၂. အနာထပိဏ္ဍိကဝဂ္ဂေါ
၁. စန္ဒိမသသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၉၂. ဒုတိယဝဂ္ဂဿ ပဌမေ ကစ္ဆေဝါတိ ကစ္ဆေ ဝိယ. ကစ္ဆေတိ ပဗ္ဗတကစ္ဆေပိ နဒီကစ္ဆေပိ. ဧကောဒိ နိပကာတိ ဧကဂ္ဂစိတ္တာ စေဝ ပညာနေပက္ကေန စ သမန္နာဂတာ. သတာတိ သတိမန္တော. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ယေ ဈာနာနိ လဘိတွာ ဧကောဒီ နိပကာ သတာ ဝိဟရန္တိ၊ တေ အမကသေ ပဗ္ဗတကစ္ဆေ ဝါ နဒီကစ္ဆေ ဝါ မဂါ ဝိယ သောတ္ထိံ ဂမိဿန္တီတိ. ပါရန္တိ နိဗ္ဗာနံ. အမ္ဗုဇောတိ မစ္ဆော. ရဏဉ္ဇဟာတိ ကိလေသဉ္ဇဟာ. ယေပိ ဈာနာနိ လဘိတွာ အပ္ပမတ္တာ ကိလေသေ ဇဟန္တိ၊ တေ သုတ္တဇာလံ ဘိန္ဒိတွာ မစ္ဆာ ဝိယ နိဗ္ဗာနံ ဂမိဿန္တီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ပဌမံ.
၂. ဝေဏ္ဍုသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၉၃. ဒုတိယေ ဝေဏ္ဍူတိ တဿ ဒေဝပုတ္တဿ နာမံ. ပယိရုပါသိယာတိ ပရိရုပါသိတွာ. အနုသိက္ခရေတိ သိက္ခန္တိ. သိဋ္ဌိပဒေတိ အနုသိဋ္ဌိပဒေ. ကာလေ တေ အပ္ပမဇ္ဇန္တာတိ ကာလေ တေ အပ္ပမာဒံ ကရောန္တာ. ဒုတိယံ.
၃. ဒီဃလဋ္ဌိသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၉၄. တတိယေ ဒီဃလဋ္ဌီတိ ဒေဝလောကေ သဗ္ဗေ သမပ္ပမာဏာ တိဂါဝုတိကာဝ ဟောန္တိ၊ မနုဿလောကေ ပနဿ ဒီဃတ္တဘာဝတာယ ဧဝံနာမံ အဟောသိ. သော ပုညာနိ ကတွာ ဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တောပိ တထေဝ ပညာယိ. တတိယံ.
၄. နန္ဒနသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၉၅. စတုတ္ထေ ဂေါတမာတိ ဘဂဝန္တံ ဂေါတ္တေန အာလပတိ. အနာဝဋန္တိ တထာဂတဿ ဟိ သဗ္ဗညုတညာဏံ ပေသေန္တဿ ရုက္ခော ဝါ ပဗ္ဗတော ဝါ အာဝရိတုံ သမတ္ထော နာမ နတ္ထိ. တေနာဟ ‘‘အနာဝဋ’’န္တိ. ဣတိ တထာဂတံ ထောမေတွာ ဒေဝလောကေ အဘိသင်္ခတပဉှံ ပုစ္ဆန္တော ကထံဝိဓန္တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ဒုက္ခမတိစ္စ ဣရိယတီတိ ဒုက္ခံ အတိက္ကမိတွာ ဝိဟရတိ. သီလဝါတိ လောကိယလောကုတ္တရေန သီလေန သမန္နာဂတော ခီဏာသဝေါ. ပညာဒယောပိ မိဿကာယေဝ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ပူဇယန္တီတိ ဂန္ဓပုပ္ဖါဒီဟိ ပူဇေန္တိ. စတုတ္ထံ.
၅-၆. စန္ဒနသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ
၉၆. ပဉ္စမေ အပ္ပတိဋ္ဌေ အနာလမ္ဗေတိ ဟေဋ္ဌာ အပတိဋ္ဌေ ဥပရိ အနာလမ္ဗနေ. သုသမာဟိတောတိ အပ္ပနာယပိ ဥပစာရေနပိ သုဋ္ဌု သမာဟိတော. ပဟိတတ္တောတိ ပေသိတတ္တော. နန္ဒီရာဂပရိက္ခီဏောတိ ပရိက္ခီဏနန္ဒီရာဂေါ. နန္ဒီရာဂေါ နာမ တယော ကမ္မာဘိသင်္ခါရာ. ဣတိ ဣမာယ ဂါထာယ ကာမသညာဂဟဏေန ပဉ္စောရမ္ဘာဂိယသံယောဇနာနိ၊ ရူပသံယောဇနဂဟဏေန ပဉ္စ ဥဒ္ဓမ္ဘာဂိယသံယောဇနာနိ၊ နန္ဒီရာဂေန တယော ကမ္မာဘိသင်္ခါရာ ဂဟိတာ. ဧဝံ ယဿ ဒသ သံယောဇနာနိ တယော စ ကမ္မာဘိသင်္ခါရာ ပဟီနာ၊ သော ဂမ္ဘီရေ မဟောဃေ န သီဒတီတိ. ကာမသညာယ ဝါ ကာမဘဝေါ၊ ရူပသံယောဇနေန ရူပဘဝေါ ဂဟိတော၊ တေသံ ဂဟဏေန အရူပဘဝေါ ဂဟိတောဝ၊ နန္ဒီရာဂေန တယော ကမ္မာဘိသင်္ခါရာ ဂဟိတာတိ ဧဝံ ယဿ တီသု ဘဝေသု တယော သင်္ခါရာ နတ္ထိ၊ သော ဂမ္ဘီရေ န သီဒတီတိပိ ဒဿေတိ. ပဉ္စမံ.
