၉. ကောဏ္ဍညသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၁၇. နဝမေ အညာသိကောဏ္ဍညောတိ ပဌမံ ဓမ္မဿ အညာတတ္တာ ဧဝံ ဂဟိတနာမော ထေရော. သုစိရဿေဝါတိ ကီဝစိရဿ? ဒွါဒသန္နံ သံဝစ္ဆရာနံ. ဧတ္တကံ ကာလံ ကတ္ထ ဝိဟာသီတိ. ဆဒ္ဒန္တဘဝနေ မန္ဒာကိနိပေါက္ခရဏိယာ တီရေ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါနံ ဝသနဋ္ဌာနေ. ကသ္မာ? ဝိဟာရဂရုတာယ. သော ဟိ ပညဝါ မဟာသာဝကော. ယထေဝ ဘဂဝတော၊ ဧဝမဿ ဒသသဟဿစက္ကဝါဠေ ဒေဝမနုဿာနံ အဗ္ဘန္တရေ ဂုဏာ ပတ္ထဋာဝ. ဒေဝမနုဿာ တထာဂတဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ ဂန္ဓမာလာဒီဟိ ပူဇံ ကတွာ ‘‘အဂ္ဂဓမ္မံ ပဋိဝိဒ္ဓသာဝကော’’တိ အနန္တရံ ထေရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပူဇေန္တိ. သန္တိကံ အာဂတာနဉ္စ နာမ တထာရူပါ ဓမ္မကထာ ဝါ ပဋိသန္ထာရော ဝါ ကာတဗ္ဗော ဟောတိ. ထေရော စ ဝိဟာရဂရုကော၊ တေနဿ သော ပပဉ္စော ဝိယ ဥပဋ္ဌာတိ. ဣတိ ဝိဟာရဂရုတာယ တတ္ထ ဂန္တွာ ဝိဟာသိ.

အပရမ္ပိ ကာရဏံ – ဘိက္ခာစာရဝေလာယံ တာဝ သဗ္ဗသာဝကာ ဝဿဂ္ဂေန ဂစ္ဆန္တိ. ဓမ္မဒေသနာကာလေ ပန မဇ္ဈဋ္ဌာနေ အလင်္ကတဗုဒ္ဓါသနမှိ သတ္ထရိ နိသိန္နေ ဒက္ခိဏဟတ္ထပဿေ ဓမ္မသေနာပတိ၊ ဝါမဟတ္ထပဿေ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရော နိသီဒတိ၊ တေသံ ပိဋ္ဌိဘာဂေ အညာသိကောဏ္ဍညတ္ထေရဿ အာသနံ ပညာပေန္တိ. သေသာ ဘိက္ခူ တံ ပရိဝါရေတွာ နိသီဒန္တိ. ဒွေ အဂ္ဂသာဝကာ အဂ္ဂဓမ္မပဋိဝိဒ္ဓတ္တာ စ မဟလ္လကတ္တာ စ ထေရေ သဂါရဝါ ထေရံ မဟာဗြဟ္မံ ဝိယ အဂ္ဂိက္ခန္ဓံ ဝိယ အာသီဝိသံ ဝိယ စ မညမာနာ ဓုရာသနေ နိသီဒန္တာ ဩတ္တပ္ပန္တိ ဟရာယန္တိ. ထေရော စိန္တေသိ – ‘‘ဣမေဟိ ဓုရာသနတ္ထာယ ကပ္ပသတသဟဿာဓိကံ အသင်္ချေယျံ ပါရမိယော ပူရိတာ၊ တေ ဣဒါနိ ဓုရာသနေ နိသီဒန္တာ မမ ဩတ္တပ္ပန္တိ ဟရာယန္တိ၊ ဖာသုဝိဟာရံ နေသံ ကရိဿာမီ’’တိ. သော ပတိရူပေ ကာလေ တထာဂတံ ဥပသင်္ကမိတွာ ‘‘ဣစ္ဆာမဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဇနပဒေ ဝသိတု’’န္တိ အာဟ၊ သတ္ထာ အနုဇာနိ.

