၈. ဆေတွာဝဂ္ဂေါ

၁. ဆေတွာသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၇၁. ဆေတွာဝဂ္ဂဿ ပဌမေ ဆေတွာတိ ဝဓိတွာ. သုခံ သေတီတိ ကောဓပရိဠာဟေန အပရိဒယှမာနတ္တာ သုခံ သယတိ. န သောစတီတိ ကောဓဝိနာသေန ဝိနဋ္ဌဒေါမနဿတ္တာ န သောစတိ. ဝိသမူလဿာတိ ဒုက္ခဝိပါကဿ. မဓုရဂ္ဂဿာတိ ကုဒ္ဓဿ ပဋိကုဇ္ဈိတွာ၊ အက္ကုဋ္ဌဿ ပစ္စက္ကောသိတွာ၊ ပဟဋဿ စ ပဋိပဟရိတွာ သုခံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တံ သန္ဓာယ မဓုရဂ္ဂေါတိ ဝုတ္တော. ဣမသ္မိံ ဟိ ဌာနေ ပရိယောသာနံ အဂ္ဂန္တိ ဝုတ္တံ. အရိယာတိ ဗုဒ္ဓါဒယော. ပဌမံ.

၂. ရထသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၇၂. ဒုတိယေ ပညာယတိ ဧတေနာတိ ပညာဏံ. ဓဇော ရထဿာတိ မဟန္တသ္မိံ ဟိ သင်္ဂါမသီသေ ဒူရတောဝ ဓဇံ ဒိသွာ ‘‘အသုကရညော နာမ အယံ ရထော’’တိ ရထော ပါကဋော ဟောတိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ဓဇော ရထဿ ပညာဏ’’န္တိ. အဂ္ဂိပိ ဒူရတောဝ ဓူမေန ပညာယတိ. စောဠရဋ္ဌံ ပဏ္ဍုရဋ္ဌန္တိ ဧဝံ ရဋ္ဌမ္ပိ ရညာ ပညာယတိ. စက္ကဝတ္တိရညော ဓီတာပိ ပန ဣတ္ထီ ‘‘အသုကဿ နာမ ဘရိယာ’’တိ ဘတ္တာရံ ပတွာဝ ပညာယတိ. တသ္မာ ဓူမော ပညာဏမဂ္ဂိနောတိအာဒိ ဝုတ္တံ. ဒုတိယံ.

၃. ဝိတ္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၇၃. တတိယေ သဒ္ဓီဓ ဝိတ္တန္တိ ယသ္မာ သဒ္ဓေါ သဒ္ဓါယ မုတ္တမဏိအာဒီနိပိ ဝိတ္တာနိ လဘတိ၊ တိဿောပိ ကုလသမ္ပဒါ၊ ဆ ကာမသဂ္ဂါနိ၊ နဝ ဗြဟ္မလောကေ ပတွာ ပရိယောသာနေ အမတမဟာနိဗ္ဗာနဒဿနမ္ပိ လဘတိ၊ တသ္မာ မဏိမုတ္တာဒီဟိ ဝိတ္တေဟိ သဒ္ဓါဝိတ္တမေဝ သေဋ္ဌံ. ဓမ္မောတိ ဒသကုသလကမ္မပထော. သုခမာဝဟတီတိ သဗ္ဗမ္ပိ သာသဝါနာသဝံ အသံကိလိဋ္ဌသုခံ အာဝဟတိ. သာဒုတရန္တိ လောကသ္မိံ လောဏမ္ဗိလာဒီနံ သဗ္ဗရသာနံ သစ္စမေဝ မဓုရတရံ. သစ္စသ္မိံ ဟိ ဌိတာ သီဃဝေဂံ နဒိမ္ပိ နိဝတ္တေန္တိ၊ ဝိသမ္ပိ နိမ္မဒ္ဒေန္တိ၊ အဂ္ဂိမ္ပိ ပဋိဗာဟန္တိ၊ ဒေဝမ္ပိ ဝဿာပေန္တိ၊ တသ္မာ တံ သဗ္ဗရသာနံ မဓုရတရန္တိ ဝုတ္တံ. ပညာဇီဝိံ ဇီဝိတမာဟု သေဋ္ဌန္တိ ယော ပညာဇီဝီ ဂဟဋ္ဌော သမာနော ပဉ္စသု သီလေသု ပတိဋ္ဌာယ သလာကဘတ္တာဒီနိ ပဋ္ဌပေတွာ ပညာယ ဇီဝတိ၊ ပဗ္ဗဇိတော ဝါ ပန ဓမ္မေန ဥပ္ပန္နေ ပစ္စယေ ‘‘ဣဒမတ္ထ’’န္တိ ပစ္စဝေက္ခိတွာ ပရိဘုဉ္ဇန္တော ကမ္မဋ္ဌာနံ အာဒါယ ဝိပဿနံ ပဋ္ဌပေတွာ အရိယဖလာဓိဂမဝသေန ပညာယ ဇီဝတိ၊ တံ ပညာဇီဝိံ ပုဂ္ဂလံ သေဋ္ဌံ ဇီဝိတံ ဇီဝတီတိ အာဟု. တတိယံ.

