝေဒိတဗ္ဗော. သော ဟိ ‘‘အရူပဘဝေ ရူပံ အတ္ထိ၊ အသညီဘဝေ စိတ္တံ ပဝတ္တတိ၊ ဗဟုစိတ္တက္ခဏိကော လောကုတ္တရမဂ္ဂေါ၊ အနုသယော စိတ္တဝိပ္ပယုတ္တော၊ တေ စ သတ္တာ သန္ဓာဝန္တိ သံသရန္တီ’’တိ ဝဒန္တော အရိဋ္ဌော ဝိယ ကဏ္ဋကသာမဏေရော ဝိယ စ ဝိစရတိ. ပိသုဏဝါစော ပန ဟောတိ၊ ဥပဇ္ဈာယာဒယော သဒ္ဓိဝိဟာရိကာဒီဟိ ဘိန္ဒန္တော ဝိစရတိ. သောပိ အရိယမဂ္ဂသောတံ ဩတရိတွာ သမာဓိကုလ္လေ နိသိန္နော နိဗ္ဗာနသာဂရံ ပါပုဏိတုံ န သက္ကောတိ.

အဗ္ဘောကာသေ နဘံ ပူရေတွာ ဝလ္လီဟိ အာဗဒ္ဓေါ ဌိတော ဧကံ ဒွေ သံဝစ္ဆရေ အတိက္ကမိတွာ အာဂတေ မဟောဃေ သကိံ ဝါ ဒွိက္ခတ္တုံ ဝါ တေမနရုက္ခော ဝိယ မဟလ္လကကာလေ ပဗ္ဗဇိတွာ ပစ္စန္တေ ဝသမာနော ဒုလ္လဘသံဃဒဿနော စေဝ ဒုလ္လဘဓမ္မဿဝနော စ ပုဂ္ဂလော ဝေဒိတဗ္ဗော. ဧကစ္စော ဟိ ဝုဍ္ဎကာလေ ပဗ္ဗဇိတော ကတိပါဟေန ဥပသမ္ပဒံ လဘိတွာ ပဉ္စဝဿကာလေ ပါတိမောက္ခံ ပဂုဏံ ကတွာ ဒသဝဿကာလေ ဝိနယဓရတ္ထေရဿ သန္တိကေ ဝိနယကထာကာလေ မရိစံ ဝါ ဟရီတကခဏ္ဍံ ဝါ မုခေ ဌပေတွာ ဗီဇနေန မုခံ ပိဓာယ နိဒ္ဒါယန္တော နိသီဒိတွာ လေသကပ္ပေန ကတဝိနယော နာမ ဟုတွာ ပတ္တစီဝရံ အာဒါယ ပစ္စန္တံ ဂစ္ဆတိ. တတြ နံ မနုဿာ သက္ကရိတွာ ဘိက္ခုဒဿနဿ ဒုလ္လဘတာယ ‘‘ဣဓေဝ၊ ဘန္တေ၊ ဝသထာ’’တိ ဝိဟာရံ ကာရေတွာ ပုပ္ဖူပဂဖလူပဂရုက္ခေ ရောပေတွာ တတ္ထ ဝါသေန္တိ.

အထ မဟာဝိဟာရသဒိသဝိဟာရာ ဗဟုဿုတာ ဘိက္ခူ၊ ‘‘ဇနပဒေ စီဝရရဇနာဒီနိ ကတွာ အာဂမိဿာမာ’’တိ တတ္ထ ဂစ္ဆန္တိ. သော တေ ဒိသွာ၊ ဟဋ္ဌတုဋ္ဌော ဝတ္တပဋိဝတ္တံ ကတွာ၊ ပုနဒိဝသေ အာဒါယ ဘိက္ခာစာရဂါမံ ပဝိသိတွာ၊ ‘‘အသုကော ထေရော သုတ္တန္တိကော၊ အသုကော အဘိဓမ္မိကော၊ အသုကော ဝိနယဓရော၊ အသုကော တေပိဋကော၊ ဧဝရူပေ ထေရေ ကဒါ လဘိဿထ၊ ဓမ္မသဝနံ ကာရေထာ’’တိ ဝဒတိ. ဥပါသကာ ‘‘ဓမ္မဿဝနံ ကာရေဿာမာ’’တိ ဝိဟာရမဂ္ဂံ သောဓေတွာ၊ သပ္ပိတေလာဒီနိ အာဒါယ၊ မဟာထေရံ ဥပသင်္ကမိတွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ ဓမ္မဿဝနံ ကာရေဿာမ၊ ဓမ္မကထိကာနံ ဝိစာရေထာ’’တိ ဝတွာ ပုနဒိဝသေ အာဂန္တွာ ဓမ္မံ သုဏန္တိ.

