၅. အာဒိတ္တဝဂ္ဂေါ

၁. အာဒိတ္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၄၁. အာဒိတ္တဝဂ္ဂဿ ပဌမေ ဇရာယ မရဏေန စာတိ ဒေသနာသီသမေတံ၊ ရာဂါဒီဟိ ပန ဧကာဒသဟိ အဂ္ဂီဟိ လောကော အာဒိတ္တောဝ. ဒါနေနာတိ ဒါနစေတနာယ. ဒိန္နံ ဟောတိ သုနီဟတန္တိ ဒါနပုညစေတနာဟိ ဒါယကဿေဝ ဟောတိ ဃရသာမိကဿ ဝိယ နီဟတဘဏ္ဍကံ၊ တေနေတံ ဝုတ္တံ. စောရာ ဟရန္တီတိ အဒိန္နေ ဘောဂေ စောရာပိ ဟရန္တိ ရာဇာနောပိ၊ အဂ္ဂိပိ ဍဟတိ၊ ဌပိတဋ္ဌာနေပိ နဿန္တိ. အန္တေနာတိ မရဏေန. သရီရံ သပရိဂ္ဂဟန္တိ သရီရဉ္စေဝ စောရာဒီနံ ဝသေန အဝိနဋ္ဌဘောဂေ စ. သဂ္ဂမုပေတီတိ ဝေဿန္တရမဟာရာဇာဒယော ဝိယ သဂ္ဂေ နိဗ္ဗတ္တတီတိ. ပဌမံ.

၂. ကိံဒဒသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၄၂. ဒုတိယေ အန္နဒေါတိ ယသ္မာ အတိဗလဝါပိ ဒွေ တီဏိ ဘတ္တာနိ အဘုတွာ ဥဋ္ဌာတုံ န သက္ကောတိ၊ ဘုတွာ ပန ဒုဗ္ဗလောပိ ဟုတွာ ဗလသမ္ပန္နော ဟောတိ၊ တသ္မာ ‘‘အန္နဒေါ ဗလဒေါ’’တိ အာဟ. ဝတ္ထဒေါတိ ယသ္မာ သုရူပေါပိ ဒုစ္စောဠော ဝါ အစောဠော ဝါ ဝိရူပေါ ဟောတိ ဩဟီဠိတော ဒုဒ္ဒသိကော၊ ဝတ္ထစ္ဆန္နော ဒေဝပုတ္တော ဝိယ သောဘတိ၊ တသ္မာ ‘‘ဝတ္ထဒေါ ဟောတိ ဝဏ္ဏဒေါ’’တိ အာဟ. ယာနဒေါတိ ဟတ္ထိယာနာဒီနံ ဒါယကော. တေသု ပန –

‘‘န ဟတ္ထိယာနံ သမဏဿ ကပ္ပတိ၊

န အဿယာနံ၊ န ရထေန ယာတုံ၊

ဣဒဉ္စ ယာနံ သမဏဿ ကပ္ပတိ၊

ဥပါဟနာ ရက္ခတော သီလခန္ဓ’’န္တိ.

တသ္မာ ဆတ္တုပါဟနကတ္တရယဋ္ဌိမဉ္စပီဌာနံ ဒါယကော၊ ယော စ မဂ္ဂံ သောဓေတိ၊ နိဿေဏိံ ကရောတိ၊ သေတုံ ကရောတိ၊ နာဝံ ပဋိယာဒေတိ၊ သဗ္ဗောပိ ယာနဒေါဝ ဟောတိ. သုခဒေါ ဟောတီတိ ယာနဿ သုခါဝဟနတော သုခဒေါ နာမ ဟောတိ. စက္ခုဒေါတိ အန္ဓကာရေ စက္ခုမန္တာနမ္ပိ ရူပဒဿနာဘာဝတော ဒီပဒေါ စက္ခုဒေါ နာမ ဟောတိ၊ အနုရုဒ္ဓတ္ထေရော ဝိယ ဒိဗ္ဗစက္ခု သမ္ပဒမ္ပိ လဘတိ.

