၁. အာသီဝိသောပမသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၂၃၈. အာသီဝိသဝဂ္ဂဿ ပဌမေ ဘိက္ခူ အာမန္တေသီတိ ဧကစာရိကဒွိစာရိကတိစာရိကစတုစာရိကပဉ္စစာရိကေ သဘာဂဝုတ္တိနော ကာရကေ ယုတ္တပယုတ္တေ သဗ္ဗေပိ ဒုက္ခလက္ခဏကမ္မဋ္ဌာနိကေ ပရိဝါရေတွာ နိသိန္နေ ယောဂါဝစရေ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ. ဣဒဉှိ သုတ္တံ ပုဂ္ဂလဇ္ဈာသယေန ဝုတ္တံ. ပုဂ္ဂလေသုပိ ဝိပဉ္စိတညူနံ ဒိသာဝါသိကာနံ ဒုက္ခလက္ခဏကမ္မဋ္ဌာနိကာနံ ဥပဋ္ဌာနဝေလာယ အာဂန္တွာ သတ္ထာရံ ပရိဝါရေတွာ နိသိန္နာနံ ဝသေန ဝုတ္တံ. ဧဝံ သန္တေပိ ဥဂ္ဃဋိတညူအာဒီနံ စတုန္နမ္ပိ ပုဂ္ဂလာနံ ပစ္စယဘူတမေဝေတံ. ဥဂ္ဃဋိတညူ ပုဂ္ဂလော ဟိ ဣမဿ သုတ္တဿ မာတိကာနိက္ခေပေနေဝ အရဟတ္တံ ပါပုဏိဿတိ၊ ဝိပဉ္စိတညူ မာတိကာယ ဝိတ္ထာရဘာဇနေန၊ နေယျပုဂ္ဂလော ဣမမေဝ သုတ္တံ သဇ္ဈာယန္တော ပရိပုစ္ဆန္တော ယောနိသော မနသိကရောန္တော ကလျာဏမိတ္တေ သေဝန္တော ဘဇန္တော ပယိရုပါသန္တော အရဟတ္တံ ပါပုဏိဿတိ. ပဒပရမဿေတံ သုတ္တံ အနာဂတေ ဝါသနာ ဘဝိဿတီတိ ဧဝံ သဗ္ဗေသမ္ပိ ဥပကာရဘာဝံ ဉတွာ ဘဂဝါ သိနေရုံ ဥက္ခိပန္တော ဝိယ အာကာသံ ဝိတ္ထာရေန္တော ဝိယ စက္ကဝါဠပဗ္ဗတံ ကမ္ပေန္တော ဝိယ စ မဟန္တေန ဥဿာဟေန သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေတိ ဣမံ အာသီဝိသောပမသုတ္တံ အာရဘိ.
တတ္ထ စတ္တာရော အာသီဝိသာတိ ကဋ္ဌမုခေါ၊ ပူတိမုခေါ၊ အဂ္ဂိမုခေါ၊ သတ္ထမုခေါတိ ဣမေ စတ္တာရော. တေသု ကဋ္ဌမုခေန ဒဋ္ဌဿ သကလသရီရံ သုက္ခကဋ္ဌံ ဝိယ ထဒ္ဓံ ဟောတိ၊ သန္ဓိပဗ္ဗေသု အဓိမတ္တံ အယသူလသမပ္ပိတံ ဝိယ တိဋ္ဌတိ. ပူတိမုခေန ဒဋ္ဌဿ ပက္ကပူတိပနသံ ဝိယ ဝိပုဗ္ဗကဘာဝံ အာပဇ္ဇိတွာ ပဂ္ဃရတိ၊ စင်္ဂဝါရေ ပက္ခိတ္တဥဒကံ ဝိယ ဟောတိ. အဂ္ဂိမုခေန ဒဋ္ဌဿ သကလသရီရံ ဈာယိတွာ ဘသ္မမုဋ္ဌိ ဝိယ ထုသမုဋ္ဌိ ဝိယ စ ဝိပ္ပကိရီယတိ. သတ္တမုခေန ဒဋ္ဌဿ သကလသရီရံ ဘိဇ္ဇတိ၊ အသနိပါတဋ္ဌာနံ ဝိယ မဟာနိခါဒနေန ခတသန္ဓိမုခံ ဝိယ စ ဟောတိ. ဧဝံ ဝိသဝသေန ဝိဘတ္တာ စတ္တာရော အာသီဝိသာ.
ဝိသဝေဂဝိကာရေန ပနေတေ သောဠသ ဟောန္တိ. ကဋ္ဌမုခေါ ဟိ ဒဋ္ဌဝိသော၊ ဒိဋ္ဌဝိသော၊ ဖုဋ္ဌဝိသော၊ ဝါတဝိသောတိ စတုဗ္ဗိဓော ဟောတိ. တေန ဟိ ဒဋ္ဌမ္ပိ ဒိဋ္ဌမ္ပိ ဖုဋ္ဌမ္ပိ တဿ ဝါတေန ပဟဋမ္ပိ သရီရံ ဝုတ္တပ္ပကာရေန ထဒ္ဓံ ဟောတိ. သေသေသုပိ ဧသေဝ နယောတိ. ဧဝံ ဝိသဝေဂဝိကာရဝသေန သောဠသ ဟောန္တိ.
ပုန ပုဂ္ဂလပဏ္ဏတ္တိဝသေန စတုသဋ္ဌိ ဟောန္တိ. ကထံ? ကဋ္ဌမုခေသု တာဝ ဒဋ္ဌဝိသော စ အာဂတဝိသော နော ဃောရဝိသော၊ ဃောရဝိသော နော အာဂတဝိသော၊ အာဂတဝိသော စေဝ ဃောရဝိသော စ၊ နေဝါဂတဝိသော န ဃောရဝိသောတိ စတုဗ္ဗိဓော ဟောတိ. တတ္ထ ယဿ ဝိသံ သမ္ပဇ္ဇလိတတိဏုက္ကာယ အဂ္ဂိ ဝိယ သီဃံ အဘိရုဟိတွာ အက္ခီနိ ဂဟေတွာ ခန္ဓံ ဂဟေတွာ သီသံ ဂဟေတွာ ဌိတန္တိ ဝတ္တဗ္ဗတံ အာပဇ္ဇတိ မဏိသပ္ပါဒီနံ ဝိသံ ဝိယ၊ မန္တံ ပန ပရိဝတ္တေတွာ ကဏ္ဏဝါတံ ဒတွာ ဒဏ္ဍကေန ပဟဋမတ္တေ ဩတရိတွာ ဒဋ္ဌဋ္ဌာနေယေဝ တိဋ္ဌတိ၊ အယံ အာဂတဝိသော နော ဃောရဝိသော နာမ. ယဿ ပန ဝိသံ သဏိကံ အဘိရုဟတိ၊ အာရုဠှာရုဠှဋ္ဌာနေ ပန အယံ သီတဥဒကံ ဝိယ ဟောတိ ဥဒကသပ္ပါဒီနံ ဝိသံ ဝိယ၊ ဒွါဒသဝဿစ္စယေနာပိ ကဏ္ဏပိဋ္ဌိခန္ဓပိဋ္ဌိကာဒီသု ဂဏ္ဍပိဠကာဒိဝသေန ပညာယတိ၊ မန္တပရိဝတ္တနာဒီသု စ ကယိရမာနာသု သီဃံ န ဩတရတိ၊ အယံ ဃောရဝိသော နော အာဂတဝိသော နာမ. ယဿ ပန ဝိသံ သီဃံ အဘိရုဟတိ၊ န သီဃံ ဩတရတိ အနေဠကသပ္ပါဒီနံ ဝိသံ ဝိယ၊ အယံ အာဂတဝိသော စေဝ ဃောရဝိသော စ. ယဿ ပန ဝိသံ မန္ဒံ ဟောတိ၊ ဩတာရိယမာနမ္ပိ သုခေနေဝ ဩတရတိ နီလသပ္ပဓမ္မနိသပ္ပါဒီနံ ဝိသံ ဝိယ၊ အယံ နေဝါဂတဝိသော န ဃောရဝိသော နာမ. ဣမိနာ ဥပါယေန ကဋ္ဌမုခေ ဒဋ္ဌဝိသာဒယော ပူတိမုခါဒီသု စ ဒဋ္ဌဝိသာဒယော ဝေဒိတဗ္ဗာတိ. ဧဝံ ပုဂ္ဂလပဏ္ဏတ္တိဝသေန စတုသဋ္ဌိ.
တေသု ‘‘အဏ္ဍဇာ နာဂါ’’တိအာဒိနာ (သံ. နိ. ၃.၃၄၂-၃၄၄) ယောနိဝသေန ဧကေကံ စတုဓာ ဝိဘဇိတွာ ဆပဏ္ဏာသာဓိကာနိ ဒွေ သတာနိ ဟောန္တိ. တေ ဇလဇာထလဇာတိ ဒွိဂုဏိတာ ဒွါဒသာဓိကာနိ ပဉ္စသတာနိ ဟောန္တိ၊ တေ ကာမရူပအကာမရူပါနံ ဝသေန ဒွိဂုဏိတာ စတုဝီသာဓိကသဟဿသင်္ခါ ဟောန္တိ. ပုန ဂတမဂ္ဂဿ ပဋိလောမတော သံခိပ္ပမာနာ ကဋ္ဌမုခါဒိဝသေန စတ္တာရောဝ ဟောန္တီတိ. တေ သန္ဓာယ ဘဂဝါ ‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတ္တာရော အာသီဝိသာ’’တိ အာဟ. ကုလဝသေန ဟိ ဧတေ ဂဟိတာ.