နေဝါသိကတ္ထေရော အာဂန္တုကာနံ ပတ္တစီဝရာနိ ပဋိသာမေန္တော အန္တောဂဗ္ဘေယေဝ ဒိဝသဘာဂံ ဝီတိနာမေတိ. ဒိဝါကထိကော ဥဋ္ဌိတော သရဘာဏကော ဃဋေန ဥဒကံ ဝမေန္တော ဝိယ သရဘာဏံ ဘဏိတွာ ဥဋ္ဌိတော၊ တမ္ပိ သော န ဇာနာတိ. ရတ္တိကထိကော သာဂရံ ခေါဘေန္တော ဝိယ ရတ္တိံ ကထေတွာ ဥဋ္ဌိတော၊ တမ္ပိ သော န ဇာနာတိ. ပစ္စူသကထိကော ကထေတွာ ဥဋ္ဌာသိ၊ တမ္ပိ သော န ဇာနာတိ. ပါတောဝ ပန ဥဋ္ဌာယ မုခံ ဓောဝိတွာ၊ ထေရာနံ ပတ္တစီဝရာနိ ဥပနာမေတွာ၊ ဘိက္ခာစာရံ ဥပဂစ္ဆန္တော မဟာထေရံ အာဟ – ‘‘ဘန္တေ၊ ဒိဝါကထိကော ကတရံ ဇာတကံ နာမ ကထေသိ၊ သရဘာဏကော ကတရံ သုတ္တံ နာမ ဘဏိ၊ ရတ္တိကထိကော ကတရံ ဓမ္မကထံ နာမ ကထေသိ၊ ပစ္စူသကထိကော ကတရံ ဇာတကံ နာမ ကထေသိ၊ ခန္ဓာ နာမ ကတိ၊ ဓာတုယော နာမ ကတိ၊ အာယတနာ နာမ ကတီ’’တိ. ဧဝရူပေါ ဧကံ ဒွေ သံဝစ္ဆရာနိ အတိက္ကမိတွာ ဘိက္ခုဒဿနဉ္စေဝ ဓမ္မဿဝနဉ္စ လဘန္တောပိ ဩဃေ အာဂတေ ဥဒကေန သကိံ ဝါ ဒွိက္ခတ္တုံ ဝါ တေမိတရုက္ခသဒိသော ဟောတိ. သော ဧဝံ သံဃဒဿနတော စ ဓမ္မဿဝနတော စ ပဋိက္ကမ္မ ဒူရေ ဝသန္တော အရိယမဂ္ဂံ ဩတရိတွာ သမာဓိကုလ္လေ နိသိန္နော နိဗ္ဗာနသာဂရံ ပါပုဏိတုံ န သက္ကောတိ.

မဇ္ဈေ ဂင်္ဂါယ ဒီပကေ ဇာတော မုဒုရုက္ခော ဝိယ မဓုရဿရဘာဏကပုဂ္ဂလော ဝေဒိတဗ္ဗော. သော ဟိ အဘိညာတာနိ အဘိညာတာနိ ဝေဿန္တရာဒီနိ ဇာတကာနိ ဥဂ္ဂဏှိတွာ၊ ဒုလ္လဘဘိက္ခုဒဿနံ ပစ္စန္တံ ဂန္တွာ၊ တတ္ထ ဓမ္မကထာယ ပသာဒိတဟဒယေန ဇနေန ဥပဋ္ဌိယမာနော အတ္တာနံ ဥဒ္ဒိဿ ကတေ သမ္ပန္နပုပ္ဖဖလရုက္ခေ နန္ဒနဝနာဘိရာမေ ဝိဟာရေ ဝသတိ. အထဿ ဘာရဟာရဘိက္ခူ တံ ပဝတ္တိံ သုတွာ၊ ‘‘အသုကော ကိရ ဧဝံ ဥပဋ္ဌာကေသု ပဋိဗဒ္ဓစိတ္တော ဝိဟရတိ. ပဏ္ဍိတော ဘိက္ခု ပဋိဗလော ဗုဒ္ဓဝစနံ ဝါ ဥဂ္ဂဏှိတုံ၊ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဝါ မနသိကာတုံ၊ အာနေတွာ တေန သဒ္ဓိံ အသုကတ္ထေရဿ သန္တိကေ ဓမ္မံ ဥဂ္ဂဏှိဿာမ၊ အသုကတ္ထေရဿ သန္တိကေ ကမ္မဋ္ဌာန’’န္တိ တတ္ထ ဂစ္ဆန္တိ.

