၁. အနုပဒသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၉၃. ဧဝံ မေ သုတန္တိ အနုပဒသုတ္တံ. တတ္ထ ဧတဒဝေါစာတိ ဧတံ (ပဋိ. မ. ၃.၄) ‘‘ပဏ္ဍိတော’’တိအာဒိနာ နယေန ဓမ္မသေနာပတိသာရိပုတ္တတ္ထေရဿ ဂုဏကထံ အဝေါစ. ကသ္မာ? အဝသေသတ္ထေရေသု ဟိ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရဿ ဣဒ္ဓိမာတိ ဂုဏော ပါကဋော၊ မဟာကဿပဿ ဓုတဝါဒေါတိ၊ အနုရုဒ္ဓတ္ထေရဿ ဒိဗ္ဗစက္ခုကောတိ၊ ဥပါလိတ္ထေရဿ ဝိနယဓရောတိ၊ ရေဝတတ္ထေရဿ ဈာယီ ဈာနာဘိရတောတိ၊ အာနန္ဒတ္ထေရဿ ဗဟုဿုတောတိ. ဧဝံ တေသံ တေသံ ထေရာနံ တေ တေ ဂုဏာ ပါကဋာ၊ သာရိပုတ္တတ္ထေရဿ ပန အပါကဋာ. ကသ္မာ? ပညဝတော ဟိ ဂုဏာ န သက္ကာ အကထိတာ ဇာနိတုံ. ဣတိ ဘဂဝါ ‘‘သာရိပုတ္တဿ ဂုဏေ ကထေဿာမီ’’တိ သဘာဂပရိသာယ သန္နိပါတံ အာဂမေသိ. ဝိသဘာဂပုဂ္ဂလာနဉှိ သန္တိကေ ဝဏ္ဏံ ကထေတုံ န ဝဋ္ဋတိ၊ တေ ဝဏ္ဏေ ကထိယမာနေ အဝဏ္ဏမေဝ ကထေန္တိ. ဣမသ္မိံ ပန ဒိဝသေ ထေရဿ သဘာဂပရိသာ သန္နိပတိ၊ တဿာ သန္နိပတိတဘာဝံ ဒိသွာ သတ္ထာ ဝဏ္ဏံ ကထေန္တော ဣမံ ဒေသနံ အာရဘိ.

တတ္ထ ပဏ္ဍိတောတိ ဓာတုကုသလတာ အာယတနကုသလတာ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒကုသလတာ ဌာနာဋ္ဌာနကုသလတာတိ ဣမေဟိ စတူဟိ ကာရဏေဟိ ပဏ္ဍိတော. မဟာပညောတိအာဒီသု မဟာပညာဒီဟိ သမန္နာဂတောတိ အတ္ထော.

တတြိဒံ မဟာပညာဒီနံ နာနတ္တံ – တတ္ထ ကတမာ မဟာပညာ? မဟန္တေ သီလက္ခန္ဓေ ပရိဂ္ဂဏှာတီတိ မဟာပညာ၊ မဟန္တေ သမာဓိက္ခန္ဓေ၊ ပညာက္ခန္ဓေ၊ ဝိမုတ္တိက္ခန္ဓေ၊ ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနက္ခန္ဓေ ပရိဂ္ဂဏှာတီတိ မဟာပညာ၊ မဟန္တာနိ ဌာနာဋ္ဌာနာနိ၊ မဟန္တာ ဝိဟာရသမာပတ္တိယော၊ မဟန္တာနိ အရိယသစ္စာနိ၊ မဟန္တေ သတိပဋ္ဌာနေ၊ သမ္မပ္ပဓာနေ၊ ဣဒ္ဓိပါဒေ၊ မဟန္တာနိ ဣန္ဒြိယာနိ၊ ဗလာနိ၊ ဗောဇ္ဈင်္ဂါနိ၊ မဟန္တေ အရိယမဂ္ဂေ၊ မဟန္တာနိ သာမညဖလာနိ၊ မဟန္တာ အဘိညာယော၊ မဟန္တံ ပရမတ္ထံ နိဗ္ဗာနံ ပရိဂ္ဂဏှာတီတိ မဟာပညာ.