၉၇. ဆဋ္ဌံ ဝုတ္တတ္ထမေဝ. ဆဋ္ဌံ.
၇. သုဗြဟ္မသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၉၈. သတ္တမေ သုဗြဟ္မာတိ သော ကိရ ဒေဝပုတ္တော အစ္ဆရာသံဃပရိဝုတော နန္ဒနကီဠိကံ ဂန္တွာ ပါရိစ္ဆတ္တကမူလေ ပညတ္တာသနေ နိသီဒိ. တံ ပဉ္စသတာ ဒေဝဓီတရော ပရိဝါရေတွာ နိသိန္နာ၊ ပဉ္စသတာ ရုက္ခံ အဘိရုဠှာ. နနု စ ဒေဝတာနံ စိတ္တဝသေန ယောဇနသတိကောပိ ရုက္ခော ဩနမိတွာ ဟတ္ထံ အာဂစ္ဆတိ၊ ကသ္မာ တာ အဘိရုဠှာတိ. ခိဍ္ဍာပသုတတာယ. အဘိရုယှ ပန မဓုရဿရေန ဂါယိတွာ ဂါယိတွာ ပုပ္ဖါနိ ပါတေန္တိ၊ တာနိ ဂဟေတွာ ဣတရာ ဧကတောဝဏ္ဋိကမာလာဒိဝသေန ဂန္ထေန္တိ. အထ ရုက္ခံ အဘိရုဠှာ ဥပစ္ဆေဒကကမ္မဝသေန ဧကပ္ပဟာရေနေဝ ကာလံ ကတွာ အဝီစိမှိ နိဗ္ဗတ္တာ မဟာဒုက္ခံ အနုဘဝန္တိ.
အထ ကာလေ ဂစ္ဆန္တေ ဒေဝပုတ္တော ‘‘ဣမာသံ နေဝ သဒ္ဒေါ သုယျတိ၊ န ပုပ္ဖါနိ ပါတေန္တိ. ကဟံ နု ခေါ ဂတာ’’တိ? အာဝဇ္ဇေန္တော နိရယေ နိဗ္ဗတ္တဘာဝံ ဒိသွာ ပိယဝတ္ထုကသောကေန ရုပ္ပမာနော စိန္တေသိ – ‘‘ဧတာ တာဝ ယထာကမ္မေန ဂတာ၊ မယှံ အာယုသင်္ခါရော ကိတ္တကော’’တိ. သော – ‘‘သတ္တမေ ဒိဝသေ မယာပိ အဝသေသာဟိ ပဉ္စသတာဟိ သဒ္ဓိံ ကာလံ ကတွာ တတ္ထေဝ နိဗ္ဗတ္တိတဗ္ဗ’’န္တိ ဒိသွာ ဗလဝတရေန သောကေန ရုပ္ပိ. သော – ‘‘ဣမံ မယှံ သောကံ သဒေဝကေ လောကေ အညတြ တထာဂတာ နိဒ္ဓမိတုံ သမတ္ထော နာမ နတ္ထီ’’တိ စိန္တေတွာ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ နိစ္စံ ဥတြသ္တန္တိ ဂါထမာဟ.
တတ္ထ ဣဒန္တိ အတ္တနော စိတ္တံ ဒဿေတိ. ဒုတိယပဒံ ပုရိမဿေဝ ဝေဝစနံ. နိစ္စန္တိ စ ပဒဿ ဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တကာလတော ပဋ္ဌာယာတိ အတ္ထော န ဂဟေတဗ္ဗော၊ သောကုပ္ပတ္တိကာလတော ပန ပဋ္ဌာယ နိစ္စန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. အနုပ္ပန္နေသု ကိစ္ဆေသူတိ ဣတော သတ္တာဟစ္စယေန ယာနိ ဒုက္ခာနိ ဥပ္ပဇ္ဇိဿန္တိ၊ တေသု. အထော ဥပ္ပတိတေသု စာတိ ယာနိ ပဉ္စသတာနံ အစ္ဆရာနံ နိရယေ နိဗ္ဗတ္တာနံ ဒိဋ္ဌာနိ၊ တေသု စာတိ ဧဝံ ဣမေသု ဥပ္ပန္နာနုပ္ပန္နေသု ဒုက္ခေသု နိစ္စံ မမ ဥတြသ္တံ စိတ္တံ၊ အဗ္ဘန္တရေ ဍယှမာနော ဝိယ ဟောမိ ဘဂဝါတိ ဒဿေတိ.