သော တေသံ ဝတ္တံ ကတွာ သာယနှသမယံ ဝိဟာရစာရိကံ နိက္ခန္တေဟိ တေဟိ ‘‘ဣမံ၊ အာဝုသော၊ စေတိယံ တယာ ကာရိတ’’န္တိ ပုဋ္ဌော၊ ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ’’တိ ဝဒတိ. ‘‘အယံ ဗောဓိ၊ အယံ မဏ္ဍပေါ၊ ဣဒံ ဥပေါသထာဂါရံ၊ ဧသာ အဂ္ဂိသာလာ၊ အယံ စင်္ကမော တယာ ကာရိတော. ဣမေ ရုက္ခေ ရောပါပေတွာ တယာ နန္ဒနဝနာဘိရာမော ဝိဟာရော ကာရိတော’’တိ. ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ’’တိ၊ ဝဒတိ.

သော သာယံ ထေရုပဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ ဝန္ဒိတွာ ပုစ္ဆတိ – ‘‘ကသ္မာ၊ ဘန္တေ၊ အာဂတတ္ထာ’’တိ? ‘‘အာဝုသော၊ တံ အာဒါယ ဂန္တွာ၊ အသုကတ္ထေရဿ သန္တိကေ ဓမ္မံ ဥဂ္ဂဏှိတွာ၊ အသုကတ္ထေရဿ သန္တိကေ ကမ္မဋ္ဌာနံ၊ အသုကသ္မိံ နာမ အရညေ သမဂ္ဂါ သမဏဓမ္မံ ကရိဿာမာတိ ဣမိနာ ကာရဏေန အာဂတမှာ’’တိ. သာဓု၊ ဘန္တေ၊ တုမှေ နာမ မယှံ အတ္ထာယ အာဂတာ၊ အဟမ္ပိ စိရနိဝါသေန ဣဓ ဥက္ကဏ္ဌိတော ဂစ္ဆာမိ၊ ပတ္တစီဝရံ ဂဏှာမိ၊ ဘန္တေတိ. အာဝုသော၊ သာမဏေရဒဟရာ မဂ္ဂကိလန္တာ၊ အဇ္ဇ ဝသိတွာ သွေ ပစ္ဆာဘတ္တံ ဂမိဿာမာတိ. သာဓု၊ ဘန္တေတိ ပုနဒိဝသေ တေဟိ သဒ္ဓိံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသတိ. ဂါမဝါသိနော ‘‘အမှာကံ အယျော ဗဟူ အာဂန္တုကေ ဘိက္ခူ ဂဟေတွာ အာဂတော’’တိ အာသနာနိ ပညာပေတွာ ယာဂုံ ပါယေတွာ သုခနိသိန္နကထံ သုတွာ ဘတ္တံ အဒံသု. ထေရာ ‘‘တွံ၊ အာဝုသော၊ အနုမောဒနံ ကတွာ နိက္ခမ၊ မယံ ဥဒကဖာသုကဋ္ဌာနေ ဘတ္တကိစ္စံ ကရိဿာမာ’’တိ နိက္ခန္တာ.

ဂါမဝါသိနော အနုမောဒနံ သုတွာ ပုစ္ဆိံသု၊ ‘‘ကုတော၊ ဘန္တေ၊ ထေရာ အာဂတာ’’တိ? ဧတေ အမှာကံ အာစရိယုပဇ္ဈာယာ သမာနုပဇ္ဈာယာ သန္ဒိဋ္ဌာ သမ္ဘတ္တာတိ. ကသ္မာ အာဂတာတိ? မံ ဂဟေတွာ ဂန္တုကာမတာယာတိ. တုမှေ ပန ဂန္တုကာမာတိ? အာမာဝုသောတိ. ကိံ ဝဒေထ၊ ဘန္တေ၊ အမှေဟိ ကဿ ဥပေါသထာဂါရံ ကာရိတံ၊ ကဿ ဘောဇနသာလာ၊ ကဿ အဂ္ဂိသာလာဒယော ကာရိတာ၊ မယံ မင်္ဂလာမင်္ဂလေသု ကဿ သန္တိကံ ဂမိဿာမာတိ? မဟာဥပါသိကာယောပိ တတ္ထေဝ နိသီဒိတွာ အဿူနိ ပဝတ္တယိံသု. ဒဟရော ‘‘တုမှေသု ဧဝံ ဒုက္ခိတေသု အဟံ ဂန္တွာ ကိံ ကရိဿာမိ? ထေရေ ဥယျောဇေဿာမီ’’တိ ဝိဟာရံ ဂတော.

