၃. ဂေါဓိကသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၅၉. တတိယေ ဣသိဂိလိပဿေတိ ဣသိဂိလိဿ နာမ ပဗ္ဗတဿ ပဿေ. ကာဠသိလာယန္တိ ကာဠဝဏ္ဏာယ သိလာယံ. သာမယိကံ စေတောဝိမုတ္တိန္တိ အပ္ပိတပ္ပိတက္ခဏေ ပစ္စနီကဓမ္မေဟိ ဝိမုစ္စတိ၊ အာရမ္မဏေ စ အဓိမုစ္စတီတိ လောကိယသမာပတ္တိ သာမယိကာ စေတောဝိမုတ္တိ နာမ. ဖုသီတိ ပဋိလဘိ. ပရိဟာယီတိ ကသ္မာ ယာဝ ဆဋ္ဌံ ပရိဟာယိ? သာဗာဓတ္တာ. ထေရဿ ကိရ ဝါတပိတ္တသေမှဝသေန အနုသာယိကော အာဗာဓော အတ္ထိ၊ တေန သမာဓိဿ သပ္ပါယေ ဥပကာရကဓမ္မေ ပူရေတုံ န သက္ကောတိ၊ အပ္ပိတပ္ပိတာယ သမာပတ္တိယာ ပရိဟာယတိ.

ယံနူနာဟံ သတ္ထံ အာဟရေယျန္တိ သော ကိရ စိန္တေသိ၊ ယသ္မာ ပရိဟီနဇ္ဈာနဿ ကာလင်္ကရောတော အနိဗဒ္ဓါ ဂတိ ဟောတိ၊ အပရိဟီနဇ္ဈာနဿ နိဗဒ္ဓါ ဂတိ ဟောတိ၊ ဗြဟ္မလောကေ နိဗ္ဗတ္တတိ၊ တသ္မာ သတ္ထံ အာဟရိတုကာမော အဟောသိ. ဥပသင်္ကမီတိ – ‘‘အယံ သမဏော သတ္ထံ အာဟရိတုကာမော၊ သတ္ထာဟရဏဉ္စ နာမေတံ ကာယေ စ ဇီဝိတေ စ အနပေက္ခဿ ဟောတိ. ယော ဧဝံ ကာယေ စ ဇီဝိတေ စ အနပေက္ခော ဟောတိ၊ သော မူလကမ္မဋ္ဌာနံ သမ္မသိတွာ အရဟတ္တမ္ပိ ဂဟေတုံ သမတ္ထော ဟောတိ၊ မယာ ပန ပဋိဗာဟိတောပိ ဧသ န ဩရမိဿတိ၊ သတ္ထာရာ ပဋိဗာဟိတော ဩရမိဿတီ’’တိ ထေရဿ အတ္ထကာမော ဝိယ ဟုတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ.

ဇလာတိ ဇလမာနာ. ပါဒေ ဝန္ဒာမိ စက္ခုမာတိ ပဉ္စဟိ စက္ခူဟိ စက္ခုမာ တဝ ပါဒေ ဝန္ဒာမိ. ဇုတိန္ဓရာတိ အာနုဘာဝဓရာ. အပ္ပတ္တမာနသောတိ အပ္ပတ္တအရဟတ္တော. သေခေါတိ သီလာဒီနိ သိက္ခမာနော သကရဏီယော. ဇနေ သုတာတိ ဇနေ ဝိဿုတာ. သတ္ထံ အာဟရိတံ ဟောတီတိ ထေရော ကိရ ‘‘ကိံ မယှံ ဣမိနာ ဇီဝိတေနာ’’တိ? ဥတ္တာနော နိပဇ္ဇိတွာ သတ္ထေန ဂလနာဠိံ ဆိန္ဒိ၊ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇိံသု. ထေရော ဝေဒနံ ဝိက္ခမ္ဘေတွာ တံယေဝ ဝေဒနံ ပရိဂ္ဂဟေတွာ သတိံ ဥပဋ္ဌပေတွာ မူလကမ္မဋ္ဌာနံ သမ္မသန္တော အရဟတ္တံ ပတွာ သမသီသီ ဟုတွာ ပရိနိဗ္ဗာယိ. သမသီသီ နာမ တိဝိဓော ဟောတိ ဣရိယာပထသမသီသီ၊ ရောဂသမသီသီ၊ ဇီဝိတသမသီသီတိ.