သဗ္ဗဒဒေါ ဟောတီတိ သဗ္ဗေသံယေဝ ဗလာဒီနံ ဒါယကော ဟောတိ. ဒွေ တယော ဂါမေ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ကိဉ္စိ အလဒ္ဓါ အာဂတဿာပိ သီတလာယ ပေါက္ခရဏိယာ နှာယိတွာ ပတိဿယံ ပဝိသိတွာ မုဟုတ္တံ မဉ္စေ နိပဇ္ဇိတွာ ဥဋ္ဌာယ နိသိန္နဿ ဟိ ကာယေ ဗလံ အာဟရိတွာ ပက္ခိတ္တံ ဝိယ ဟောတိ. ဗဟိ ဝိစရန္တဿ စ ကာယေ ဝဏ္ဏာယတနံ ဝါတာတပေဟိ ဈာယတိ၊ ပတိဿယံ ပဝိသိတွာ ဒွါရံ ပိဓာယ မုဟုတ္တံ နိပန္နဿ စ ဝိသဘာဂသန္တတိ ဝူပသမ္မတိ၊ သဘာဂသန္တတိ ဩက္ကမတိ၊ ဝဏ္ဏာယတနံ အာဟရိတွာ ပက္ခိတ္တံ ဝိယ ဟောတိ. ဗဟိ ဝိစရန္တဿ ပါဒေ ကဏ္ဋကော ဝိဇ္ဈတိ၊ ခါဏု ပဟရတိ၊ သရီသပါဒိပရိဿယော စေဝ စောရဘယဉ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ပတိဿယံ ပဝိသိတွာ ဒွါရံ ပိဓာယ နိပန္နဿ သဗ္ဗေတေ ပရိဿယာ န ဟောန္တိ၊ ဓမ္မံ သဇ္ဈာယန္တဿ ဓမ္မပီတိသုခံ၊ ကမ္မဋ္ဌာနံ မနသိကရောန္တဿ ဥပသမသုခံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. တထာ ဗဟိ ဝိစရန္တဿ စ သေဒါ မုစ္စန္တိ၊ အက္ခီနိ ဖန္ဒန္တိ၊ သေနာသနံ ပဝိသနက္ခဏေ ကူပေ ဩတိဏ္ဏော ဝိယ ဟောတိ၊ မဉ္စပီဌာဒီနိ န ပညာယန္တိ. မုဟုတ္တံ နိသိန္နဿ ပန အက္ခိပသာဒေါ အာဟရိတွာ ပက္ခိတ္တော ဝိယ ဟောတိ၊ ဒွါရကဝါဋဝါတပါနမဉ္စပီဌာဒီနိ ပညာယန္တိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘သော စ သဗ္ဗဒဒေါ ဟောတိ၊ ယော ဒဒါတိ ဥပဿယ’’န္တိ.

အမတံဒဒေါ စ သော ဟောတီတိ ပဏီတဘောဇနဿ ပတ္တံ ပူရေန္တော ဝိယ အမရဏဒါနံ နာမ ဒေတိ. ယော ဓမ္မမနုသာသတီတိ ယော ဓမ္မံ အနုသာသတိ၊ အဋ္ဌကထံ ကထေတိ၊ ပါဠိံ ဝါစေတိ၊ ပုစ္ဆိတပဉှံ ဝိဿဇ္ဇေတိ၊ ကမ္မဋ္ဌာနံ အာစိက္ခတိ၊ ဓမ္မဿဝနံ ကရောတိ၊ သဗ္ဗောပေသ ဓမ္မံ အနုသာသတိ နာမ. သဗ္ဗဒါနာနဉ္စ ဣဒံ ဓမ္မဒါနမေဝ အဂ္ဂန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဝုတ္တမ္ပိ စေတံ –

‘‘သဗ္ဗဒါနံ ဓမ္မဒါနံ ဇိနာတိ၊

သဗ္ဗရသံ ဓမ္မရသော ဇိနာတိ၊

သဗ္ဗရတိံ ဓမ္မရတိ ဇိနာတိ၊

တဏှက္ခယော သဗ္ဗဒုက္ခံ ဇိနာတီ’’တိ. (ဓ. ပ. ၃၅၄)၊ ဒုတိယံ၊

၃. အန္နသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၄၃. တတိယေ အဘိနန္ဒန္တီတိ ပတ္ထေန္တိ. ဘဇတီတိ ဥပဂစ္ဆတိ၊ စိတ္တဂဟပတိသီဝလိတ္ထေရာဒိကေ ဝိယ ပစ္ဆတော အနုဗန္ဓတိ. တသ္မာတိ ယသ္မာ ဣဓလောကေ ပရလောကေ စ အန္နဒါယကမေဝ အနုဂစ္ဆတိ၊ တသ္မာ. သေသံ ဥတ္တာနမေဝါတိ. တတိယံ.

၄. ဧကမူလသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၄၄. စတုတ္ထေ ဧကမူလန္တိ အဝိဇ္ဇာ တဏှာယ မူလံ၊ တဏှာ အဝိဇ္ဇာယ. ဣဓ ပန တဏှာ အဓိပ္ပေတာ. ဒွီဟိ သဿတုစ္ဆေဒဒိဋ္ဌီဟိ အာဝဋ္ဋတီတိ ဒွိရာဝဋ္ဋာ. သာ စ ရာဂါဒီဟိ တီဟိ မလေဟိ တိမလာ. တတြာဿာ မောဟော သဟဇာတကောဋိယာ မလံ ဟောတိ၊ ရာဂဒေါသာ ဥပနိဿယကောဋိယာ. ပဉ္စ ပန ကာမဂုဏာ အဿာ ပတ္ထရဏဋ္ဌာနာ၊ တေသု သာ ပတ္ထရတီတိ ပဉ္စပတ္ထရာ. သာ စ အပူရဏီယဋ္ဌေန သမုဒ္ဒေါ. အဇ္ဈတ္တိကဗာဟိရေသု ပနေသာ ဒွါဒသာယတနေသု အာဝဋ္ဋတိ ပရိဝဋ္ဋတီတိ ဒွါဒသာဝဋ္ဋာ. အပတိဋ္ဌဋ္ဌေန ပန ပါတာလောတိ ဝုစ္စတီတိ. ဧကမူလံ။ပေ။ ပါတာလံ၊ အတရိ ဣသိ၊ ဥတ္တရိ သမတိက္ကမီတိ အတ္ထော. စတုတ္ထံ.