ထေရာပိ ကတဘတ္တကိစ္စာ ပတ္တစီဝရာနိ ဂဟေတွာ နိသိန္နာ တံ ဒိသွာဝ၊ ‘‘ကိံ၊ အာဝုသော၊ စိရာယသိ၊ ဒိဝါ ဟောတိ၊ ဂစ္ဆာမာ’’တိ အာဟံသု. အာမ၊ ဘန္တေ၊ တုမှေ သုခိတာ၊ အသုကဂေဟဿ ဣဋ္ဌကာမူလံ ဌိတသဏ္ဌာနေနေဝ ဌိတံ၊ အသုကဂေဟာဒီနံ စိတ္တကမ္မမူလာဒီနိ အတ္ထိ၊ ဂတဿာပိ မေ စိတ္တဝိက္ခေပေါ ဘဝိဿတိ၊ တုမှေ ပုရတော ဂန္တွာ အသုကဝိဟာရေ စီဝရဓောဝနရဇနာဒီနိ ကရောထ၊ အဟံ တတ္ထ သမ္ပာပုဏိဿာမီတိ. တေ တဿ ဩသက္ကိတုကာမတံ ဉတွာ တွံ ပစ္ဆာ အာဂစ္ဆေယျာသီတိ ပက္ကမိံသု.

သော ထေရေ အနုဂန္တွာ နိဝတ္တော ဝိဟာရမေဝ အာဂန္တွာ ဘောဇနသာလာဒီနိ ဩလောကေန္တော ဝိဟာရံ ရာမဏေယျကံ ဒိသွာ စိန္တေသိ – ‘‘သာဓု ဝတမှိ န ဂတော. သစေ အဂမိဿံ၊ ကောစိ၊ ဒေဝ၊ ဓမ္မကထိကော အာဂန္တွာ၊ သဗ္ဗေသံ မနံ ဘိန္ဒိတွာ၊ ဝိဟာရံ အတ္တနော နိကာယသန္တကံ ကရေယျ၊ အထ မယာ ပစ္ဆာ အာဂန္တွာ ဧတဿ ပစ္ဆတော လဒ္ဓပိဏ္ဍံ ဘုဉ္ဇန္တေန စရိတဗ္ဗံ ဘဝိဿတီ’’တိ.

သော အပရေန သမယေန သုဏာတိ၊ ‘‘တေ ကိရ ဘိက္ခူ ဂတဋ္ဌာနေ ဧကနိကာယဒွေနိကာယဧကပိဋကဒွေပိဋကာဒိဝသေန ဗုဒ္ဓဝစနံ ဥဂ္ဂဏှိတွာ အဋ္ဌကထာစရိယာ ဇာတာ ဝိနယဓရာ ဇာတာ သတပရိဝါရာပိ သဟဿပရိဝါရာပိ စရန္တိ. ယေ ပနေတ္ထ သမဏဓမ္မံ ကာတုံ ဂတာ၊ တေ ဃဋေန္တာ ဝါယမန္တာ သောတာပန္နာ ဇာတာ၊ သကဒါဂါမိနော အနာဂါမိနော အရဟန္တော ဇာတာ၊ မဟာသက္ကာရေန ပရိနိဗ္ဗုတာ’’တိ. သော စိန္တေသိ – ‘‘သစေ အဟမ္ပိ အဂမိဿံ၊ မယှမ္ပေသာ သမ္ပတ္တိ အဘဝိဿ၊ ဣမံ ပန ဌာနံ မုဉ္စိတုံ အသက္ကောန္တော အတိဝိယ ပရိဟီနမှီ’’တိ. အယံ ပုဂ္ဂလော အတ္တနော မုဒုတာယ တံ ဌာနံ အမုဉ္စန္တော အရိယမဂ္ဂံ ဩတရိတွာ သမာဓိကုလ္လေ နိသိန္နော နိဗ္ဗာနသာဂရံ ပါပုဏိတုံ န သက္ကောတိ.

