၃. ဥပနီယသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၃. တတိယေ ဥပနီယတီတိ ပရိက္ခီယတိ နိရုဇ္ဈတိ၊ ဥပဂစ္ဆတိ ဝါ၊ အနုပုဗ္ဗေန မရဏံ ဥပေတီတိ အတ္ထော. ယထာ ဝါ ဂေါပါလေန ဂေါဂဏော နီယတိ၊ ဧဝံ ဇရာယ မရဏသန္တိကံ ဥပနီယတီတိ အတ္ထော. ဇီဝိတန္တိ ဇီဝိတိန္ဒြိယံ. အပ္ပန္တိ ပရိတ္တံ ထောကံ. တဿ ဒွီဟာကာရေဟိ ပရိတ္တတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ သရသပရိတ္တတာယ စ ခဏပရိတ္တတာယ စ. သရသပရိတ္တတာယပိ ဟိ ‘‘ယော၊ ဘိက္ခဝေ၊ စိရံ ဇီဝတိ၊ သော ဝဿသတံ အပ္ပံ ဝါ ဘိယျော’’တိ (ဒီ. နိ. ၂.၇၊ သံ. နိ. ၂.၁၄၃) ဝစနတော ပရိတ္တံ. ခဏပရိတ္တတာယပိ. ပရမတ္ထတော ဟိ အတိပရိတ္တော သတ္တာနံ ဇီဝိတက္ခဏော ဧကစိတ္တပ္ပဝတ္တိမတ္တောယေဝ. ယထာ နာမ ရထစက္ကံ ပဝတ္တမာနမ္ပိ ဧကေနေဝ နေမိပ္ပဒေသေန ပဝတ္တတိ၊ တိဋ္ဌမာနမ္ပိ ဧကေနေဝ တိဋ္ဌတိ၊ ဧဝမေဝံ ဧကစိတ္တက္ခဏိကံ သတ္တာနံ ဇီဝိတံ၊ တသ္မိံ စိတ္တေ နိရုဒ္ဓမတ္တေ သတ္တော နိရုဒ္ဓေါတိ ဝုစ္စတိ. ယထာဟ – အတီတေ စိတ္တက္ခဏေ ဇီဝိတ္ထ န ဇီဝတိ န ဇီဝိဿတိ၊ အနာဂတေ စိတ္တက္ခဏေ ဇီဝိဿတိ န ဇီဝတိ န ဇီဝိတ္ထ၊ ပစ္စုပ္ပန္နေ စိတ္တက္ခဏေ ဇီဝတိ န ဇီဝိတ္ထ န ဇီဝိဿတိ.

‘‘ဇီဝိတံ အတ္တဘာဝေါ စ၊ သုခဒုက္ခာ စ ကေဝလာ၊

ဧကစိတ္တသမာယုတ္တာ၊ လဟုသော ဝတ္တတေ ခဏော.

‘‘ယေ နိရုဒ္ဓါ မရန္တဿ၊ တိဋ္ဌမာနဿ ဝါ ဣဓ၊

သဗ္ဗေပိ သဒိသာ ခန္ဓာ၊ ဂတာ အပ္ပဋိသန္ဓိကာ.

‘‘အနိဗ္ဗတ္တေန န ဇာတော၊ ပစ္စုပ္ပန္နေန ဇီဝတိ၊

စိတ္တဘင်္ဂါ မတော လောကော၊ ပညတ္တိ ပရမတ္ထိယာ’’တိ. (မဟာနိ. ၁၀)၊

ဇရူပနီတဿာတိ ဇရံ ဥပဂတဿ၊ ဇရာယ ဝါ မရဏသန္တိကံ ဥပနီတဿ. န သန္တိ တာဏာတိ တာဏံ လေဏံ သရဏံ ဘဝိတုံ သမတ္ထာ နာမ ကေစိ နတ္ထိ. ဧတံ ဘယန္တိ ဧတံ ဇီဝိတိန္ဒြိယဿ မရဏူပဂမနံ၊ အာယုပရိတ္တတာ၊ ဇရူပနီတဿ တာဏာဘာဝေါတိ တိဝိဓံ ဘယံ ဘယဝတ္ထု ဘယကာရဏန္တိ အတ္ထော. ပုညာနိ ကယိရာထ သုခါဝဟာနီတိ ဝိညူ ပုရိသော သုခါဝဟာနိ သုခဒါယကာနိ ပုညာနိ ကရေယျ. ဣတိ ဒေဝတာ ရူပါဝစရဇ္ဈာနံ သန္ဓာယ ပုဗ္ဗစေတနံ အပရစေတနံ မုဉ္စစေတနဉ္စ ဂဟေတွာ ဗဟုဝစနဝသေန ‘‘ပုညာနီ’’တိ အာဟ. ဈာနဿာဒံ ဈာနနိကန္တိံ ဈာနသုခဉ္စ ဂဟေတွာ ‘‘သုခါဝဟာနီ’’တိ အာဟ. တဿာ ကိရ ဒေဝတာယ သယံ ဒီဃာယုကဋ္ဌာနေ ဗြဟ္မလောကေ နိဗ္ဗတ္တတ္တာ ဟေဋ္ဌာ ကာမာဝစရဒေဝေသု ပရိတ္တာယုကဋ္ဌာနေ စဝမာနေ ဥပပဇ္ဇမာနေ စ ထုလ္လဖုသိတကေ ဝုဋ္ဌိပါတသဒိသေ သတ္တေ ဒိသွာ ဧတဒဟောသိ ‘‘အဟောဝတိမေ သတ္တာ ဈာနံ ဘာဝေတွာ အပရိဟီနဇ္ဈာနာ ကာလံ ကတွာ ဗြဟ္မလောကေ ဧကကပ္ပ-ဒွေကပ္ပ-စတုကပ္ပ-အဋ္ဌကပ္ပ-သောဠသကပ္ပ-ဒွတ္တိံသကပ္ပ-စတုသဋ္ဌိကပ္ပပ္ပမာဏံ အဒ္ဓါနံ တိဋ္ဌေယျု’’န္တိ. တသ္မာ ဧဝမာဟ.

အထ ဘဂဝါ – ‘‘အယံ ဒေဝတာ အနိယျာနိကံ ဝဋ္ဋကထံ ကထေတီ’’တိ ဝိဝဋ္ဋမဿာ ဒဿေန္တော ဒုတိယံ ဂါထမာဟ. တတ္ထ လောကာမိသန္တိ ဒွေ လောကာမိသာ ပရိယာယေန စ နိပ္ပရိယာယေန စ. ပရိယာယေန တေဘူမကဝဋ္ဋံ လောကာမိသံ၊ နိပ္ပရိယာယေန စတ္တာရော ပစ္စယာ. ဣဓ ပရိယာယလောကာမိသံ အဓိပ္ပေတံ. နိပ္ပရိယာယလောကာမိသမ္ပိ ဝဋ္ဋတိယေဝ. သန္တိပေက္ခောတိ နိဗ္ဗာနသင်္ခါတံ အစ္စန္တသန္တိံ ပေက္ခန္တော ဣစ္ဆန္တော ပတ္ထယန္တောတိ.

ဥပနီယသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.