၈. အဘယရာဇကုမာရသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၈၃. ဧဝံ မေ သုတန္တိ အဘယသုတ္တံ. တတ္ထ အဘယောတိ တဿ နာမံ. ရာဇကုမာရောတိ ဗိမ္ဗိသာရဿ ဩရသပုတ္တော. ဝါဒံ အာရောပေဟီတိ ဒေါသံ အာရောပေဟိ. နေရယိကောတိ နိရယေ နိဗ္ဗတ္တကော. ကပ္ပဋ္ဌောတိ ကပ္ပဋ္ဌိတိကော. အတေကိစ္ဆောတိ ဗုဒ္ဓသဟဿေနာပိ တိကိစ္ဆိတုံ န သက္ကာ. ဥဂ္ဂိလိတုန္တိ ဒွေ အန္တေ မောစေတွာ ကထေတုံ အသက္ကောန္တော ဥဂ္ဂိလိတုံ ဗဟိ နီဟရိတုံ န သက္ခိတိ. ဩဂိလိတုန္တိ ပုစ္ဆာယ ဒေါသံ ဒတွာ ဟာရေတုံ အသက္ကောန္တော ဩဂိလိတုံ အန္တော ပဝေသေတုံ န သက္ခိတိ.
ဧဝံ၊ ဘန္တေတိ နိဂဏ္ဌော ကိရ စိန္တေသိ – ‘‘သမဏော ဂေါတမော မယှံ သာဝကေ ဘိန္ဒိတွာ ဂဏှာတိ၊ ဟန္ဒာဟံ ဧကံ ပဉှံ အဘိသင်္ခရောမိ၊ ယံ ပုဋ္ဌော သမဏော ဂေါတမော ဥက္ကုဋိကော ဟုတွာ နိသိန္နော ဥဋ္ဌာတုံ န သက္ခိဿတီ’’တိ. သော အဘယဿ ဂေဟာ နီဟဋဘတ္တော သိနိဒ္ဓဘောဇနံ ဘုဉ္ဇန္တော ဗဟူ ပဉှေ အဘိသင်္ခရိတွာ – ‘‘ဧတ္ထ သမဏော ဂေါတမော ဣမံ နာမ ဒေါသံ ဒဿေဿတိ၊ ဧတ္ထ ဣမံ နာမာ’’တိ သဗ္ဗေ ပဟာယ စာတုမာသမတ္ထကေ ဣမံ ပဉှံ အဒ္ဒသ. အထဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဣမဿ ပဉှဿ ပုစ္ဆာယ ဝါ ဝိဿဇ္ဇနေ ဝါ န သက္ကာ ဒေါသော ဒါတုံ၊ ဩဝဋ္ဋိကသာရော အယံ၊ ကော နု ခေါ ဣမံ ဂဟေတွာ သမဏဿ ဂေါတမဿ ဝါဒံ အာရောပေဿတီ’’တိ. တတော ‘‘အဘယော ရာဇကုမာရော ပဏ္ဍိတော၊ သော သက္ခိဿတီတိ တံ ဥဂ္ဂဏှာပေမီ’’တိ နိဋ္ဌံ ဂန္တွာ ဥဂ္ဂဏှာပေသိ. သော ဝါဒဇ္ဈာသယတာယ တဿ ဝစနံ သမ္ပဋိစ္ဆန္တော ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ၊’’တိ အာဟ.