တတ္ထ အာသီဝိသာတိ အာသိတ္တဝိသာတိပိ အာသီဝိသာ၊ အသိတဝိသာတိပိ အာသီဝိသာ၊ အသိသဒိသဝိသာတိပိ အာသီဝိသာ. အာသိတ္တဝိသာတိ သကလကာယေ အာသိဉ္စိတွာ ဝိယ ဌပိတဝိသာ၊ ပရဿ စ အတ္တနော သရီရေ စ အာသိဉ္စနဝိသာတိ အတ္ထော. အသိတဝိသာတိ ယံ ယံ ဧတေဟိ အသိတံ ဟောတိ ပရိဘုတ္တံ၊ တံ တံ ဝိသမေဝ သမ္ပဇ္ဇတိ၊ တသ္မာ အသိတံ ဝိသံ ဟောတိ ဧတေသန္တိ အာသီဝိသာ. အသိသဒိသဝိသာတိ အသိဝိယ တိခိဏံ ပရမမ္မစ္ဆေဒနသမတ္ထံ ဝိသံ ဧတေသန္တိ အာသီဝိသာတိ ဧဝမေတ္ထ ဝစနတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. ဥဂ္ဂတေဇာတိ ဥဂ္ဂတတေဇာ ဗလဝတေဇာ. ဃောရဝိသာတိ ဒုန္နိမ္မဒ္ဒနဝိသာ.
ဧဝံ ဝဒေယျုန္တိ ပဋိဇဂ္ဂါပနတ္ထံ ဧဝံ ဝဒေယျုံ. ရာဇာနော ဟိ အာသီဝိသေ ဂါဟာပေတွာ – ‘‘တထာရူပေ စောရေ ဝါ ဧတေဟိ ဍံသာပေတွာ မာရေဿာမ၊ နဂရူပရောဓကာလေ ပရသေနာယ ဝါ တံ ခိပိဿာမ၊ ပရဗလံ နိမ္မဒ္ဒေတုံ အသက္ကောန္တာ သုဘောဇနံ ဘုဉ္ဇိတွာ ဝရသယနံ အာရုယှ ဧတေဟိ အတ္တာနံ ဍံသာပေတွာ သတ္တူနံ ဝသံ အနာဂစ္ဆန္တာ အတ္တနော ရုစိယာ မရိဿာမာ’’တိ အာသီဝိသေ ဇဂ္ဂါပေန္တိ. တေ ယံ စောရံ သဟသာဝ မာရေတုံ န ဣစ္ဆန္တိ၊ ‘‘ဧဝမေတေ ဒီဃရတ္တံ ဒုက္ခပ္ပတ္တော ဟုတွာ မရိဿန္တီ’’တိ ဣစ္ဆန္တာ တံ ပုရိသံ ဧဝံ ဝဒန္တိ ဣမေ တေ အမ္ဘော ပုရိသ စတ္တာရော အာသီဝိသာတိ.
တတ္ထ ကာလေန ကာလန္တိ ကာလေ ကာလေ. သံဝေသေတဗ္ဗာတိ နိပဇ္ဇာပေတဗ္ဗာ. အညတရော ဝါ အညတရော ဝါတိ ကဋ္ဌမုခါဒီသု ယော ကောစိ. ယံ တေ အမ္ဘော ပုရိသ ကရဏီယံ၊ တံ ကရောဟီတိ ဣဒံ အတ္ထစရကဿ ဝစနံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. တဿ ကိရ ပုရိသဿ ဧဝံ အာသီဝိသေ ပဋိပါဒေတွာ ‘အယံ ဝေါ ဥပဋ္ဌာကော’တိ စတူသု ပေဠာသု ဌပိတာနံ အာသီဝိသာနံ အာရောစေန္တိ. အထေကော နိက္ခမိတွာ အာဂမ္မ တဿ ပုရိသဿ ဒက္ခိဏပါဒါနုသာရေန အဘိရုဟိတွာ ဒက္ခိဏဟတ္ထံ မဏိဗန္ဓတော ပဋ္ဌာယ ဝေဌေတွာ ဒက္ခိဏကဏ္ဏသောတမူလေ ဖဏံ ကတွာ သုသူတိ ကရောန္တော နိပဇ္ဇိ. အပရော ဝါမပါဒါနုသာရေန အဘိရုဟိတွာ တထေဝ ဝါမဟတ္ထံ ဝေဌေတွာ ဝါမကဏ္ဏသောတမူလေ ဖဏံ ကတွာ သုသူတိ ကရောန္တော နိပဇ္ဇိ၊ တတိယော နိက္ခမိတွာ အဘိမုခံ အဘိရုဟိတွာ ကုစ္ဆိံ ဝေဌေတွာ ဂလဝါဋကမူလေ ဖဏံ ကတွာ သုသူတိ ကရောန္တော နိပဇ္ဇိ၊ စတုတ္ထော ပိဋ္ဌိဘာဂေန အဘိရုဟိတွာ ဂီဝံ ဝေဌေတွာ ဥပရိမုဒ္ဓနိ ဖဏံ ဌပေတွာ သုသူတိ ကရောန္တော နိပဇ္ဇိ.
ဧဝံ စတူသု အာသီဝိသေသု သရီရဋ္ဌကေသုယေဝ ဇာတေသု ဧကော တဿ ပုရိသဿ အတ္ထစရကပုရိသော တံ ဒိသွာ ‘‘ကိံ တေ၊ ဘော ပုရိသ၊ လဒ္ဓ’’န္တိ၊ ပုစ္ဆိ. တတော တေန ‘‘ဣမေ မေ၊ ဘော၊ ဟတ္ထေသု ဟတ္ထကဋကံ ဝိယ ဗာဟာသု ကေယူရံ ဝိယ ကုစ္ဆိမှိ ကုစ္ဆိဝေဌနသာဋကော ဝိယ ကဏ္ဏေသု ကဏ္ဏစူဠိကာ ဝိယ ဂလေ မုတ္တာဝလိယော ဝိယ သီသေ သီသပသာဓနံ ဝိယ ကေစိ အလင်္ကာရဝိသေသာ ရညာ ဒိန္နာ’’တိ ဝုတ္တေ သော အာဟ – ‘‘ဘော အန္ဓဗာလ၊ မာ ဧဝံ မညိတ္ထ ‘ရညာ မေ တုဋ္ဌေနေတံ ပသာဓနံ ဒိန္န’န္တိ. တွံ ရညော အာဂုစာရီ စောရော၊ ဣမေ စ စတ္တာရော အာသီဝိသာ ဒုရုပဋ္ဌာဟာ ဒုပ္ပဋိဇဂ္ဂိယာ၊ ဧကသ္မိံ ဥဋ္ဌာတုကာမေ ဧကော နှာယိတုကာမော ဟောတိ၊ ဧကသ္မိံ နှာယိတုကာမေ ဧကော ဘုဉ္ဇိတုကာမော၊ ဧကသ္မိံ ဘုဉ္ဇိတုကာမေ ဧကော နိပဇ္ဇိတုကာမော. တေသု ယဿေဝ ဣစ္ဆာ န ပူရတိ၊ သော တတ္ထေဝ ဍံသိတွာ မာရေတီ’’တိ. အတ္ထိ ပန၊ ဘော၊ ဧဝံ သန္တေ ကောစိ သောတ္ထိမဂ္ဂေါတိ? အာမ၊ ရာဇပုရိသာနံ ဝိက္ခိတ္တဘာဝံ ဉတွာ ပလာယနံ သောတ္ထိဘာဝေါတိ ဝတွာ ‘‘ယံ တေ ကရဏီယံ၊ တံ ကရောဟီ’’တိ ဝဒေယျ.
တံ သုတွာ ဣတရော စတုန္နံ အာသီဝိသာနံ ပမာဒက္ခဏံ ရာဇပုရိသေဟိ စ ပဝိဝိတ္တံ ဒိသွာ၊ ဝါမဟတ္ထေန ဒက္ခိဏဟတ္ထံ ဝေဌေတွာ၊ ဒက္ခိဏကဏ္ဏစူဠိကာယ ဖဏံ ဌပေတွာ၊ သယိတာသီဝိသဿ သရီရံ ပရိမဇ္ဇန္တော ဝိယ သဏိကံ တံ အပနေတွာ၊ ဧတေနေဝ ဥပါယေန သေသေပိ အပနေတွာ တေသံ ဘီတော ပလာယေယျ. အထ နံ တေ အာသီဝိသာ ‘‘အယံ အမှာကံ ရညာ ဥပဋ္ဌာကော ဒိန္နော’’တိ အနုဗန္ဓမာနာ အာဂစ္ဆေယျုံ. ဣဒံ သန္ဓာယ အထ ခေါ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုရိသော ဘီတော စတုန္နံ အာသီဝိသာနံ။ပေ။ ပလာယေထာတိ ဝုတ္တံ.