ကတမာ ပုထုပညာ၊ ပုထု နာနာခန္ဓေသု ဉာဏံ ပဝတ္တတီတိ ပုထုပညာ. ပုထု နာနာဓာတူသု၊ ပုထု နာနာအာယတနေသု၊ ပုထု နာနာအတ္ထေသု၊ ပုထု နာနာပဋိစ္စသမုပ္ပါဒေသု၊ ပုထု နာနာသုညတမနုပလဗ္ဘေသု၊ ပုထု နာနာအတ္ထေသု၊ ဓမ္မေသု၊ နိရုတ္တီသု၊ ပဋိဘာနေသု၊ ပုထု နာနာသီလက္ခန္ဓေသု၊ ပုထု နာနာသမာဓိ-ပညာ-ဝိမုတ္တိ-ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနက္ခန္ဓေသု၊ ပုထု နာနာဌာနာဋ္ဌာနေသု၊ ပုထု နာနာဝိဟာရသမာပတ္တီသု၊ ပုထု နာနာအရိယသစ္စေသု၊ ပုထု နာနာသတိပဋ္ဌာနေသု၊ သမ္မပ္ပဓာနေသု၊ ဣဒ္ဓိပါဒေသု၊ ဣန္ဒြိယေသု၊ ဗလေသု၊ ဗောဇ္ဈင်္ဂေသု၊ ပုထု နာနာအရိယမဂ္ဂေသု၊ သာမညဖလေသု၊ အဘိညာသု၊ ပုထု နာနာဇနသာဓာရဏေ ဓမ္မေ သမတိက္ကမ္မ ပရမတ္ထေ နိဗ္ဗာနေ ဉာဏံ ပဝတ္တတီတိ ပုထုပညာ.

ကတမာ ဟာသပညာ၊ ဣဓေကစ္စော ဟာသဗဟုလော ဝေဒဗဟုလော တုဋ္ဌိဗဟုလော ပါမောဇ္ဇဗဟုလော သီလံ ပရိပူရေတိ၊ ဣန္ဒြိယသံဝရံ ပရိပူရေတိ၊ ဘောဇနေ မတ္တညုတံ၊ ဇာဂရိယာနုယောဂံ၊ သီလက္ခန္ဓံ၊ သမာဓိက္ခန္ဓံ၊ ပညာက္ခန္ဓံ၊ ဝိမုတ္တိက္ခန္ဓံ၊ ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနက္ခန္ဓံ ပရိပူရေတီတိ ဟာသပညာ. ဟာသဗဟုလော ပါမောဇ္ဇဗဟုလော ဌာနာဋ္ဌာနံ ပဋိဝိဇ္ဈတိ၊ ဟာသဗဟုလော ဝိဟာရသမာပတ္တိယော ပရိပူရေတီတိ ဟာသပညာ၊ ဟာသဗဟုလော အရိယသစ္စာနိ ပဋိဝိဇ္ဈတိ. သတိပဋ္ဌာနေ၊ သမ္မပ္ပဓာနေ၊ ဣဒ္ဓိပါဒေ၊ ဣန္ဒြိယာနိ၊ ဗလာနိ၊ ဗောဇ္ဈင်္ဂါနိ၊ အရိယမဂ္ဂံ ဘာဝေတီတိ ဟာသပညာ၊ ဟာသဗဟုလော သာမညဖလာနိ သစ္ဆိကရောတိ၊ အဘိညာယော ပဋိဝိဇ္ဈတီတိ ဟာသပညာ၊ ဟာသဗဟုလော ဝေဒတုဋ္ဌိပါမောဇ္ဇဗဟုလော ပရမတ္ထံ နိဗ္ဗာနံ သစ္ဆိကရောတီတိ ဟာသပညာ.