ထေရော သေနာသနံ သံသာမေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ဆဒ္ဒန္တဘဝနေ မန္ဒာကိနိတီရံ ဂတော. ပုဗ္ဗေ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါနံ ပါရိစရိယာယ ကတပရိစယာ အဋ္ဌသဟဿာ ဟတ္ထိနာဂါ ထေရံ ဒိသွာဝ ‘‘အမှာကံ ပုညက္ခေတ္တံ အာဂတ’’န္တိ နခေဟိ စင်္ကမနံ နိတ္တိဏံ ကတွာ အာဝရဏသာခါ ဟရိတွာ ထေရဿ ဝသနဋ္ဌာနံ ပဋိဇဂ္ဂိတွာ ဝတ္တံ ကတွာ သဗ္ဗေ သန္နိပတိတွာ မန္တယိံသု – ‘‘သစေ ဟိ မယံ ‘အယံ ထေရဿ ကတ္တဗ္ဗံ ကရိဿတိ၊ အယံ ကရိဿတီ’တိ ပဋိပဇ္ဇိဿာမ၊ ထေရော ဗဟုဉာတိကဂါမံ ဂတော ဝိယ ယထာဓောတေနေဝ ပတ္တေန ဂမိဿတိ၊ ဝါရေန နံ ပဋိဇဂ္ဂိဿာမ၊ ဧကဿ ပန ဝါရေ ပတ္တေ သေသေဟိပိ နပ္ပမဇ္ဇိတဗ္ဗ’’န္တိ ဝါရံ ဌပယိံသု. ဝါရိကနာဂေါ ပါတောဝ ထေရဿ မုခေါဒကဉ္စ ဒန္တကဋ္ဌဉ္စ ဌပေတိ၊ ဝတ္တံ ကရောတိ.

မန္ဒာကိနိပေါက္ခရဏီ နာမ စေသာ ပဏ္ဏာသယောဇနာ ဟောတိ. တဿာ ပဉ္စဝီသတိယောဇနမတ္တေ ဌာနေ သေဝါလော ဝါ ပဏကံ ဝါ နတ္ထိ၊ ဖလိကဝဏ္ဏံ ဥဒကမေဝ ဟောတိ. တတော ပရံ ပန ကဋိပ္ပမာဏေ ဥဒကေ အဍ္ဎယောဇနဝိတ္ထတံ သေသပဒုမဝနံ ပဏ္ဏာသယောဇနံ သရံ ပရိက္ခိပိတွာ ဌိတံ. တဒနန္တရံ တာဝ မဟန္တမေဝ ရတ္တပဒုမဝနံ၊ တဒနန္တရံ ရတ္တကုမုဒဝနံ၊ တဒနန္တရံ သေတကုမုဒဝနံ၊ တဒနန္တရံ နီလုပ္ပလဝနံ၊ တဒနန္တရံ ရတ္တုပ္ပလဝနံ၊ တဒနန္တရံ သုဂန္ဓရတ္တသာလိဝနံ၊ တဒနန္တရံ ဧဠာလုကလာဗုကုမ္ဘဏ္ဍာဒီနိ မဓုရရသာနိ ဝလ္လိဖလာနိ၊ တဒနန္တရံ အဍ္ဎယောဇနဝိတ္ထာရမေဝ ဥစ္ဆုဝနံ၊ တတ္ထ ပူဂရုက္ခက္ခန္ဓပ္ပမာဏာ ဥစ္ဆူ၊ တဒနန္တရံ ကဒလိဝနံ၊ ယတော ဒုဝေ ပက္ကာနိ ခါဒန္တာ ကိလမန္တိ၊ တဒနန္တရံ စာဋိပ္ပမာဏဖလံ ပနသဝနံ၊ တဒနန္တရံ ဇမ္ဗုဝနံ၊ တဒနန္တရံ အမ္ဗဝနံ၊ တဒနန္တရံ ကပိတ္ထဝနန္တိ. သင်္ခေပတော တသ္မိံ ဒဟေ ခါဒိတဗ္ဗယုတ္တကံ ဖလံ နာမ နတ္ထီတိ န ဝတ္တဗ္ဗံ. ကုသုမာနံ ပုပ္ဖနသမယေ ဝါတော ရေဏုဝဋ္ဋိံ ဥဋ္ဌာပေတွာ ပဒုမိနိပတ္တေသု ဌပေတိ၊ တတ္ထ ဥဒကဖုသိတာနိ ပတန္တိ. တတော အာဒိစ္စပါကေန ပစ္စိတွာ ပက္ကပယောဃနိကာ ဝိယ တိဋ္ဌတိ၊ ဧတံ ပေါက္ခရမဓု နာမ၊ တံ ထေရဿ အာဟရိတွာ ဒေန္တိ. မုဠာလံ နင်္ဂလသီသမတ္တံ ဟောတိ၊ တမ္ပိ အာဟရိတွာ ဒေန္တိ. ဘိသံ မဟာဘေရိပေါက္ခရပ္ပမာဏံ ဟောတိ၊ တဿ ဧကသ္မိံ ပဗ္ဗေ ပါဒဃဋကပ္ပမာဏံ ခီရံ ဟောတိ၊ တံ အာဟရိတွာ ဒေန္တိ. ပေါက္ခရဋ္ဌီနိ မဓုသက္ခရာယ ယောဇေတွာ ဒေန္တိ. ဥစ္ဆုံ ပါသာဏပိဋ္ဌေ ဌပေတွာ ပါဒေန အက္ကမန္တိ. တတော ရသော ပဂ္ဃရိတွာ သောဏ္ဍိအာဝါဋေ ပူရေတွာ၊ အာဒိစ္စပါကေန ပစ္စိတွာ ခီရပါသာဏပိဏ္ဍော ဝိယ တိဋ္ဌတိ၊ တံ အာဟရိတွာ ဒေန္တိ. ပနသကဒလိအမ္ဗပက္ကာဒီသု ကထာဝ နတ္ထိ.

ကေလာသပဗ္ဗတေ နာဂဒတ္တော နာမ ဒေဝပုတ္တော ဝသတိ. ထေရော ကာလေန ကာလံ တဿ ဝိမာနဒွါရံ ဂစ္ဆတိ. သော နဝသပ္ပိပေါက္ခရမဓုစုဏ္ဏယုတ္တဿ နိရုဒကပါယာသဿ ပတ္တံ ပူရေတွာ ဒေတိ. သော ကိရ ကဿပဗုဒ္ဓကာလေ ဝီသတိဝဿသဟဿာနိ သုဂန္ဓသပ္ပိနာ ခီရသလာကံ အဒါသိ. တေနဿေတံ ဘောဇနံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ဧဝံ ထေရော ဒွါဒသ ဝဿာနိ ဝသိတွာ အတ္တနော အာယုသင်္ခါရံ ဩလောကေန္တော ပရိက္ခီဏဘာဝံ ဉတွာ ‘‘ကတ္ထ ပရိနိဗ္ဗာယိဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ – ‘‘ဟတ္ထိနာဂေဟိ မံ ဒွါဒသ ဝဿာနိ ဥပဋ္ဌဟန္တေဟိ ဒုက္ကရံ ကတံ၊ သတ္ထာရံ အနုဇာနာပေတွာ ဧတေသံယေဝ သန္တိကေ ပရိနိဗ္ဗာယိဿာမီ’’တိ အာကာသေန ဘဂဝတော သန္တိကံ အဂမာသိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘သုစိရဿေဝ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမီ’’တိ.

နာမဉ္စာတိ ကသ္မာ နာမံ သာဝေတိ? ထေရဉှိ ကေစိ သဉ္ဇာနန္တိ၊ ကေစိ န သဉ္ဇာနန္တိ. တတ္ထ ထေရော စိန္တေသိ – ‘‘ယေ မံ အဇာနန္တာ ‘ကော ဧသ ပဏ္ဍရသီသော ဩဘဂ္ဂေါ ဂေါပါနသိဝင်္ကော မဟလ္လကော သတ္ထာရာ သဒ္ဓိံ ပဋိသန္ထာရံ ကရောတီ’တိ စိတ္တံ ပဒူသေဿန္တိ၊ တေ အပါယပူရကာ ဘဝိဿန္တိ. ယေ ပန မံ ဇာနန္တာ – ‘ဒသသဟဿစက္ကဝါဠေ သတ္ထာ ဝိယ ပညာတော ပါကဋော မဟာသာဝကော’တိ စိတ္တံ ပသာဒေဿန္တိ၊ တေ သဂ္ဂူပဂါ ဘဝိဿန္တီ’’တိ၊ သတ္တာနံ အပါယမဂ္ဂံ ပိဒဟိတွာ သဂ္ဂမဂ္ဂံ ဝိဝရန္တော နာမံ သာဝေတိ.