၈၄. အကာလော ခေါ အဇ္ဇာတိ အယံ ပဉှော စတူဟိ မာသေဟိ အဘိသင်္ခတော၊ တတ္ထ ဣဒံ ဂဟေတွာ ဣဒံ ဝိဿဇ္ဇိယမာနေ ဒိဝသဘာဂေါ နပ္ပဟောဿတီတိ မညန္တော ဧဝံ စိန္တေသိ. သော ဒါနီတိ သွေ ဒါနိ. အတ္တစတုတ္ထောတိ ကသ္မာ ဗဟူဟိ သဒ္ဓိံ န နိမန္တေသိ? ဧဝံ ကိရဿ အဟောသိ – ‘‘ဗဟူသု နိသိန္နေသု ထောကံ ဒတွာ ဝဒန္တဿ အညံ သုတ္တံ အညံ ကာရဏံ အညံ တထာရူပံ ဝတ္ထုံ အာဟရိတွာ ဒဿေဿတိ၊ ဧဝံ သန္တေ ကလဟော ဝါ ကောလာဟလမေဝ ဝါ ဘဝိဿတိ. အထာပိ ဧကကံယေဝ နိမန္တေဿာမိ၊ ဧဝမ္ပိ မေ ဂရဟာ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိ ‘ယာဝမစ္ဆရီ ဝါယံ အဘယော၊ ဘဂဝန္တံ ဒိဝသေ ဒိဝသေ ဘိက္ခူနံ သတေနပိ သဟဿေနပိ သဒ္ဓိံ စရန္တံ ဒိသွာပိ ဧကကံယေဝ နိမန္တေသီ’’’တိ. ‘‘ဧဝံ ပန ဒေါသော န ဘဝိဿတီ’’တိ အပရေဟိ တီဟိ သဒ္ဓိံ အတ္တစတုတ္ထံ နိမန္တေသိ.
၈၅. န ခွေတ္ထ၊ ရာဇကုမာရ၊ ဧကံသေနာတိ န ခေါ၊ ရာဇကုမာရ၊ ဧတ္ထ ပဉှေ ဧကံသေန ဝိဿဇ္ဇနံ ဟောတိ. ဧဝရူပဉှိ ဝါစံ တထာဂတော ဘာသေယျာပိ န ဘာသေယျာပိ. ဘာသိတပစ္စယေန အတ္ထံ ပဿန္တော ဘာသေယျ၊ အပဿန္တော န ဘာသေယျာတိ အတ္ထော. ဣတိ ဘဂဝါ မဟာနိဂဏ္ဌေန စတူဟိ မာသေဟိ အဘိသင်္ခတံ ပဉှံ အသနိပါတေန ပဗ္ဗတကူဋံ ဝိယ ဧကဝစနေနေဝ သံစုဏ္ဏေသိ. အနဿုံ နိဂဏ္ဌာတိ နဋ္ဌာ နိဂဏ္ဌာ.
၈၆. အင်္ကေ နိသိန္နော ဟောတီတိ ဦရူသု နိသိန္နော ဟောတိ. လေသဝါဒိနော ဟိ ဝါဒံ ပဋ္ဌပေန္တာ ကိဉ္စိဒေဝ ဖလံ ဝါ ပုပ္ဖံ ဝါ ပေါတ္ထကံ ဝါ ဂဟေတွာ နိသီဒန္တိ. တေ အတ္တနော ဇယေ သတိ ပရံ အဇ္ဈောတ္ထရန္တိ၊ ပရဿ ဇယေ သတိ ဖလံ ခါဒန္တာ ဝိယ ပုပ္ဖံ ဃာယန္တာ ဝိယ ပေါတ္ထကံ ဝါစေန္တာ ဝိယ ဝိက္ခေပံ ဒဿေန္တိ. အယံ ပန စိန္တေသိ – ‘‘သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဧသ ဩသဋသင်္ဂါမော ပရဝါဒမဒ္ဒနော. သစေ မေ ဇယော ဘဝိဿတိ၊ ဣစ္စေတံ ကုသလံ. နော စေ ဘဝိဿတိ၊ ဒါရကံ ဝိဇ္ဈိတွာ ရောဒါပေဿာမိ. တတော ပဿထ၊ ဘော၊ အယံ ဒါရကော ရောဒတိ၊ ဥဋ္ဌဟထ တာဝ၊ ပစ္ဆာပိ ဇာနိဿာမာ’’တိ တသ္မာ ဒါရကံ ဂဟေတွာ နိသီဒိ. ဘဂဝါ ပန ရာဇကုမာရတော သဟဿဂုဏေနပိ သတသဟဿဂုဏေနပိ ဝါဒီဝရတရော၊ ‘‘ဣမမေဝဿ ဒါရကံ ဥပမံ ကတွာ ဝါဒံ ဘိန္ဒိဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ ‘‘တံ ကိံ မညသိ ရာဇကုမာရာ’’တိအာဒိမာဟ.