ကတမာ ဇဝနပညာ၊ ယံကိဉ္စိ ရူပံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ။ပေ။ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ၊ သဗ္ဗံ ရူပံ အနိစ္စတော ခိပ္ပံ ဇဝတီတိ ဇဝနပညာ. ဒုက္ခတော ခိပ္ပံ။ အနတ္တတော ခိပ္ပံ ဇဝတီတိ ဇဝနပညာ. ယာ ကာစိ ဝေဒနာ။ပေ။ ယံကိဉ္စိ ဝိညာဏံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ။ပေ။ သဗ္ဗံ ဝိညာဏံ အနိစ္စတော ဒုက္ခတော အနတ္တတော ခိပ္ပံ ဇဝတီတိ ဇဝနပညာ. စက္ခု။ပေ။ ဇရာမရဏံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အနိစ္စတော ဒုက္ခတော အနတ္တတော ခိပ္ပံ ဇဝတီတိ ဇဝနပညာ. ရူပံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အနိစ္စံ ခယဋ္ဌေန၊ ဒုက္ခံ ဘယဋ္ဌေန၊ အနတ္တာ အသာရကဋ္ဌေနာတိ တုလယိတွာ တီရယိတွာ ဝိဘာဝယိတွာ ဝိဘူတံ ကတွာ ရူပနိရောဓေ နိဗ္ဗာနေ ခိပ္ပံ ဇဝတီတိ ဇဝနပညာ. ဝေဒနာ၊ သညာ၊ သင်္ခါရာ၊ ဝိညာဏံ၊ စက္ခု။ပေ။ ဇရာမရဏံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အနိစ္စံ ခယဋ္ဌေန။ပေ။ ဝိဘူတံ ကတွာ ဇရာမရဏနိရောဓေ နိဗ္ဗာနေ ခိပ္ပံ ဇဝတီတိ ဇဝနပညာ. ရူပံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ။ပေ။ ဝိညာဏံ. စက္ခု။ပေ။ ဇရာမရဏံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အနိစ္စံ သင်္ခတံ ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နံ ခယဓမ္မံ ဝယဓမ္မံ ဝိရာဂဓမ္မံ နိရောဓဓမ္မန္တိ တုလယိတွာ တီရယိတွာ ဝိဘာဝယိတွာ ဝိဘူတံ ကတွာ ဇရာမရဏနိရောဓေ နိဗ္ဗာနေ ခိပ္ပံ ဇဝတီတိ ဇဝနပညာ.

ကတမာ တိက္ခပညာ၊ ခိပ္ပံ ကိလေသေ ဆိန္ဒတီတိ တိက္ခပညာ. ဥပ္ပန္နံ ကာမဝိတက္ကံ နာဓိဝါသေတိ၊ ဥပ္ပန္နံ ဗျာပါဒဝိတက္ကံ၊ ဥပ္ပန္နံ ဝိဟိံသာဝိတက္ကံ၊ ဥပ္ပန္နုပ္ပန္နေ ပါပကေ အကုသလေ ဓမ္မေ၊ ဥပ္ပန္နံ ရာဂံ၊ ဒေါသံ၊ မောဟံ၊ ကောဓံ၊ ဥပနာဟံ၊ မက္ခံ၊ ပဠာသံ၊ ဣဿံ၊ မစ္ဆရိယံ၊ မာယံ၊ သာဌေယျံ၊ ထမ္ဘံ၊ သာရမ္ဘံ၊ မာနံ၊ အတိမာနံ၊ မဒံ၊ ပမာဒံ၊ သဗ္ဗေ ကိလေသေ၊ သဗ္ဗေ ဒုစ္စရိတေ၊ သဗ္ဗေ အဘိသင်္ခါရေ၊ သဗ္ဗေ ဘဝဂါမိကမ္မေ နာဓိဝါသေတိ ပဇဟတိ ဝိနောဒေတိ ဗျန္တီကရောတိ အနဘာဝံ ဂမေတီတိ တိက္ခပညာ. ဧကသ္မိံ အာသနေ စတ္တာရော အရိယမဂ္ဂါ၊ စတ္တာရိ သာမညဖလာနိ၊ စတဿော ပဋိသမ္ဘိဒါယော၊ ဆ စ အဘိညာယော အဓိဂတာ ဟောန္တိ သစ္ဆိကတာ ပဿိတာ ပညာယာတိ တိက္ခပညာ.

