၄-၅. ဘာရဒွါဇသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ

၁၂၇-၁၂၈. စတုတ္ထေ ပိဏ္ဍံ ဥလမာနော ပရိယေသမာနော ပဗ္ဗဇိတောတိ ပိဏ္ဍောလော. သော ကိရ ပရိဇိဏ္ဏဘောဂေါ ဗြာဟ္မဏော အဟောသိ. အထ ဘိက္ခုသံဃဿ လာဘသက္ကာရံ ဒိသွာ ပိဏ္ဍတ္ထာယ နိက္ခမိတွာ ပဗ္ဗဇိတော. သော မဟန္တံ ကပလ္လပတ္တံ ဂဟေတွာ စရတိ၊ တေန ကပလ္လပူရံ ယာဂုံ ပိဝတိ၊ ကပလ္လပူရေ ပူဝေ ခါဒတိ၊ ကပလ္လပူရံ ဘတ္တံ ဘုဉ္ဇတိ. အထဿ မဟဂ္ဃသဘာဝံ သတ္ထု အာရောစယိံသု. သတ္ထာ တဿ ပတ္တတ္ထဝိကံ နာနုဇာနိ. ဟေဋ္ဌာမဉ္စေ ပတ္တံ နိက္ကုဇ္ဇိတွာ ဌပေတိ. သော ဌပေန္တောပိ ဃံသန္တောဝ ပဏာမေတွာ ဌပေတိ၊ ဂဏှန္တောပိ ဃံသန္တောဝ အာကဍ္ဎိတွာ ဂဏှာတိ. တံ ဂစ္ဆန္တေ ကာလေ ဓံသနေန ပရိက္ခီဏံ နာဠိကောဒနမတ္တမေဝ ဂဏှနကံ ဇာတံ. တတော သတ္ထု အာရောစေသုံ၊ အထဿ သတ္ထာ ပတ္တတ္ထဝိကံ အနုဇာနိ. ထေရော အပရေန သမယေန ဣန္ဒြိယဘာဝနံ ဘာဝေတွာ အဂ္ဂဖလေ အရဟတ္တေ ပတိဋ္ဌာသိ. ဣတိ သော ပိဏ္ဍတ္ထာယ ပဗ္ဗဇိတတ္တာ ပိဏ္ဍောလော၊ ဂေါတ္တေန ပန ဘာရဒွါဇောတိ ဥဘယံ ဧကတော ကတွာ ပိဏ္ဍောလဘာရဒွါဇောတိ ဝုစ္စတိ.

ဥပသင်္ကမီတိ ဥဂ္ဂတုဂ္ဂတေဟိ မဟာအမစ္စေဟိ ပရိဝုတော ဥပသင်္ကမိ. ထေရော ကိရ ဧကဒိဝသံ သာဝတ္ထိယံ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ကတဘတ္တကိစ္စော နိဒါဃသမယေ သီတဌာနေ ဒိဝါဝိဟာရံ နိသီဒိဿာမီတိ အာကာသေန ဂန္တွာ ဂင်္ဂါတီရေ ဥဒေနဿ ရညော ဥဒပါနံ နာမ ဥယျာနံ အတ္ထိ၊ တတ္ထ ပဝိသိတွာ အညတရသ္မိံ ရုက္ခမူလေ ဒိဝါဝိဟာရံ နိသီဒိ သီတေန ဥဒကဝါတေန ဗီဇိယမာနော.

ဥဒေနောပိ ခေါ နာမ ရာဇာ သတ္တာဟံ မဟာပါနံ ပိဝိတွာ သတ္တမေ ဒိဝသေ ဥယျာနံ ပဋိဇဂ္ဂါပေတွာ မဟာဇနပရိဝါရော ဥယျာနံ ဂန္တွာ မင်္ဂလသိလာပဋ္ဋေ အတ္ထတာယ သေယျာယ နိပဇ္ဇိ. တဿ ဧကာ ပရိစာရိကာ ပါဒေ သမ္ဗာဟမာနာ နိသိန္နာ. ရာဇာ ကမေန နိဒ္ဒံ ဩက္ကမိ. တသ္မိံ နိဒ္ဒံ ဩက္ကန္တေ နာဋကိတ္ထိယော ‘‘ယဿတ္ထာယ မယံ ဂီတာဒီနိ ပယောဇေယျာမ၊ သော နိဒ္ဒံ ဥပဂတော၊ န စ နိဒ္ဒါကာလေ မဟာသဒ္ဒံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ အတ္တနော အတ္တနော တူရိယာနိ ဌပေတွာ ဥယျာနံ ပက္ကန္တာ. တာ တတ္ထ တတ္ထ ဖလာဖလာနိ ခါဒမာနာ ပုပ္ဖါနိ ပိဠန္ဓမာနာ ဝိစရန္တိယော ထေရံ ဒိသွာ ‘‘မာ သဒ္ဒံ ကရိတ္ထာ’’တိ အညမညံ နိဝါရယမာနာ ဝန္ဒိတွာ နိသီဒိံသု. ထေရော ‘‘ဣဿာ ပဟာတဗ္ဗာ၊ မစ္ဆေရံ ဝိနောဒေတဗ္ဗ’’န္တိအာဒိနာ နယေန တာသံ အနုရူပံ ဓမ္မကထံ ကထေသိ.