တသ္မိံ ပန ပုရိသေ ဧဝံ အာဂတမဂ္ဂံ ဩလောကေတွာ ဩလောကေတွာ ပလာယန္တေ ရာဇာ ‘‘ပလာတော သော ပုရိသော’’တိ သုတွာ ‘‘ကော နု ခေါ တံ အနုဗန္ဓိတွာ ဃာတေတုံ သက္ခိဿတီ’’တိ ဝိစိနန္တော တဿေဝ ပစ္စတ္ထိကေ ပဉ္စ ဇနေ လဘိတွာ ‘‘ဂစ္ဆထ နံ အနုဗန္ဓိတွာ ဃာတေထာ’’တိ ပေသေယျ. အထဿ အတ္ထစရာ ပုရိသာ တံ ပဝတ္တိံ ဉတွာ အာရောစေယျုံ. သော ဘိယျောသောမတ္တာယ ဘီတော ပလာယေထ. ဣမမတ္ထံ သန္ဓာယ တမေနံ ဧဝံ ဝဒေယျုန္တိအာဒိ ဝုတ္တံ.
ဆဋ္ဌော အန္တရစရော ဝဓကောတိ ‘‘ပဌမံ အာသီဝိသေဟိ အနုဗဒ္ဓေါ ဣတော စိတော စ တေ ဝဉ္စေန္တော ပလာယိ၊ ဣဒါနိ ပဉ္စဟိ ပစ္စတ္ထိကေဟိ အနုဗဒ္ဓေါ သုဋ္ဌုတရံ ပလာယတိ၊ န သက္ကာ သော ဧဝံ ဂဟေတုံ၊ ဥပလာဠနာယ ပန သက္ကာ၊ တသ္မာ ဒဟရကာလတော ပဋ္ဌာယ ဧကတော ခါဒိတွာ စ ပိဝိတွာ စ သန္ထဝံ အန္တရစရံ ဝဓကမဿ ပေသေထာ’’တိ အမစ္စေဟိ ဝုတ္တေန ရညာ ပရိယေသိတွာ ပေသိတော အန္တရစရော ဝဓကော.
သော ပဿေယျ သုညံ ဂါမန္တိ နိဝတ္တိတွာ ဩလောကေန္တော ပဒံ ဃာယိတွာ ဃာယိတွာ ဝေဂေနာဂစ္ဆန္တေ စတ္တာရော အာသီဝိသေ ပဉ္စ ဝဓကေ ပစ္စတ္ထိကေ ဆဋ္ဌဉ္စ အန္တရစရံ ဝဓကံ ‘‘နိဝတ္တ ဘော၊ မာ ပလာယိ၊ ပုတ္တဒါရေန သဒ္ဓိံ ကာမေ ပရိဘုဉ္ဇန္တော သုခံ ဝသိဿသီ’’တိ ဝတွာ အာဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ၊ ဘိယျောသောမတ္တာယ ယေန ဝါ တေန ဝါ ပလာယန္တော ပစ္စန္တရဋ္ဌေ အဘိမုခဂတံ ဧကံ ဆကုဋိကံ သုညံ ဂါမံ ပဿေယျ. ရိတ္တကညေဝ ပဝိသေယျာတိ ဓနဓညမဉ္စပီဌာဒီဟိ ဝိရဟိတတ္တာ ရိတ္တကညေဝ ပဝိသေယျ. တုစ္ဆကံ သုညကန္တိ ဧတဿေဝ ဝေဝစနံ. ပရိမသေယျာတိ ‘‘သစေ ပါနီယံ ဘဝိဿတိ၊ ပိဝိဿာမိ၊ သစေ ဘတ္တံ ဘဝိဿတိ၊ ဘုဉ္ဇိဿာမီ’’တိ ဘာဇနံ ဝိဝရိတွာ ဟတ္ထံ အန္တော ပဝေသေတွာ ပရိမသေယျ.
တမေနံ ဧဝံ ဝဒေယျုန္တိ ဆန္နံ ဃရာနံ ဧကဃရေပိ ကိဉ္စိ အလဘိတွာ ဂါမမဇ္ဈေ ဧကော သန္ဒစ္ဆာယော ရုက္ခော အတ္ထိ၊ တတ္ထ ဝင်္ကဖလကံ အတ္ထတံ ဒိသွာ၊ ‘‘ဣဓ တာဝ နိသီဒိဿာမီ’’တိ ဂန္တွာ၊ တတ္ထ နိသိန္နံ မန္ဒမန္ဒေန ဝါတေန ဗီဇိယမာနံ တတ္တကမတ္တမ္ပိ သုခံ သန္တတော အဿာဒယမာနံ၊ တမေနံ ပုရိသံ ကေစိဒေဝ အတ္ထစရကာ ဗဟိ ပဝတ္တိံ ဉတွာ အာဂတာ ဧဝံ ဝဒေယျုံ. ဣဒါနိ အမ္ဘော ပုရိသာတိ အမ္ဘော၊ ပုရိသ၊ ဣဒါနိ. စောရာ ဂါမဃာတကာတိ ‘‘ယဒေဝေတ္ထ လဘိဿာမ၊ တံ ဂဏှိဿာမ ဝါ ဃာတေဿာမ ဝါ’’တိ အာဂတာ ဆ ဂါမဃာတကစောရာ.
ဥဒကဏ္ဏဝန္တိ ဂမ္ဘီရံ ပုထုလံ ဥဒကံ. ဂမ္ဘီရမ္ပိ ဟိ အပုထုလံ၊ ပုထုလံ ဝါ အဂမ္ဘီရံ၊ န အဏ္ဏဝေါတိ ဝုစ္စတိ၊ ယမ္ပန ဂမ္ဘီရဉ္စ ပုထုလဉ္စ၊ တဿေဝေတံ နာမံ. သာသင်္ကံ သပ္ပဋိဘယန္တိ စတုန္နံ အာသီဝိသာနံ ပဉ္စန္နံ ဝဓကာနံ ဆဋ္ဌဿ အန္တရစရဿ ဆန္နဉ္စ ဂါမဃာတကစောရာနံ ဝသေန သာသင်္ကံ သပ္ပဋိဘယံ. ခေမံ အပ္ပဋိဘယန္တိ တေသံယေဝ အာသီဝိသာဒီနံ အဘာဝေန ခေမဉ္စ နိဗ္ဘယဉ္စ ဝိစိတြဥယျာနဝရံ ဗဟွန္နပါနံ ဒေဝနဂရသဒိသံ. န စဿ နာဝါ သန္တာရဏီတိ ‘‘ဣမာယ နာဝါယ ဩရိမတီရတော ပရတီရံ ဂမိဿန္တီ’’တိ ဧဝံ ဌပိတာ စ သန္တာရဏီ နာဝါ န ဘဝေယျ. ဥတ္တရသေတု ဝါတိ ရုက္ခသေတု-ဇင်္ဃသေတု-သကဋသေတူနံ အညတရော ဥတ္တရသေတု ဝါ န ဘဝေယျ. တိဋ္ဌတိ ဗြာဟ္မဏောတိ န ခေါ ဧသ ဗြာဟ္မဏော. ကသ္မာ နံ ဗြာဟ္မဏောတိ အာဟ? ဧတ္တကာနံ ပစ္စတ္ထိကာနံ ဗာဟိတတ္တာ၊ ဒေသနံ ဝါ ဝိနိဝတ္တေန္တော ဧကံ ခီဏာသဝဗြာဟ္မဏံ ဒဿေတုမ္ပိ ဧဝမာဟ.
တသ္မိံ ပန ဧဝံ ဥတ္တိဏ္ဏေ စတ္တာရော အာသီဝိသာ ‘‘န လဒ္ဓေါ ဝတာသိ အမှေဟိ၊ အဇ္ဇ တေ မုရုမုရာယ ဇီဝိတံ ခါဒိတွာ ဆဍ္ဍေယျာမ’’. ပဉ္စ ပစ္စတ္ထိကာ ‘‘န လဒ္ဓေါ ဝတာသိ အမှေဟိ၊ အဇ္ဇ တေ ပရိဝါရေတွာ အင်္ဂမင်္ဂါနိ ဆိန္ဒိတွာ ရညော သန္တိကံ ဂတာ သတံ ဝါ သဟဿံ ဝါ လဘေယျာမ’’. ဆဋ္ဌော အန္တရစရော ‘‘န လဒ္ဓေါ ဝတာသိ မယာ၊ အဇ္ဇ တေ ဖလိကဝဏ္ဏေန အသိနာ သီသံ ဆိန္ဒိတွာ၊ သေနာပတိဋ္ဌာနံ လဘိတွာ သမ္ပတ္တိံ အနုဘဝေယျံ’’. ဆ စောရာ ‘‘န လဒ္ဓေါ ဝတာသိ အမှေဟိ၊ အဇ္ဇ တေ ဝိဝိဓာနိ ကမ္မကာရဏာနိ ကာရေတွာ ဗဟုဓနံ အာဟရာပေဿာမာ’’တိ စိန္တေတွာ၊ ဥဒကဏ္ဏဝံ ဩတရိတုံ အသက္ကောန္တာ ရညော အာဏာယ ကောပိတတ္တာ ပရတော ဂန္တုမ္ပိ အဝိသဟန္တာ တတ္ထေဝ သုဿိတွာ မရေယျုံ.
