၄. ဗာကုလသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၀၉. ဧဝံ မေ သုတန္တိ ဗာကုလသုတ္တံ. တတ္ထ ဗာကုလောတိ ယထာ ဒွါဝီသတိ ဒွတ္တိံသာတိအာဒိမှိ ဝတ္တဗ္ဗေ ဗာဝီသတိ ဗာတ္တိံသာတိအာဒီနိ ဝုစ္စန္တိ၊ ဧဝမေဝ ဒွိကုလောတိ ဝတ္တဗ္ဗေ ဗာကုလောတိ ဝုတ္တံ. တဿ ဟိ ထေရဿ ဒွေ ကုလာနိ အဟေသုံ. သော ကိရ ဒေဝလောကော စဝိတွာ ကောသမ္ဗိနဂရေ နာမ မဟာသေဋ္ဌိကုလေ နိဗ္ဗတ္တော၊ တမေနံ ပဉ္စမေ ဒိဝသေ သီသံ နှာပေတွာ ဂင်္ဂါကီဠံ အကံသု. ဓာတိယာ ဒါရကံ ဥဒကေ နိမုဇ္ဇနုမ္မုဇ္ဇနဝသေန ကီဠာပေန္တိယာ ဧကော မစ္ဆော ဒါရကံ ဒိသွာ ‘‘ဘက္ခော မေ အယ’’န္တိ မညမာနော မုခံ ဝိဝရိတွာ ဥပဂတော. ဓာတီ ဒါရကံ ဆဍ္ဍေတွာ ပလာတာ. မစ္ဆော တံ ဂိလိ. ပုညဝါ သတ္တော ဒုက္ခံ န ပါပုဏိ၊ သယနဂဗ္ဘံ ပဝိသိတွာ နိပန္နော ဝိယ အဟောသိ. မစ္ဆော ဒါရကဿ တေဇေန တတ္တကပလ္လံ ဂိလိတွာ ဒယှမာနော ဝိယ ဝေဂေန တိံသယောဇနမဂ္ဂံ ဂန္တွာ ဗာရာဏသိနဂရဝါသိနော မစ္ဆဗန္ဓဿ ဇာလံ ပါဝိသိ၊ မဟာမစ္ဆာ နာမ ဇာလဗဒ္ဓါ ပဟရိယမာနာ မရန္တိ. အယံ ပန ဒါရကဿ တေဇေန ဇာလတော နီဟဋမတ္တောဝ မတော. မစ္ဆဗန္ဓာ စ မဟန္တံ မစ္ဆံ လဘိတွာ ဖာလေတွာ ဝိက္ကိဏန္တိ. တံ ပန ဒါရကဿ အာနုဘာဝေန အဖာလေတွာ သကလမေဝ ကာဇေန ဟရိတွာ သဟဿေန ဒေမာတိ ဝဒန္တာ နဂရေ ဝိစရိံသု. ကောစိ န ဂဏှာတိ.

တသ္မိံ ပန နဂရေ အပုတ္တကံ အသီတိကောဋိဝိဘဝံ သေဋ္ဌိကုလံ အတ္ထိ၊ တဿ ဒွါရမူလံ ပတွာ ‘‘ကိံ ဂဟေတွာ ဒေထာ’’တိ ဝုတ္တာ ကဟာပဏန္တိ အာဟံသု. တေဟိ ကဟာပဏံ ဒတွာ ဂဟိတော. သေဋ္ဌိဘရိယာပိ အညေသု ဒိဝသေသု မစ္ဆေ န ကေလာယတိ၊ တံ ဒိဝသံ ပန မစ္ဆံ ဖလကေ ဌပေတွာ သယမေဝ ဖာလေသိ. မစ္ဆဉ္စ နာမ ကုစ္ဆိတော ဖာလေန္တိ၊ သာ ပန ပိဋ္ဌိတော ဖာလေန္တီ မစ္ဆကုစ္ဆိယံ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏံ ဒါရကံ ဒိသွာ – ‘‘မစ္ဆကုစ္ဆိယံ မေ ပုတ္တော လဒ္ဓေါ’’တိ နာဒံ နဒိတွာ ဒါရကံ အာဒါယ သာမိကဿ သန္တိကံ အဂမာသိ. သေဋ္ဌိ တာဝဒေဝ ဘေရိံ စရာပေတွာ ဒါရကံ အာဒါယ ရညော သန္တိကံ ဂန္တွာ – ‘‘မစ္ဆကုစ္ဆိယံ မေ ဒေဝ ဒါရကော လဒ္ဓေါ၊ ကိံ ကရောမီ’’တိ အာဟ. ပုညဝါ ဧသ၊ ယော မစ္ဆကုစ္ဆိယံ အရောဂေါ ဝသိ၊ ပေါသေဟိ နန္တိ.

