၁. သုဝီရသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၂၄၇. သက္ကသံယုတ္တဿ ပဌမေ အဘိယံသူတိ ကဒါ အဘိယံသု? ယဒါ ဗလဝန္တော အဟေသုံ၊ တဒါ. တတြာယံ အနုပုဗ္ဗိကထာ – သက္ကော ကိရ မဂဓရဋ္ဌေ မစလဂါမကေ မဃော နာမ မာဏဝေါ ဟုတွာ တေတ္တိံသ ပုရိသေ ဂဟေတွာ ကလျာဏကမ္မံ ကရောန္တော သတ္တ ဝတပဒါနိ ပူရေတွာ တတ္ထ ကာလင်္ကတော ဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တိ. တံ ဗလဝကမ္မာနုဘာဝေန သပရိသံ သေသဒေဝတာ ဒသဟိ ဌာနေဟိ အဓိဂဏှန္တံ ဒိသွာ ‘‘အာဂန္တုကဒေဝပုတ္တာ အာဂတာ’’တိ နေဝါသိကာ ဂန္ဓပါနံ သဇ္ဇယိံသု. သက္ကော သကပရိသာယ သညံ အဒါသိ – ‘‘မာရိသာ မာ ဂန္ဓပါနံ ပိဝိတ္ထ၊ ပိဝနာကာရမတ္တမေဝ ဒဿေထာ’’တိ. တေ တတ္ထ အကံသု. နေဝါသိကဒေဝတာ သုဝဏ္ဏသရကေဟိ ဥပနီတံ ဂန္ဓပါနံ ယာဝဒတ္ထံ ပိဝိတွာ မတ္တာ တတ္ထ တတ္ထ သုဝဏ္ဏပထဝိယံ ပတိတွာ သယိံသု. သက္ကော ‘‘ဂဏှထ ပုတ္တဟတာယ ပုတ္တေ’’တိ တေ ပါဒေသု ဂဟေတွာ သိနေရုပါဒေ ခိပါပေသိ. သက္ကဿ ပုညတေဇေန တဒနုဝတ္တကာပိ သဗ္ဗေ တတ္ထေဝ ပတိံသု. တေ သိနေရုဝေမဇ္ဈကာလေ သညံ လဘိတွာ၊ ‘‘တာတာ န သုရံ ပိဝိမှ၊ န သုရံ ပိဝိမှာ’’တိ အာဟံသု. တတော ပဋ္ဌာယ အသုရာ နာမ ဇာတာ. အထ နေသံ ကမ္မပစ္စယဥတုသမုဋ္ဌာနံ သိနေရုဿ ဟေဋ္ဌိမတလေ ဒသယောဇနသဟဿံ အသုရဘဝနံ နိဗ္ဗတ္တိ. သက္ကော တေသံ နိဝတ္တေတွာ အနာဂမနတ္ထာယ အာရက္ခံ ဌပေသိ၊ ယံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ –
‘‘အန္တရာ ဒွိန္နံ အယုဇ္ဈပုရာနံ၊
ပဉ္စဝိဓာ ဌပိတာ အဘိရက္ခာ၊
ဥဒကံ ကရောဋိ-ပယဿ စ ဟာရီ၊
မဒနယုတာ စတုရော စ မဟတ္ထာ’’တိ.