ဂင်္ဂါယ နဒိယာ တိရိယံ ပတိတွာ၊ ဝါလိကာယ ဩတ္ထဋဘာဝေန အန္တရသေတု ဝိယ ဟုတွာ၊ ဗဟူနံ ပစ္စယော ဇာတရုက္ခော ဝိယ ရထဝိနီတမဟာအရိယဝံသစန္ဒောပမာဒိပဋိပဒါသု အညတရံ ပဋိပဒံ ဥဂ္ဂဟေတွာ ဌိတော ဩလီနဝုတ္တိကော ပုဂ္ဂလော ဝေဒိတဗ္ဗော. သော ဟိ တံ ပဋိပတ္တိနိဿိတံ ဓမ္မံ ဥဂ္ဂဟေတွာ ပကတိယာ မဉ္ဇုဿရော စိတ္တလပဗ္ဗတာဒိသဒိသံ မဟန္တံ ဌာနံ ဂန္တွာ စေတိယင်္ဂဏဝတ္တာဒီနိ ကရောတိ. အထ နံ ဓမ္မဿဝနဂ္ဂံ ပတ္တံ အာဂန္တုကာ ဒဟရာ ‘‘ဓမ္မံ ကထေဟီ’’တိ ဝဒန္တိ. သော သမ္မာ ဥဂ္ဂဟိတံ ဓမ္မံ ပဋိပဒံ ဒီပေတွာ ကထေတိ. အထဿ ပံသုကူလိကပိဏ္ဍပါတိကာဒယော သဗ္ဗေ ထေရနဝမဇ္ဈိမာ ဘိက္ခူ ‘‘အဟော သပ္ပုရိသော’’တိ အတ္တမနာ ဘဝန္တိ.

သော ကဿစိ နိဒါနမတ္တံ၊ ကဿစိ ဥပဍ္ဎဂါထံ၊ ကဿစိ ဂါထံ ဥပဋ္ဌာပေန္တော အယပဋ္ဋကေန အာဗန္ဓန္တော ဝိယ ဒဟရသာမဏေရေ သင်္ဂဏှိတွာ မဟာထေရေ ဥပသင်္ကမိတွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ အယံ ပေါရာဏကဝိဟာရော အတ္ထိ၊ ဧတ္ထ ကောစိ တတြုပ္ပါဒေါ’’တိ?၊ ပုစ္ဆတိ. ထေရာ – ‘‘ကိံ ဝဒေသိ၊ အာဝုသော၊ စတုဝီသတိ ကရီသသဟဿာနိ တတြုပ္ပါဒေါ’’တိ. ဘန္တေ၊ တုမှေ ဧဝံ ဝဒေထ၊ ဥဒ္ဓနေ ပန အဂ္ဂိပိ န ဇလတီတိ. အာဝုသော၊ မဟာဝိဟာရဝါသီဟိ လဒ္ဓါ နာမ ဧဝမေဝ နဿန္တိ၊ န ကောစိ သဏ္ဌပေတီတိ. ဘန္တေ၊ ပေါရာဏကရာဇူဟိ ဒိန္နံ ခီဏာသဝေဟိ ပဋိဂ္ဂဟိတံ ကသ္မာ ဧတေ နာသေန္တီတိ? အာဝုသော၊ တာဒိသေန ဓမ္မကထိကေန သက္ကာ ဘဝေယျ လဒ္ဓုန္တိ. ဘန္တေ၊ မာ ဧဝံ ဝဒေထ၊ အမှေ ပဋိပတ္တိဒီပကဓမ္မကထိကာ နာမ၊ တုမှေ မံ ‘‘သံဃကုဋုမ္ဗိကော ဝိဟာရုပဋ္ဌာကော’’တိ မညမာနာ ကာတုကာမာတိ. ကိံ နု ခေါ၊ အာဝုသော၊ အကပ္ပိယမေတံ၊ တုမှာဒိသေဟိ ပန ကထိတေ အမှာကံ ဥပ္ပဇ္ဇေယျာတိ? တေန ဟိ၊ ဘန္တေ၊ အာရာမိကေသု အာဂတေသု အမှာကံ ဘာရံ ကရောထ၊ ဧကံ ကပ္ပိယဒွါရံ ကထေဿာမာတိ.