အဿောသိ ခေါ ဣတရံ ကုလံ – ‘‘ဗာရာဏသိယံ ကိရ ဧကံ သေဋ္ဌိကုလံ မစ္ဆကုစ္ဆိယံ ဒါရကံ လဘတီ’’တိ၊ တေ တတ္ထ အဂမံသု. အထဿ မာတာ ဒါရကံ အလင်္ကရိတွာ ကီဠာပိယမာနံ ဒိသွာဝ ‘‘မနာပေါ ဝတာယံ ဒါရကော’’တိ ဂန္တွာ ပဝတိံ အာစိက္ခိ. ဣတရာ မယှံ ပုတ္တောတိအာဒိမာဟ. ကဟံ တေ လဒ္ဓေါတိ? မစ္ဆကုစ္ဆိယန္တိ. နော တုယှံ ပုတ္တော၊ မယှံ ပုတ္တောတိ. ကဟံ တေ လဒ္ဓေါတိ? မယာ ဒသမာသေ ကုစ္ဆိယာ ဓာရိတော၊ အထ နံ နဒိယာ ကီဠာပိယမာနံ မစ္ဆော ဂိလီတိ. တုယှံ ပုတ္တော အညေန မစ္ဆေန ဂိလိတော ဘဝိဿတိ၊ အယံ ပန မယာ မစ္ဆကုစ္ဆိယံ လဒ္ဓေါတိ၊ ဥဘောပိ ရာဇကုလံ အဂမံသု. ရာဇာ အာဟ – ‘‘အယံ ဒသ မာသေ ကုစ္ဆိယာ ဓာရိတတ္တာ အမာတာ ကာတုံ န သက္ကာ၊ မစ္ဆံ ဂဏှန္တာပိ ဝက္ကယကနာဒီနိ ဗဟိ ကတွာ ဂဏှန္တာ နာမ နတ္ထီတိ မစ္ဆကုစ္ဆိယံ လဒ္ဓတ္တာ အယမ္ပိ အမာတာ ကာတုံ န သက္ကာ၊ ဒါရကော ဥဘိန္နမ္ပိ ကုလာနံ ဒါယာဒေါ ဟောတု၊ ဥဘောပိ နံ ဇဂ္ဂထာ’’တိ ဥဘောပိ ဇဂ္ဂိံသု.

ဝိညုတံ ပတ္တဿ ဒွီသုပိ နဂရေသု ပါသာဒံ ကာရေတွာ နာဋကာနိ ပစ္စုပဋ္ဌာပေသုံ. ဧကေကသ္မိံ နဂရေ စတ္တာရော စတ္တာရော မာသေ ဝသတိ၊ ဧကသ္မိံ နဂရေ စတ္တာရော မာသေ ဝုဋ္ဌဿ သင်္ဃာဋနာဝါယ မဏ္ဍပံ ကာရေတွာ တတ္ထ နံ သဒ္ဓိံ နာဋကာဟိ အာရောပေန္တိ. သော သမ္ပတ္တိံ အနုဘဝမာနော ဣတရံ နဂရံ ဂစ္ဆတိ. တံနဂရဝါသိနော နာဋကာနိ ဥပဍ္ဎမဂ္ဂံ အဂမံသု. တေ ပစ္စုဂ္ဂန္တွာ တံ ပရိဝါရေတွာ အတ္တနော ပါသာဒံ နယန္တိ. ဣတရာနိ နာဋကာနိ နိဝတ္တိတွာ အတ္တနော နဂရမေဝ ဂစ္ဆန္တိ. တတ္ထ စတ္တာရော မာသေ ဝသိတွာ တေနေဝ နိယာမေန ပုန ဣတရံ နဂရံ ဂစ္ဆတိ. ဧဝမဿ သမ္ပတ္တိံ အနုဘဝန္တဿ အသီတိ ဝဿာနိ ပရိပုဏ္ဏာနိ.