၄. ဝုဋ္ဌိသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၇၄. စတုတ္ထေ ဗီဇန္တိ ဥပ္ပတန္တာနံ သတ္တဝိဓံ ဓညဗီဇံ သေဋ္ဌံ. တသ္မိဉှိ ဥဂ္ဂတေ ဇနပဒေါ ခေမော ဟောတိ သုဘိက္ခော. နိပတတန္တိ နိပတန္တာနံ မေဃဝုဋ္ဌိ သေဋ္ဌာ. မေဃဝုဋ္ဌိယဉှိ သတိ ဝိဝိဓာနိ သဿာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ဇနပဒါ ဖီတာ ဟောန္တိ ခေမာ သုဘိက္ခာ. ပဝဇမာနာနန္တိ ဇင်္ဂမာနံ ပဒသာ စရမာနာနံ ဂါဝေါ သေဋ္ဌာ. တာ နိဿာယ ဟိ သတ္တာ ပဉ္စ ဂေါရသေ ပရိဘုဉ္ဇမာနာ သုခံ ဝိဟရန္တိ. ပဝဒတန္တိ ရာဇကုလမဇ္ဈာဒီသု ဝဒန္တာနံ ပုတ္တော ဝရော. သော ဟိ မာတာပိတူနံ အနတ္ထာဝဟံ န ဝဒတိ.

ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပတတံ သေဋ္ဌာတိ ပုရိမပဉှေ ကိရ သုတွာ သမီပေ ဌိတာ ဧကာ ဒေဝတာ ‘‘ဒေဝတေ၊ ကသ္မာ တွံ ဧတံ ပဉှံ ဒသဗလံ ပုစ္ဆသိ? အဟံ တေ ကထေဿာမီ’’တိ အတ္တနော ခန္တိယာ လဒ္ဓိယာ ပဉှံ ကထေသိ. အထ နံ ဣတရာ ဒေဝတာ အာဟ – ‘‘ယာဝ ပဓံသီ ဝဒေသိ ဒေဝတေ ယာဝ ပဂဗ္ဘာ မုခရာ၊ အဟံ ဗုဒ္ဓံ ဘဂဝန္တံ ပုစ္ဆာမိ. တွံ မယှံ ကသ္မာ ကထေသီ’’တိ? နိဝတ္တေတွာ တဒေဝ ပဉှံ ဒသဗလံ ပုစ္ဆိ. အထဿာ သတ္ထာ ဝိဿဇ္ဇေန္တော ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပတတန္တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ဝိဇ္ဇာတိ စတုမဂ္ဂဝိဇ္ဇာ. သာ ဟိ ဥပ္ပတမာနာ သဗ္ဗာကုသလဓမ္မေ သမုဂ္ဃါတေတိ. တသ္မာ ‘‘ဥပ္ပတတံ သေဋ္ဌာ’’တိ ဝုတ္တာ. အဝိဇ္ဇာတိ ဝဋ္ဋမူလကမဟာအဝိဇ္ဇာ. သာ ဟိ နိပတန္တာနံ ဩသီဒန္တာနံ ဝရာ. ပဝဇမာနာနန္တိ ပဒသာ စရမာနာနံ ဇင်္ဂမာနံ အနောမပုညက္ခေတ္တဘူတော သံဃော ဝရော. တဉှိ တတ္ထ တတ္ထ ဒိသွာ ပသန္နစိတ္တာ သတ္တာ သောတ္ထိံ ပါပုဏန္တိ. ဗုဒ္ဓေါတိ ယာဒိသော ပုတ္တော ဝါ ဟောတု အညော ဝါ၊ ယေသံ ကေသဉ္စိ ဝဒမာနာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဝရော. တဿ ဟိ ဓမ္မဒေသနံ အာဂမ္မ အနေကသတသဟဿာနံ ပါဏာနံ ဗန္ဓနမောက္ခော ဟောတီတိ. စတုတ္ထံ.