ကတမာ နိဗ္ဗေဓိကပညာ၊ ဣဓေကစ္စော သဗ္ဗသင်္ခါရေသု ဥဗ္ဗေဂဗဟုလော ဟောတိ ဥတ္တာသဗဟုလော ဥက္ကဏ္ဌနဗဟုလော အရတိဗဟုလော အနဘိရတိဗဟုလော ဗဟိမုခေါ န ရမတိ သဗ္ဗသင်္ခါရေသု၊ အနိဗ္ဗိဒ္ဓပုဗ္ဗံ အပ္ပဒါလိတပုဗ္ဗံ လောဘက္ခန္ဓံ နိဗ္ဗိဇ္ဈတိ ပဒါလေတီတိ နိဗ္ဗေဓိကပညာ. အနိဗ္ဗိဒ္ဓပုဗ္ဗံ အပ္ပဒါလိတပုဗ္ဗံ ဒေါသက္ခန္ဓံ၊ မောဟက္ခန္ဓံ၊ ကောဓံ၊ ဥပနာဟံ။ပေ။ သဗ္ဗေ ဘဝဂါမိကမ္မေ နိဗ္ဗိဇ္ဈတိ ပဒါလေတီတိ နိဗ္ဗေဓိကပညာ.

အနုပဒဓမ္မဝိပဿနန္တိ သမာပတ္တိဝသေန ဝါ ဈာနင်္ဂဝသေန ဝါ အနုပဋိပါဋိယာ ဓမ္မဝိပဿနံ ဝိပဿတိ၊ ဧဝံ ဝိပဿန္တော အဒ္ဓမာသေန အရဟတ္တံ ပတ္တော. မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရော ပန သတ္တဟိ ဒိဝသေဟိ. ဧဝံ သန္တေပိ သာရိပုတ္တတ္ထေရော မဟာပညဝန္တတရော. မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရော ဟိ သာဝကာနံ သမ္မသနစာရံ ယဋ္ဌိကောဋိယာ ဥပ္ပီဠေန္တော ဝိယ ဧကဒေသမေဝ သမ္မသန္တော သတ္တ ဒိဝသေ ဝါယမိတွာ အရဟတ္တံ ပတ္တော. သာရိပုတ္တတ္ထေရော ဌပေတွာ ဗုဒ္ဓါနံ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါနဉ္စ သမ္မသနစာရံ သာဝကာနံ သမ္မသနစာရံ နိပ္ပဒေသံ သမ္မသိ. ဧဝံ သမ္မသန္တော အဒ္ဓမာသံ ဝါယမိ. အရဟတ္တဉ္စ ကိရ ပတွာ အညာသိ – ‘‘ဌပေတွာ ဗုဒ္ဓေ စ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေ စ အညော သာဝကော နာမ ပညာယ မယာ ပတ္တဗ္ဗံ ပတ္တုံ သမတ္ထော နာမ န ဘဝိဿတီ’’တိ. ယထာ ဟိ ပုရိသော ဝေဠုယဋ္ဌိံ ဂဏှိဿာမီတိ မဟာဇဋံ ဝေဠုံ ဒိသွာ ဇဋံ ဆိန္ဒန္တဿ ပပဉ္စော ဘဝိဿတီတိ အန္တရေန ဟတ္ထံ ပဝေသေတွာ သမ္ပတ္တမေဝ ယဋ္ဌိံ မူလေ စ အဂ္ဂေ စ ဆိန္ဒိတွာ အာဒါယ ပက္ကမေယျ၊ သော ကိဉ္စာပိ ပဌမတရံ ဂစ္ဆတိ၊ ယဋ္ဌိံ ပန သာရံ ဝါ ဥဇုံ ဝါ န လဘတိ. အပရော စ တထာရူပမေဝ ဝေဏုံ ဒိသွာ ‘‘သစေ သမ္ပတ္တံ ယဋ္ဌိံ ဂဏှိဿာမိ၊ သာရံ ဝါ ဥဇုံ ဝါ န လဘိဿာမီ’’တိ ကစ္ဆံ ဗန္ဓိတွာ မဟန္တေန သတ္ထေန ဝေဏုဇဋံ ဆိန္ဒိတွာ သာရာ စေဝ ဥဇူ စ ယဋ္ဌိယော ဥစ္စိနိတွာ အာဒါယ ပက္ကမေယျ. အယံ ကိဉ္စာပိ ပစ္ဆာ ဂစ္ဆတိ၊ ယဋ္ဌိယော ပန သာရာ စေဝ ဥဇူ စ လဘတိ. ဧဝံသမ္ပဒမိဒံ ဝေဒိတဗ္ဗံ ဣမေသံ ဒွိန္နံ ထေရာနံ ပဓာနံ.