အထ ဘဂဝါ စာရိကံ စရမာနော ဗာရာဏသိံ ပတ္တော. သော ဘဂဝတော သန္တိကေ ဓမ္မံ သုတွာ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓေါ ပဗ္ဗဇိတော. ပဗ္ဗဇိတွာ သတ္တာဟမေဝ ပုထုဇ္ဇနော အဟောသိ၊ အဋ္ဌမေ ပန သော သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏီတိ ဧဝမဿ ဒွေ ကုလာနိ အဟေသုံ. တသ္မာ ဗာကုလောတိ သင်္ခံ အဂမာသီတိ.

ပုရာဏဂိဟိသဟာယောတိ ပုဗ္ဗေ ဂိဟိကာလေ သဟာယော. အယမ္ပိ ဒီဃာယုကောဝ ထေရံ ပဗ္ဗဇိတံ ပဿိတုံ ဂစ္ဆန္တော အသီတိမေ ဝဿေ ဂတော. မေထုနော ဓမ္မောတိ ဗာလော နဂ္ဂသမဏကော ဗာလပုစ္ဆံ ပုစ္ဆတိ၊ န သာသနဝစနံ၊ ဣဒါနိ ထေရေန ဒိန္နနယေ ဌိတော ဣမေဟိ ပန တေတိ ပုစ္ဆိ.

၂၁၀. ယံပါယသ္မာတိအာဒီနိ ပဒါနိ သဗ္ဗဝါရေသု ဓမ္မသင်္ဂါဟကတ္ထေရေဟိ နိယမေတွာ ဌပိတာနိ. တတ္ထ သညာ ဥပ္ပန္နမတ္တာဝ၊ ဝိတက္ကော ကမ္မပထဘေဒကောတိ. ထေရော ပနာဟ – ‘‘ကသ္မာ ဝိသုံ ကရောထ၊ ဥဘယမ္ပေတံ ကမ္မပထဘေဒကမေဝါ’’တိ.

၂၁၁. ဂဟပတိစီဝရန္တိ ဝဿာဝါသိကံ စီဝရံ. သတ္ထေနာတိ ပိပ္ဖလကေန. သူစိယာတိ သူစိံ ဂဟေတွာ သိဗ္ဗိတဘာဝံ န သရာမီတိ အတ္ထော. ကထိနေ စီဝရန္တိ ကထိနစီဝရံ၊ ကထိနစီဝရမ္ပိ ဟိ ဝဿာဝါသိကဂတိကမေဝ. တသ္မာ တတ္ထ ‘‘သိဗ္ဗိတာ နာဘိဇာနာမီ’’တိ အာဟ.

ဧတ္တကံ ပနဿ ကာလံ ဂဟပတိစီဝရံ အသာဒိယန္တဿ ဆိန္ဒနသိဗ္ဗနာဒီနိ အကရောန္တဿ ကုတော စီဝရံ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ. ဒွီဟိ နဂရေဟိ. ထေရော ဟိ မဟာယသဿီ၊ တဿ ပုတ္တဓီတရော နတ္တပနတ္တကာ သုခုမသာဋကေဟိ စီဝရာနိ ကာရေတွာ ရဇာပေတွာ သမုဂ္ဂေ ပက္ခိပိတွာ ပဟိဏန္တိ. ထေရဿ နှာနကာလေ နှာနကောဋ္ဌကေ ဌပေန္တိ. ထေရော တာနိ နိဝါသေတိ စေဝ ပါရုပတိ စ၊ ပုရာဏစီဝရာနိ သမ္ပတ္တပဗ္ဗဇိတာနံ ဒေတိ. ထေရော တာနိ နိဝါသေတွာ စ ပါရုပိတွာ စ နဝကမ္မံ န ကရောတိ၊ ကိဉ္စိ အာယူဟနကမ္မံ နတ္ထိ. ဖလသမာပတ္တိံ အပ္ပေတွာ အပ္ပေတွာ နိသီဒတိ. စတူသု မာသေသု ပတ္တေသု လောမကိလိဋ္ဌာနိ ဟောန္တိ၊ အထဿ ပုန တေနေဝ နိယာမေန ပဟိဏိတွာ ဒေန္တိ. အဍ္ဎမာသေ အဍ္ဎမာသေ ပရိဝတ္တတီတိပိ ဝဒန္တိယေဝ.