တတ္ထ မုခေ အာဟရေယျာတိ မုခေ ဌပေယျ. အာဟရေယျဿာဟန္တိ အပနေယျံ အဿ အဟံ. အာဒိကေနေဝါတိ ပဌမပယောဂေနေဝ. အဘူတန္တိ အဘူတတ္ထံ. အတစ္ဆန္တိ န တစ္ဆံ. အနတ္ထသံဟိတန္တိ န အတ္ထသံဟိတံ န ဝဍ္ဎိနိဿိတံ. အပ္ပိယာ အမနာပါတိ နေဝ ပိယာ န မနာပါ. ဣမိနာ နယေနေဝ သဗ္ဗတ္ထ အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော.
တတ္ထ အပ္ပိယပက္ခေ ပဌမဝါစာ အစောရံယေဝ စောရောတိ၊ အဒါသံယေဝ ဒါသောတိ၊ အဒုပ္ပယုတ္တံယေဝ ဒုပ္ပယုတ္တောတိ ပဝတ္တာ. န တံ တထာဂတော ဘာသတိ. ဒုတိယဝါစာ စောရံယေဝ စောရော အယန္တိအာဒိဝသေန ပဝတ္တာ. တမ္ပိ တထာဂတော န ဘာသတိ. တတိယဝါစာ ‘‘ဣဒါနိ အကတပုညတာယ ဒုဂ္ဂတော ဒုဗ္ဗဏ္ဏော အပ္ပေသက္ခော၊ ဣဓ ဌတွာပိ ပုန ပုညံ န ကရောသိ၊ ဒုတိယစိတ္တဝါရေ ကထံ စတူဟိ အပါယေဟိ န မုစ္စိဿသီ’’တိ ဧဝံ မဟာဇနဿ အတ္ထပုရေက္ခာရေန ဓမ္မပုရေက္ခာရေန အနုသာသနီပုရေက္ခာရေန စ ဝတ္တဗ္ဗဝါစာ. တတြ ကာလညူ တထာဂတောတိ တသ္မိံ တတိယဗျာကရဏေ တဿာ ဝါစာယ ဗျာကရဏတ္ထာယ တထာဂတော ကာလညူ ဟောတိ၊ မဟာဇနဿ အာဒါနကာလံ ဂဟဏကာလံ ဇာနိတွာဝ ဗျာကရောတီတိ အတ္ထော.
ပိယပက္ခေ ပဌမဝါစာ အဋ္ဌာနိယကထာ နာမ. သာ ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗာ – ဧဝံ ကိရ ဂါမဝါသိမဟလ္လကံ နဂရံ အာဂန္တွာ ပါနာဂါရေ ပိဝန္တံ ဝဉ္စေတုကာမာ သမ္ဗဟုလာ ဓုတ္တာ ပီတဋ္ဌာနေ ဌတွာ တေန သဒ္ဓိံ သုရံ ပိဝန္တာ ‘‘ဣမဿ နိဝါသနပါဝုရဏမ္ပိ ဟတ္ထေ ဘဏ္ဍကမ္ပိ သဗ္ဗံ ဂဏှိဿာမာ’’တိ စိန္တေတွာ ကတိကံ အကံသု – ‘‘ဧကေကံ အတ္တပစ္စက္ခကထံ ကထေမ၊ ယော ‘အဘူတ’န္တိ ကထေသိ၊ ကထိတံ ဝါ န သဒ္ဒဟတိ၊ တံ ဒါသံ ကတွာ ဂဏှိဿာမာ’’တိ. တမ္ပိ မဟလ္လကံ ပုစ္ဆိံသု ‘‘တုမှာကမ္ပိ တာတ ရုစ္စတီ’’တိ. ဧဝံ ဟောတု တာတာတိ.
