၅. သာနုသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၃၉. ပဉ္စမေ ယက္ခေန ဂဟိတော ဟောတီတိ သော ကိရ တဿာ ဥပါသိကာယ ဧကပုတ္တကော. အထ နံ သာ ဒဟရကာလေယေဝ ပဗ္ဗာဇေသိ. သော ပဗ္ဗဇိတကာလတော ပဋ္ဌာယ သီလဝါ အဟောသိ ဝတ္တသမ္ပန္နော၊ အာစရိယုပဇ္ဈာယအာဂန္တုကာဒီနံ ဝတ္တံ ကတမေဝ ဟောတိ၊ မာသဿ အဋ္ဌမီဒိဝသေ ပါတော ဝုဋ္ဌာယ ဥဒကမာဠကေ ဥဒကံ ဥပဋ္ဌာပေတွာ ဓမ္မဿဝနဂ္ဂံ သမ္မဇ္ဇိတွာ ဒီပံ ဇာလေတွာ မဓုရဿရေန ဓမ္မဿဝနံ ဃောသေတိ. ဘိက္ခူ တဿ ထာမံ ဉတွာ ‘‘သရဘာဏံ ဘဏ၊ သာမဏေရာ’’တိ အဇ္ဈေသန္တိ. သော ‘‘မယှံ ဟဒယဝါတော ရုဇတိ၊ ကာသော ဝါ ဗာဓတီ’’တိ ကိဉ္စိ ပစ္စာဟာရံ အကတွာ ဓမ္မာသနံ အဘိရုဟိတွာ အာကာသဂင်္ဂံ ဩတာရေန္တော ဝိယ သရဘာဏံ ဝတွာ ဩတရန္တော – ‘‘မယှံ မာတာပိတူနမ္ပိ ဣမသ္မိံ သရဘညေ ပတ္တီ’’တိ ဝဒတိ. တဿ မနုဿာ မာတာပိတရော ပတ္တိယာ ဒိန္နဘာဝံ န ဇာနန္တိ. အနန္တရတ္တဘာဝေ ပနဿ မာတာ ယက္ခိနီ ဇာတာ. သာ ဒေဝတာဟိ သဒ္ဓိံ အာဂတာ၊ ဓမ္မံ သုတွာ – ‘‘သာမဏေရေန ဒိန္နပတ္တိံ အနုမောဒါမိ၊ တာတာ’’တိ ဝဒတိ. သီလသမ္ပန္နာ စ နာမ ဘိက္ခူ သဒေဝကဿ လောကဿ ပိယာ ဟောန္တီတိ တသ္မိံ သာမဏေရေ ဒေဝတာ သလဇ္ဇာ သဂါရဝါ မဟာဗြဟ္မံ ဝိယ အဂ္ဂိက္ခန္ဓံ ဝိယ စ နံ မညန္တိ. သာမဏေရေ ဂါရဝေန တံ ယက္ခိနိံ ဂရုံ ကတွာ ပဿန္တိ. ဓမ္မဿဝနယက္ခသမာဂမာဒီသု ‘‘သာနုမာတာ သာနုမာတာ’’တိ ယက္ခိနိယာ အဂ္ဂါသနံ အဂ္ဂေါဒကံ အဂ္ဂပိဏ္ဍံ ဒေန္တိ. မဟေသက္ခာပိ ယက္ခာ တံ ဒိသွာ မဂ္ဂါ ဩက္ကမန္တိ၊ အာသနာ ဝုဋ္ဌဟန္တိ.