ဥပမာ ခေါ မျာယန္တိ ဧတ္ထ ဧဝံ အာဒိတော ပဋ္ဌာယ ဩပမ္မသံသန္ဒနံ ဝေဒိတဗ္ဗံ – ရာဇာ ဝိယ ဟိ ကမ္မံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ရာဇာပရာဓိကပုရိသော ဝိယ ဝဋ္ဋနိဿိတော ပုထုဇ္ဇနော. စတ္တာရော အာသီဝိသာ ဝိယ စတ္တာရိ မဟာဘူတာနိ၊ ရညော တဿ စတ္တာရော အာသီဝိသေ ပဋိစ္ဆာပိတကာလော ဝိယ ကမ္မုနာ ပုထုဇ္ဇနဿ ပဋိသန္ဓိက္ခဏေယေဝ စတုန္နံ မဟာဘူတာနံ ဒိန္နကာလော. ‘‘ဣမေသံ အာသီဝိသာနံ ပမာဒက္ခဏေ ရာဇပုရိသာနဉ္စ ဝိဝိတ္တက္ခဏေ နိက္ခမိတွာ ယံ တေ အမ္ဘော၊ ပုရိသ၊ ကရဏီယံ၊ တံ ကရောဟီ’’တိ ဝစနေန ‘‘ပလာယဿူ’’တိ ဝုတ္တကာလော ဝိယ သတ္ထာရာ ဣမဿ ဘိက္ခုနော မဟာဘူတကမ္မဋ္ဌာနံ ကထေတွာ ‘‘ဣမေသု စတူသု မဟာဘူတေသု နိဗ္ဗိန္ဒ ဝိရဇ္ဇ၊ ဧဝံ ဝဋ္ဋတော ပရိမုစ္စိဿသီ’’တိ ကထိတကာလော၊ တဿ ပုရိသဿ အတ္ထစရကဝစနံ သုတွာ စတုန္နံ အာသီဝိသာနံ ပမာဒက္ခဏေ ရာဇပုရိသာနဉ္စ ဝိဝိတ္တက္ခဏေ နိက္ခမိတွာ ယေန ဝါ တေန ဝါ ပလာယနံ ဝိယ ဣမဿ ဘိက္ခုနော သတ္ထု သန္တိကေ ကမ္မဋ္ဌာနံ လဘိတွာ မဟာဘူတာသီဝိသေဟိ ပရိမုစ္စနတ္ထာယ ဉာဏပလာယနေန ပလာယနံ.
ဣဒါနိ စတုန္နေတံ မဟာဘူတာနံ အဓိဝစနံ ပထဝီဓာတုယာ အာပေါဓာတုယာတိအာဒီသု စတုမဟာဘူတကထာ စ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓကထာ စ အာယတနကထာ စ ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂေ ဝိတ္ထာရိတနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဧတ္ထ စ ကဋ္ဌမုခအာသီဝိသော ဝိယ ပထဝီဓာတု ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ပူတိမုခအဂ္ဂိမုခသတ္ထမုခါ ဝိယ သေသဓာတုယော. ယထေဝ ဟိ ကဋ္ဌမုခေန ဒဋ္ဌဿ သကလကာယော ထဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ ဧဝံ ပထဝီဓာတုပကောပေနာပိ. ယထာ စ ပူတိမုခါဒီဟိ ဒဋ္ဌဿ ပဂ္ဃရတိ စေဝ ဈာယတိ စ ဆိဇ္ဇတိ စ၊ ဧဝံ အာပေါဓာတုတေဇောဓာတုဝါယောဓာတုပကောပေနာပီတိ. တေနာဟု အဋ္ဌကထာစရိယာ –
‘‘ပတ္ထဒ္ဓေါ ဘဝတီ ကာယော၊ ဒဋ္ဌော ကဋ္ဌမုခေန ဝါ၊
ပထဝီဓာတုပကောပေန၊ ဟောတိ ကဋ္ဌမုခေဝ သော.
‘‘ပူတိကော ဘဝတီ ကာယော၊ ဒဋ္ဌော ပူတိမုခေန ဝါ၊
အာပေါဓာတုပကောပေန၊ ဟောတိ ပူတိမုခေဝ သော.
‘‘သန္တတ္တော ဘဝတီ ကာယော၊ ဒဋ္ဌော အဂ္ဂိမုခေန ဝါ၊
တေဇောဓာတုပကောပေန၊ ဟောတိ အဂ္ဂိမုခေဝ သော.
‘‘သဉ္ဆိန္နော ဘဝတီ ကာယော၊ ဒဋ္ဌော သတ္ထမုခေန ဝါ၊
ဝါယောဓာတုပကောပေန၊ ဟောတိ သတ္ထမုခေဝ သော’’တိ. –
ဧဝံ တာဝေတ္ထ ဝိသေသတော သဒိသဘာဝေါ ဝေဒိတဗ္ဗော.
အဝိသေသတော ပန အာသယတော ဝိသဝေဂဝိကာရတော အနတ္ထဂ္ဂဟဏတော ဒုရုပဋ္ဌာနတော ဒုရာသဒတော အကတညုတတော အဝိသေသကာရိတော အနန္တဒေါသူပဒ္ဒဝတောတိ ဣမေဟိ ကာရဏေဟိ ဧတေသံ အာသီဝိသသဒိသတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. တတ္ထ အာသယတောတိ အာသီဝိသာနဉှိ ဝမ္မိကော အာသယော၊ တတ္ထေဝ တေ ဝသန္တိ. မဟာဘူတာနမ္ပိ ကာယဝမ္မိကော အာသယော. အာသီဝိသာနဉ္စ ရုက္ခသုသိရတိဏပဏ္ဏဂဟနသင်္ကာရဋ္ဌာနာနိပိ အာသယော. ဧတေသုပိ ဟိ တေ ဝသန္တိ. မဟာဘူတာနမ္ပိ ကာယသုသိရံ ကာယဂဟနံ ကာယသင်္ကာရဋ္ဌာနံ အာသယောတိ. ဧဝံ တာဝ အာသယတော သဒိသတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ.
ဝိသဝေဂဝိကာရတောတိ အာသီဝိသာ ဟိ ကုလဝသေန ကဋ္ဌမုခါဒိဘေဒတော စတ္တာရော. တတ္ထ ဧကေကော ဝိသဝိကာရတော ဝိဘဇ္ဇမာနော ဒဋ္ဌဝိသာဒိဝသေန စတုဗ္ဗိဓော ဟောတိ. မဟာဘူတာနိပိ ပစ္စတ္တလက္ခဏဝသေန ပထဝီအာဒိဘေဒတော စတ္တာရိ. ဧတ္ထ ဧကေကံ ကမ္မသမုဋ္ဌာနာဒိဝသေန စတုဗ္ဗိဓံ ဟောတိ. ဧဝံ ဝိသဝေဂဝိကာရတော သဒိသတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ.
အနတ္ထဂ္ဂဟဏတောတိ အာသီဝိသေ ဂဏှန္တာ ပဉ္စ အနတ္ထေ ဂဏှန္တိ – ဒုဂ္ဂန္ဓံ ဂဏှန္တိ၊ အသုစိံ ဂဏှန္တိ၊ ဗျာဓိံ ဂဏှန္တိ၊ ဝိသံ ဂဏှန္တိ၊ မရဏံ ဂဏှန္တိ. မဟာဘူတာနိပိ ဂဏှန္တာ ပဉ္စ အနတ္ထေ ဂဏှန္တိ – ဒုဂ္ဂန္ဓံ ဂဏှန္တိ၊ အသုစိံ ဂဏှန္တိ၊ ဗျာဓိံ ဂဏှန္တိ၊ ဇရံ ဂဏှန္တိ၊ မရဏံ ဂဏှန္တိ. တေနာဟု ပေါရာဏာ –
‘‘ယေကေစိ သပ္ပံ ဂဏှန္တိ၊ မီဠှလိတ္တံ မဟာဝိသံ၊
ပဉ္စ ဂဏှန္တုနတ္ထာနိ၊ လောကေ သပ္ပါဘိနန္ဒိနော.
‘‘ဒုဂ္ဂန္ဓံ အသုစိံ ဗျာဓိံ၊ ဝိသံ မရဏပဉ္စမံ၊
အနတ္ထာ ဟောန္တိ ပဉ္စေတေ၊ မီဠှလိတ္တေ ဘုဇင်္ဂမေ.
‘‘ဧဝမေဝံ အကုသလာ၊ အန္ဓဗာလပုထုဇ္ဇနာ၊
ပဉ္စ ဂဏှန္တုနတ္ထာနိ၊ ဘဝေ ဇာတာဘိနန္ဒိနော.
‘‘ဒုဂ္ဂန္ဓံ အသုစိံ ဗျာဓိံ၊ ဇရံ မရဏပဉ္စမံ၊
အနတ္ထာ ဟောန္တိ ပဉ္စေတေ၊ မီဠှလိတ္တေဝ ပန္နဂေ’’တိ. –
ဧဝံ အနတ္ထဂ္ဂဟဏတော သဒိသတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ.