၅. ဘီတာသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၇၅. ပဉ္စမေ ကိံသူဓ ဘီတာတိ ကိံ ဘီတာ? မဂ္ဂေါ စနေကာယတနပ္ပဝုတ္တောတိ အဋ္ဌတိံသာရမ္မဏဝသေန အနေကေဟိ ကာရဏေဟိ ကထိတော. ဧဝံ သန္တေ ကိဿ ဘီတာ ဟုတွာ အယံ ဇနတာ ဒွါသဋ္ဌိ ဒိဋ္ဌိယော အဂ္ဂဟေသီတိ ဝဒတိ. ဘူရိပညာတိ ဗဟုပည ဥဿန္နပည. ပရလောကံ န ဘာယေတိ ဣမသ္မာ လောကာ ပရံ လောကံ ဂစ္ဆန္တော န ဘာယေယျ. ပဏိဓာယာတိ ဌပေတွာ. ဗဟွန္နပါနံ ဃရမာဝသန္တောတိ အနာထပိဏ္ဍိကာဒယော ဝိယ ဗဟွန္နပါနေ ဃရေ ဝသန္တော. သံဝိဘာဂီတိ အစ္ဆရာယ ဂဟိတမ္ပိ နခေန ဖာလေတွာ ပရဿ ဒတွာဝ ဘုဉ္ဇနသီလော. ဝဒညူတိ ဝုတ္တတ္ထမေဝ.

ဣဒါနိ ဂါထာယ အင်္ဂါနိ ဥဒ္ဓရိတွာ ဒဿေတဗ္ဗာနိ – ‘‘ဝါစ’’န္တိ ဟိ ဣမိနာ စတ္တာရိ ဝစီသုစရိတာနိ ဂဟိတာနိ၊ ‘‘မနေနာ’’တိပဒေန တီဏိ မနောသုစရိတာနိ၊ ‘‘ကာယေနာ’’တိ ပဒေန တီဏိ ကာယသုစရိတာနိ. ဣတိ ဣမေ ဒသ ကုသလကမ္မပထာ ပုဗ္ဗသုဒ္ဓိအင်္ဂံ နာမ. ဗဟွန္နပါနံ ဃရမာဝသန္တောတိ ဣမိနာ ယညဥပက္ခရော ဂဟိတော. သဒ္ဓေါတိ ဧကမင်္ဂံ၊ မုဒူတိ ဧကံ၊ သံဝိဘာဂီတိ ဧကံ၊ ဝဒညူတိ ဧကံ. ဣတိ ဣမာနိ စတ္တာရိ အင်္ဂါနိ သန္ဓာယ ‘‘ဧတေသု ဓမ္မေသု ဌိတော စတူသူ’’တိ အာဟ.

အပရောပိ ပရိယာယော – ဝါစန္တိအာဒီနိ တီဏိ အင်္ဂါနိ၊ ဗဟွန္နပါနန္တိ ဣမိနာ ယညဥပက္ခရောဝ ဂဟိတော၊ သဒ္ဓေါ မုဒူ သံဝိဘာဂီ ဝဒညူတိ ဧကံ အင်္ဂံ. အပရော ဒုကနယော နာမ ဟောတိ. ‘‘ဝါစံ မနဉ္စာ’’တိ ဣဒမေကံ အင်္ဂံ၊ ‘‘ကာယေန ပါပါနိ အကုဗ္ဗမာနော၊ ဗဟွန္နပါနံ ဃရမာဝသန္တော’’တိ ဧကံ၊ ‘‘သဒ္ဓေါ မုဒူ’’တိ ဧကံ၊ ‘‘သံဝိဘာဂီ ဝဒညူ’’တိ ဧကံ. ဧတေသု စတူသု ဓမ္မေသု ဌိတော ဓမ္မေ ဌိတော နာမ ဟောတိ. သော ဣတော ပရလောကံ ဂစ္ဆန္တော န ဘာယတိ. ပဉ္စမံ.