နာညတြ ဗောဇ္ဈာ တပသာတိ ဗောဇ္ဈင်္ဂဘာဝနဉ္စ တပေါဂုဏဉ္စ အညတြ မုဉ္စိတွာ သောတ္ထိံ န ပဿာမီတိ အတ္ထော. သဗ္ဗနိဿဂ္ဂါတိ နိဗ္ဗာနတော. ဧတ္ထ ကိဉ္စာပိ ဗောဇ္ဈင်္ဂဘာဝနာ ပဌမံ ဂဟိတာ၊ ဣန္ဒြိယသံဝရော ပစ္ဆာ၊ အတ္ထတော ပန ဣန္ဒြိယသံဝရောဝ ပဌမံ ဝေဒိတဗ္ဗော. ဣန္ဒိယသံဝရေ ဟိ ဂဟိတေ စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလံ ဂဟိတံ ဟောတိ. တသ္မိံ ပတိဋ္ဌိတော ဘိက္ခု နိဿယမုတ္တကော ဓုတင်္ဂသင်္ခါတံ တပေါဂုဏံ သမာဒါယ အရညံ ပဝိသိတွာ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဘာဝေန္တော သဟ ဝိပဿနာယ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ ဘာဝေတိ. တဿ အရိယမဂ္ဂေါ ယံ နိဗ္ဗာနံ အာရမ္မဏံ ကတွာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ သော ‘‘သဗ္ဗနိဿဂ္ဂေါ’’တိ ဘဂဝါ စတုသစ္စဝသေန ဒေသနံ ဝိနိဝတ္တေသိ. ဒေဝပုတ္တော ဒေသနာပရိယောသာနေ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟီတိ. သတ္တမံ.
၈-၁၀. ကကုဓသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ
၉၉. အဋ္ဌမေ ကကုဓော ဒေဝပုတ္တောတိ အယံ ကိရ ကောလနဂရေ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရဿ ဥပဋ္ဌာကပုတ္တော ဒဟရကာလေယေဝ ထေရဿ သန္တိကေ ဝသန္တော ဈာနံ နိဗ္ဗတ္တေတွာ ကာလင်္ကတော၊ ဗြဟ္မလောကေ ဥပ္ပဇ္ဇိ. တတြာပိ နံ ကကုဓော ဗြဟ္မာတွေဝ သဉ္ဇာနန္တိ. နန္ဒသီတိ တုဿသိ. ကိံ လဒ္ဓါတိ တုဋ္ဌိ နာမ ကိဉ္စိ မနာပံ လဘိတွာ ဟောတိ၊ တသ္မာ ဧဝမာဟ. ကိံ ဇီယိတ္ထာတိ ယဿ ဟိ ကိဉ္စိ မနာပံ စီဝရာဒိဝတ္ထု ဇိဏ္ဏံ ဟောတိ၊ သော သောစတိ၊ တသ္မာ ဧဝမာဟ. အရတီ နာဘိကီရတီတိ ဥက္ကဏ္ဌိတာ နာဘိဘဝတိ. အဃဇာတဿာတိ ဒုက္ခဇာတဿ၊ ဝဋ္ဋဒုက္ခေ ဌိတဿာတိ အတ္ထော. နန္ဒီဇာတဿာတိ ဇာတတဏှဿ. အဃန္တိ ဧဝရူပဿ ဟိ ဝဋ္ဋဒုက္ခံ အာဂတမေဝ ဟောတိ. ‘‘ဒုက္ခီ သုခံ ပတ္ထယတီ’’တိ ဟိ ဝုတ္တံ. ဣတိ အဃဇာတဿ နန္ဒီ ဟောတိ၊ သုခဝိပရိဏာမေန ဒုက္ခံ အာဂတမေဝါတိ နန္ဒီဇာတဿ အဃံ ဟောတိ. အဋ္ဌမံ.
၁၀၀. နဝမံ ဝုတ္တတ္ထမေဝ. နဝမံ.
၁၀၁. ဒသမေ အာနန္ဒတ္ထေရဿ အနုမာနဗုဒ္ဓိယာ အာနုဘာဝပ္ပကာသနတ္ထံ အညတရောတိ အာဟ. ဒသမံ.
ဒုတိယော ဝဂ္ဂေါ.