ဗုဒ္ဓါနုဗုဒ္ဓေါတိ ပဌမံ သတ္ထာ စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဗုဇ္ဈိ၊ ပစ္ဆာ ထေရော၊ တသ္မာ ဗုဒ္ဓါနုဗုဒ္ဓေါတိ၊ ဝုစ္စတိ. တိဗ္ဗနိက္ကမောတိ ဗာဠှဝီရိယော. ဝိဝေကာနန္တိ တိဏ္ဏံ ဝိဝေကာနံ. တေဝိဇ္ဇော၊ စေတောပရိယာယကောဝိဒေါတိ ဆသု အဘိညာသု စတဿော ဝဒတိ. ဣတရာ ဒွေ ကိဉ္စာပိ န ဝုတ္တာ၊ ထေရော ပန ဆဠဘိညောဝ. ဣမိဿာ စ ဂါထာယ ပရိယောသာနေ ပရိသာ သန္နိသီဒိ. ပရိသာယ သန္နိသိန္နဘာဝံ ဉတွာ ထေရော သတ္ထာရာ သဒ္ဓိံ ပဋိသန္ထာရံ ကတွာ ‘‘ပရိက္ခီဏာ မေ၊ ဘန္တေ၊ အာယုသင်္ခါရာ၊ ပရိနိဗ္ဗာယိဿာမီ’’တိ၊ ပရိနိဗ္ဗာနကာလံ အနုဇာနာပေသိ. ကတ္ထ ပရိနိဗ္ဗာယိဿသိ ကောဏ္ဍညာတိ? ဥပဋ္ဌာကေဟိ မေ၊ ဘန္တေ၊ ဟတ္ထိနာဂေဟိ ဒုက္ကရံ ကတံ၊ တေသံ သန္တိကေတိ. သတ္ထာ အနုဇာနိ.

ထေရော ဒသဗလံ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ – ‘‘ပုဗ္ဗံ တံ မေ၊ ဘန္တေ၊ ပဌမဒဿနံ၊ ဣဒံ ပစ္ဆိမဒဿန’’န္တိ ပရိဒေဝန္တေ မဟာဇနေ သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ နိက္ခမိတွာ၊ ဒွါရကောဋ္ဌကေ ဌိတော – ‘‘မာ သောစိတ္ထ၊ မာ ပရိဒေဝိတ္ထ၊ ဗုဒ္ဓါ ဝါ ဟောန္တု ဗုဒ္ဓသာဝကာ ဝါ၊ ဥပ္ပန္နာ သင်္ခါရာ အဘိဇ္ဇနကာ နာမ နတ္ထီ’’တိ မဟာဇနံ ဩဝဒိတွာ ပဿန္တဿေဝ မဟာဇနဿ ဝေဟာသံ အဗ္ဘုဂ္ဂမ္မ မန္ဒာကိနိတီရေ ဩတရိတွာ ပေါက္ခရဏိယံ နှတွာ နိဝတ္ထနိဝါသနော ကတုတ္တရာသင်္ဂေါ သေနာသနံ သံသာမေတွာ ဖလသမာပတ္တိယာ တယော ယာမေ ဝီတိနာမေတွာ ဗလဝပစ္စူသသမယေ ပရိနိဗ္ဗာယိ. ထေရဿ သဟပရိနိဗ္ဗာနာ ဟိမဝတိ သဗ္ဗရုက္ခာ ပုပ္ဖေဟိ စ ဖလေဟိ စ ဩနတဝိနတာ အဟေသုံ. ဝါရိကနာဂေါ ထေရဿ ပရိနိဗ္ဗုတဘာဝံ အဇာနန္တော ပါတောဝ မုခေါဒကဒန္တကဋ္ဌာနိ ဥပဋ္ဌပေတွာ ဝတ္တံ ကတွာ ခါဒနီယဖလာနိ အာဟရိတွာ စင်္ကမနကောဋိယံ အဋ္ဌာသိ. သော ယာဝ သူရိယုဂ္ဂမနာ ထေရဿ နိက္ခမနံ အပဿန္တော ‘‘ကိံ နု ခေါ ဧတံ? ပုဗ္ဗေ အယျော ပါတောဝ စင်္ကမတိ၊ မုခံ ဓောဝတိ. အဇ္ဇ ပန ပဏ္ဏသာလတောပိ န နိက္ခမတီ’’တိ ကုဋိဒွါရံ ကမ္ပေတွာ ဩလောကေန္တော ထေရံ နိသိန္နကမေဝ ဒိသွာ ဟတ္ထံ ပသာရေတွာ ပရာမသိတွာ အဿာသပဿာသေ ပရိယေသန္တော တေသံ အပ္ပဝတ္တိဘာဝံ ဉတွာ – ‘‘ပရိနိဗ္ဗုတော ထေရော’’တိ သောဏ္ဍံ မုခေ ပက္ခိပိတွာ မဟာရဝံ ဝိရဝိ. သကလဟိမဝန္တော ဧကနိန္နာဒေါ အဟောသိ. အဋ္ဌနာဂသဟဿာနိ သန္နိပတိတွာ ထေရံ ဇေဋ္ဌကနာဂဿ ကုမ္ဘေ နိသီဒါပေတွာ သုပုပ္ဖိတရုက္ခသာခါ ဂဟေတွာ ပရိဝါရေတွာ သကလဟိမဝန္တံ အနုဝိစရိတွာ သကဋ္ဌာနမေဝ အာဂတာ.