၆. နဇီရတိသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၇၆. ဆဋ္ဌေ နာမဂေါတ္တံ န ဇီရတီတိ အတီတဗုဒ္ဓါနံ ယာဝဇ္ဇဒိဝသာ နာမဂေါတ္တံ ကထိယတိ၊ တသ္မာ န ဇီရတီတိ ဝုစ္စတိ. ပေါရာဏာ ပန ‘‘အဒ္ဓါနေ ဂစ္ဆန္တေ န ပညာယိဿတိ၊ ဇီရဏသဘာဝေါ ပန န ဟောတိယေဝါ’’တိ ဝဒန္တိ. အာလသျန္တိ အာလသိယံ၊ ယေန ဌိတဋ္ဌာနေ ဌိတောဝ၊ နိသိန္နဋ္ဌာနေ နိသိန္နောဝ ဟောတိ၊ တေလေပိ ဥတ္တရန္တေ ဌိတိံ န ကရောတိ. ပမာဒေါတိ နိဒ္ဒါယ ဝါ ကိလေသဝသေန ဝါ ပမာဒေါ. အနုဋ္ဌာနန္တိ ကမ္မသမယေ ကမ္မကရဏဝီရိယာဘာဝေါ. အသံယမောတိ သီလသညမာဘာဝေါ ဝိဿဋ္ဌာစာရတာ. နိဒ္ဒါတိ သောပ္ပဗဟုလတာ. တာယ ဂစ္ဆန္တောပိ ဌိတောပိ နိသိန္နောပိ နိဒ္ဒါယတိ၊ ပဂေဝ နိပန္နော. တန္ဒီတိ အတိစ္ဆာတာဒိဝသေန အာဂန္တုကာလသိယံ. တေ ဆိဒ္ဒေတိ တာနိ ဆ ဆိဒ္ဒါနိ ဝိဝရာနိ. သဗ္ဗသောတိ သဗ္ဗာကာရေန. တန္တိ နိပါတမတ္တံ. ဝိဝဇ္ဇယေတိ ဝဇ္ဇေယျ ဇဟေယျ. ဆဋ္ဌံ.

၇. ဣဿရိယသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၇၇. သတ္တမေ သတ္ထမလန္တိ မလဂ္ဂဟိတသတ္ထံ. ကိံ သု ဟရန္တံ ဝါရေန္တီတိ ကံ ဟရန္တံ နိသေဓေန္တိ. ဝသောတိ အာဏာပဝတ္တနံ. ဣတ္ထီတိ အဝိဿဇ္ဇနီယဘဏ္ဍတ္တာ ‘‘ဣတ္ထီ ဘဏ္ဍာနမုတ္တမံ၊ ဝရဘဏ္ဍ’’န္တိ အာဟ. အထ ဝါ သဗ္ဗေပိ ဗောဓိသတ္တာ စ စက္ကဝတ္တိနော စ မာတုကုစ္ဆိယံယေဝ နိဗ္ဗတ္တန္တီတိ ‘‘ဣတ္ထီ ဘဏ္ဍာနမုတ္တမ’’န္တိ အာဟ. ကောဓော သတ္ထမလန္တိ ကောဓော မလဂ္ဂဟိတသတ္ထသဒိသော၊ ပညာသတ္ထဿ ဝါ မလန္တိ သတ္ထမလံ. အဗ္ဗုဒန္တိ ဝိနာသကာရဏံ၊ စောရာ လောကသ္မိံ ဝိနာသကာတိ အတ္ထော. ဟရန္တောတိ သလာကဘတ္တာဒီနိ ဂဟေတွာ ဂစ္ဆန္တော. သလာကဘတ္တာဒီနိ ဟိ ပဋ္ဌပိတကာလေယေဝ မနုဿေဟိ ပရိစ္စတ္တာနိ. တေသံ တာနိ ဟရန္တော သမဏော ပိယော ဟောတိ၊ အနာဟရန္တေ ပုညဟာနိံ နိဿာယ ဝိပ္ပဋိသာရိနော ဟောန္တိ. သတ္တမံ.