ဒွေ နဂရာနိ ဟိ ယုဒ္ဓေန ဂဟေတုံ အသက္ကုဏေယျတာယ အယုဇ္ဈပုရာနိ နာမ ဇာတာနိ ဒေဝနဂရဉ္စ အသုရနဂရဉ္စ. ယဒါ ဟိ အသုရာ ဗလဝန္တော ဟောန္တိ၊ အထ ဒေဝေဟိ ပလာယိတွာ ဒေဝနဂရံ ပဝိသိတွာ ဒွါရေ ပိဒဟိတေ အသုရာနံ သတသဟဿမ္ပိ ကိဉ္စိ ကာတုံ န သက္ကောတိ. ယဒါ ဒေဝါ ဗလဝန္တော ဟောန္တိ၊ အထာသုရေဟိ ပလာယိတွာ အသုရနဂရဿ ဒွါရေ ပိဒဟိတေ သက္ကာနံ သတသဟဿမ္ပိ ကိဉ္စိ ကာတုံ န သက္ကောတိ. ဣတိ ဣမာနိ ဒွေ နဂရာနိ အယုဇ္ဈပုရာနိ နာမ. နေသံ အန္တရာ ဧတေသု ဥဒကာဒီသု ပဉ္စသု ဌာနေသု သက္ကေန အာရက္ခာ ဌပိတာ. တတ္ထ ဥဒကသဒ္ဒေန နာဂါ ဂဟိတာ. တေ ဟိ ဥဒကေ ဗလဝန္တော ဟောန္တိ. တသ္မာ သိနေရုဿ ပဌမာလိန္ဒေ တေသံ အာရက္ခာ. ကရောဋိသဒ္ဒေန သုပဏ္ဏာ ဂဟိတာ. တေသံ ကိရ ကရောဋိ နာမ ပါနဘောဇနံ၊ တေန တံ နာမံ လဘိံသု. ဒုတိယာလိန္ဒေ တေသံ အာရက္ခာ. ပယဿဟာရီသဒ္ဒေန ကုမ္ဘဏ္ဍာ ဂဟိတာ. ဒါနဝရက္ခသာ ကိရ တေ. တတိယာလိန္ဒေ တေသံ အာရက္ခာ. မဒနယုတသဒ္ဒေန ယက္ခာ ဂဟိတာ. ဝိသမစာရိနော ကိရတေ ယုဇ္ဈသောဏ္ဍာ. စတုတ္ထာလိန္ဒေ တေသံ အာရက္ခာ. စတုရော စ မဟန္တာတိ စတ္တာရော မဟာရာဇာနော ဝုတ္တာ. ပဉ္စမာလိန္ဒေ တေသံ အာရက္ခာ. တသ္မာ ယဒိ အသုရာ ကုပိတာဝိလစိတ္တာ ဒေဝပုရံ ဥပယန္တိ ယုဒ္ဓေသူ၊ ယံ ဂိရိနော ပဌမံ ပရိဘဏ္ဍံ၊ တံ ဥရဂါ ပဋိဗာဟန္တိ ဧဝံ သေသေသု သေသာ.
တေ ပန အသုရာ အာယုဝဏ္ဏရသဣဿရိယသမ္ပတ္တီဟိ တာဝတိံသသဒိသာဝ. တသ္မာ အန္တရာ အတ္တာနံ အဇာနိတွာ ပါဋလိယာ ပုပ္ဖိတာယ၊ ‘‘န ဣဒံ ဒေဝနဂရံ၊ တတ္ထ ပါရိစ္ဆတ္တကော ပုပ္ဖတိ၊ ဣဓ ပန စိတ္တပါဋလီ၊ ဇရသက္ကေနာမှာကံ သုရံ ပါယေတွာ ဝဉ္စိတာ၊ ဒေဝနဂရဉ္စ နော ဂဟိတံ၊ ဂစ္ဆာမ တေန သဒ္ဓိံ ယုဇ္ဈိဿာမာ’’တိ ဟတ္ထိအဿရထေ အာရုယှ သုဝဏ္ဏရဇတမဏိဖလကာနိ ဂဟေတွာ၊ ယုဒ္ဓသဇ္ဇာ ဟုတွာ၊ အသုရဘေရိယော ဝါဒေန္တာ မဟာသမုဒ္ဒေ ဥဒကံ ဒွိဓာ ဘေတွာ ဥဋ္ဌဟန္တိ. တေ ဒေဝေ ဝုဋ္ဌေ ဝမ္မိကမက္ခိကာ ဝမ္မိကံ ဝိယ သိနေရုံ အဘိရုဟိတု အာရဘန္တိ. အထ နေသံ ပဌမံ နာဂေဟိ သဒ္ဓိံ ယုဒ္ဓံ ဟောတိ. တသ္မိံ ခေါ ပန ယုဒ္ဓေ န ကဿစိ ဆဝိ ဝါ စမ္မံ ဝါ ဆိဇ္ဇတိ၊ န လောဟိတံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ကေဝလံ ကုမာရကာနံ ဒါရုမေဏ္ဍကယုဒ္ဓံ ဝိယ အညမညံ သန္တာသနမတ္တမေဝ ဟောတိ. ကောဋိသတာပိ ကောဋိသဟဿာပိ နာဂါ တေဟိ သဒ္ဓိံ ယုဇ္ဈိတွာ တေ အသုရပုရံယေဝ ပဝေသေတွာ နိဝတ္တန္တိ.