သော ပါတောဝ ဂန္တွာ၊ သန္နိပါတသာလာယံ ဌတွာ၊ အာရာမိကေသု အာဂတေသု ‘‘ဥပါသကာ အသုကခေတ္တေ ဘာဂေါ ကုဟိံ၊ အသုကခေတ္တေ ကဟာပဏံ ကုဟိ’’န္တိအာဒီနိ ဝတွာ၊ အညဿ ခေတ္တံ ဂဟေတွာ၊ အညဿ ဒေတိ. ဧဝံ အနုက္ကမေန တံ တံ ပဋိသေဓေန္တော တဿ တဿ ဒေန္တော တထာ အကာသိ၊ ယထာ ယာဂုဟတ္ထာ ပူဝဟတ္ထာ ဘတ္တဟတ္ထာ တေလမဓုဖာဏိတဃတာဒိဟတ္ထာ စ အတ္တနောဝ သန္တိကံ အာဂစ္ဆန္တိ. သကလဝိဟာရော ဧကကောလာဟလော ဟောတိ၊ ပေသလာ ဘိက္ခူ နိဗ္ဗိဇ္ဇ အပက္ကမိံသု.

သောပိ အာစရိယုပဇ္ဈာယေဟိ ဝိဿဋ္ဌကာနံ ဗဟူနံ ဒုဗ္ဗစပုဂ္ဂလာနံ ဥပဇ္ဈံ ဒေန္တော ဝိဟာရံ ပူရေတိ. အာဂန္တုကာ ဘိက္ခူ ဝိဟာရဒွါရေ ဌတွာဝ ‘‘ဝိဟာရေ ကေ ဝသန္တီ’’တိ၊ ပုစ္ဆိတွာ၊ ‘‘ဧဝရူပါ နာမ ဘိက္ခူ’’တိ သုတွာ ဗာဟိရေနေဝ ပက္ကမန္တိ. အယံ ပုဂ္ဂလော သာသနေ တိရိယံ နိပန္နတာယ မဟာဇနဿ ပစ္စယဘာဝံ ဥပဂတော အရိယမဂ္ဂံ ဩတရိတွာ သမာဓိကုလ္လေ နိသိန္နော နိဗ္ဗာနသာဂရံ ပါပုဏိတုံ န သက္ကောတိ.

ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစာတိ ‘‘နိဗ္ဗာနပဗ္ဘာရာ’’တိ ပဒေန ဩသာပိတံ ဓမ္မဒေသနံ ဉတွာ အနုသန္ဓိကုသလတာယ ဧတံ ‘‘ကိံ နု ခေါ၊ ဘန္တေ’’တိအာဒိဝစနံ အဝေါစ. တထာဂတောပိ ဟိ ဣမိဿံ ပရိသတိ နိသိန္နော ‘‘အနုသန္ဓိကုသလော ဘိက္ခု အတ္ထိ၊ သော မံ ပဉှံ ပုစ္ဆိဿတီ’’တိ တဿေဝ ဩကာသကရဏတ္ထာယ ဣမသ္မိံ ဌာနေ ဒေသနံ နိဋ္ဌာပေသိ.

ဣဒါနိ ဩရိမံ တီရန္တိအာဒိနာ နယေန ဝုတ္တေသု အဇ္ဈတ္တိကာယတနာဒီသု ဧဝံ ဥပဂမနာနုပဂမနာဒီနိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ. ‘‘မယှံ စက္ခု-ပသန္နံ၊ အဟံ အပ္ပမတ္တကမ္ပိ ရူပါရမ္မဏံ ပဋိဝိဇ္ဈိတုံ သက္ကောမီ’’တိ ဧတံ နိဿာယ စက္ခုံ အဿာဒေန္တောပိ တိမိရကဝါတာဒီဟိ ဥပဟတပသာဒေါ ‘‘အမနာပံ မယှံ စက္ခု၊ မဟန္တမ္ပိ ရူပါရမ္မဏံ ဝိဘာဝေတုံ န သက္ကောမီ’’တိ ဒေါမနဿံ အာပဇ္ဇန္တောပိ စက္ခာယတနံ ဥပဂစ္ဆတိ နာမ. အနိစ္စံ ဒုက္ခံ အနတ္တာတိ တိဏ္ဏံ လက္ခဏာနံ ဝသေန ဝိပဿန္တော ပန န ဥပဂစ္ဆတိ နာမ. သောတာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော.