ဒုရုပဋ္ဌာနတောတိ တေ အာသီဝိသာ ဒုရုပဋ္ဌာနာ၊ ဧကသ္မိံ ဥဋ္ဌာတုကာမေ ဧကော နှာယိတုကာမော ဟောတိ၊ တသ္မိံ နှာယိတုကာမေ အပရော ဘုဉ္ဇိတုကာမော၊ တသ္မိံ ဘုဉ္ဇိတုကာမေ အညော နိပဇ္ဇိတုကာမော ဟောတိ. တေသု ယဿ ယဿေဝ အဇ္ဈာသယော န ပူရတိ၊ သော တတ္ထေဝ ဍံသိတွာ မာရေတိ. ဣမေဟိ ပန အာသီဝိသေဟိ ဘူတာနေဝ ဒုရုပဋ္ဌာနတရာနိ. ပထဝီဓာတုယာ ဟိ ဘေသဇ္ဇေ ကယိရမာနေ အာပေါဓာတု ကုပ္ပတိ၊ တဿေဝ ဘေသဇ္ဇံ ကရောန္တဿ တေဇောဓာတူတိ ဧဝံ ဧကိဿာ ဘေသဇ္ဇေ ကယိရမာနေ အပရာ ကုပ္ပန္တီတိ. ဧဝံ ဒုရုပဋ္ဌာနတော သဒိသတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ.
ဒုရာသဒတောတိ ဒုရာသဒါ ဟိ အာသီဝိသာ၊ ဂေဟဿ ပုရိမဘာဂေ အာသီဝိသံ ဒိသွာ ပစ္ဆိမဘာဂေန ပလာယန္တိ၊ ပစ္ဆိမဘာဂေ ဒိသွာ ပုရိမဘာဂေန၊ ဂေဟမဇ္ဈေ ဒိသွာ ဂဗ္ဘံ ပဝိသန္တိ၊ ဂဗ္ဘေ ဒိသွာ မဉ္စပီဌံ အဘိရုဟန္တိ. မဟာဘူတာနိ တတောပိ ဒုရာသဒတရာနိ. တထာရူပေန ဟိ ကုဋ္ဌရောဂေန ဖုဋ္ဌဿ ကဏ္ဏနာသာဒီနိ ဆိန္ဒိတွာ ပတန္တိ၊ သရီရံ သမ္ဖုဋတိ နီလမက္ခိကာ ပရိဝါရေန္တိ၊ သရီရဂန္ဓော ဒူရတောဝ ဥဗ္ဗာဟတိ. တံ ပုရိသံ အက္ကောသမာနမ္ပိ ပရိဒေဝမာနမ္ပိ နေဝ ရောသဝသေန၊ န ကာရုညေန၊ ဥပသင်္ကမိတုံ သက္ကောန္တိ၊ နာသိကံ ပိဒဟိတွာ ခေဠံ ပါတေန္တာ ဒူရတောဝ နံ ဝိဝဇ္ဇေန္တိ. ဧဝံ အညေသမ္ပိ ဘဂန္ဒရကုစ္ဆိရောဂဝါတရောဂါဒီနံ ဗီဘစ္ဆဇေဂုစ္ဆဘာဝကရာနဉ္စ ရောဂါနံ ဝသေန အယမေဝတ္ထော ဝိဘာဝေတဗ္ဗောတိ. ဧဝံ ဒုရာသဒတော သဒိသတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ.
အကတညုတတောတိ အာသီဝိသာ ဟိ အကတညုနော ဟောန္တိ၊ နှာပိယမာနာပိ ဘောဇိယမာနာပိ ဂန္ဓမာလာဒီဟိ ပူဇိယမာနာပိ ပေဠာယံ ပက္ခိပိတွာ ပရိဟရိယမာနာပိ ဩတာရမေဝ ဂဝေသန္တိ. ယတ္ထ ဩတာရံ လဘန္တိ၊ တတ္ထေဝ နံ ဍံသိတွာ မာရေန္တိ. အာသီဝိသေဟိပိ မဟာဘူတာနေဝ အကတညုတရာနိ. ဧတေသဉှိ ကတံ နာမ နတ္ထိ၊ သီတေန ဝါ ဥဏှေန ဝါ နိမ္မလေန ဇလေန နှာပိယမာနာနိပိ ဂန္ဓမာလာဒီဟိ သက္ကရိယမာနာနိပိ မုဒုဝတ္ထမုဒုသယနမုဒုယာနာဒီဟိ ပရိဟရိယမာနာနိပိ၊ ဝရဘောဇနံ ဘောဇိယမာနာနိပိ၊ ဝရပါနံ ပါယာပိယမာနာနိပိ ဩတာရမေဝ ဂဝေသန္တိ. ယတ္ထ ဩတာရံ လဘန္တိ၊ တတ္ထေဝ ကုပ္ပိတွာ အနယဗျသနံ ပါပေန္တီတိ. ဧဝံ အကတညုတတော သဒိသတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ.
အဝိသေသကာရိတောတိ အာသီဝိသာ ဟိ ‘‘အယံ ခတ္တိယော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ဝေဿော ဝါ သုဒ္ဒေါ ဝါ ဂဟဋ္ဌော ဝါ ပဗ္ဗဇိတော ဝါ’’တိ ဝိသေသံ န ကရောန္တိ၊ သမ္ပတ္တသမ္ပတ္တမေဝ ဍံသိတွာ မာရေန္တိ. မဟာဘူတာနိပိ ‘‘အယံ ခတ္တိယော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ဝေဿော ဝါ သုဒ္ဒေါ ဝါ ဂဟဋ္ဌော ဝါ ပဗ္ဗဇိတော ဝါ ဒေဝေါ ဝါ မနုဿော ဝါ မာရော ဝါ ဗြဟ္မာ ဝါ နိဂ္ဂုဏော ဝါ သဂုဏော ဝါ’’တိ ဝိသေသံ န ကရောန္တိ. ယဒိ ဟိ နေသံ ‘‘အယံ ဂုဏဝါ’’တိ လဇ္ဇာ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ၊ သဒေဝကေ လောကေ အဂ္ဂပုဂ္ဂလေ တထာဂတေ လဇ္ဇံ ဥပ္ပါဒေယျုံ. အထာပိ နေသံ ‘‘အယံ မဟာပညော အယံ မဟိဒ္ဓိကော အယံ ဓုတဝါဒေါ’’တိအာဒိနာ နယေန လဇ္ဇာ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ၊ ဓမ္မသေနာပတိသာရိပုတ္တတ္ထေရာဒီသု လဇ္ဇံ ဥပ္ပါဒေယျုံ. အထာပိ နေသံ ‘‘အယံ နိဂ္ဂုဏော ဒါရုဏော ထဒ္ဓေါ’’တိ ဘယံ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ၊ သဒေဝကေ လောကေ နိဂ္ဂုဏထဒ္ဓဒါရုဏာနံ အဂ္ဂဿ ဒေဝဒတ္တဿ ဆန္နံ ဝါ သတ္ထာရာနံ ဘာယေယျုံ၊ န စ လဇ္ဇန္တိ န စ ဘာယန္တိ၊ ကုပ္ပိတွာ ယံကိဉ္စိ အနယဗျသနံ အာပါဒေန္တိယေဝ. ဧဝံ အဝိသေသကာရိတော သဒိသတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ.
အနန္တဒေါသူပဒ္ဒဝတောတိ အာသီဝိသေ နိဿာယ ဥပ္ပဇ္ဇနကာနဉှိ ဒေါသူပဒ္ဒဝါနံ ပမာဏံ နတ္ထိ. တထာ ဟေတေ ဍံသိတွာ ကာဏမ္ပိ ကရောန္တိ ခုဇ္ဇမ္ပိ ပီဌသပ္ပိမ္ပိ ဧကပက္ခလမ္ပီတိ ဧဝံ အပရိမာဏံ ဝိပ္ပကာရံ ဒဿေန္တိ. ဘူတာနိပိ ကုပ္ပိတာနိ န ကာဏာဒိဘာဝေသု န ကိဉ္စိ ဝိပ္ပကာရံ န ကရောန္တိ၊ အပ္ပမာဏော ဧတေသံ ဒေါသူပဒ္ဒဝေါတိ. ဧဝံ အနန္တဒေါသူပဒ္ဒဝတော သဒိသတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ.
ဣဒါနေတ္ထ စတုမဟာဘူတဝသေန ယာဝ အရဟတ္တာ ကမ္မဋ္ဌာနံ ကထေတဗ္ဗံ သိယာ၊ တံ ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂေ စတုဓာတုဝဝတ္ထာနနိဒ္ဒေသေ ကထိတမေဝ.