ဧကော ဓုတ္တော အာဟ – မယှံ၊ ဘော မာတု၊ မယိ ကုစ္ဆိဂတေ ကပိဋ္ဌဖလဒေါဟလော အဟောသိ. သာ အညံ ကပိဋ္ဌဟာရကံ အလဗ္ဘမာနာ မံယေဝ ပေသေသိ. အဟံ ဂန္တွာ ရုက္ခံ အဘိရုဟိတုံ အသက္ကောန္တော အတ္တနာဝ အတ္တာနံ ပါဒေ ဂဟေတွာ မုဂ္ဂရံ ဝိယ ရုက္ခဿ ဥပရိ ခိပိံ၊ အထ သာခတော သာခံ ဝိစရန္တော ဖလာနိ ဂဟေတွာ ဩတရိတုံ အသက္ကောန္တော ဃရံ ဂန္တွာ နိဿေဏိံ အာဟရိတွာ ဩရုယှ မာတု သန္တိကံ ဂန္တွာ ဖလာနိ မာတုယာ အဒါသိံ၊ တာနိ ပန မဟန္တာနိ ဟောန္တိ စာဋိပ္ပမာဏာနိ. တတော မေ မာတရာ ဧကာသနေ နိသိန္နာယ သမသဋ္ဌိဖလာနိ ခါဒိတာနိ. မယာ ဧကုစ္ဆင်္ဂေန အာနီတဖလေသု သေသကာနိ ကုလသန္တကေ ဂါမေ ခုဒ္ဒကမဟလ္လကာနံ အဟေသုံ. အမှာကံ ဃရံ သောဠသဟတ္ထံ၊ သေသပရိက္ခာရဘဏ္ဍကံ အပနေတွာ ကပိဋ္ဌဖလေဟေဝ ယာဝ ဆဒနံ ပူရိတံ. တတော အတိရေကာနိ ဂဟေတွာ ဂေဟဒွါရေ ရာသိံ အကံသု. သော အသီတိဟတ္ထုဗ္ဗေဓော ပဗ္ဗတော ဝိယ အဟောသိ. ကိံ ဤဒိသံ၊ ဘော သက္ကာ၊ သဒ္ဒဟိတုန္တိ?
ဂါမိကမဟလ္လကော တုဏှီ နိသီဒိတွာ သဗ္ဗေသံ ကထာပရိယောသာနေ ပုစ္ဆိတော အာဟ – ‘‘ဧဝံ ဘဝိဿတိ တာတာ၊ မဟန္တံ ရဋ္ဌံ၊ ရဋ္ဌမဟန္တတာယ သက္ကာ သဒ္ဒဟိတု’’န္တိ. ယထာ စ တေန၊ ဧဝံ သေသေဟိပိ တထာရူပါသု နိက္ကာရဏကထာသု ကထိတာသု အာဟ – မယှမ္ပိ တာတာ သုဏာထ၊ န တုမှာကံယေဝ ကုလာနိ၊ အမှာကမ္ပိ ကုလံ မဟာကုလံ၊ အမှာကံ ပန အဝသေသခေတ္တေဟိ ကပ္ပါသခေတ္တံ မဟန္တတရံ. တဿ အနေကကရီသသတဿ ကပ္ပါသခေတ္တဿ မဇ္ဈေ ဧကော ကပ္ပါသရုက္ခော မဟာ အသီတိဟတ္ထုဗ္ဗေဓော အဟောသိ. တဿ ပဉ္စ သာခါ၊ တာသု အဝသေသသာခါ ဖလံ န ဂဏှိံသု၊ ပါစီနသာခါယ ဧကမေဝ မဟာစာဋိမတ္တံ ဖလံ အဟောသိ. တဿ ဆ အံသိယော၊ ဆသု အံသီသု ဆ ကပ္ပါသပိဏ္ဍိယော ပုပ္ဖိတာ. အဟံ မဿုံ ကာရေတွာ နှာတဝိလိတ္တော ခေတ္တံ ဂန္တွာ တာ ကပ္ပါသပိဏ္ဍိယော ပုပ္ဖိတာ ဒိသွာ ဌိတကောဝ ဟတ္ထံ ပသာရေတွာ ဂဏှိံ. တာ ကပ္ပါသပိဏ္ဍိယော ထာမသမ္ပန္နာ ဆ ဒါသာ အဟေသုံ. တေ သဗ္ဗေ မံ ဧကကံ ဩဟာယ ပလာတာ. ဧတ္တကေ အဒ္ဓါနေ တေ န ပဿာမိ၊ အဇ္ဇ ဒိဋ္ဌာ၊ တုမှေ တေ ဆ ဇနာ. တွံ နန္ဒော နာမ၊ တွံ ပုဏ္ဏော နာမ၊ တွံ ဝဍ္ဎမာနော နာမ၊ တွံ စိတ္တော နာမ တွံ မင်္ဂလော နာမ၊ တွံ ပေါဋ္ဌိယော နာမာတိ ဝတွာ ဥဋ္ဌာယ နိသိန္နကေယေဝ စူဠာသု ဂဟေတွာ အဋ္ဌာသိ. တေ ‘‘န မယံ ဒါသာ’’တိပိ ဝတ္တုံ နာသက္ခိံသု. အထ နေ ကဍ္ဎန္တော ဝိနိစ္ဆယံ နေတွာ လက္ခဏံ အာရောပေတွာ ယာဝဇီဝံ ဒါသေ ကတွာ ပရိဘုဉ္ဇိ. ဧဝရူပိံ ကထံ တထာဂတော န ဘာသတိ.
ဒုတိယဝါစာ အာမိသဟေတုစာဋုကမျတာဒိဝသေန နာနပ္ပကာရာ ပရေသံ ထောမနဝါစာ စေဝ၊ စောရကထံ ရာဇကထန္တိ အာဒိနယပ္ပဝတ္တာ တိရစ္ဆာနကထာ စ. တမ္ပိ တထာဂတော န ဘာသတိ. တတိယဝါစာ အရိယသစ္စသန္နိဿိတကထာ၊ ယံ ဝဿသတမ္ပိ သုဏန္တာ ပဏ္ဍိတာ နေဝ တိတ္တိံ ဂစ္ဆန္တိ. ဣတိ တထာဂတော နေဝ သဗ္ဗမ္ပိ အပ္ပိယဝါစံ ဘာသတိ န ပိယဝါစံ. တတိယံ တတိယမေဝ ပန ဘာသိတဗ္ဗကာလံ အနတိက္ကမိတွာ ဘာသတိ. တတ္ထ တတိယံ အပ္ပိယဝါစံ သန္ဓာယ ဟေဋ္ဌာ ဒဟရကုမာရဥပမာ အာဂတာတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.
၈၇. ဥဒါဟု ဌာနသောဝေတန္တိ ဥဒါဟု ဌာနုပ္ပတ္တိကဉာဏေန တင်္ခဏံယေဝ တံ တထာဂတဿ ဥပဋ္ဌာတီတိ ပုစ္ဆတိ. သညာတောတိ ဉာတော ပညာတော ပါကဋော. ဓမ္မဓာတူတိ ဓမ္မသဘာဝေါ. သဗ္ဗညုတညာဏဿေတံ အဓိဝစနံ. တံ ဘဂဝတာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓံ၊ ဟတ္ထဂတံ ဘဂဝတော. တသ္မာ သော ယံ ယံ ဣစ္ဆတိ၊ တံ တံ သဗ္ဗံ ဌာနသောဝ ပဋိဘာတီတိ. သေသံ သဗ္ဗတ္ထ ဥတ္တာနမေဝ. အယံ ပန ဓမ္မဒေသနာ နေယျပုဂ္ဂလဝသေန ပရိနိဋ္ဌိတာတိ.
ပပဉ္စသူဒနိယာ မဇ္ဈိမနိကာယဋ္ဌကထာယ
အဘယရာဇကုမာရသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.