၇. ပဝါရဏာသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၁၅. သတ္တမေ တဒဟူတိ တသ္မိံ အဟု၊ တသ္မိံ ဒိဝသေတိ အတ္ထော. ဥပဝသန္တိ ဧတ္ထာတိ ဥပေါသထော. ဥပဝသန္တီတိ စ သီလေန ဝါ အနသနေန ဝါ ဥပေတာ ဟုတွာ ဝသန္တီတိ အတ္ထော. သော ပနေသ ဥပေါသထဒိဝသော အဋ္ဌမီစာတုဒ္ဒသီပန္နရသီဘေဒေန တိဝိဓော၊ တသ္မာ သေသဒွယနိဝါရဏတ္ထံ ပန္နရသေတိ ဝုတ္တံ. ပဝါရဏာယာတိ ဝဿံ-ဝုဋ္ဌ-ပဝါရဏာယ. ဝိသုဒ္ဓိပဝါရဏာတိပိ ဧတိဿာဝ နာမံ. နိသိန္နော ဟောတီတိ သာယနှသမယေ သမ္ပတ္တပရိသာယ ကာလယုတ္တံ ဓမ္မံ ဒေသေတွာ ဥဒကကောဋ္ဌကေ ဂတ္တာနိ ပရိသိဉ္စိတွာ နိဝတ္ထနိဝါသနော ဧကံသံ သုဂတမဟာစီဝရံ ကတွာ မဇ္ဈိမတ္ထမ္ဘံ နိဿာယ ပညတ္တေ ဝရဗုဒ္ဓါသနေ ပုရတ္ထိမဒိသာယ ဥဋ္ဌဟတော စန္ဒမဏ္ဍလဿ သိရိံ သိရိယာ အဘိဘဝမာနော နိသိန္နော ဟောတိ. တုဏှီဘူတံ တုဏှီဘူတန္တိ ယတော ယတော အနုဝိလောကေတိ၊ တတော တတော တုဏှီဘူတမေဝ. တတ္ထ ဟိ ဧကဘိက္ခုဿာပိ ဟတ္ထကုက္ကုစ္စံ ဝါ ပါဒကုက္ကုစ္စံ ဝါ နတ္ထိ၊ သဗ္ဗေ နိရဝါ သန္တေန ဣရိယာပထေန နိသီဒိံသု. အနုဝိလောကေတွာတိ ဒိဿမာနပဉ္စပသာဒေဟိ နေတ္တေဟိ အနုဝိလောကေတွာ. ဟန္ဒာတိ ဝေါဿဂ္ဂတ္ထေ နိပါတော. န စ မေ ကိဉ္စိ ဂရဟထာတိ ဧတ္ထ န စ ကိဉ္စီတိ ပုစ္ဆနတ္ထေ န-ကာရော. ကိံ မေ ကိဉ္စိ ဂရဟထ? ယဒိ ဂရဟထ၊ ဝဒထ၊ ဣစ္ဆာပေမိ ဝေါ ဝတ္တုန္တိ အတ္ထော. ကာယိကံ ဝါ ဝါစသိကံ ဝါတိ ဣမိနာ ကာယဝစီဒွါရာနေဝ ပဝါရေတိ၊ န မနောဒွါရံ. ကသ္မာ? အပါကဋတ္တာ. ကာယဝစီဒွါရေသု ဟိ ဒေါသော ပါကဋော ဟောတိ၊ န မနောဒွါရေ. ‘‘ဧကမဉ္စေ သယတောပိ ဟိ ကိံ စိန္တေသီ’’တိ? ပုစ္ဆိတွာ စိတ္တာစာရံ ဇာနာတိ. ဣတိ မနောဒွါရံ အပါကဋတ္တာ န ပဝါရေတိ၊ နော အပရိသုဒ္ဓတ္တာ. ဗောဓိသတ္တဘူတဿာပိ ဟိ တဿ ဘူရိဒတ္တဆဒ္ဒန္တသင်္ခပါလဓမ္မပါလာဒိကာလေ မနောဒွါရံ ပရိသုဒ္ဓံ၊ ဣဒါနေတ္ထ ဝတ္တဗ္ဗမေဝ နတ္ထိ.

ဧတဒဝေါစာတိ ဓမ္မသေနာပတိဋ္ဌာနေ ဌိတတ္တာ ဘိက္ခုသံဃဿ ဘာရံ ဝဟန္တော ဧတံ အဝေါစ. န ခေါ မယံ၊ ဘန္တေတိ၊ ဘန္တေ၊ မယံ ဘဂဝတော န ကိဉ္စိ ဂရဟာမ. ကာယိကံ ဝါ ဝါစသိကံ ဝါတိ ဣဒံ စတုန္နံ အရက္ခိယတံ သန္ဓာယ ထေရော အာဟ. ဘဂဝတော ဟိ စတ္တာရိ အရက္ခိယာနိ. ယထာဟ –

‘‘စတ္တာရိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တထာဂတဿ အရက္ခိယာနိ. ကတမာနိ စတ္တာရိ? ပရိသုဒ္ဓကာယသမာစာရော၊ ဘိက္ခဝေ၊ တထာဂတော၊ နတ္ထိ တထာဂတဿ ကာယဒုစ္စရိတံ၊ ယံ တထာဂတော ရက္ခေယျ ‘မာ မေ ဣဒံ ပရော အညာသီ’တိ. ပရိသုဒ္ဓဝစီသမာစာရော၊ ဘိက္ခဝေ၊ တထာဂတော၊ နတ္ထိ တထာဂတဿ ဝစီဒုစ္စရိတံ၊ ယံ တထာဂတော ရက္ခေယျ၊ ‘မာ မေ ဣဒံ ပရော အညာသီ’တိ. ပရိသုဒ္ဓမနောသမာစာရော၊ ဘိက္ခဝေ၊ တထာဂတော၊ နတ္ထိ တထာဂတဿ မနောဒုစ္စရိတံ၊ ယံ တထာဂတော ရက္ခေယျ၊ ‘မာ မေ ဣဒံ ပရော အညာသီ’တိ. ပရိသုဒ္ဓါဇီဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တထာဂတော၊ နတ္ထိ တထာဂတဿ မိစ္ဆာအာဇီဝေါ၊ ယံ တထာဂတော ရက္ခေယျ ‘‘မာ မေ ဣဒံ ပရော အညာသီ’’တိ (အ. နိ. ၇.၅၈).