သာပိ ခေါ ရညော ပါဒေ သမ္ဗာဟမာနာ နိသိန္နာ ဣတ္ထီ ပါဒေ စာလေတွာ ရာဇာနံ ပဗောဓေသိ. သော ‘‘ကဟံ တာ ဂတာ’’တိ ပုစ္ဆိ. ကိံ တာသံ တုမှေဟိ? တာ ဧကံ သမဏံ ပရိဝါရေတွာ နိသိန္နာတိ. ရာဇာ ကုဒ္ဓေါ ဥဒ္ဓနေ ပက္ခိတ္တလောဏံ ဝိယ တဋတဋာယမာနော ဥဋ္ဌဟိတွာ ‘‘တမ္ဗကိပိလ္လိကာဟိ နံ ခါဒါပေဿာမီ’’တိ ဂစ္ဆန္တော ဧကသ္မိံ အသောကရုက္ခေ တမ္ဗကိပိလ္လိကာနံ ပုဋံ ဒိသွာ ဟတ္ထေနာကဍ္ဎိတွာ သာခံ ဂဏှိတုံ နာသက္ခိ. ကိပိလ္လိကပုဋော ဆိဇ္ဇိတွာ ရညော သီသေ ပတိ၊ သကလသရီရံ သာလိထုသေဟိ ပရိကိဏ္ဏံ ဝိယ ဒဏ္ဍဒီပိကာဟိ ဍယှမာနံ ဝိယ စ အဟောသိ. ထေရော ရညော ပဒုဋ္ဌဘာဝံ ဉတွာ ဣဒ္ဓိယာ အာကာသံ ပက္ခန္ဒိ. တာပိ ဣတ္ထိယော ဥဋ္ဌာယ ရညော သန္တိကံ ဂန္တွာ သရီရံ ပုဉ္ဆန္တိယော ဝိယ ဘူမိယံ ပတိတပတိတာ ကိပိလ္လိကာယော ဂဟေတွာ သရီရေ ခိပမာနာ သဗ္ဗာ မုခသတ္တီဟိ ဝိဇ္ဈိံသု – ‘‘ကိံ နာမေတံ၊ အညေ ရာဇာနော ပဗ္ဗဇိတေ ဒိသွာ ဝန္ဒန္တိ၊ ပဉှံ ပုစ္ဆန္တိ၊ အယံ ပန ရာဇာ ကိပိလ္လိကပုဋံ သီသေ ဘိန္ဒိတုကာမော ဇာတော’’တိ.

ရာဇာ အတ္တနော အပရာဓံ ဒိသွာ ဥယျာနပါလံ ပက္ကောသာပေတွာ ပုစ္ဆိ – ‘‘ကိံ ဧသ ပဗ္ဗဇိတော? အညေသုပိ ဒိဝသေသု ဣဓ အာဂစ္ဆတီ’’တိ? အာမ၊ ဒေဝါတိ. ဣဓ တွံ အာဂတဒိဝသေ မယှံ အာရောစေယျာသီတိ. ထေရောပိ ကတိပါဟေနေဝ ပုန အာဂန္တွာ ရုက္ခမူလေ နိသီဒိ. ဥယျာနပါလော ဒိသွာ – ‘‘မဟန္တော မေ အယံ ပဏ္ဏာကာရော’’တိ ဝေဂေန ဂန္တွာ ရညော အာရောစေသိ. ရာဇာ ဥဋ္ဌဟိတွာ သင်္ခပဏဝါဒိသဒ္ဒံ နိဝါရေတွာ ဥဂ္ဂတုဂ္ဂတေဟိ အမစ္စေဟိ သဒ္ဓိံ ဥယျာနံ အဂမာသိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ဥပသင်္ကမီ’’တိ.