ဧဝံ ပန အဒ္ဓမာသံ ဝါယမိတွာ ဓမ္မသေနာပတိ သာရိပုတ္တတ္ထေရော သူကရခတလေဏဒွါရေ ဘာဂိနေယျဿ ဒီဃနခပရိဗ္ဗာဇကဿ ဝေဒနာပရိဂ္ဂဟသုတ္တန္တေ ဒေသိယမာနေ ဒသဗလံ ဗီဇယမာနော ဌိတော ဒေသနာနုသာရေန ဉာဏံ ပေသေတွာ ပဗ္ဗဇိတဒိဝသတော ပန္နရသမေ ဒိဝသေ သာဝကပါရမိဉာဏဿ မတ္ထကံ ပတွာ သတ္တသဋ္ဌိ ဉာဏာနိ ပဋိဝိဇ္ဈိတွာ သောဠသဝိဓံ ပညံ အနုပ္ပတ္တော.

တတြိဒံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာရိပုတ္တဿ အနုပဒဓမ္မဝိပဿနာယာတိ ယာ အနုပဒဓမ္မဝိပဿနံ ဝိပဿတီတိ အနုပဒဓမ္မဝိပဿနာ ဝုတ္တာ၊ တတြ အနုပဒဓမ္မဝိပဿနာယ သာရိပုတ္တဿ ဣဒံ ဟောတိ. ဣဒါနိ ဝတ္တဗ္ဗံ တံ တံ ဝိပဿနာကောဋ္ဌာသံ သန္ဓာယေတံ ဝုတ္တံ.

၉၄. ပဌမေ ဈာနေတိ ယေ ပဌမေ ဈာနေ အန္တောသမာပတ္တိယံ ဓမ္မာ. တျာဿာတိ တေ အဿ. အနုပဒဝဝတ္ထိတာ ဟောန္တီတိ အနုပဋိပါဋိယာ ဝဝတ္ထိတာ ပရိစ္ဆိန္နာ ဉာတာ ဝိဒိတာ ဟောန္တိ. ကထံ? ထေရော ဟိ တေ ဓမ္မေ ဩလောကေန္တော အဘိနိရောပနလက္ခဏော ဝိတက္ကော ဝတ္တတီတိ ဇာနာတိ. တထာ အနုမဇ္ဇနလက္ခဏော ဝိစာရော၊ ဖရဏလက္ခဏာ ပီတိ၊ သာတလက္ခဏံ သုခံ၊ အဝိက္ခေပလက္ခဏာ စိတ္တေကဂ္ဂတာ၊ ဖုသနလက္ခဏော ဖဿော ဝေဒယိတလက္ခဏာ ဝေဒနာ၊ သဉ္ဇာနနလက္ခဏာ သညာ၊ စေတယိတလက္ခဏာ စေတနာ၊ ဝိဇာနနလက္ခဏံ ဝိညာဏံ၊ ကတ္တုကမျတာလက္ခဏော ဆန္ဒော၊ အဓိမောက္ခလက္ခဏော အဓိမောက္ခော၊ ပဂ္ဂါဟလက္ခဏံ ဝီရိယံ ဥပဋ္ဌာနလက္ခဏာ သတိ၊ မဇ္ဈတ္တလက္ခဏာ ဥပေက္ခာ၊ အနုနယမနသိကာရလက္ခဏော မနသိကာရော ဝတ္တတီတိ ဇာနာတိ. ဧဝံ ဇာနံ အဘိနိရောပနဋ္ဌေန ဝိတက္ကံ သဘာဝတော ဝဝတ္ထပေတိ။ပေ။ အနုနယမနသိကာရဏဋ္ဌေန မနသိကာရံ သဘာဝဘာဝတော ဝဝတ္ထပေတိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘တျာဿ ဓမ္မာ အနုပဒဝဝတ္ထိတာ ဟောန္တီ’’တိ.

ဝိဒိတာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တီတိ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ ဝိဒိတာ ပါကဋာဝ ဟုတွာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. ဝိဒိတာ ဥပဋ္ဌဟန္တီတိ တိဋ္ဌမာနာပိ ဝိဒိတာ ပါကဋာဝ ဟုတွာ တိဋ္ဌန္တိ. ဝိဒိတာ အဗ္ဘတ္ထံ ဂစ္ဆန္တီတိ နိရုဇ္ဈမာနာပိ ဝိဒိတာ ပါကဋာဝ ဟုတွာ နိရုဇ္ဈန္တိ. ဧတ္ထ ပန တံဉာဏတာ စေဝ ဉာဏဗဟုတာ စ မောစေတဗ္ဗာ. ယထာ ဟိ တေနေဝ အင်္ဂုလဂ္ဂေန တံ အင်္ဂုလဂ္ဂံ န သက္ကာ ဖုသိတုံ၊ ဧဝမေဝ တေနေဝ စိတ္တေန တဿ စိတ္တဿ ဥပ္ပါဒေါ ဝါ ဌိတိ ဝါ ဘင်္ဂေါ ဝါ န သက္ကာ ဇာနိတုန္တိ. ဧဝံ တာဝ တံဉာဏတာ မောစေတဗ္ဗာ. ယဒိ ပန ဒွေ စိတ္တာနိ ဧကတော ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ၊ ဧကေန စိတ္တေန ဧကဿ ဥပ္ပါဒေါ ဝါ ဌိတိ ဝါ ဘင်္ဂေါ ဝါ သက္ကာ ဘဝေယျ ဇာနိတုံ. ဒွေ ပန ဖဿာ ဝါ ဝေဒနာ ဝါ သညာ ဝါ စေတနာ ဝါ စိတ္တာနိ ဝါ ဧကတော ဥပ္ပဇ္ဇနကာနိ နာမ နတ္ထိ၊ ဧကေကမေဝ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ဧဝံ ဉာဏဗဟုတာ မောစေတဗ္ဗာ. ဧဝံ သန္တေ ကထံ? မဟာထေရဿ အန္တောသမာပတ္တိယံ သောဠသ ဓမ္မာ ဝိဒိတာ ပါကဋာ ဟောန္တီတိ. ဝတ္ထာရမ္မဏာနံ ပရိဂ္ဂဟိတတာယ. ထေရေန ဟိ ဝတ္ထု စေဝ အာရမ္မဏဉ္စ ပရိဂ္ဂဟိတံ၊ တေနဿ တေသံ ဓမ္မာနံ ဥပ္ပါဒံ အာဝဇ္ဇန္တဿ ဥပ္ပါဒေါ ပါကဋော ဟောတိ၊ ဌာနံ အာဝဇ္ဇန္တဿ ဌာနံ ပါကဋံ ဟောတိ၊ ဘေဒံ အာဝဇ္ဇန္တဿ ဘေဒေါ ပါကဋော ဟောတိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ဝိဒိတာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ ဝိဒိတာ ဥပဋ္ဌဟန္တိ ဝိဒိတာ အဗ္ဘတ္ထံ ဂစ္ဆန္တီ’’တိ. အဟုတွာ သမ္ဘောန္တီတိ ဣမိနာ ဥဒယံ ပဿတိ. ဟုတွာ ပဋိဝေန္တီတိ ဣမိနာ ဝယံ ပဿတိ.

အနုပါယောတိ ရာဂဝသေန အနုပဂမနော ဟုတွာ. အနပါယောတိ ပဋိဃဝသေန အနပဂတော. အနိဿိတောတိ တဏှာဒိဋ္ဌိနိဿယေဟိ အနိဿိတော. အပ္ပဋိဗဒ္ဓေါတိ ဆန္ဒရာဂေန အဗဒ္ဓေါ. ဝိပ္ပမုတ္တောတိ ကာမရာဂတော ဝိပ္ပမုတ္တော. ဝိသံယုတ္တောတိ စတူဟိ ယောဂေဟိ သဗ္ဗကိလေသေဟိ ဝါ ဝိသံယုတ္တော. ဝိမရိယာဒီကတေနာတိ နိမ္မရိယာဒီကတေန. စေတသာတိ ဧဝံဝိဓေန စိတ္တေန ဝိဟရတိ.