၅. အနောမသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၄၅. ပဉ္စမေ အနောမနာမန္တိ သဗ္ဗဂုဏသမန္နာဂတတ္တာ အဝေကလ္လနာမံ၊ ပရိပူရနာမန္တိ အတ္ထော. နိပုဏတ္ထဒဿိန္တိ ဘဂဝါ သဏှသုခုမေ ခန္ဓန္တရာဒယော အတ္ထေ ပဿတီတိ နိပုဏတ္ထဒဿီ. ပညာဒဒန္တိ အနွယပညာဓိဂမာယ ပဋိပဒံ ကထနဝသေန ပညာယ ဒါယကံ. ကာမာလယေ အသတ္တန္တိ ပဉ္စကာမဂုဏာလယေ အလဂ္ဂံ. ကမမာနန္တိ ဘဂဝါ မဟာဗောဓိမဏ္ဍေယေဝ အရိယမဂ္ဂေန ဂတော၊ န ဣဒါနိ ဂစ္ဆတိ၊ အတီတံ ပန ဥပါဒါယ ဣဒံ ဝုတ္တံ. မဟေသိန္တိ မဟန္တာနံ သီလက္ခန္ဓာဒီနံ ဧသိတာရံ ပရိယေသိတာရန္တိ. ပဉ္စမံ.

၆. အစ္ဆရာသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၄၆. ဆဋ္ဌေ အစ္ဆရာဂဏသင်္ဃုဋ္ဌန္တိ အယံ ကိရ ဒေဝပုတ္တော သတ္ထုသာသနေ ပဗ္ဗဇိတွာ ဝတ္တပဋိပတ္တိံ ပူရယမာနော ပဉ္စဝဿကာလေ ပဝါရေတွာ ဒွေမာတိကံ ပဂုဏံ ကတွာ ကမ္မာကမ္မံ ဥဂ္ဂဟေတွာ စိတ္တရုစိတံ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဥဂ္ဂဏှိတွာ သလ္လဟုကဝုတ္တိကော အရညံ ပဝိသိတွာ ယော ဘဂဝတာ မဇ္ဈိမယာမော သယနဿ ကောဋ္ဌာသောတိ အနုညာတော. တသ္မိမ္ပိ သမ္ပတ္တေ ‘‘ပမာဒဿ ဘာယာမီ’’တိ မဉ္စကံ ဥက္ခိပိတွာ ရတ္တိဉ္စ ဒိဝါ စ နိရာဟာရော ကမ္မဋ္ဌာနမေဝ မနသာကာသိ.

အထဿ အဗ္ဘန္တရေ သတ္ထကဝါတာ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ ဇီဝိတံ ပရိယာဒိယိံသု. သော ဓုရသ္မိံယေဝ ကာလမကာသိ. ယော ဟိ ကောစိ ဘိက္ခု စင်္ကမေ စင်္ကမမာနော ဝါ အာလမ္ဗနတ္ထမ္ဘံ နိဿာယ ဌိတော ဝါ စင်္ကမကောဋိယံ စီဝရံ သီသေ ဌပေတွာ နိသိန္နော ဝါ နိပန္နော ဝါ ပရိသမဇ္ဈေ အလင်္ကတဓမ္မာသနေ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဝါ ကာလံ ကရောတိ၊ သဗ္ဗော သော ဓုရသ္မိံ ကာလံ ကရောတိ နာမ. ဣတိ အယံ စင်္ကမနေ ကာလံ ကတွာ ဥပနိဿယမန္ဒတာယ အာသဝက္ခယံ အပ္ပတ္တော တာဝတိံသဘဝနေ မဟာဝိမာနဒွါရေ နိဒ္ဒါယိတွာ ပဗုဇ္ဈန္တော ဝိယ ပဋိသန္ဓိံ အဂ္ဂဟေသိ. တာဝဒေဝဿ သုဝဏ္ဏတောရဏံ ဝိယ တိဂါဝုတော အတ္တဘာဝေါ နိဗ္ဗတ္တိ.