သက္ကော ဝိဿကမ္မံ အာမန္တေသိ – ‘‘တာတ၊ အမှာကံ ဇေဋ္ဌဘာတာ ပရိနိဗ္ဗုတော၊ သက္ကာရံ ကရိဿာမ၊ နဝယောဇနိကံ သဗ္ဗရတနမယံ ကူဋာဂါရံ မာပေဟီ’’တိ. သော တထာ ကတွာ ထေရံ တတ္ထ နိပဇ္ဇာပေတွာ ဟတ္ထိနာဂါနံ အဒါသိ. တေ ကူဋာဂါရံ ဥက္ခိပိတွာ တိယောဇနသဟဿံ ဟိမဝန္တံ ပုနပ္ပုနံ အာဝိဇ္ဈိံသု. တေသံ ဟတ္ထတော အာကာသဋ္ဌကာ ဒေဝါ ဂဟေတွာ သာဓုကီဠိတံ ကီဠိံသု. တတော ဝဿဝလာဟကာ သီတဝလာဟကာ ဥဏှဝလာဟကာ စာတုမဟာရာဇိကာ တာဝတိံသာတိ ဧတေနုပါယေန ယာဝ ဗြဟ္မလောကာ ကူဋာဂါရံ အဂမာသိ၊ ပုန ဗြဟ္မာနော ဒေဝါနန္တိ အနုပုဗ္ဗေန ဟတ္ထိနာဂါနံယေဝ ကူဋာဂါရံ အဒံသု. ဧကေကာ ဒေဝတာ စတုရင်္ဂုလမတ္တံ စန္ဒနဃဋိကံ အာဟရိ၊ စိတကော နဝယောဇနိကော အဟောသိ. ကူဋာဂါရံ စိတကံ အာရောပယိံသု. ပဉ္စ ဘိက္ခုသတာနိ အာကာသေနာဂန္တွာ သဗ္ဗရတ္တိံ သဇ္ဈာယမကံသု. အနုရုဒ္ဓတ္ထေရော ဓမ္မံ ကထေသိ၊ ဗဟူနံ ဒေဝတာနံ ဓမ္မာဘိသမယော အဟောသိ. ပုနဒိဝသေ အရုဏုဂ္ဂမနဝေလာယမေဝ စိတကံ နိဗ္ဗာပေတွာ သုမနမကုဠဝဏ္ဏာနံ ဓာတူနံ ပရိသာဝနံ ပူရေတွာ ဘဂဝတိ နိက္ခမိတွာ ဝေဠုဝနဝိဟာရကောဋ္ဌကံ သမ္ပတ္တေ အာဟရိတွာ သတ္ထု ဟတ္ထေ ဌပယိံသု. သတ္ထာ ဓာတုပရိသာဝနံ ဂဟေတွာ ပထဝိယာ ဟတ္ထံ ပသာရေသိ၊ မဟာပထဝိံ ဘိန္ဒိတွာ ရဇတဗုဗ္ဗုဠသဒိသံ စေတိယံ နိက္ခမိ. သတ္ထာ သဟတ္ထေန စေတိယေ ဓာတုယော နိဓေသိ. အဇ္ဇာပိ ကိရ တံ စေတိယံ ဓရတိယေဝါတိ. နဝမံ.