တတ္ထ ဒွေ မရိယာဒါ ကိလေသမရိယာဒါ စ အာရမ္မဏမရိယာဒါ စ. သစေ ဟိဿ အန္တောသမာပတ္တိယံ ပဝတ္တေ သောဠသ ဓမ္မေ အာရဗ္ဘ ရာဂါဒယော ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ၊ ကိလေသမရိယာဒါ တေန ကတာ ဘဝေယျ၊ တေသု ပနဿ ဧကောပိ န ဥပ္ပန္နောတိ ကိလေသမရိယာဒါ နတ္ထိ. သစေ ပနဿ အန္တောသမာပတ္တိယံ ပဝတ္တေ သောဠသ ဓမ္မေ အာဝဇ္ဇန္တဿ ဧကစ္စေ အာပါထံ နာဂစ္ဆေယျုံ. ဧဝမဿ အာရမ္မဏမရိယာဒါ ဘဝေယျုံ. တေ ပနဿ သောဠသ ဓမ္မေ အာဝဇ္ဇန္တဿ အာပါထံ အနာဂတဓမ္မော နာမ နတ္ထီတိ အာရမ္မဏမရိယာဒါပိ နတ္ထိ.

အပရာပိ ဒွေ မရိယာဒါ ဝိက္ခမ္ဘနမရိယာဒါ စ သမုစ္ဆေဒမရိယာဒါ စ. တာသု သမုစ္ဆေဒမရိယာဒါ ဥပရိ အာဂမိဿတိ၊ ဣမသ္မိံ ပန ဌာနေ ဝိက္ခမ္ဘနမရိယာဒါ အဓိပ္ပေတာ. တဿ ဝိက္ခမ္ဘိတပစ္စနီကတ္တာ နတ္ထီတိ ဝိမရိယာဒိကတေန စေတသာ ဝိဟရတိ.

ဥတ္တရိ နိဿရဏန္တိ ဣတော ဥတ္တရိ နိဿရဏံ. အညေသု စ သုတ္တေသု ‘‘ဥတ္တရိ နိဿရဏ’’န္တိ နိဗ္ဗာနံ ဝုတ္တံ၊ ဣဓ ပန အနန္တရော ဝိသေသော အဓိပ္ပေတောတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. တဗ္ဗဟုလီကာရာတိ တဿ ပဇာနနဿ ဗဟုလီကရဏေန. အတ္ထိတွေဝဿ ဟောတီတိ တဿ ထေရဿ အတ္ထီတိယေဝ ဒဠှတရံ ဟောတိ. ဣမိနာ နယေန သေသဝါရေသုပိ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော.

ဒုတိယဝါရေ ပန သမ္ပသာဒနဋ္ဌေန သမ္ပသာဒေါ. သဘာဝတော ဝဝတ္ထပေတိ.

စတုတ္ထဝါရေ ဥပေက္ခာတိ သုခဋ္ဌာနေ ဝေဒနုပေက္ခာဝ. ပဿဒ္ဓတ္တာ စေတသော အနာဘောဂေါတိ ယော သော ‘‘ယဒေဝ တတ္ထ သုခ’’န္တိ စေတသော အာဘောဂေါ၊ ဧတေနေတံ ဩဠာရိကမက္ခာယတီတိ ဧဝံ ပဿဒ္ဓတ္တာ စေတသော အနာဘောဂေါ ဝုတ္တော၊ တဿ အဘာဝါတိ အတ္ထော. သတိပါရိသုဒ္ဓီတိ ပရိသုဒ္ဓါသတိယေဝ. ဥပေက္ခာပိ ပါရိသုဒ္ဓိဥပေက္ခာ.