အန္တောဝိမာနေ သဟဿမတ္တာ အစ္ဆရာ တံ ဒိသွာ၊ ‘‘ဝိမာနသာမိကော ဒေဝပုတ္တော အာဂတော၊ ရမယိဿာမ န’’န္တိ တူရိယာနိ ဂဟေတွာ ပရိဝါရယိံသု. ဒေဝပုတ္တော န တာဝ စုတဘာဝံ ဇာနာတိ၊ ပဗ္ဗဇိတသညီယေဝ အစ္ဆရာ ဩလောကေတွာ ဝိဟာရစာရိကံ အာဂတံ မာတုဂါမံ ဒိသွာ လဇ္ဇီ. ပံသုကူလိကော ဝိယ ဥပရိ ဌိတံ ဃနဒုကူလံ ဧကံသံ ကရောန္တော အံသကူဋံ ပဋိစ္ဆာဒေတွာ ဣန္ဒြိယာနိ ဩက္ခိပိတွာ အဓောမုခေါ အဋ္ဌာသိ. တဿ ကာယဝိကာရေနေဝ တာ ဒေဝတာ ‘‘သမဏဒေဝပုတ္တော အယ’’န္တိ ဉတွာ ဧဝမာဟံသု – ‘‘အယျ၊ ဒေဝပုတ္တ၊ ဒေဝလောကော နာမာယံ၊ န သမဏဓမ္မဿ ကရဏောကာသော၊ သမ္ပတ္တိံ အနုဘဝနောကာသော’’တိ. သော တထေဝ အဋ္ဌာသိ. ဒေဝတာ ‘‘န တာဝါယံ သလ္လက္ခေတီ’’တိ တူရိယာနိ ပဂ္ဂဏှိံသု. သော တထာပိ အနောလောကေန္တောဝ အဋ္ဌာသိ.

အထဿ သဗ္ဗကာယိကံ အာဒါသံ ပုရတော ဌပယိံသု. သော ဆာယံ ဒိသွာ စုတဘာဝံ ဉတွာ၊ ‘‘န မယာ ဣမံ ဌာနံ ပတ္ထေတွာ သမဏဓမ္မော ကတော၊ ဥတ္တမတ္ထံ အရဟတ္တံ ပတ္ထေတွာ ကတော’’တိ သမ္ပတ္တိယာ ဝိပ္ပဋိသာရီ အဟောသိ၊ ‘‘သုဝဏ္ဏပဋံ ပဋိလဘိဿာမီ’’တိ တက္ကယိတွာ ယုဒ္ဓဋ္ဌာနံ ဩတိဏ္ဏမလ္လော မူလကမုဋ္ဌိံ လဘိတွာ ဝိယ. သော – ‘‘အယံ သဂ္ဂသမ္ပတ္တိ နာမ သုလဘာ၊ ဗုဒ္ဓါနံ ပါတုဘာဝေါ ဒုလ္လဘော’’တိ စိန္တေတွာ ဝိမာနံ အပဝိသိတွာဝ အသမ္ဘိန္နေနေဝ သီလေန အစ္ဆရာသံဃပရိဝုတော ဒသဗလဿ သန္တိကံ အာဂမ္မ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ ဌိတော ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ.

တတ္ထ အစ္ဆရာဂဏသင်္ဃုဋ္ဌန္တိ အစ္ဆရာဂဏေန ဂီတဝါဒိတသဒ္ဒေဟိ သံဃောသိတံ. ပိသာစဂဏသေဝိတန္တိ တမေဝ အစ္ဆရာဂဏံ ပိသာစဂဏံ ကတွာ ဝဒတိ. ဝနန္တိ နန္ဒနဝနံ သန္ဓာယ ဝဒတိ. အယဉှိ နိယာမစိတ္တတာယ အတ္တနော ဂရုဘာဝေန ဒေဝဂဏံ ‘‘ဒေဝဂဏော’’တိ ဝတ္တုံ န ရောစေတိ. ‘‘ပိသာစဂဏော’’တိ ဝဒတိ. နန္ဒနဝနဉ္စ ‘‘နန္ဒန’’န္တိ အဝတွာ ‘‘မောဟန’’န္တိ ဝဒတိ. ကထံ ယာတြာ ဘဝိဿတီတိ ကထံ နိဂ္ဂမနံ ဘဝိဿတိ၊ ကထံ အတိက္ကမော ဘဝိဿတိ၊ အရဟတ္တဿ မေ ပဒဋ္ဌာနဘူတံ ဝိပဿနံ အာစိက္ခထ ဘဂဝါတိ ဝဒတိ.

အထ ဘဂဝါ ‘‘အတိသလ္လိခတေဝ အယံ ဒေဝပုတ္တော၊ ကိံ နု ခေါ ဣဒ’’န္တိ? အာဝဇ္ဇေန္တော အတ္တနော သာသနေ ပဗ္ဗဇိတဘာဝံ ဉတွာ – ‘‘အယံ အစ္စာရဒ္ဓဝီရိယတာယ ကာလံ ကတွာ ဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တော၊ အဇ္ဇာပိဿ စင်္ကမနသ္မိံယေဝ အတ္တဘာဝေါ အသမ္ဘိန္နေန သီလေန အာဂတော’’တိ စိန္တေသိ. ဗုဒ္ဓါ စ အကတာဘိနိဝေသဿ အာဒိကမ္မိကဿ အကတပရိကမ္မဿ အန္တေဝါသိနော စိတ္တကာရော ဘိတ္တိပရိကမ္မံ ဝိယ – ‘‘သီလံ တာဝ သောဓေဟိ၊ သမာဓိံ ဘာဝေဟိ၊ ကမ္မဿကတပညံ ဥဇုံ ကရောဟီ’’တိ ပဌမံ ပုဗ္ဗဘာဂပ္ပဋိပဒံ အာစိက္ခန္တိ၊ ကာရကဿ ပန ယုတ္တပယုတ္တဿ အရဟတ္တမဂ္ဂပဒဋ္ဌာနဘူတံ သဏှသုခုမံ သုညတာဝိပဿနံယေဝ အာစိက္ခန္တိ၊ အယဉ္စ ဒေဝပုတ္တော ကာရကော အဘိန္နသီလော၊ ဧကော မဂ္ဂေါ အဿ အနာဂတောတိ သုညတာဝိပဿနံ အာစိက္ခန္တော ဥဇုကော နာမာတိအာဒိမာဟ.