ယဒါ ပန အသုရာ ဗလဝန္တော ဟောန္တိ၊ အထ နာဂါ ဩသက္ကိတွာ ဒုတိယေ အာလိန္ဒေ သုပဏ္ဏေဟိ သဒ္ဓိံ ဧကတောဝ ဟုတွာ ယုဇ္ဈန္တိ. ဧသ နယော သုပဏ္ဏာဒီသူပိ. ယဒါ ပန တာနိ ပဉ္စပိ ဌာနာနိ အသုရာ မဒ္ဒန္တိ၊ တဒါ ဧကတော သမ္ပိဏ္ဍိတာနိပိ ပဉ္စ ဗလာနိ ဩသက္ကန္တိ. အထ စတ္တာရော မဟာရာဇာနော ဂန္တွာ သက္ကဿ တံ ပဝတ္တိံ အာရောစေန္တိ. သက္ကော တေသံ ဝစနံ သုတွာ ဒိယဍ္ဎယောဇနသတိကံ ဝေဇယန္တရထံ အာရုယှ သယံ ဝါ နိက္ခမတိ၊ ဧကံ ဝါ ပုတ္တံ ပေသေတိ. ဣမသ္မိံ ပန ကာလေ ပုတ္တံ ပေသေတုကာမော၊ တာတ သုဝီရာတိအာဒိမာဟ.
ဧဝံ ဘဒ္ဒန္တဝါတိ ခေါတိ ဧဝံ ဟောတု ဘဒ္ဒံ တဝ ဣတိ ခေါ. ပမာဒံ အာပါဒေသီတိ ပမာဒံ အကာသိ. အစ္ဆရာသံဃပရိဝုတော သဋ္ဌိယောဇနံ ဝိတ္ထာရေန သုဝဏ္ဏမဟာဝီထိံ ဩတရိတွာ နက္ခတ္တံ ကီဠန္တော နန္ဒနဝနာဒီသု ဝိစရတီတိ အတ္ထော.
အနုဋ္ဌဟန္တိ အနုဋ္ဌဟန္တော. အဝါယာမန္တိ အဝါယမန္တော. အလသွဿာတိ အလသော အဿ. န စ ကိစ္စာနိ ကာရယေတိ ကိဉ္စိ ကိစ္စံ နာမ န ကရေယျ. သဗ္ဗကာမသမိဒ္ဓဿာတိ သဗ္ဗကာမေဟိ သမိဒ္ဓေါ အဿ. တံ မေ၊ သက္က၊ ဝရံ ဒိသာတိ၊ သက္က ဒေဝသေဋ္ဌ၊ တံ မေ ဝရံ ဥတ္တမံ ဌာနံ ဩကာသံ ဒိသံ အာစိက္ခ ကထေဟီတိ ဝဒတိ. နိဗ္ဗာနဿ ဟိ သော မဂ္ဂေါတိ ကမ္မံ အကတွာ ဇီဝိတဋ္ဌာနံ နာမ နိဗ္ဗာနဿ မဂ္ဂေါ. ပဌမံ.