အနစ္ဆရိယဉ္စေတံ ထေရဿ မဟာပုညဿ မဟာဘိညဿ သတသဟဿကပ္ပေ ပူရိတပါရမိဿ၊ အသောကဓမ္မရညော ကုလူပကော နိဂြောဓတ္ထေရော ဒိဝသဿ နိက္ခတ္တုံ စီဝရံ ပရိဝတ္တေသိ. တဿ ဟိ တိစီဝရံ ဟတ္ထိက္ခန္ဓေ ဌပေတွာ ပဉ္စဟိ စ ဂန္ဓသမုဂ္ဂသတေဟိ ပဉ္စဟိ စ မာလာသမုဂ္ဂသတေဟိ သဒ္ဓိံ ပါတောဝ အာဟရိယိတ္ထ၊ တထာ ဒိဝါ စေဝ သာယဉ္စ. ရာဇာ ကိရ ဒိဝသဿ နိက္ခတ္တုံ သာဋကေ ပရိဝတ္တေန္တော ‘‘ထေရဿ စီဝရံ နီတ’’န္တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘အာမ နီတ’’န္တိ သုတွာဝ ပရိဝတ္တေသိ. ထေရောပိ န ဘဏ္ဍိကံ ဗန္ဓိတွာ ဌပေသိ၊ သမ္ပတ္တသဗြဟ္မစာရီနံ အဒါသိ. တဒါ ကိရ ဇမ္ဗုဒီပေ ဘိက္ခုသံဃဿ ယေဘုယျေန နိဂြောဓဿေဝ သန္တကံ စီဝရံ အဟောသိ.

အဟော ဝတ မံ ကောစိ နိမန္တေယျာတိ ကိံ ပန စိတ္တဿ အနုပ္ပါဒနံ ဘာရိယံ၊ ဥပ္ပန္နဿ ပဟာနန္တိ. စိတ္တံ နာမ လဟုကပရိဝတ္တံ၊ တသ္မာ အနုပ္ပါဒနံ ဘာရိယံ၊ ဥပ္ပန္နဿ ပဟာနမ္ပိ ဘာရိယမေဝ. အန္တရဃရေတိ မဟာသကုလုဒါယိသုတ္တေ (မ. နိ. ၂.၂၃၇) ဣန္ဒခီလတော ပဋ္ဌာယ အန္တရဃရံ နာမ ဣဓ နိမ္ဗောဒကပတနဋ္ဌာနံ အဓိပ္ပေတံ. ကုတော ပနဿ ဘိက္ခာ ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ထာတိ. ထေရော ဒွီသု နဂရေသု အဘိညာတော၊ ဂေဟဒွါရံ အာဂတဿေဝဿ ပတ္တံ ဂဟေတွာ နာနာရသဘောဇနဿ ပူရေတွာ ဒေန္တိ. သော လဒ္ဓဋ္ဌာနတော နိဝတ္တတိ၊ ဘတ္တကိစ္စကရဏဋ္ဌာနံ ပနဿ နိဗဒ္ဓမေဝ အဟောသိ. အနုဗျဉ္ဇနသောတိ ထေရေန ကိရ ရူပေ နိမိတ္တံ ဂဟေတွာ မာတုဂါမော န ဩလောကိတပုဗ္ဗော. မာတုဂါမဿ ဓမ္မန္တိ မာတုဂါမဿ ဆပ္ပဉ္စဝါစာဟိ ဓမ္မံ ဒေသေတုံ ဝဋ္ဋတိ၊ ပဉှံ ပုဋ္ဌေန ဂါထာသဟဿမ္ပိ ဝတ္တုံ ဝဋ္ဋတိယေဝ. ထေရော ပန ကပ္ပိယမေဝ န အကာသိ. ယေဘုယျေန ဟိ ကုလူပကထေရာနမေတံ ကမ္မံ ဟောတိ. ဘိက္ခုနုပဿယန္တိ ဘိက္ခုနိဥပဿယံ. တံ ပန ဂိလာနပုစ္ဆကေန ဂန္တုံ ဝဋ္ဋတိ၊ ထေရော ပန ကပ္ပိယမေဝ န အကာသိ. ဧသ နယော သဗ္ဗတ္ထ. စုဏ္ဏေနာတိ ကောသမ္ဗစုဏ္ဏာဒိနာ. ဂတ္တပရိကမ္မေတိ သရီရသမ္ဗာဟနကမ္မေ. ဝိစာရိတာတိ ပယောဇယိတာ. ဂဒ္ဒူဟနမတ္တန္တိ ဂါဝိံ ထနေ ဂဟေတွာ ဧကံ ခီရဗိန္ဒုံ ဒူဟနကာလမတ္တမ္ပိ.