တတ္ထ ဥဇုကောတိ ကာယဝင်္ကာဒီနံ အဘာဝတော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ ဥဇုကော နာမ. အဘယာ နာမ သာ ဒိသာတိ နိဗ္ဗာနံ သန္ဓာယာဟ. တသ္မိံ ဟိ ကိဉ္စိ ဘယံ နတ္ထိ၊ တံ ဝါ ပတ္တဿ ဘယံ နတ္ထီတိ ‘‘အဘယာ နာမ သာ ဒိသာ’’တိ ဝုတ္တံ. ရထော အကူဇနောတိ အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါဝ အဓိပ္ပေတော. ယထာ ဟိ ပါကတိကရထော အက္ခေ ဝါ အနဗ္ဘဉ္ဇိတေ အတိရေကေသု ဝါ မနုဿေသု အဘိရုဠှေသု ကူဇတိ ဝိရဝတိ၊ န ဧဝံ အရိယမဂ္ဂေါ. သော ဟိ ဧကပ္ပဟာရေန စတုရာသီတိယာပိ ပါဏသဟဿေသု အဘိရုဟန္တေသု န ကူဇတိ န ဝိရဝတိ. တသ္မာ ‘‘အကူဇနော’’တိ ဝုတ္တော. ဓမ္မစက္ကေဟိ သံယုတောတိ ကာယိကစေတသိကဝီရိယသင်္ခါတေဟိ ဓမ္မစက္ကေဟိ သံယုတ္တော.

ဟိရီတိ ဧတ္ထ ဟိရိဂ္ဂဟဏေန ဩတ္တပ္ပမ္ပိ ဂဟိတမေဝ ဟောတိ. တဿ အပါလမ္ဗောတိ ယထာ ဗာဟိရကရထဿ ရထေ ဌိတာနံ ယောဓာနံ အပတနတ္ထာယ ဒါရုမယံ အပါလမ္ဗနံ ဟောတိ၊ ဧဝံ ဣမဿ မဂ္ဂရထဿ အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓါသမုဋ္ဌာနံ ဟိရောတ္တပ္ပံ အပါလမ္ဗနံ. သတျဿ ပရိဝါရဏန္တိ ရထဿ သီဟစမ္မာဒိပရိဝါရော ဝိယ ဣမဿာပိ မဂ္ဂရထဿ သမ္ပယုတ္တာ သတိ ပရိဝါရဏံ. ဓမ္မန္တိ လောကုတ္တရမဂ္ဂံ. သမ္မာဒိဋ္ဌိပုရေဇဝန္တိ ဝိပဿနာသမ္မာဒိဋ္ဌိပုရေဇဝါ အဿ ပုဗ္ဗယာယိကာတိ သမ္မာဒိဋ္ဌိပုရေဇဝေါ၊ တံ သမ္မာဒိဋ္ဌိပုရေဇဝံ. ယထာ ဟိ ပဌမတရံ ရာဇပုရိသေဟိ ကာဏကုဏိအာဒီနံနီဟရဏေန မဂ္ဂေ သောဓိတေ ပစ္ဆာ ရာဇာ နိက္ခမတိ၊ ဧဝမေဝံ ဝိပဿနာ သမ္မာဒိဋ္ဌိယာ အနိစ္စာဒိဝသေန ခန္ဓာဒီသု သောဓိတေသု ပစ္ဆာ ဘူမိလဒ္ဓဝဋ္ဋံ ပရိဇာနမာနာ မဂ္ဂသမ္မာဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ဓမ္မာဟံ သာရထိံ ဗြူမိ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိပုရေဇဝ’’န္တိ.

ဣတိ ဘဂဝါ ဒေသနံ နိဋ္ဌာပေတွာ အဝသာနေ စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဒီပေသိ. ဒေသနာပရိယောသာနေ ဒေဝပုတ္တော သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌာသိ. ယထာ ဟိ ရညော ဘောဇနကာလေ အတ္တနော မုခပ္ပမာဏေ ကဗဠေ ဥက္ခိတ္တေ အင်္ကေ နိသိန္နော ပုတ္တော အတ္တနော မုခပ္ပမာဏေနေဝ တတော ကဗဠံ ကရောတိ၊ ဧဝမေဝံ ဘဂဝတိ အရဟတ္တနိကူဋေန ဒေသနံ ဒေသေန္တေပိ သတ္တာ အတ္တနော ဥပနိဿယာနုရူပေန သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏန္တိ. အယမ္ပိ ဒေဝပုတ္တော သောတာပတ္တိဖလံ ပတွာ ဘဂဝန္တံ ဂန္ဓာဒီဟိ ပူဇေတွာ ပက္ကာမီတိ. ဆဋ္ဌံ.