ဣဒါနိ ဘဂဝတော ယထာဘူတဂုဏေ ကထေန္တော ဘဂဝါ ဟိ၊ ဘန္တေတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ အနုပ္ပန္နဿာတိ ကဿပသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓတော ပဋ္ဌာယ အညေန သမဏေန ဝါ ဗြာဟ္မဏေန ဝါ အနုပ္ပါဒိတပုဗ္ဗဿ. အသဉ္ဇာတဿာတိ ဣဒံ အနုပ္ပန္နဝေဝစနမေဝ. အနက္ခာတဿာတိ အညေန အဒေသိတဿ. ပစ္ဆာ သမန္နာဂတာတိ ပဌမဂတဿ ဘဂဝတော ပစ္ဆာ သမနုအာဂတာ. ဣတိ ထေရော ယသ္မာ သဗ္ဗေပိ ဘဂဝတော သီလာဒယော ဂုဏာ အရဟတ္တမဂ္ဂမေဝ နိဿာယ အာဂတာ၊ တသ္မာ အရဟတ္တမဂ္ဂမေဝ နိဿာယ ဂုဏံ ကထေသိ. တေန သဗ္ဗဂုဏာ ကထိတာဝ ဟောန္တိ. အဟဉ္စ ခေါ၊ ဘန္တေတိ ဣဒံ ထေရော သဒေဝကေ လောကေ အဂ္ဂပုဂ္ဂလဿ အတ္တနော စေဝ သံဃဿ စ ကာယိကဝါစသိကံ ပဝါရေန္တော အာဟ.

ပိတရာ ပဝတ္တိတန္တိ စက္ကဝတ္တိမှိ ကာလင်္ကတေ ဝါ ပဗ္ဗဇိတေ ဝါ သတ္တာဟစ္စယေန စက္ကံ အန္တရဓာယတိ၊ တတော ဒသဝိဓံ ဒွါဒသဝိဓံ စက္ကဝတ္တိဝတ္တံ ပူရေတွာ နိသိန္နဿ ပုတ္တဿ အညံ ပါတုဘဝတိ၊ တံ သော ပဝတ္တေတိ. ရတနမယတ္တာ ပန သဒိသဋ္ဌေန တဒေဝ ဝတ္တံ ကတွာ ‘‘ပိတရာ ပဝတ္တိတ’’န္တိ ဝုတ္တံ. ယသ္မာ ဝါ သော ‘‘အပ္ပေါဿုက္ကော တွံ၊ ဒေဝ၊ ဟောဟိ၊ အဟမနုသာသိဿာမီ’’တိ အာဟ၊ တသ္မာ ပိတရာ ပဝတ္တိတံ အာဏာစက္ကံ အနုပ္ပဝတ္တေတိ နာမ. သမ္မဒေဝ အနုပ္ပဝတ္တေသီတိ သမ္မာ နယေန ဟေတုနာ ကာရဏေနေဝ အနုပ္ပဝတ္တေသိ. ဘဂဝါ ဟိ စတုသစ္စဓမ္မံ ကထေတိ၊ ထေရော တမေဝ အနုကထေတိ၊ တသ္မာ ဧဝမာဟ. ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တာတိ ဒွီဟိ ဘာဂေဟိ ဝိမုတ္တာ၊ အရူပါဝစရသမာပတ္တိယာ ရူပကာယတော ဝိမုတ္တာ၊ အဂ္ဂမဂ္ဂေန နာမကာယတောတိ. ပညာဝိမုတ္တာတိ ပညာယ ဝိမုတ္တာ တေဝိဇ္ဇာဒိဘာဝံ အပ္ပတ္တာ ခီဏာသဝါ.

ဝိသုဒ္ဓိယာတိ ဝိသုဒ္ဓတ္ထာယ. သံယောဇနဗန္ဓနစ္ဆိဒါတိ သံယောဇနသင်္ခါတေ စေဝ ဗန္ဓနသင်္ခါတေ စ ကိလေသေ ဆိန္ဒိတွာ ဌိတာ. ဝိဇိတသင်္ဂါမန္တိ ဝိဇိတရာဂဒေါသမောဟသင်္ဂါမံ၊ မာရဗလဿ ဝိဇိတတ္တာပိ ဝိဇိတသင်္ဂါမံ. သတ္ထဝါဟန္တိ အဋ္ဌင်္ဂိကမဂ္ဂရထေ အာရောပေတွာ ဝေနေယျသတ္ထံ ဝါဟေတိ သံသာရကန္တာရံ ဥတ္တာရေတီတိ ဘဂဝါ သတ္ထဝါဟော၊ တံ သတ္ထဝါဟံ. ပလာပေါတိ အန္တောတုစ္ဆော ဒုဿီလော. အာဒိစ္စဗန္ဓုနန္တိ အာဒိစ္စဗန္ဓုံ သတ္ထာရံ ဒသဗလံ ဝန္ဒာမီတိ ဝဒတိ. သတ္တမံ.