အထ ခေါ သာမဏေရော ဝုဍ္ဎိမနွာယ ပရိပက္ကိန္ဒြိယော အနဘိရတိပီဠိတော အနဘိရတိံ ဝိနောဒေတုံ အသက္ကောန္တော ပရူဠှကေသနခေါ ကိလိဋ္ဌနိဝါသနပါရုပနော ကဿစိ အနာရောစေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ဧကကောဝ မာတု ဃရံ ဂတော. ဥပါသိကာ ပုတ္တံ ဒိသွာ၊ ဝန္ဒိတွာ အာဟ – ‘‘တာတ၊ တွံ ပုဗ္ဗေ အာစရိယုပဇ္ဈာယေဟိ ဝါ ဒဟရသာမဏေရေဟိ ဝါ သဒ္ဓိံ ဣဓာဂစ္ဆသိ. ကသ္မာ ဧကကောဝ အဇ္ဇ အာဂတော’’တိ? သော ဥက္ကဏ္ဌိတဘာဝံ အာရောစေသိ. သဒ္ဓါ ဥပါသိကာ နာနပ္ပကာရေန ဃရာဝါသေ အာဒီနဝံ ဒဿေတွာ ပုတ္တံ ဩဝဒမာနာပိ တံ သညာပေတုံ အသက္ကောန္တီ၊ ‘‘အပ္ပေဝ နာမ အတ္တနော ဓမ္မတာယပိ သလ္လက္ခေဿတီ’’တိ အနုယောဇေတွာဝ – ‘‘တိဋ္ဌ၊ တာတ၊ ယာဝ တေ ယာဂုဘတ္တံ သမ္ပာဒေမိ၊ ယာဂုံ ပိဝိတွာ ကတဘတ္တကိစ္စဿ တေ မနာပါနိ ဝတ္ထာနိ နီဟရိတွာ ဒဿာမီ’’တိ ဝတွာ အာသနံ ပညာပေတွာ အဒါသိ. နိသီဒိ သာမဏေရော. ဥပါသိကာ မုဟုတ္တေနေဝ ယာဂုခဇ္ဇကံ သမ္ပာဒေတွာ အဒါသိ. တတော ‘‘ဘတ္တံ သမ္ပာဒေဿာမီ’’တိ အဝိဒူရေ နိသိန္နာ တဏ္ဍုလေ ဓောဝတိ. တသ္မိံ သမယေ သာ ယက္ခိနီ ‘‘ကဟံ နု ခေါ သာမဏေရော? ကိဉ္စိ ဘိက္ခာဟာရံ လဘတိ၊ ဥဒါဟု နော’’တိ? အာဝဇ္ဇမာနာ တဿ ဝိဗ္ဘမိတုကာမတာယ နိသိန္နဘာဝံ ဉတွာ၊ ‘‘မာ ဟေဝ ခေါ မေ ဒေဝတာနံ အန္တရေ လဇ္ဇံ ဥပ္ပါဒေယျ၊ ဂစ္ဆာမိဿ ဝိဗ္ဘမနေ အန္တရာယံ ကရောမီ’’တိ အာဂန္တွာ သရီရေ အဓိမုစ္စိတွာ ဂီဝံ ပရိဝတ္တေတွာ ဘူမိယံ ပါတေသိ. သော အက္ခီဟိ ဝိပရိဝတ္တေဟိ ခေဠေန ပဂ္ဃရန္တေန ဘူမိယံ ဝိပ္ဖန္ဒတိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ယက္ခေန ဂဟိတော ဟောတီ’’တိ.

အဘာသီတိ ဥပါသိကာ ပုတ္တဿ တံ ဝိပ္ပကာရံ ဒိသွာ ဝေဂေန ဂန္တွာ ပုတ္တံ အာလိင်္ဂေတွာ ဦရူသု နိပဇ္ဇာပေသိ. သကလဂါမဝါသိနော အာဂန္တွာ ဗလိကမ္မာဒီနိ ကရောန္တိ. ဥပါသိကာ ပရိဒေဝမာနာ ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ.

ပါဋိဟာရိယပက္ခဉ္စာတိ မနုဿာ ‘‘အဋ္ဌမီဥပေါသထဿ ပစ္စုဂ္ဂမနဉ္စ အနုဂ္ဂမနဉ္စ ကရိဿာမာ’’တိ သတ္တမိယာပိ နဝမိယာပိ ဥပေါသထင်္ဂါနိ သမာဒိယန္တိ၊ စာတုဒ္ဒသီပန္နရသီနံ ပစ္စုဂ္ဂမနာနုဂ္ဂမနံ ကရောန္တာ တေရသိယာပိ ပါဋိပဒေပိ သမာဒိယန္တိ၊ ‘‘ဝဿာဝါသဿ အနုဂ္ဂမနံ ကရိဿာမာ’’တိ ဒွိန္နံ ပဝါရဏာနံ အန္တရေ အဍ္ဎမာသံ နိဗဒ္ဓုပေါသထိကာ ဘဝန္တိ. ဣဒံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ ‘‘ပါဋိဟာရိယပက္ခဉ္စာ’’တိ. အဋ္ဌင်္ဂသုသမာဂတန္တိ အဋ္ဌင်္ဂေဟိ သုဋ္ဌု သမာဂတံ၊ သမ္ပယုတ္တန္တိ အတ္ထော. ဗြဟ္မစရိယန္တိ သေဋ္ဌစရိယံ. န တေ ဟိ ယက္ခာ ကီဠန္တီတိ န တေ ဂဟေတွာ ယက္ခာ ကိလမေန္တိ.