ပဉ္စ ဝဓကာ ပစ္စတ္ထိကာတိ ခေါ ဘိက္ခဝေ ပဉ္စန္နေတံ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာနံ အဓိဝစနန္တိ ဧတ္ထ ဒွီဟိ အာကာရေဟိ ခန္ဓာနံ ဝဓကပစ္စတ္ထိကသဒိသတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ခန္ဓာ ဟိ အညမညဉ္စ ဝဓေန္တိ၊ တေသု စ သန္တေသု ဝဓော နာမ ပညာယတိ. ကထံ? ရူပံ တာဝ ရူပမ္ပိ ဝဓေတိ အရူပမ္ပိ၊ တထာ အရူပံ အရူပမ္ပိ ဝဓေတိ ရူပမ္ပိ. ကထံ? အယဉှိ ပထဝီဓာတု ဘိဇ္ဇမာနာ ဣတရာ တိဿော ဓာတုယော ဂဟေတွာဝ ဘိဇ္ဇတိ၊ အာပေါဓာတုအာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော၊ ဧဝံ တာဝ ရူပံ ရူပမေဝ ဝဓေတိ. ရူပက္ခန္ဓော ပန ဘိဇ္ဇမာနော စတ္တာရော အရူပက္ခန္ဓေ ဂဟေတွာဝ ဘိဇ္ဇတိ၊ ဧဝံ ရူပံ အရူပမ္ပိ ဝဓေတိ. ဝေဒနာက္ခန္ဓောပိ ဘိဇ္ဇမာနော သညာသင်္ခါရဝိညာဏက္ခန္ဓေ ဂဟေတွာဝ ဘိဇ္ဇတိ. သညာက္ခန္ဓာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော. ဧဝံ အရူပံ အရူပမေဝ ဝဓေတိ. စုတိက္ခဏေ ပန စတ္တာရော အရူပက္ခန္ဓာ ဘိဇ္ဇမာနာ ဝတ္ထုရူပမ္ပိ ဂဟေတွာဝ ဘိဇ္ဇန္တိ၊ ဧဝံ အရူပံ ရူပမ္ပိ ဝဓေတိ. ဧဝံ တာဝ အညမညံ ဝဓေန္တီတိ ဝဓကာ. ယတ္ထ ပန ခန္ဓာ အတ္ထိ၊ တတ္ထ ဆေဒနဘေဒနဝဓဗန္ဓနာဒယော ဟောန္တိ၊ န အညတ္ထာတိ. ဧဝံ ခန္ဓေသု သန္တေသု ဝဓော ပညာယတီတိပိ ဝဓကာ.
ဣဒါနိ ပဉ္စက္ခန္ဓေ ရူပါရူပဝသေန ဒွေ ကောဋ္ဌာသေ ကတွာ၊ ရူပဝသေန ဝါ နာမဝသေန ဝါ ရူပပရိဂ္ဂဟံ အာဒိံ ကတွာ၊ ယာဝ အရဟတ္တာ ကမ္မဋ္ဌာနံ ကထေတဗ္ဗံ သိယာ တမ္ပိ ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂေ ကထိတမေဝ.
ဆဋ္ဌော အန္တရစရော ဝဓကော ဥက္ခိတ္တာသိကောတိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နန္ဒီရာဂဿေတံ အဓိဝစနန္တိ ဧတ္ထ ဒွီဟာကာရေဟိ နန္ဒီရာဂဿ ဥက္ခိတ္တာသိကဝဓကသဒိသတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ ပညာသိရပါတနတော စ ယောနိသမ္ပဋိပါဒနတော စ. ကထံ? စက္ခုဒွါရသ္မိဉှိ ဣဋ္ဌာရမ္မဏေ အာပါထဂတေ တံ အာရမ္မဏံ နိဿာယ လောဘော ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဧတ္တာဝတာ ပညာသီသံ ပတိတံ နာမ ဟောတိ၊ သောတဒွါရာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော. ဧဝံ တာဝ ပညာသိရပါတနတော သဒိသတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. နန္ဒီရာဂေါ ပနေသ အဏ္ဍဇာဒိဘေဒါ စတဿော ယောနိယော ဥပနေတိ. တဿ ယောနိဥပဂမနမူလကာနိ ပဉ္စဝီသတိ မဟာဘယာနိ ဒွတ္တိံသ ကမ္မကာရဏာနိ စ အာဂတာနေဝ ဟောန္တီတိ ဧဝံ ယောနိသမ္ပဋိပါဒနတောပိဿ ဥက္ခိတ္တာသိကဝဓကသဒိသတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ.
ဣတိ နန္ဒီရာဂဝသေနာပိ ဧကဿ ဘိက္ခုနော ကမ္မဋ္ဌာနံ ကထိတမေဝ ဟောတိ. ကထံ? အယဉှိ နန္ဒီရာဂေါ သင်္ခါရက္ခန္ဓော၊ တံ သင်္ခါရက္ခန္ဓောတိ ဝဝတ္ထပေတွာ တံသမ္ပယုတ္တာ ဝေဒနာ ဝေဒနာက္ခန္ဓော၊ သညာ သညာက္ခန္ဓော၊ စိတ္တံ ဝိညာဏက္ခန္ဓော၊ တေသံ ဝတ္ထာရမ္မဏံ ရူပက္ခန္ဓောတိ၊ ဧဝံ ပဉ္စက္ခန္ဓေ ဝဝတ္ထပေတိ. ဣဒါနိ တေ ပဉ္စက္ခန္ဓေ နာမရူပဝသေန ဝဝတ္ထပေတွာ၊ တေသံ ပစ္စယပရိယေသနတော ပဋ္ဌာယ ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေတွာ၊ အနုပုဗ္ဗေန ဧကော အရဟတ္တံ ပါပုဏာတီတိ ဧဝံ နန္ဒီရာဂဝသေန ကမ္မဋ္ဌာနံ ကထိတံ ဟောတိ.
ဆန္နံ အဇ္ဈတ္တိကာယတနာနံ သုညဂါမေန သဒိသတာ ပါဠိယံယေဝ အာဂတာ. အယံ ပနေတ္ထ ကမ္မဋ္ဌာနနယော – ယထာ စ တေ ဆ စောရာ ဆကုဋိကံ သုညံ ဂါမံ ပဝိသိတွာ အပရာပရံ ဝိစရန္တာ ကိဉ္စိ အလဘိတွာ ဂါမေန အနတ္ထိကာ ဟောန္တိ၊ ဧဝမေဝံ ဘိက္ခု ဆသု အဇ္ဈတ္တိကာယတနေသု အဘိနိဝိသိတွာ ဝိစိနန္တော ‘‘အဟ’’န္တိ ဝါ ‘‘မမ’’န္တိ ဝါ ဂဟေတဗ္ဗံ ကိဉ္စိ အဒိသွာ တေဟိ အနတ္ထိကော ဟောတိ. သော ‘‘ဝိပဿနံ ပဋ္ဌပေဿာမီ’’တိ ဥပါဒါရူပကမ္မဋ္ဌာနဝသေန စက္ခုပသာဒါဒယော ပရိဂ္ဂဟေတွာ ‘‘အယံ ရူပက္ခန္ဓော’’တိ ဝဝတ္ထပေတိ၊ မနာယတနံ ‘‘အရူပက္ခန္ဓော’’တိ. ဣတိ သဗ္ဗာနိပေတာနိ နာမဉ္စေဝ ရူပဉ္စာတိ နာမရူပဝသေန ဝဝတ္ထပေတွာ၊ တေသံ ပစ္စယံ ပရိယေသိတွာ ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေတွာ၊ သင်္ခါရေ သမ္မသန္တော အနုပုဗ္ဗေန အရဟတ္တေ ပတိဋ္ဌာတိ. ဣဒံ ဧကဿ ဘိက္ခုနော ယာဝ အရဟတ္တာ ကမ္မဋ္ဌာနံ ကထိတံ ဟောတိ.
ဣဒါနိ ဗာဟိရာနံ ဂါမဃာတကစောရေဟိ သဒိသတံ ဒဿေန္တော စောရာ ဂါမဃာတကာတိ ခေါတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ မနာပါမနာပေသူတိ ကရဏတ္ထေ ဘုမ္မံ၊ မနာပါမနာပေဟီတိ အတ္ထော. တတ္ထ စောရေသု ဂါမံ ဟနန္တေသု ပဉ္စ ကိစ္စာနိ ဝတ္တန္တိ – စောရာ တာဝ ဂါမံ ပရိဝါရေတွာ ဌိတာ အဂ္ဂိံ ဒတွာ ကဋကဋသဒ္ဒံ ဥဋ္ဌာပေန္တိ၊ တတော မနုဿာ ဟတ္ထသာရံ ဂဟေတွာ ဗဟိ နိက္ခမန္တိ. တတော တေဟိ သဒ္ဓိံ ဘဏ္ဍကဿ ကာရဏာ ဟတ္ထပရာမာသံ ကရောန္တိ. ကေစိ ပနေတ္ထ ပဟာရံ ပါပုဏန္တိ၊ ကေစိ ပဟာရဋ္ဌာနေ ပတန္တိ၊ အဝသေသေ ပန အရောဂဇနေ ဗန္ဓိတွာ အတ္တနော ဝသနဋ္ဌာနံ နေတွာ ရဇ္ဇုဗန္ဓနာဒီဟိ ဗန္ဓိတွာ ဒါသပရိဘောဂေန ပရိဘုဉ္ဇန္တိ.