၈. ကာမသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၇၈. အဋ္ဌမေ အတ္တာနံ န ဒဒေတိ ပရဿ ဒါသံ ကတွာ အတ္တာနံ န ဒဒေယျ ဌပေတွာ သဗ္ဗဗောဓိသတ္တေတိ ဝုတ္တံ. န ပရိစ္စဇေတိ သီဟဗျဂ္ဃါဒီနံ န ပရိစ္စဇေယျ သဗ္ဗဗောဓိသတ္တေ ဌပေတွာယေဝါတိ ဝုတ္တံ. ကလျာဏန္တိ သဏှံ မုဒုကံ. ပါပိကန္တိ ဖရုသံ ဝါစံ. အဋ္ဌမံ.

၉. ပါထေယျသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၇၉. နဝမေ သဒ္ဓါ ဗန္ဓတိ ပါထေယျန္တိ သဒ္ဓံ ဥပ္ပါဒေတွာ ဒါနံ ဒေတိ၊ သီလံ ရက္ခတိ၊ ဥပေါသထကမ္မံ ကရောတိ၊ တေနေတံ ဝုတ္တံ. သိရီတိ ဣဿရိယံ. အာသယောတိ ဝသနဋ္ဌာနံ. ဣဿရိယေ ဟိ အဘိမုခီဘူတေ ထလတောပိ ဇလတောပိ ဘောဂါ အာဂစ္ဆန္တိယေဝ. တေနေတံ ဝုတ္တံ. ပရိကဿတီတိ ပရိကဍ္ဎတိ. နဝမံ.

၁၀. ပဇ္ဇောတသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၈၀. ဒသမေ ပဇ္ဇောတောတိ ပဒီပေါ ဝိယ ဟောတိ. ဇာဂရောတိ ဇာဂရဗြာဟ္မဏော ဝိယ ဟောတိ. ဂါဝေါ ကမ္မေ သဇီဝါနန္တိ ကမ္မေန သဟ ဇီဝန္တာနံ ဂါဝေါဝ ကမ္မေ ကမ္မသဟာယာ ကမ္မဒုတိယကာ နာမ ဟောန္တိ. ဂေါမဏ္ဍလေဟိ သဒ္ဓိံ ကသိကမ္မာဒီနိ နိပ္ဖဇ္ဇန္တိ. သီတဿ ဣရိယာပထောတိ သီတံ အဿ သတ္တကာယဿ ဣရိယာပထော ဇီဝိတဝုတ္တိ. သီတန္တိ နင်္ဂလံ. ယဿ ဟိ နင်္ဂလေဟိ ခေတ္တံ အပ္ပမတ္တကမ္ပိ ကဋ္ဌံ န ဟောတိ၊ သော ကထံ ဇီဝိဿတီတိ ဝဒတိ. ဒသမံ.

၁၁. အရဏသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၈၁. ဧကာဒသမေ အရဏာတိ နိက္ကိလေသာ. ဝုသိတန္တိ ဝုသိတဝါသော. ဘောဇိဿိယန္တိ အဒါသဘာဝေါ. သမဏာတိ ခီဏာသဝသမဏာ. တေ ဟိ ဧကန္တေန အရဏာ နာမ. ဝုသိတံ န နဿတီတိ တေသံ အရိယမဂ္ဂဝါသော န နဿတိ. ပရိဇာနန္တီတိ ပုထုဇ္ဇနကလျာဏကတော ပဋ္ဌာယ သေခါ လောကိယလောကုတ္တရာယ ပရိညာယ ပရိဇာနန္တိ. ဘောဇိဿိယန္တိ ခီဏာသဝသမဏာနံယေဝ နိစ္စံ ဘုဇိဿဘာဝေါ နာမ. ဝန္ဒန္တီတိ ပဗ္ဗဇိတဒိဝသတော ပဋ္ဌာယ ဝန္ဒန္တိ. ပတိဋ္ဌိတန္တိ သီလေ ပတိဋ္ဌိတံ. သမဏီဓာတိ သမဏံ ဣဓ. ဇာတိဟီနန္တိ အပိ စဏ္ဍာလကုလာ ပဗ္ဗဇိတံ. ခတ္တိယာတိ န ကေဝလံ ခတ္တိယာဝ၊ ဒေဝါပိ သီလသမ္ပန္နံ သမဏံ ဝန္ဒန္တိယေဝါတိ. ဧကာဒသမံ.

ဆေတွာဝဂ္ဂေါ အဋ္ဌမော.

ဣတိ သာရတ္ထပ္ပကာသိနိယာ

သံယုတ္တနိကာယ-အဋ္ဌကထာယ

ဒေဝတာသံယုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.