ပုန စာတုဒ္ဒသိန္တိ ဣမာယ ဂါထာယ သာမဏေရဿ ကာယေ အဓိမုတ္တာ ယက္ခိနီ အာဟ. အာဝိ ဝါ ယဒိ ဝါ ရဟောတိ ကဿစိ သမ္မုခေ ဝါ ပရမ္မုခေ ဝါ. ပမုတျတ္ထီတိ ပမုတ္တိ အတ္ထိ. ဥပ္ပစ္စာပီတိ ဥပ္ပတိတွာပိ. သစေပိ သကုဏော ဝိယ ဥပ္ပတိတွာ ပလာယသိ၊ တထာပိ တေ မောက္ခော နတ္ထီတိ ဝဒတိ. ဧဝဉ္စ ပန ဝတွာ သာမဏေရံ မုဉ္စိ. သာမဏေရော အက္ခီနိ ဥမ္မီလေသိ၊ မာတာ ကေသေ ပကိရိယ အဿသန္တီ ပဿသန္တီ ရောဒတိ. သော ‘‘အမနုဿေန ဂဟိတောမှီ’’တိ န ဇာနာတိ. ဩလောကေန္တော ပန ‘‘အဟံ ပုဗ္ဗေ ပီဌေ နိသိန္နော. မာတာ မေ အဝိဒူရေ နိသီဒိတွာ တဏ္ဍုလေ ဓောဝတိ. ဣဒါနိ ပနမှိ ဘူမိယံ နိသိန္နော၊ မာတာပိ မေ အဿသန္တီ ပဿသန္တီ ရောဒတိ၊ သကလဂါမဝါသိနောပိ သန္နိပတိတာ. ကိံ နု ခေါ ဧတ’’န္တိ? နိပန္နကောဝ မတံ ဝါ အမ္မာတိ ဂါထမာဟ.

ကာမေ စဇိတွာနာတိ ဒုဝိဓေပိ ကာမေ ပဟာယ. ပုနရာဂစ္ဆတေတိ ဝိဗ္ဘမနဝသေန အာဂစ္ဆတိ. ပုန ဇီဝံ မတော ဟိ သောတိ ဥပ္ပဗ္ဗဇိတွာ ပုန ဇီဝန္တောပိ သော မတကောဝ၊ တသ္မာ တမ္ပိ ရောဒန္တီတိ ဝဒတိ.

ဣဒါနိဿ ဃရာဝါသေ အာဒီနဝံ ဒဿေန္တီ ကုက္ကုဠာတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ကုက္ကုဠာတိ ဃရာဝါသော ကိရ ဥဏှဋ္ဌေန ကုက္ကုဠာ နာမ ဟောတိ. ကဿ ဥဇ္ဈာပယာမသေတိ – ‘‘အဘိဓာဝထ၊ ဘဒ္ဒံ တေ ဟောတူ’’တိ ဧဝံ ဝတွာ – ‘‘ယံ တွံ ဝိဗ္ဘမိတုကာမော ယက္ခေန ပါပိတော၊ ဣမံ ဝိပ္ပကာရံ ကဿ မယံ ဥဇ္ဈာပယာမ နိဇ္ဈာပယာမ အာရောစယာမာ’’တိ ဝဒတိ. ပုန ဍယှိတုမိစ္ဆသီတိအာဒိတ္တဃရတော နီဟဋဘဏ္ဍံ ဝိယ ဃရာ နီဟရိတွာ ဗုဒ္ဓသာသနေ ပဗ္ဗဇိတော ပုန မဟာဍာဟသဒိသေ ဃရာဝါသေ ဍယှိတုံ ဣစ္ဆသီတိ အတ္ထော. သော မာတရိ ကထေန္တိယာ ကထေန္တိယာ သလ္လက္ခေတွာ ဟိရောတ္တပ္ပံ ပဋိလဘိတွာ၊ ‘‘နတ္ထိ မယှံ ဂိဟိဘာဝေန အတ္ထော’’တိ အာဟ. အထဿ မာတာ ‘‘သာဓု၊ တာတာ’’တိ တုဋ္ဌာ ပဏီတဘောဇနံ ဘောဇေတွာ၊ ‘‘ကတိ ဝဿောသိ၊ တာတာ’’တိ ပုစ္ဆိ. ပရိပုဏ္ဏဝဿောမှိ ဥပါသိကေတိ. ‘‘တေန ဟိ၊ တာတ၊ ဥပသမ္ပဒံ ကရောဟီ’’တိ စီဝရသာဋကေ အဒါသိ. သော တိစီဝရံ ကာရာပေတွာ ဥပသမ္ပန္နော ဗုဒ္ဓဝစနံ ဥဂ္ဂဏှန္တော တေပိဋကော ဟုတွာ သီလာဒီနံ အာဂတဋ္ဌာနေ တံ တံ ပူရေန္တော နစိရဿေဝ အရဟတ္တံ ပတွာ မဟာဓမ္မကထိကော ဟုတွာ ဝီသဝဿသတံ ဌတွာ သကလဇမ္ဗုဒီပံ ခေါဘေတွာ ပရိနိဗ္ဗာယိ. ပဉ္စမံ.