၁. အဇ္ဈတ္တာနိစ္စသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁. သဠာယတနဝဂ္ဂဿ ပဌမေ စက္ခုန္တိ ဒွေ စက္ခူနိ – ဉာဏစက္ခု စေဝ မံသစက္ခု စ. တတ္ထ ဉာဏစက္ခု ပဉ္စဝိဓံ – ဗုဒ္ဓစက္ခု၊ ဓမ္မစက္ခု၊ သမန္တစက္ခု၊ ဒိဗ္ဗစက္ခု၊ ပညာစက္ခူတိ. တေသု ဗုဒ္ဓစက္ခု နာမ အာသယာနုသယဉာဏဉ္စေဝ ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တဉာဏဉ္စ၊ ယံ – ‘‘ဗုဒ္ဓစက္ခုနာ လောကံ ဝေါလောကေန္တော’’တိ (မဟာဝ. ၉၊ မ. နိ. ၁.၂၈၃၊ ၂.၃၃၈) အာဂတံ. ဓမ္မစက္ခု နာမ ဟေဋ္ဌိမာ တယော မဂ္ဂါ တီဏိ စ ဖလာနိ၊ ယံ – ‘‘ဝိရဇံ ဝီတမလံ ဓမ္မစက္ခုံ ဥဒပါဒီ’’တိ (မဟာဝ. ၁၆၊ မ. နိ. ၂.၃၉၅) အာဂတံ. သမန္တစက္ခု နာမ သဗ္ဗညုတညာဏံ၊ ယံ – ‘‘ပါသာဒမာရုယှ သမန္တစက္ခူ’’တိ (မဟာဝ. ၈၊ မ. နိ. ၁.၂၈၂၊ ၂.၃၃၈) အာဂတံ. ဒိဗ္ဗစက္ခု နာမ အာလောကဖရဏေန ဥပ္ပန္နံ ဉာဏံ၊ ယံ – ‘‘ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေနာ’’တိ (ပါရာ. ၁၃၊ မ. နိ. ၂.၃၄၁) အာဂတံ. ပညာစက္ခု နာမ စတုသစ္စပရိစ္ဆေဒကဉာဏံ၊ ယံ – ‘‘စက္ခုံ ဥဒပါဒီ’’တိ (သ. နိ. ၅.၁၀၈၁၊ မဟာဝ. ၁၅) အာဂတံ.

မံသစက္ခုပိ ဒုဝိဓံ – သသမ္ဘာရစက္ခု၊ ပသာဒစက္ခူတိ. တေသု ယွာယံ အက္ခိကူပကေ အက္ခိပဋလေဟိ ပရိဝါရိတော မံသပိဏ္ဍော၊ ယတ္ထ စတဿော ဓာတုယော ဝဏ္ဏဂန္ဓရသောဇာ သမ္ဘဝေါ ဇီဝိတံ ဘာဝေါ စက္ခုပသာဒေါ ကာယပသာဒေါတိ သင်္ခေပတော တေရသ သမ္ဘာရာ ဟောန္တိ. ဝိတ္ထာရတော ပန စတဿော ဓာတုယော ဝဏ္ဏဂန္ဓရသောဇာ သမ္ဘဝေါတိ ဣမေ နဝ စတုသမုဋ္ဌာနဝသေန ဆတ္တိံသ၊ ဇီဝိတံ ဘာဝေါ စက္ခုပသာဒေါ ကာယပသာဒေါတိ ဣမေ ကမ္မသမုဋ္ဌာနာ တာဝ စတ္တာရောတိ စတ္တာရီသ သမ္ဘာရာ ဟောန္တိ. ဣဒံ သသမ္ဘာရစက္ခု နာမ. ယံ ပနေတ္ထ သေတမဏ္ဍလပရိစ္ဆိန္နေန ကဏှမဏ္ဍလေန ပရိဝါရိတေ ဒိဋ္ဌိမဏ္ဍလေ သန္နိဝိဋ္ဌံ ရူပဒဿနသမတ္ထံ ပသာဒမတ္တံ၊ ဣဒံ ပသာဒစက္ခု နာမ. တဿ တတော ပရေသဉ္စ သောတာဒီနံ ဝိတ္ထာရကထာ ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂေ ဝုတ္တာဝ.

တတ္ထ ယဒိဒံ ပသာဒစက္ခု၊ တံ ဂဟေတွာ ဘဂဝါ – စက္ခုံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနိစ္စန္တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ – ‘‘စတူဟိ ကာရဏေဟိ အနိစ္စံ ဥဒယဗ္ဗယဝန္တတာယာ’’တိအာဒိနာ နယေန ဝိတ္ထာရကထာ ဟေဋ္ဌာ ပကာသိတာယေဝ. သောတမ္ပိ ပသာဒသောတမေဝ အဓိပ္ပေတံ၊ တထာ ဃာနဇိဝှါကာယာ. မနောတိ တေဘူမကသမ္မသနစာရစိတ္တံ. ဣတိ ဣဒံ သုတ္တံ ဆသု အဇ္ဈတ္တိကာယတနေသု တီဏိ လက္ခဏာနိ ဒဿေတွာ ကထိတေ ဗုဇ္ဈနကာနံ အဇ္ဈာသယေန ဝုတ္တံ.