မနာယတနေ ပန ‘‘မနာပံ ဝတ မေ မနော၊ ကိဉ္စိ ဝါမတော အဂ္ဂဟေတွာ သဗ္ဗံ ဒက္ခိဏတောဝ ဂဏှာတီ’’တိ ဝါ ‘‘မနေန မေ စိန္တိတစိန္တိတဿ အလာဘော နာမ နတ္ထီ’’တိ ဝါ ဧဝံ အဿာဒေန္တောပိ၊ ‘‘ဒုစိန္တိတစိန္တိတဿ မေ မနော အပ္ပဒက္ခိဏဂ္ဂါဟီ’’တိ ဧဝံ ဒေါမနဿံ ဥပ္ပါဒေန္တောပိ မနာယတနံ ဥပဂစ္ဆတိ နာမ. ဣဋ္ဌေ ပန ရူပေ ရာဂံ၊ အနိဋ္ဌေ ပဋိဃံ ဥပ္ပါဒေန္တော ရူပါယတနံ ဥပဂစ္ဆတိ နာမ. သဒ္ဒါယတနာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော.

နန္ဒီရာဂဿေတံ အဓိဝစနန္တိ ယထာ ဟိ မဇ္ဈေ သံသီဒိတွာ ထလံ ပတ္တံ ဒါရုက္ခန္ဓံ သဏှထူလဝါလိကာ ပိဒဟတိ၊ သော ပုန သီသံ ဥက္ခိပိတုံ န သက္ကောတိ၊ ဧဝံ နန္ဒီရာဂေန အာဗဒ္ဓေါ ပုဂ္ဂလော စတူသု မဟာအပါယေသု ပတိတော မဟာဒုက္ခေန ပိဓီယတိ၊ သော အနေကေဟိပိ ဝဿသဟဿေဟိ ပုန သီသံ ဥက္ခိပိတုံ န သက္ကောတိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘နန္ဒီရာဂဿေတံ အဓိဝစန’’န္တိ.

အသ္မိမာနဿေတံ အဓိဝစနန္တိ ယထာ ဟိ ထလေ အာရုဠှော ဒါရုက္ခန္ဓော ဟေဋ္ဌာ ဂင်္ဂေါဒကေန စေဝ ဥပရိ ဝဿေန စ တေမေန္တော အနုက္ကမေန သေဝါလပရိယောနဒ္ဓေါ ‘‘ပါသာဏော နု ခေါ ဧသ ခါဏုကော’’တိ ဝတ္တဗ္ဗတံ အာပဇ္ဇတိ၊ ဧဝမေဝ အသ္မိမာနေန ဥန္နတော ပုဂ္ဂလော ပံသုကူလိကဋ္ဌာနေ ပံသုကူလိကော ဟောတိ၊ ဓမ္မကထိကဋ္ဌာနေ ဓမ္မကထိကော၊ ဘဏ္ဍနကာရကဋ္ဌာနေ ဘဏ္ဍနကာရကော၊ ဝေဇ္ဇဋ္ဌာနေ ဝေဇ္ဇော၊ ပိသုဏဋ္ဌာနေ ပိသုဏော. သော နာနပ္ပကာရံ အနေသနံ အာပဇ္ဇန္တော တာဟိ တာဟိ အာပတ္တီဟိ ပလိဝေဌိတော ‘‘အတ္ထိ နု ခေါ အဿ အဗ္ဘန္တရေ ကိဉ္စိ သီလံ၊ ဥဒါဟု နတ္ထီ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗတံ အာပဇ္ဇတိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘အသ္မိမာနဿေတံ အဓိဝစန’’န္တိ.

ပဉ္စန္နေတံ ကာမဂုဏာနံ အဓိဝစနန္တိ ယထာ ဟိ အာဝဋ္ဋေ ပတိတဒါရုခန္ဓော အန္တောယေဝ ပါသာဏာဒီသု အာဟတသမဗ္ဘာဟတော ဘိဇ္ဇိတွာ စုဏ္ဏဝိစုဏ္ဏံ ဟောတိ၊ ဧဝံ ပဉ္စကာမဂုဏာဝဋ္ဋေ ပတိတပုဂ္ဂလော စတူသု အပါယေသု ကမ္မကာရဏခုပ္ပိပါသာဒိဒုက္ခေဟိ အာဟတသမဗ္ဘာဟတော ဒီဃရတ္တံ စုဏ္ဏဝိစုဏ္ဏတံ အာပဇ္ဇတိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ပဉ္စန္နေတံ ကာမဂုဏာနံ အဓိဝစန’’န္တိ.