တတ္ထ ဂါမဃာတကစောရာနံ ဂါမံ ပရိဝါရေတွာ အဂ္ဂိဒါနံ ဝိယ ဆသု ဒွါရေသု အာရမ္မဏေ အာပါထဂတေ ကိလေသပရိဠာဟုပ္ပတ္တိ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ဟတ္ထသာရံ အာဒါယ ဗဟိ နိက္ခမနံ ဝိယ. တင်္ခဏေ ကုသလဓမ္မံ ပဟာယ အကုသလသမင်္ဂိတာ၊ ဘဏ္ဍကဿ ကာရဏာ ဟတ္ထပရာမသနာပဇ္ဇနံ ဝိယ ဒုက္ကဋဒုဗ္ဘာသိတပါစိတ္တိယထုလ္လစ္စယာနံ အာပဇ္ဇနကာလော၊ ပဟာရလဒ္ဓကာလော ဝိယ သံဃာဒိသေသံ အာပဇ္ဇနကာလော၊ ပဟာရံ လဒ္ဓါ ပန ပဟာရဋ္ဌာနေ ပတိတကာလော ဝိယ ပါရာဇိကံ အာပဇ္ဇိတွာ အဿမဏကာလော၊ အဝသေသဇနဿ ဗန္ဓိတွာ ဝသနဋ္ဌာနံ နေတွာ ဒါသပရိဘောဂေန ပရိဘုဉ္ဇနကာလော ဝိယ တမေဝ အာရမ္မဏံ နိဿာယ သဗ္ဗေသံ ပဿန္တာနံယေဝ စူဠသီလမဇ္ဈိမသီလမဟာသီလာနိ ဘိန္ဒိတွာ သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဂိဟိဘာဝံ အာပဇ္ဇနကာလော. တတြဿ ပုတ္တဒါရံ ပေါသေန္တဿ သန္ဒိဋ္ဌိကော ဒုက္ခက္ခန္ဓော ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ကာလံ ကတွာ အပါယေ နိဗ္ဗတ္တဿ သမ္ပရာယိကော.
ဣမာနိပိ ဗာဟိရာယတနာနိ ဧကဿ ဘိက္ခုနော ကမ္မဋ္ဌာနဝသေနေဝ ကထိတာနိ. ဧတ္ထ ဟိ ရူပါဒီနိ စတ္တာရိ ဥပါဒါရူပါနိ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ တိဿော ဓာတုယော၊ ဓမ္မာယတနေ အာပေါဓာတုယာ သဒ္ဓိံ တာ စတဿောတိ ဣမာနိ စတ္တာရိ ဘူတာနိ၊ တေသံ ပရိစ္ဆေဒဝသေန အာကာသဓာတု၊ လဟုတာဒိဝသေန လဟုတာဒယောတိ ဧဝမိဒံ သဗ္ဗမ္ပိ ဘူတုပါဒါယရူပံ ရူပက္ခန္ဓော၊ တဒါရမ္မဏာ ဝေဒနာဒယော စတ္တာရော အရူပက္ခန္ဓာ. တတ္ထ ‘‘ရူပက္ခန္ဓော ရူပံ၊ စတ္တာရော အရူပိနော ခန္ဓာ နာမ’’န္တိ. နာမရူပံ ဝဝတ္ထပေတွာ ပုရိမနယေနေဝ ပဋိပဇ္ဇန္တဿ ယာဝ အရဟတ္တာ ကမ္မဋ္ဌာနံ ကထိတံ ဟောတိ.
ဩဃာနန္တိ ဧတ္ထ ဒုရုတ္တရဏဋ္ဌော ဩဃဋ္ဌော. ဧတေ ဟိ ‘‘သီလသံဝရံ ပူရေတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိဿာမီ’’တိ အဇ္ဈာသယံ သမုဋ္ဌာပေတွာ ကလျာဏမိတ္တေ နိဿာယ သမ္မာ ဝါယမန္တေန တရိတဗ္ဗာ၊ ယေန ဝါ တေန ဝါ ဒုရုတ္တရာ. ဣမိနာ ဒုရုတ္တရဏဋ္ဌေန ဩဃာတိ ဝုစ္စန္တိ. တေပိ ဧကဿ ဘိက္ခုနော ကမ္မဋ္ဌာနဝသေန ကထိတာ. စတ္တာရောပိ ဟိ ဧတေ ဧကော သင်္ခါရက္ခန္ဓော ဝါတိ. သေသံ နန္ဒီရာဂေ ဝုတ္တနယေနေဝ ယောဇေတွာ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗံ.
သက္ကာယဿေတံ အဓိဝစနန္တိ၊ သက္ကာယောပိ ဟိ အာသီဝိသာဒီဟိ ဥဒကဏ္ဏဝဿ ဩရိမတီရံ ဝိယ စတုမဟာဘူတာဒီဟိ သာသင်္ကော သပ္ပဋိဘယော၊ သောပိ ဧကဿ ဘိက္ခုနော ကမ္မဋ္ဌာနဝသေနေဝ ကထိတော. သက္ကာယော ဟိ တေဘူမကပဉ္စက္ခန္ဓာ၊ တေ စ သမာသတော နာမရူပမေဝါတိ. ဧဝမေတ္ထ နာမရူပဝဝတ္ထာနံ အာဒိံ ကတွာ ယာဝ အရဟတ္တာ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗန္တိ.
နိဗ္ဗာနဿေတံ အဓိဝစနန္တိ နိဗ္ဗာနဉှိ ဥဒကဏ္ဏဝဿ ပါရိမတီရံ ဝိယ စတုမဟာဘူတာဒီဟိ ခေမံ အပ္ပဋိဘယံ. ဝီရိယာရမ္ဘဿေတံ အဓိဝစနန္တိ ဧတ္ထ စိတ္တကိရိယဒဿနတ္ထံ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တဝါယာမမေဝ ဝီရိယန္တိ ဂဏှိတွာ ဒဿေတိ. တိဏ္ဏော ပါရင်္ဂတောတိ တရိတွာ ပါရံ ဂတော.
တတ္ထ ယထာ သာသင်္ကဩရိမတီရေ ဌိတေန ဥဒကဏ္ဏဝံ တရိတုကာမေန ကတိပါဟံ ဝသိတွာ သဏိကံ နာဝံ သဇ္ဇေတွာ ဥဒကကီဠံ ကီဠန္တေန ဝိယ န နာဝါ အဘိရုဟိတဗ္ဗာ. ဧဝံ ကရောန္တော ဟိ အနာရုဠှောဝ ဗျသနံ ပါပုဏာတိ. ဧဝမေဝ ကိလေသဏ္ဏဝံ တရိတုကာမေန ‘‘တရုဏော တာဝမှိ၊ မဟလ္လကကာလေ အဋ္ဌင်္ဂိကမဂ္ဂကုလ္လံ ဗန္ဓိဿာမီ’’တိ ပပဉ္စော န ကာတဗ္ဗော. ဧဝံ ကရောန္တော ဟိ မဟလ္လကကာလံ အပတွာပိ ဝိနာသံ ပါပုဏာတိ၊ ပတွာပိ ကာတုံ န သက္ကောတိ. ဘဒ္ဒေကရတ္တာဒီနိ ပန အနုဿရိတွာ ဝေဂေနေဝ အယံ အရိယမဂ္ဂကုလ္လော ဗန္ဓိတဗ္ဗော.
ယထာ စ ကုလ္လံ ဗန္ဓန္တဿ ဟတ္ထပါဒပါရိပူရိ ဣစ္ဆိတဗ္ဗာ. ကုဏ္ဌပါဒေါ ဟိ ခဉ္ဇပါဒေါ ဝါ ပတိဋ္ဌာတုံ န သက္ကောတိ၊ ဖဏဟတ္ထကာဒယော တိဏပဏ္ဏာဒီနိ ဂဟေတုံ န သက္ကောန္တိ. ဧဝမိမမ္ပိ အရိယမဂ္ဂကုလ္လံ ဗန္ဓန္တဿ သီလပါဒါနဉ္စေဝ သဒ္ဓါဟတ္ထဿ စ ပါရိပူရိ ဣစ္ဆိတဗ္ဗာ. န ဟိ ဒုဿီလော အဿဒ္ဓေါ သာသနေ အပ္ပတိဋ္ဌိတော ပဋိပတ္တိံ အဿဒ္ဒဟန္တော အရိယမဂ္ဂကုလ္လံ ဗန္ဓိတုံ သက္ကောတိ. ယထာ စ ပရိပုဏ္ဏဟတ္ထပါဒေါပိ ဒုဗ္ဗလော ဗျာဓိပီဠိတော ကုလ္လံ ဗန္ဓိတုံ န သက္ကောတိ၊ ထာမသမ္ပန္နောဝ သက္ကောတိ၊ ဧဝံ သီလဝါ သဒ္ဓေါပိ အလသော ကုသီတော ဣမံ မဂ္ဂကုလ္လံ ဗန္ဓိတုံ န သက္ကောတိ၊ အာရဒ္ဓဝီရိယောဝ သက္ကောတီတိ ဣမံ ဗန္ဓိတုကာမေန အာရဒ္ဓဝီရိယေန ဘဝိတဗ္ဗံ. ယထာ သော ပုရိသော ကုလ္လံ ဗန္ဓိတွာ တီရေ ဌတွာ ယောဇနဝိတ္ထာရံ ဥဒကဏ္ဏဝံ ‘‘အယံ မယာ ပစ္စတ္တပုရိသကာရံ နိဿာယ နိတ္ထရိတဗ္ဗော’’တိ မာနသံ ဗန္ဓတိ၊ ဧဝံ ယောဂိနာပိ စင်္ကမာ ဩရုယှ ‘‘အဇ္ဇ မယာ စတုမဂ္ဂဝဇ္ဈံ ကိလေသဏ္ဏဝံ တရိတွာ အရဟတ္တေ ပတိဋ္ဌာတဗ္ဗ’’န္တိ မာနသံ ဗန္ဓိတဗ္ဗံ.