ကေန ပန ကာရဏေန ထေရော နိရာဗာဓော အဟောသိ. ပဒုမုတ္တရေ ကိရ ဘဂဝတိ သတသဟဿဘိက္ခုပရိဝါရေ စာရိကံ စရမာနေ ဟိမဝတိ ဝိသရုက္ခာ ပုပ္ဖိံသု. ဘိက္ခုသတသဟဿာနမ္ပိ တိဏပုပ္ဖကရောဂေါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ထေရော တသ္မိံ သမယေ ဣဒ္ဓိမာ တာပသော ဟောတိ၊ သော အာကာသေန ဂစ္ဆန္တော ဘိက္ခုသံဃံ ဒိသွာ ဩတရိတွာ ရောဂံ ပုစ္ဆိတွာ ဟိမဝန္တတော ဩသဓံ အာဟရိတွာ အဒါသိ. ဥပသိင်္ဃနမတ္တေနေဝ ရောဂေါ ဝူပသမိ. ကဿပသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓကာလေပိ ပဌမဝပ္ပဒိဝသေ ဝပ္ပံ ဌပေတွာ ဘိက္ခုသံဃဿ ပရိဘောဂံ အဂ္ဂိသာလဉ္စေဝ ဝစ္စကုဋိဉ္စ ကာရေတွာ ဘိက္ခုသံဃဿ ဘေသဇ္ဇဝတ္တံ နိဗန္ဓိ၊ ဣမိနာ ကမ္မေန နိရာဗာဓော အဟောသိ. ဥက္ကဋ္ဌနေသဇ္ဇိကော ပနေသ ဥက္ကဋ္ဌာရညကော စ တသ္မာ ‘‘နာဘိဇာနာမိ အပဿေနကံ အပဿယိတာ’’တိအာဒိမာဟ.

သရဏောတိ သကိလေသော. အညာ ဥဒပါဒီတိ အနုပသမ္ပန္နဿ အညံ ဗျာကာတုံ န ဝဋ္ဋတိ. ထေရော ကသ္မာ ဗျာကာသိ? န ထေရော အဟံ အရဟာတိ အာဟ၊ အညာ ဥဒပါဒီတိ ပနာဟ. အပိစ ထေရော အရဟာတိ ပါကဋော၊ တသ္မာ ဧဝမာဟ.

၂၁၂. ပဗ္ဗဇ္ဇန္တိ ထေရော သယံ နေဝ ပဗ္ဗာဇေသိ၊ န ဥပသမ္ပာဒေသိ အညေဟိ ပန ဘိက္ခူဟိ ဧဝံ ကာရာပေသိ. အဝါပုရဏံ အာဒါယာတိ ကုဉ္စိကံ ဂဟေတွာ.

နိသိန္နကောဝ ပရိနိဗ္ဗာယီတိ အဟံ ဓရမာနောပိ န အညဿ ဘိက္ခုဿ ဘာရော အဟောသိံ၊ ပရိနိဗ္ဗုတဿာပိ မေ သရီရံ ဘိက္ခုသံဃဿ ပလိဗောဓော မာ အဟောသီတိ တေဇောဓာတုံ သမာပဇ္ဇိတွာ ပရိနိဗ္ဗာယိ. သရီရတော ဇာလာ ဥဋ္ဌဟိ၊ ဆဝိမံသလောဟိတံ သပ္ပိ ဝိယ ဈာယမာနံ ပရိက္ခယံ ဂတံ၊ သုမနမကုလသဒိသာ ဓာတုယောဝ အဝသေသိံသု. သေသံ သဗ္ဗတ္ထ ပါကဋမေဝ. ဣဒံ ပန သုတ္တံ ဒုတိယသင်္ဂဟေ သင်္ဂီတန္တိ.

ပပဉ္စသူဒနိယာ မဇ္ဈိမနိကာယဋ္ဌကထာယ

ဗာကုလသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.