၁. ဣန္ဒကသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၂၃၅. ယက္ခသံယုတ္တဿ ပဌမေ ဣန္ဒကဿာတိ ဣန္ဒကူဋနိဝါသိနော ယက္ခဿ. ယက္ခတော ဟိ ကူဋေန၊ ကူဋတော စ ယက္ခေန နာမံ လဒ္ဓံ. ရူပံ န ဇီဝန္တိ ဝဒန္တီတိ ယဒိ ဗုဒ္ဓါ ရူပံ ဇီဝန္တိ န ဝဒန္တိ၊ ယဒိ ရူပံ သတ္တော ပုဂ္ဂလောတိ ဧဝံ န ဝဒန္တီတိ အတ္ထော. ကထံ နွယန္တိ ကထံ နု အယံ? ကုတဿ အဋ္ဌီယကပိဏ္ဍမေတီတိ အဿ သတ္တဿ အဋ္ဌိယကပိဏ္ဍဉ္စ ကုတော အာဂစ္ဆတိ? ဧတ္ထ စ အဋ္ဌိဂ္ဂဟဏေန တီဏိ အဋ္ဌိသတာနိ၊ ယကပိဏ္ဍဂ္ဂဟဏေန နဝ မံသပေသိသတာနိ ဂဟိတာနိ. ယဒိ ရူပံ န ဇီဝေါ၊ အထဿ ဣမာနိ စ အဋ္ဌီနိ ဣမာ စ မံသပေသိယော ကုတော အာဂစ္ဆန္တီတိ ပုစ္ဆတိ. ကထံ နွယံ သဇ္ဇတိ ဂဗ္ဘရသ္မိန္တိ ကေန နု ကာရဏေန အယံ သတ္တော မာတုကုစ္ဆိသ္မိံ သဇ္ဇတိ လဂ္ဂတိ၊ တိဋ္ဌတီတိ? ပုဂ္ဂလဝါဒီ ကိရေသ ယက္ခော၊ ‘‘ဧကပ္ပဟာရေနေဝ သတ္တော မာတုကုစ္ဆိသ္မိံ နိဗ္ဗတ္တတီ’’တိ ဂဟေတွာ ဂဗ္ဘသေယျကသတ္တဿ မာတာ မစ္ဆမံသာဒီနိ ခါဒတိ၊ သဗ္ဗာနိ ဧကရတ္တိဝါသေန ပစိတွာ ဖေဏံ ဝိယ ဝိလီယန္တိ. ယဒိ ရူပံ သတ္တော န ဘဝေယျ၊ ဧဝမေဝ ဝိလီယေယျာတိ လဒ္ဓိယာ ဧဝမာဟ. အထဿ ဘဂဝါ – ‘‘န မာတုကုစ္ဆိသ္မိံ ဧကပ္ပဟာရေနေဝ နိဗ္ဗတ္တတိ၊ အနုပုဗ္ဗေန ပန ဝဍ္ဎတီ’’တိ ဒဿေန္တော ပဌမံ ကလလံ ဟောတီတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ပဌမန္တိ ပဌမေန ပဋိသန္ဓိဝိညာဏေန သဒ္ဓိံ တိဿောတိ ဝါ ဖုဿောတိ ဝါ နာမံ နတ္ထိ၊ အထ ခေါ တီဟိ ဇာတိဥဏ္ဏံသူဟိ ကတသုတ္တဂ္ဂေ သဏ္ဌိတတေလဗိန္ဒုပ္ပမာဏံ ကလလံ ဟောတိ၊ ယံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ –
‘‘တိလတေလဿ ယထာ ဗိန္ဒု၊ သပ္ပိမဏ္ဍော အနာဝိလော၊
ဧဝံ ဝဏ္ဏပ္ပဋိဘာဂံ၊ ကလလံ သမ္ပဝုစ္စတီ’’တိ.
ကလလာ ဟောတိ အဗ္ဗုဒန္တိ တသ္မာ ကလလာ သတ္တာဟစ္စယေန မံသဓောဝနဥဒကဝဏ္ဏံ အဗ္ဗုဒံ နာမ ဟောတိ၊ ကလလန္တိ နာမံ အန္တရဓာယတိ. ဝုတ္တမ္ပိ စေတံ –
‘‘သတ္တာဟံ ကလလံ ဟောတိ၊ ပရိပက္ကံ သမူဟတံ၊
ဝိဝဋ္ဋမာနံ တဗ္ဘာဝံ၊ အဗ္ဗုဒံ နာမ ဇာယတီ’’တိ.