အနိကီဠိတာဝိနော ကာမေသူတိ ယာ ကာမေသု ကာမကီဠာ၊ တံ အကီဠိတပုဗ္ဗာ၊ အပရိဘုတ္တကာမာတိ အတ္ထော. အဒ္ဓါနဉ္စ အာပါဒေန္တီတိ ပဝေဏိံ ပဋိပါဒေန္တိ၊ ဒီဃရတ္တံ အနုဗန္ဓာပေန္တိ. မာတုမတ္တီသူတိ မာတုပမာဏာသု. လောကသ္မိဉှိ မာတာ ဘဂိနီ ဓီတာတိ ဣဒံ တိဝိဓံ ဂရုကာရမ္မဏံ နာမ၊ ဣတိ ဂရုကာရမ္မဏေ ဥပနိဗန္ဓံ စိတ္တံ ဝိမောစေတုံ န လဘတီတိ ဒဿေန္တော ဧဝမာဟ. အထဿ တေန ပဉှေန စိတ္တံ အနောတရန္တံ ဒိသွာ ဘဂဝတာ ပဋိကူလမနသိကာရဝသေန စိတ္တူပနိဗန္ဓနတ္ထံ ဝုတ္တံ ဒွတ္တိံသာကာရကမ္မဋ္ဌာနံ ကထေသိ.

အဘာဝိတကာယာတိ အဘာဝိတပဉ္စဒွါရိကကာယာ. တေသံ တံ ဒုက္ကရံ ဟောတီတိ တေသံ တံ အသုဘကမ္မဋ္ဌာနံ ဘာဝေတုံ ဒုက္ကရံ ဟောတိ. ဣတိဿ ဣမိနာပိ စိတ္တံ အနောတရန္တံ ဒိသွာ ဣန္ဒြိယသံဝရသီလံ ကထေသိ. ဣန္ဒြိယသံဝရသ္မိဉှိ ဥပနိဗန္ဓစိတ္တံ ဝိဟေဌေတုံ န လဘတိ. ရာဇာ တံ သုတွာ တတ္ထ ဩတိဏ္ဏစိတ္တော အစ္ဆရိယံ၊ ဘော ဘာရဒွါဇာတိအာဒိမာဟ.

အရက္ခိတေနေဝ ကာယေနာတိအာဒီသု ဟတ္ထပါဒေ ကီဠာပေန္တော ဂီဝံ ပရိဝတ္တေန္တော ကာယံ န ရက္ခတိ နာမ၊ နာနပ္ပကာရံ ဒုဋ္ဌုလ္လံ ကထေန္တော ဝစနံ န ရက္ခတိ နာမ၊ ကာမဝိတက္ကာဒယော ဝိတက္ကေန္တော စိတ္တံ န ရက္ခတိ နာမ. ရက္ခိတေနေဝ ကာယေနာတိအာဒီသု ဝုတ္တဝိပရိယာယေန အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော.

အတိဝိယ မံ တသ္မိံ သမယေ လောဘဓမ္မာ ပရိသဟန္တီတိ မံ တသ္မိံ သမယေ အတိက္ကမိတွာ လောဘော အဓိဘဝတီတိ အတ္ထော. ဥပဋ္ဌိတာယ သတိယာတိ ကာယဂတာယ သတိယာ သုပဋ္ဌိတာယ. န မံ တထာ တသ္မိံ သမယေတိ တသ္မိံ သမယေ မံ ယထာ ပုဗ္ဗေ၊ န တထာ လောဘော အတိက္ကမိတွာ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ အတ္ထော. ပရိသဟန္တီတိ ပဒဿ ဥပ္ပဇ္ဇန္တီတိပိ အတ္ထောယေဝ. ဣတိ ဣမသ္မိံ သုတ္တေ တယော ကာယာ ကထိတာ. ကထံ? ‘‘ဣမမေဝ ကာယ’’န္တိ ဧတ္ထ ဟိ ကရဇကာယော ကထိတော၊ ‘‘ဘာဝိတကာယော’’တိ ဧတ္ထ ပဉ္စဒွါရိကကာယော၊ ‘‘ရက္ခိတေနေဝ ကာယေနာ’’တိ ဧတ္ထ စောပနကာယော၊ ကာယဝိညတ္တီတိ အတ္ထော. ပဉ္စမံ ဥတ္တာနမေဝ.