တတ္ထ ယော ဌာနာဒီသု ဣရိယာပထေသု အညတရံ အဓိဋ္ဌာယ – ‘‘ဣမံ အကောပေတွာဝ အရဟတ္တံ ပါပုဏိဿာမီ’’တိ ဝိပဿနံ ပဋ္ဌပေတိ၊ အထဿ အရဟတ္တပ္ပတ္တိ စ ဣရိယာပထကောပနဉ္စ ဧကပ္ပဟာရေနေဝ ဟောတိ. အယံ ဣရိယာပထသမသီသီ နာမ. ယော ပန စက္ခုရောဂါဒီသု အညတရသ္မိံ သတိ – ‘‘ဣတော အနုဋ္ဌိတောဝ အရဟတ္တံ ပါပုဏိဿာမီ’’တိ ဝိပဿနံ ပဋ္ဌပေတိ၊ အထဿ အရဟတ္တပ္ပတ္တိ စ ရောဂတော ဝုဋ္ဌာနဉ္စ ဧကပ္ပဟာရေနေဝ ဟောတိ. အယံ ရောဂသမသီသီ နာမ. ကေစိ ပန တသ္မိံယေဝ ဣရိယာပထေ တသ္မိဉ္စ ရောဂေ ပရိနိဗ္ဗာနဝသေနေတ္ထ သမသီသိတံ ပညာပေန္တိ. ယဿ ပန အာသဝက္ခယော စ ဇီဝိတက္ခယော စ ဧကပ္ပဟာရေနေဝ ဟောတိ. အယံ ဇီဝိတသမသီသီ နာမ. ဝုတ္တမ္ပိ စေတံ – ‘‘ယဿ ပုဂ္ဂလဿ အပုဗ္ဗံ အစရိမံ အာသဝပရိယာဒါနဉ္စ ဟောတိ ဇီဝိတပရိယာဒါနဉ္စ၊ အယံ ဝုစ္စတိ ပုဂ္ဂလော သမသီသီ’’တိ (ပု. ပ. ၁၆).

ဧတ္ထ စ ပဝတ္တိသီသံ ကိလေသသီသန္တိ ဒွေ သီသာနိ. တတ္ထ ပဝတ္တိသီသံ နာမ ဇီဝိတိန္ဒြိယံ၊ ကိလေသသီသံ နာမ အဝိဇ္ဇာ. တေသု ဇီဝိတိန္ဒြိယံ စုတိစိတ္တံ ခေပေတိ၊ အဝိဇ္ဇာ မဂ္ဂစိတ္တံ. ဒွိန္နံ စိတ္တာနံ ဧကတော ဥပ္ပါဒေါ နတ္ထိ. မဂ္ဂါနန္တရံ ပန ဖလံ၊ ဖလာနန္တရံ ဘဝင်္ဂံ၊ ဘဝင်္ဂတော ဝုဋ္ဌာယ ပစ္စဝေက္ခဏံ၊ တံ ပရိပုဏ္ဏံ ဝါ ဟောတိ အပရိပုဏ္ဏံ ဝါ. တိခိဏေန အသိနာ သီသေ ဆိဇ္ဇန္တေပိ ဟိ ဧကော ဝါ ဒွေ ဝါ ပစ္စဝေက္ခဏဝါရာ အဝဿံ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိယေဝ၊ စိတ္တာနံ ပန လဟုပရိဝတ္တိတာယ အာသဝက္ခယော စ ဇီဝိတပရိယာဒါနဉ္စ ဧကက္ခဏေ ဝိယ ပညာယတိ.

သမူလံ တဏှမဗ္ဗုယှာတိ အဝိဇ္ဇာမူလေန သမူလကံ တဏှံ အရဟတ္တမဂ္ဂေန ဥပ္ပါဋေတွာ. ပရိနိဗ္ဗုတောတိ အနုပါဒိသေသနိဗ္ဗာနေန ပရိနိဗ္ဗုတော.

ဝိဝတ္တက္ခန္ဓန္တိ ပရိဝတ္တက္ခန္ဓံ. သေမာနန္တိ ဥတ္တာနံ ဟုတွာ သယိတံ ဟောတိ. ထေရော ပန ကိဉ္စာပိ ဥတ္တာနကော သယိတော၊ တထာပိဿ ဒက္ခိဏေန ပဿေန ပရိစိတသယနတ္တာ သီသံ ဒက္ခိဏတောဝ ပရိဝတ္တိတွာ ဌိတံ. ဓူမာယိတတ္တန္တိ ဓူမာယိတဘာဝံ. တသ္မိံ ဟိ ခဏေ ဓူမဝလာဟကာ ဝိယ တိမိရဝလာဟကာ ဝိယ စ ဥဋ္ဌဟိံသု. ဝိညာဏံ သမနွေသတီတိ ပဋိသန္ဓိစိတ္တံ ပရိယေသတိ. အပ္ပတိဋ္ဌိတေနာတိ ပဋိသန္ဓိဝိညာဏေန အပ္ပတိဋ္ဌိတေန၊ အပ္ပတိဋ္ဌိတကာရဏာတိ အတ္ထော. ဗေလုဝပဏ္ဍုဝီဏန္တိ ဗေလုဝပက္ကံ ဝိယ ပဏ္ဍုဝဏ္ဏံ သုဝဏ္ဏမဟာဝီဏံ. အာဒါယာတိ ကစ္ဆေ ဌပေတွာ. ဥပသင်္ကမီတိ ‘‘ဂေါဓိကတ္ထေရဿ နိဗ္ဗတ္တဋ္ဌာနံ န ဇာနာမိ၊ သမဏံ ဂေါတမံ ပုစ္ဆိတွာ နိက္ကင်္ခေါ ဘဝိဿာမီ’’တိ ခုဒ္ဒကဒါရကဝဏ္ဏီ ဟုတွာ ဥပသင်္ကမိ. နာဓိဂစ္ဆာမီတိ န ပဿာမိ. သောကပရေတဿာတိ သောကေန ဖုဋ္ဌဿ. အဘဿထာတိ ပါဒပိဋ္ဌိယံ ပတိတာ. တတိယံ.