ဒုဿီလောတိ နိဿီလော. ပါပဓမ္မောတိ လာမကဓမ္မော. အသုစီတိ န သုစိ. သင်္ကဿရသမာစာရောတိ ‘‘ဣမဿ မညေ ဣမဿ မညေ ဣဒံ ကမ္မ’’န္တိ ဧဝံ ပရေဟိ သင်္ကာယ သရိတဗ္ဗသမာစာရော. သင်္ကာယ ဝါ ပရေသံ သမာစာရံ သရတီတိပိ သင်္ကဿရသမာစာရော. တဿ ဟိ ဒွေ တယော ဇနေ ကထေန္တေ ဒိသွာ၊ ‘‘မမ ဒေါသံ မညေ ကထေန္တီ’’တိ တေသံ သမာစာရံ သင်္ကဿရတိ ဓာဝတီတိ သင်္ကဿရသမာစာရော.

သမဏပဋိညောတိ သလာကဂ္ဂဟဏာဒီသု ‘‘ကိတ္တကာ ဝိဟာရေ သမဏာ’’တိ ဂဏနာယ အာရဒ္ဓါယ ‘‘အဟမ္ပိ သမဏော၊ အဟမ္ပိ သမဏော’’တိ ပဋိညံ ဒေတိ၊ သလာကဂ္ဂဟဏာဒီနိ ကရောတိ. ဗြဟ္မစာရိပဋိညောတိ ဥပေါသထပဝါရဏာဒီသု ‘‘အဟမ္ပိ ဗြဟ္မစာရီ’’တိ ပဋိညာယ တာနိ ကမ္မာနိ ပဝိသတိ. အန္တောပူတီတိ ဝက္ကဟဒယာဒီသု အပူတိကဿပိ ဂုဏာနံ ပူတိဘာဝေန၊ အန္တောပူတိ. အဝဿုတောတိ ရာဂေန တိန္တော. ကသမ္ဗုဇာတောတိ ရာဂါဒီဟိ ကိလေသေဟိ ကစဝရဇာတော.

ဧတဒဝေါစာတိ ဂေါဂဏံ ဂင်္ဂါတီရာဘိမုခံ ကတွာ ပရိသပရိယန္တေ ဌိတော အာဒိတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ ပရိယောသာနာ သတ္ထု ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ၊ ‘‘သတ္ထာ ဩရိမတီရာဒီနံ အနုပဂစ္ဆန္တာဒိဝသေန သက္ကာ ပဋိပတ္တိံ ပူရေတုန္တိ ဝဒတိ. ယဒိ ဧဝံ ပူရေတုံ သက္ကာ၊ အဟံ ပဗ္ဗဇိတွာ ပူရေဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ ဧတံ ‘‘အဟံ ခေါ၊ ဘန္တေ’’တိအာဒိဝစနံ အဝေါစ.

ဝစ္ဆဂိဒ္ဓိနိယောတိ ဝစ္ဆေသု သသ္နေဟာ ထနေဟိ ခီရံ ပဂ္ဃရန္တေဟိ ဝစ္ဆကသ္နေဟေန သယမေဝ ဂမိဿန္တီတိ. နိယျာတေဟေဝါတိ နိယျာတေဟိယေဝ. ဂါဝီသု ဟိ အနိယျာတိတာသု ဂေါသာမိကာ အာဂန္တွာ၊ ‘‘ဧကာ ဂါဝီ န ဒိဿတိ၊ ဧကော ဂေါဏော၊ ဧကော ဝစ္ဆကော န ဒိဿတီ’’တိ တုယှံ ပိဋ္ဌိတော ပိဋ္ဌိတော ဝိစရိဿန္တိ၊ ဣတိ တေ အဖာသုကံ ဘဝိဿတိ. ပဗ္ဗဇ္ဇာ စ နာမေသာ သဣဏဿ န ရုဟတိ၊ အဏဏာ ပဗ္ဗဇ္ဇာ စ ဗုဒ္ဓါဒီဟိ သံဝဏ္ဏိတာတိ ဒဿနတ္ထံ ဧဝမာဟ. နိယျာတာတိ နိယျာတိတာ. ဣမသ္မိံ သုတ္တေ ဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋံ ကထိတံ.