အဗ္ဗုဒါ ဇာယတေ ပေသီတိ တသ္မာပိ အဗ္ဗုဒါ သတ္တာဟစ္စယေန ဝိလီနတိပုသဒိသာ ပေသိ နာမ သဉ္ဇာယတိ. သာ မရိစဖာဏိတေန ဒီပေတဗ္ဗာ. ဂါမဒါရိကာ ဟိ သုပက္ကာနိ မရိစာနိ ဂဟေတွာ သာဋကန္တေ ဘဏ္ဍိကံ ကတွာ ပီဠေတွာ မဏ္ဍံ အာဒါယ ကပါလေ ပက္ခိပိတွာ အာတပေ ဌပေန္တိ၊ တံ သုက္ခမာနံ သဗ္ဗဘာဂေဟိ မုစ္စတိ. ဧဝရူပါ ပေသိ ဟောတိ၊ အဗ္ဗုဒန္တိ နာမံ အန္တရဓာယတိ. ဝုတ္တမ္ပိ စေတံ –
‘‘သတ္တာဟံ အဗ္ဗုဒံ ဟောတိ၊ ပရိပက္ကံ သမူဟတံ၊
ဝိဝဋ္ဋမာနံ တဗ္ဘာဝံ၊ ပေသိ နာမ ပဇာယတီ’’တိ.
ပေသိ နိဗ္ဗတ္တတီ ဃနောတိ တတော ပေသိတော သတ္တာဟစ္စယေန ကုက္ကုဋဏ္ဍသဏ္ဌာနော ဃနော နာမ မံသပိဏ္ဍော နိဗ္ဗတ္တတိ၊ ပေသီတိ နာမံ အန္တရဓာယတိ. ဝုတ္တမ္ပိ စေတံ –
‘‘သတ္တာဟံ ပေသိ ဘဝတိ၊ ပရိပက္ကံ သမူဟတံ၊
ဝိဝဋ္ဋမာနံ တဗ္ဘာဝံ၊ ဃနောတိ နာမ ဇာယတိ.
‘‘ယထာ ကုက္ကုဋိယာ အဏ္ဍံ၊ သမန္တာ ပရိမဏ္ဍလံ၊
ဧဝံ ဃနဿ သဏ္ဌာနံ၊ နိဗ္ဗတ္တံ ကမ္မပစ္စယာ’’တိ.
ဃနာ ပသာခါ ဇာယန္တီတိ ပဉ္စမေ သတ္တာဟေ ဒွိန္နံ ဟတ္ထပါဒါနံ သီသဿ စတ္ထာယ ပဉ္စ ပီဠကာ ဇာယန္တိ၊ ယံ သန္ဓာယေတံ ဝုတ္တံ ‘‘ပဉ္စမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တာဟေ ပဉ္စ ပီဠကာ သဏ္ဌဟန္တိ ကမ္မတော’’တိ.
ဣတော ပရံ ဆဋ္ဌသတ္တမာဒီနိ သတ္တာဟာနိ အတိက္ကမ္မ ဒေသနံ သင်္ခိပိတွာ ဒွါစတ္တာလီသေ သတ္တာဟေ ပရိဏတကာလံ ဂဟေတွာ ဒဿေန္တော ကေသာတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ကေသာ လောမာ နခါပိ စာတိ ဒွါစတ္တာလီသေ သတ္တာဟေ ဧတာနိ ဇာယန္တိ.
တေန သော တတ္ထ ယာပေတီတိ တဿ ဟိ နာဘိတော ဥဋ္ဌိတော နာဠော မာတု ဥဒရပဋလေန ဧကာဗဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ သော ဥပ္ပလဒဏ္ဍကော ဝိယ ဆိဒ္ဒေါ၊ တေန အာဟာရရသော သံသရိတွာ အာဟာရသမုဋ္ဌာနရူပံ သမုဋ္ဌာပေတိ. ဧဝံ သော ဒသ မာသေ ယာပေတိ. မာတုကုစ္ဆိဂတော နရောတိ မာတုယာ တိရောကုစ္ဆိဂတော၊ ကုစ္ဆိယာ အဗ္ဘန္တရဂတောတိ အတ္ထော. ဣတိ ဘဂဝါ ‘‘ဧဝံ ခေါ၊ ယက္ခ၊ အယံ သတ္တော အနုပုဗ္ဗေန မာတုကုစ္ဆိယံ ဝဍ္ဎတိ၊ န ဧကပ္ပဟာရေနေဝ နိဗ္ဗတ္တတီ’’တိ ဒဿေတိ. ပဌမံ.