၇. ဝနရောပသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၄၇. သတ္တမေ ဓမ္မဋ္ဌာ သီလသမ္ပန္နာတိ ကေ ဓမ္မဋ္ဌာ၊ ကေ သီလသမ္ပန္နာတိ ပုစ္ဆတိ. ဘဂဝါ ဣမံ ပဉှံ ထာဝရဝတ္ထုနာ ဒီပေန္တော အာရာမရောပါတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ အာရာမရောပါတိ ပုပ္ဖါရာမဖလာရာမရောပကာ. ဝနရောပါတိ သယံဇာတေ အရောပိမဝနေ သီမံ ပရိက္ခိပိတွာ စေတိယဗောဓိစင်္ကမနမဏ္ဍပကုဋိလေဏရတ္တိဋ္ဌာနဒိဝါဋ္ဌာနာနံ ကာရကာ ဆာယူပဂေ ရုက္ခေ ရောပေတွာ ဒဒမာနာပိ ဝနရောပါယေဝ နာမ. သေတုကာရကာတိ ဝိသမေ သေတုံ ကရောန္တိ၊ ဥဒကေ နာဝံ ပဋိယာဒေန္တိ. ပပန္တိ ပါနီယဒါနသာလံ. ဥဒပါနန္တိ ယံကိဉ္စိ ပေါက္ခရဏီတဠာကာဒိံ. ဥပဿယန္တိ ဝါသာဂါရံ. ‘‘ဥပါသယ’’န္တိပိ ပါဌော.

သဒါ ပုညံ ပဝဍ္ဎတီတိ န အကုသလဝိတက္ကံ ဝါ ဝိတက္ကေန္တဿ နိဒ္ဒါယန္တဿ ဝါ ပဝဍ္ဎတိ. ယဒါ ယဒါ ပန အနုဿရတိ၊ တဒါ တဒါ တဿ ဝဍ္ဎတိ. ဣမမတ္ထံ သန္ဓာယ ‘‘သဒါ ပုညံ ပဝဍ္ဎတီ’’တိ ဝုတ္တံ. ဓမ္မဋ္ဌာ သီလသမ္ပန္နာတိ တသ္မိံ ဓမ္မေ ဌိတတ္တာ တေနပိ သီလေန သမ္ပန္နတ္တာ ဓမ္မဋ္ဌာ သီလသမ္ပန္နာ. အထ ဝါ ဧဝရူပါနိ ပုညာနိ ကရောန္တာနံ ဒသ ကုသလာ ဓမ္မာ ပူရေန္တိ၊ တေသု ဌိတတ္တာ ဓမ္မဋ္ဌာ. တေနေဝ စ သီလေန သမ္ပန္နတ္တာ သီလသမ္ပန္နာတိ. သတ္တမံ.

၈. ဇေတဝနသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၄၈. အဋ္ဌမေ ဣဒံ ဟိ တံ ဇေတဝနန္တိ အနာထပိဏ္ဍိကော ဒေဝပုတ္တော ဇေတဝနဿ စေဝ ဗုဒ္ဓါဒီနဉ္စ ဝဏ္ဏဘဏနတ္ထံ အာဂတော ဧဝမာဟ. ဣသိသံဃနိသေဝိတန္တိ ဘိက္ခုသံဃနိသေဝိတံ.

ဧဝံ ပဌမဂါထာယ ဇေတဝနဿ ဝဏ္ဏံ ကထေတွာ ဣဒါနိ အရိယမဂ္ဂဿ ကထေန္တော ကမ္မံ ဝိဇ္ဇာတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ကမ္မန္တိ မဂ္ဂစေတနာ. ဝိဇ္ဇာတိ မဂ္ဂပညာ. ဓမ္မောတိ သမာဓိပက္ခိကာ ဓမ္မာ. သီလံ ဇီဝိတမုတ္တမန္တိ သီလေ ပတိဋ္ဌိတဿ ဇီဝိတံ ဥတ္တမန္တိ ဒဿေတိ. အထ ဝါ ဝိဇ္ဇာတိ ဒိဋ္ဌိသင်္ကပ္ပါ. ဓမ္မောတိ ဝါယာမသတိသမာဓယော. သီလန္တိ ဝါစာကမ္မန္တာဇီဝါ. ဇီဝိတမုတ္တမန္တိ ဧတသ္မိံ သီလေ ဌိတဿ ဇီဝိတံ နာမ ဥတ္တမံ. ဧတေန မစ္စာ သုဇ္ဈန္တီတိ ဧတေန အဋ္ဌင်္ဂိကမဂ္ဂေန သတ္တာ ဝိသုဇ္ဈန္တိ.