ယထာ စ သော ပုရိသော ကုလ္လံ နိဿာယ ဥဒကဏ္ဏဝံ တရန္တော ဂါဝုတမတ္တံ ဂန္တွာ နိဝတ္တိတွာ ဩလောကေန္တော ‘‘ဧကကောဋ္ဌာသံ အတိက္ကန္တောမှိ၊ အညေ တယော သေသာ’’တိ ဇာနာတိ၊ အပရမ္ပိ ဂါဝုတမတ္တံ ဂန္တွာ နိဝတ္တိတွာ ဩလောကေန္တော ‘‘ဒွေ အတိက္ကန္တောမှိ၊ ဒွေ သေသာ’’တိ ဇာနာတိ၊ အပရမ္ပိ ဂါဝုတမတ္တံ ဂန္တွာ နိဝတ္တိတွာ ဩလောကေန္တော ‘‘တယော အတိက္ကန္တောမှိ၊ ဧကော သေသော’’တိ ဇာနာတိ၊ တမ္ပိ အတိက္ကမ္မ နိဝတ္တိတွာ ဩလောကေန္တော ‘‘စတ္တာရောပိ မေ ကောဋ္ဌသာ အတိက္ကန္တာ’’တိ ဇာနာတိ၊ တဉ္စ ကုလ္လံ ပါဒေန အက္ကမိတွာ သောတာဘိမုခံ ခိပိတွာ ဥတ္တရိတွာ တီရေ တိဋ္ဌတိ. ဧဝံ အယမ္ပိ ဘိက္ခု အရိယမဂ္ဂကုလ္လံ နိဿာယ ကိလေသဏ္ဏဝံ တရန္တော သောတာပတ္တိမဂ္ဂေန ပဌမမဂ္ဂဝဇ္ဈေ ကိလေသေ တရိတွာ မဂ္ဂါနန္တရေ ဖလေ ဌိတော ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏေန နိဝတ္တိတွာ ဩလောကေန္တော ‘‘စတုမဂ္ဂဝဇ္ဈာနံ မေ ကိလေသာနံ ဧကော ကောဋ္ဌာသော ပဟီနော၊ ဣတရေ တယော သေသာ’’တိ ဇာနာတိ. ပုန တထေဝ ဣန္ဒြိယဗလဗောဇ္ဈင်္ဂါနိ သမောဓာနေတွာ သင်္ခါရေ သမ္မသန္တော သကဒါဂါမိမဂ္ဂေန ဒုတိယမဂ္ဂဝဇ္ဈေ ကိလေသေ တရိတွာ မဂ္ဂါနန္တရေ ဖလေ ဌိတော ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏေန နိဝတ္တိတွာ၊ ဩလောကေန္တော ‘‘စတုမဂ္ဂဝဇ္ဈာနံ မေ ကိလေသာနံ ဒွေ ကောဋ္ဌာသာ ပဟီနာ၊ ဣတရေ ဒွေ သေသာ’’တိ ဇာနာတိ. ပုန တထေဝ ဣန္ဒြိယဗလဗောဇ္ဈင်္ဂါနိ သမောဓာနေတွာ သင်္ခါရေ သမ္မသန္တော အနာဂါမိမဂ္ဂေန တတိယမဂ္ဂဝဇ္ဈေ ကိလေသေ တရိတွာ မဂ္ဂါနန္တရေ ဖလေ ဌိတော ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏေန နိဝတ္တိတွာ ဩလောကေန္တော ‘‘စတုမဂ္ဂဝဇ္ဈာနံ မေ ကိလေသာနံ တယော ကောဋ္ဌာသာ ပဟီနာ၊ ဧကော သေသော’’တိ ဇာနာတိ. ပုန တထေဝ ဣန္ဒြိယဗလဗောဇ္ဈင်္ဂါနိ သမောဓာနေတွာ သင်္ခါရေ သမ္မသန္တော အရဟတ္တမဂ္ဂေန စတုတ္ထမဂ္ဂဝဇ္ဈေ ကိလေသေ တရိတွာ မဂ္ဂါနန္တရေ ဖလေ ဌိတော ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏေန နိဝတ္တိတွာ ဩလောကေန္တော ‘‘သဗ္ဗကိလေသာ မေ ပဟီနာ’’တိ ဇာနာတိ.
ယထာ သော ပုရိသော တံ ကုလ္လံ သောတေ ပဝါဟေတွာ ဥတ္တရိတွာ ထလေ ဌိတော နဂရံ ပဝိသိတွာ ဥပရိပါသာဒဝရဂတော ‘‘ဧတ္တကေန ဝတမှိ အနတ္ထေန မုတ္တော’’တိ ဧကဂ္ဂစိတ္တော တုဋ္ဌမာနသော နိသီဒတိ၊ ဧဝံ တသ္မိံယေဝ ဝါ အာသနေ အညေသု ဝါ ရတ္တိဋ္ဌာနဒိဝါဋ္ဌာနာဒီသု ယတ္ထ ကတ္ထစိ နိသိန္နော ‘‘ဧတ္တကေန ဝတမှိ အနတ္ထေန မုတ္တော’’တိ နိဗ္ဗာနာရမ္မဏံ ဖလသမာပတ္တိံ အပ္ပေတွာ ဧကဂ္ဂစိတ္တော တုဋ္ဌမာနသော နိသီဒတိ. ဣဒံ ဝါ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ တိဏ္ဏော ပါရင်္ဂတော ထလေ တိဋ္ဌတိ ဗြာဟ္မဏောတိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရဟတော ဧတံ အဓိဝစနန္တိ. ဧဝံ တာဝေတ္ထ နာနာကမ္မဋ္ဌာနာနိ ကထိတာနိ၊ သမောဓာနေတွာ ပန သဗ္ဗာနိပိ ဧကမေဝ ကတွာ ဒဿေတဗ္ဗာနိ. ဧကံ ကတွာ ဒဿေန္တေနာပိ ပဉ္စက္ခန္ဓဝသေနေဝ ဝိနိဝတ္တေတဗ္ဗာနိ.
ကထံ? ဧတ္ထ ဟိ စတ္တာရိ မဟာဘူတာနိ အဇ္ဈတ္တိကာနိ ပဉ္စာယတနာနိ ဗာဟိရာနိ ပဉ္စာယတနာနိ ဓမ္မာယတနေ ပန္နရသ သုခုမရူပါနိ သက္ကာယဿ ဧကဒေသောတိ အယံ ရူပက္ခန္ဓော၊ မနာယတနံ ဝိညာဏက္ခန္ဓော ဓမ္မာယတနေကဒေသော စတ္တာရော ဩဃာ သက္ကာယေကဒေသောတိ ဣမေ စတ္တာရော အရူပိနော ခန္ဓာ. တတ္ထ ရူပက္ခန္ဓော ရူပံ၊ စတ္တာရော အရူပိနော ခန္ဓာ နာမန္တိ ဣဒံ နာမရူပံ. တဿ နန္ဒီရာဂေါ ကာမောဃော ဘဝေါဃော ဓမ္မာယတနေကဒေသော သက္ကာယေကဒေသောတိ ဣမေ ပစ္စယာ. ဣတိ သပ္ပစ္စယံ နာမရူပံ ဝဝတ္ထပေတိ နာမ. သပ္ပစ္စယံ နာမရူပံ ဝဝတ္ထပေတွာ တိလက္ခဏံ အာရောပေတွာ ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေတွာ သင်္ခါရေ သမ္မသန္တော အရဟတ္တံ ပါပုဏာတီတိ ဣဒံ ဧကဿ ဘိက္ခုနော နိယျာနမုခံ.
တတ္ထ စတ္တာရော မဟာဘူတာ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ အဇ္ဈတ္တိကဗာဟိရာနိ ဧကာဒသာယတနာနိ ဓမ္မာယတနေကဒေသော ဒိဋ္ဌောဃော အဝိဇ္ဇောဃော သက္ကာယေကဒေသောတိ ဣဒံ ဒုက္ခသစ္စံ၊ နန္ဒီရာဂေါ ဓမ္မာယတနေကဒေသော ကာမောဃော ဘဝေါဃော သက္ကာယေကဒေသောတိ ဣဒံ သမုဒယသစ္စံ၊ ပါရိမတီရသင်္ခါတံ နိဗ္ဗာနံ နိရောဓသစ္စံ၊ အရိယမဂ္ဂေါ မဂ္ဂသစ္စံ. တတ္ထ ဒွေ သစ္စာနိ ဝဋ္ဋံ၊ ဒွေ ဝိဝဋ္ဋံ၊ ဒွေ လောကိယာနိ၊ ဒွေ လောကုတ္တရာနီတိ စတ္တာရိ သစ္စာနိ သောဠသဟာကာရေဟိ သဋ္ဌိနယသဟဿေဟိ ဝိဘဇိတွာ ဒဿေတဗ္ဗာနီတိ. ဒေသနာပရိယောသာနေ ဝိပဉ္စိတညူ ပဉ္စသတာ ဘိက္ခူ အရဟတ္တေ ပတိဋ္ဌဟိံသု. သုတ္တံ ပန ဒုက္ခလက္ခဏဝသေန ကထိတံ.