၉၅. သတော ဝုဋ္ဌဟတီတိ သတိယာ သမန္နာဂတော ဉာဏေန သမ္ပဇာနော ဟုတွာ ဝုဋ္ဌာတိ. တေ ဓမ္မေ သမနုပဿတီတိ ယသ္မာ နေဝသညာနာသညာယတနေ ဗုဒ္ဓါနံယေဝ အနုပဒဓမ္မဝိပဿနာ ဟောတိ၊ န သာဝကာနံ၊ တသ္မာ ဧတ္ထ ကလာပဝိပဿနံ ဒဿေန္တော ဧဝမာဟ.

ပညာယ စဿ ဒိသွာ အာသဝါ ပရိက္ခီဏာ ဟောန္တီတိ မဂ္ဂပညာယ စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဒိသွာ စတ္တာရော အာသဝါ ခီဏာ ဟောန္တိ. သာရိပုတ္တတ္ထေရဿ သမထဝိပဿနံ ယုဂနဒ္ဓံ အာဟရိတွာ အရဟတ္တံ ပတ္တဝါရောပိ အတ္ထိ၊ နိရောဓသမာပတ္တိသမာပန္နဝါရောပိ. အရဟတ္တံ ပတ္တဝါရော ဣဓ ဂဟိတော၊ နိရောဓံ ပန စိဏ္ဏဝသိတာယ အပရာပရံ သမာပဇ္ဇိဿတီတိ ဝဒန္တိ.

တတ္ထဿ ယသ္မိံ ကာလေ နိရောဓသမာပတ္တိ သီသံ ဟောတိ၊ နိရောဓဿ ဝါရော အာဂစ္ဆတိ၊ ဖလသမာပတ္တိ ဂူဠှာ ဟောတိ. ယသ္မိံ ကာလေ ဖလသမာပတ္တိ သီသံ ဟောတိ၊ ဖလသမာပတ္တိယာ ဝါရော အာဂစ္ဆတိ၊ နိရောဓသမာပတ္တိ ဂူဠှာ ဟောတိ. ဇမ္ဗုဒီပဝါသိနော ထေရာ ပန ဝဒန္တိ ‘‘သာရိပုတ္တတ္ထေရော သမထဝိပဿနံ ယုဂနဒ္ဓံ အာဟရိတွာ အနာဂါမိဖလံ သစ္ဆိကတွာ နိရောဓံ သမာပဇ္ဇိ၊ နိရောဓာ ဝုဋ္ဌာယ အရဟတ္တံ ပတ္တော’’တိ. တေ ဓမ္မေတိ အန္တောသမာပတ္တိယံ ပဝတ္တေ တိသမုဋ္ဌာနိကရူပဓမ္မေ၊ ဟေဋ္ဌာ နေဝသညာနာသညာယတနသမာပတ္တိယံ ပဝတ္တဓမ္မေ ဝါ. တေပိ ဟိ ဣမသ္မိံ ဝါရေ ဝိပဿိတဗ္ဗဓမ္မာဝ၊ တသ္မာ တေ ဝါ ဝိပဿတီတိ ဒဿေတုံ ဣဒံ ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

၉၇. ဝသိပ္ပတောတိ စိဏ္ဏဝသိတံ ပတ္တော. ပါရမိပ္ပတ္တောတိ နိပ္ဖတ္တိံ ပတ္တော. ဩရသောတိအာဒီသု ထေရော ဘဂဝတော ဥရေ နိဗ္ဗတ္တသဒ္ဒံ သုတွာ ဇာတောတိ ဩရသော၊ မုခေန ပဘာဝိတံ သဒ္ဒံ သုတွာ ဇာတောတိ မုခတော ဇာတော၊ ဓမ္မေန ပန ဇာတတ္တာ နိမ္မိတတ္တာ ဓမ္မဇော ဓမ္မနိမ္မိတော၊ ဓမ္မဒါယဿ အာဒိယနတော ဓမ္မဒါယာဒေါ၊ အာမိသဒါယဿ အနာဒိယနတော နော အာမိသဒါယာဒေါတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. သေသံ သဗ္ဗတ္ထ ဥတ္တာနမေဝါတိ.

ပပဉ္စသူဒနိယာ မဇ္ဈိမနိကာယဋ္ဌကထာယ

အနုပဒသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.