တသ္မာတိ ယသ္မာ မဂ္ဂေန သုဇ္ဈန္တိ၊ န ဂေါတ္တဓနေဟိ၊ တသ္မာ. ယောနိသော ဝိစိနေ ဓမ္မန္တိ ဥပါယေန သမာဓိပက္ခိယဓမ္မံ ဝိစိနေယျ. ဧဝံ တတ္ထ ဝိသုဇ္ဈတီတိ ဧဝံ တသ္မိံ အရိယမဂ္ဂေ ဝိသုဇ္ဈတိ. အထ ဝါ ယောနိသော ဝိစိနေ ဓမ္မန္တိ ဥပါယေန ပဉ္စက္ခန္ဓဓမ္မံ ဝိစိနေယျ. ဧဝံ တတ္ထ ဝိသုဇ္ဈတီတိ ဧဝံ တေသု စတူသု သစ္စေသု ဝိသုဇ္ဈတိ.

ဣဒါနိ သာရိပုတ္တတ္ထေရဿ ဝဏ္ဏံ ကထေန္တော သာရိပုတ္တောဝါတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ သာရိပုတ္တောဝါတိ အဝဓာရဏဝစနံ၊ ဧတေဟိ ပညာဒီဟိ သာရိပုတ္တောဝ သေယျောတိ ဝဒတိ. ဥပသမေနာတိ ကိလေသဥပသမေန. ပါရံ ဂတောတိ နိဗ္ဗာနံ ဂတော. ယော ကောစိ နိဗ္ဗာနံ ပတ္တော ဘိက္ခု၊ သော ဧတာဝပရမော သိယာ၊ န ထေရေန ဥတ္တရိတရော နာမ အတ္ထီတိ ဝဒတိ. သေသံ ဥတ္တာနမေဝါတိ. အဋ္ဌမံ.

၉. မစ္ဆရိသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၄၉. နဝမေ မစ္ဆရိနောတိ မစ္ဆေရေန သမန္နာဂတာ. ဧကစ္စော ဟိ အတ္တနော ဝသနဋ္ဌာနေ ဘိက္ခုံ ဟတ္ထံ ပသာရေတွာပိ န ဝန္ဒတိ၊ အညတ္ထ ဂတော ဝိဟာရံ ပဝိသိတွာ သက္ကစ္စံ ဝန္ဒိတွာ မဓုရပဋိသန္ထာရံ ကရောတိ – ‘‘ဘန္တေ၊ အမှာကံ ဝသနဋ္ဌာနံ နာဂစ္ဆထ၊ သမ္ပန္နော ပဒေသော၊ ပဋိဗလာ မယံ အယျာနံ ယာဂုဘတ္တာဒီဟိ ဥပဋ္ဌာနံ ကာတု’’န္တိ. ဘိက္ခူ ‘‘သဒ္ဓေါ အယံ ဥပါသကော’’တိ ယာဂုဘတ္တာဒီဟိ သင်္ဂဏှန္တိ. အထေကော ထေရော တဿ ဂါမံ ဂန္တွာ ပိဏ္ဍာယ စရတိ. သော တံ ဒိသွာ အညေန ဝါ ဂစ္ဆတိ၊ ဃရံ ဝါ ပဝိသတိ. သစေပိ သမ္မုခီဘာဝံ အာဂစ္ဆတိ၊ ဟတ္ထေန ဝန္ဒိတွာ – ‘‘အယျဿ ဘိက္ခံ ဒေထ၊ အဟံ ဧကေန ကမ္မေန ဂစ္ဆာမီ’’တိ ပက္ကမတိ. ထေရော သကလဂါမံ စရိတွာ တုစ္ဆပတ္တောဝ နိက္ခမတိ. ဣဒံ တာဝ မုဒုမစ္ဆရိယံ နာမ၊ ယေန သမန္နာဂတော အဒါယကောပိ ဒါယကော ဝိယ ပညာယတိ. ဣဓ ပန ထဒ္ဓမစ္ဆရိယံ အဓိပ္ပေတံ၊ ယေန သမန္နာဂတော ဘိက္ခူသု ပိဏ္ဍာယ ပဝိဋ္ဌေသု၊ ‘‘ထေရာ ဌိတာ’’တိ ဝုတ္တေ၊ ‘‘ကိံ မယှံ ပါဒါ ရုဇ္ဇန္တီ’’တိအာဒီနိ ဝတွာ သိလာထမ္ဘော ဝိယ ခါဏုကော ဝိယ စ ထဒ္ဓေါ ဟုတွာ တိဋ္ဌတိ၊ သာမီစိမ္ပိ န ကရောတိ. ကဒရိယာတိ ဣဒံ မစ္ဆရိနောတိ ပဒဿေဝ ဝေဝစနံ. မုဒုကမ္ပိ ဟိ မစ္ဆရိယံ ‘‘မစ္ဆရိယ’’န္တေဝ ဝုစ္စတိ၊ ထဒ္ဓံ ပန ကဒရိယံ နာမ. ပရိဘာသကာတိ ဘိက္ခူ ဃရဒွါရေ ဌိတေ ဒိသွာ၊ ‘‘ကိံ တုမှေ ကသိတွာ အာဂတာ၊ ဝပိတွာ၊ လာယိတွာ? မယံ အတ္တနောပိ န လဘာမ၊ ကုတော တုမှာကံ၊ သီဃံ နိက္ခမထာ’’တိအာဒီဟိ သံတဇ္ဇကာ. အန္တရာယကရာတိ ဒါယကဿ သဂ္ဂန္တရာယော၊ ပဋိဂ္ဂါဟကာနံ လာဘန္တရာယော၊ အတ္တနော ဥပဃာတောတိ ဣမေသံ အန္တရာယာနံ ကာရကာ.

သမ္ပရာယောတိ ပရလောကော. ရတီတိ ပဉ္စကာမဂုဏရတိ. ခိဍ္ဍာတိ ကာယိကခိဍ္ဍာဒိကာ တိဝိဓာ ခိဍ္ဍာ. ဒိဋ္ဌေ ဓမ္မေသ ဝိပါကောတိ တသ္မိံ နိဗ္ဗတ္တဘဝနေ ဒိဋ္ဌေ ဓမ္မေ ဧသ ဝိပါကော. သမ္ပရာယေ စ ဒုဂ္ဂတီတိ ‘‘ယမလောကံ ဥပပဇ္ဇရေ’’တိ ဝုတ္တေ သမ္ပရာယေ စ ဒုဂ္ဂတိ.

ဝဒညူတိ ဘိက္ခူ ဃရဒွါရေ ဌိတာ ကိဉ္စာပိ တုဏှီဝ ဟောန္တိ၊ အတ္ထတော ပန – ‘‘ဘိက္ခံ ဒေထာ’’တိ ဝဒန္တိ နာမ. တတြ ယေ ‘‘မယံ ပစာမ၊ ဣမေ ပန န ပစန္တိ၊ ပစမာနေ ပတွာ အလဘန္တာ ကုဟိံ လဘိဿန္တီ’’တိ? ဒေယျဓမ္မံ သံဝိဘဇန္တိ၊ တေ ဝဒညူ နာမ. ပကာသန္တီတိ ဝိမာနပ္ပဘာယ ဇောတန္တိ. ပရသမ္ဘတေသူတိ ပရေဟိ သမ္ပိဏ္ဍိတေသု. သမ္ပရာယေ စ သုဂ္ဂတီတိ၊ ‘‘ဧတေ သဂ္ဂါ’’တိ ဧဝံ ဝုတ္တသမ္ပရာယေ သုဂတိ. ဥဘိန္နမ္ပိ ဝါ ဧတေသံ တတော စဝိတွာ ပုန သမ္ပရာယေပိ ဒုဂ္ဂတိသုဂတိယေဝ ဟောတီတိ. နဝမံ.

၁၀. ဃဋီကာရသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၅၀. ဒသမေ ဥပပန္နာသေတိ နိဗ္ဗတ္တိဝသေန ဥပဂတာ. ဝိမုတ္တာတိ အဝိဟာဗြဟ္မလောကသ္မိံ ဥပပတ္တိသမနန္တရမေဝ အရဟတ္တဖလဝိမုတ္တိယာ ဝိမုတ္တာ. မာနုသံ ဒေဟန္တိ ဣဓ ပဉ္စောရမ္ဘာဂိယသံယောဇနာနိ ဧဝ ဝုတ္တာနိ. ဒိဗ္ဗယောဂန္တိ ပဉ္စ ဥဒ္ဓမ္ဘာဂိယသံယောဇနာနိ. ဥပစ္စဂုန္တိ အတိက္ကမိံသု. ဥပကောတိအာဒီနိ တေသံ ထေရာနံ နာမာနိ. ကုသလီ ဘာသသီ တေသန္တိ၊ ‘‘ကုသလ’’န္တိ ဣဒံ ဝစနံ ဣမဿ အတ္ထီတိ ကုသလီ၊ တေသံ ထေရာနံ တွံ ကုသလံ အနဝဇ္ဇံ ဘာသသိ၊ ထောမေသိ ပသံသသိ၊ ပဏ္ဍိတောသိ ဒေဝပုတ္တာတိ ဝဒတိ. တံ တေ ဓမ္မံ ဣဓညာယာတိ တေ ထေရာ တံ ဓမ္မံ ဣဓ တုမှာကံ သာသနေ ဇာနိတွာ. ဂမ္ဘီရန္တိ ဂမ္ဘီရတ္ထံ. ဗြဟ္မစာရီ နိရာမိသောတိ နိရာမိသဗြဟ္မစာရီ နာမ အနာဂါမီ၊ အနာဂါမီ အဟောသိန္တိ အတ္ထော. အဟုဝါတိ အဟောသိ. သဂါမေယျောတိ ဧကဂါမဝါသီ. ပရိယောသာနဂါထာ သင်္ဂီတိကာရေဟိ ဌပိတာတိ. ဒသမံ.

အာဒိတ္တဝဂ္ဂေါ ပဉ္စမော.