၁. ကန္ဒရကသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁. ဧဝံ မေ သုတန္တိ ကန္ဒရကသုတ္တံ. တတ္ထ စမ္ပာယန္တိ ဧဝံနာမကေ နဂရေ. တဿ ဟိ နဂရဿ အာရာမပေါက္ခရဏီအာဒီသု တေသု တေသု ဌာနေသု စမ္ပကရုက္ခာဝ ဥဿန္နာ အဟေသုံ၊ တသ္မာ စမ္ပာတိ သင်္ခမဂမာသိ. ဂဂ္ဂရာယ ပေါက္ခရဏိယာ တီရေတိ တဿ စမ္ပာနဂရဿ အဝိဒူရေ ဂဂ္ဂရာယ နာမ ရာဇမဟေသိယာ ခဏိတတ္တာ ဂဂ္ဂရာတိ လဒ္ဓဝေါဟာရာ ပေါက္ခရဏီ အတ္ထိ. တဿာ တီရေ သမန္တတော နီလာဒိပဉ္စဝဏ္ဏကုသုမပဋိမဏ္ဍိတံ မဟန္တံ စမ္ပကဝနံ. တသ္မိံ ဘဂဝါ ကုသုမဂန္ဓသုဂန္ဓေ စမ္ပကဝနေ ဝိဟရတိ. တံ သန္ဓာယ ‘‘ဂဂ္ဂရာယ ပေါက္ခရဏိယာ တီရေ’’တိ ဝုတ္တံ. မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိန္တိ အဒဿိတပရိစ္ဆေဒေန မဟန္တေန ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ. ပေဿောတိ တဿ နာမံ. ဟတ္ထာရောဟပုတ္တောတိ ဟတ္ထာစရိယဿ ပုတ္တော. ကန္ဒရကော စ ပရိဗ္ဗာဇကောတိ ကန္ဒရကောတိ ဧဝံနာမော ဆန္နပရိဗ္ဗာဇကော. အဘိဝါဒေတွာတိ ဆဗ္ဗဏ္ဏာနံ ဃနဗုဒ္ဓရသ္မီနံ အန္တရံ ပဝိသိတွာ ပသန္နလာခါရသေ နိမုဇ္ဇမာနော ဝိယ၊ သိင်္ဂီသုဝဏ္ဏဝဏ္ဏံ ဒုဿဝရံ ပသာရေတွာ သသီသံ ပါရုပမာနော ဝိယ၊ ဝဏ္ဏဂန္ဓသမ္ပန္နစမ္ပကပုပ္ဖါနိ သိရသာ သမ္ပဋိစ္ဆန္တော ဝိယ၊ သိနေရုပါဒံ ဥပဂစ္ဆန္တော ပုဏ္ဏစန္ဒော ဝိယ ဘဂဝတော စက္ကလက္ခဏပဋိမဏ္ဍိတေ အလတ္တကဝဏ္ဏဖုလ္လပဒုမသဿိရိကေ ပါဒေ ဝန္ဒိတွာတိ အတ္ထော. ဧကမန္တံ နိသီဒီတိ ဆနိသဇ္ဇဒေါသဝိရဟိတေ ဧကသ္မိံ ဩကာသေ နိသီဒိ.

တုဏှီဘူ တံ တုဏှီဘူတန္တိ ယတော ယတော အနုဝိလောကေတိ၊ တတော တတော တုဏှီဘူတမေဝါတိ အတ္ထော. တတ္ထ ဟိ ဧကဘိက္ခုဿာပိ ဟတ္ထကုက္ကုစ္စံ ဝါ ပါဒကုက္ကုစ္စံ ဝါ နတ္ထိ၊ သဗ္ဗေ ဘဂဝတော စေဝ ဂါရဝေန အတ္တနော စ သိက္ခိတသိက္ခတာယ အညမညံ ဝိဂတသလ္လာပါ အန္တမသော ဥက္ကာသိတသဒ္ဒမ္ပိ အကရောန္တာ သုနိခါတဣန္ဒခီလာ ဝိယ နိဝါတဋ္ဌာနေ သန္နိသိန္နံ မဟာသမုဒ္ဒဥဒကံ ဝိယ ကာယေနပိ နိစ္စလာ မနသာပိ အဝိက္ခိတ္တာ ရတ္တဝလာဟကာ ဝိယ သိနေရုကူဋံ ဘဂဝန္တံ ပရိဝါရေတွာ နိသီဒိံသု. ပရိဗ္ဗာဇကဿ ဧဝံ သန္နိသိန္နံ ပရိသံ ဒိသွာ မဟန္တံ ပီတိသောမနဿံ ဥပ္ပဇ္ဇိ. ဥပ္ပန္နံ ပန အန္တောဟဒယသ္မိံယေဝ သန္နိဒဟိတုံ အသက္ကောန္တော ပိယသမုဒါဟာရံ သမုဋ္ဌာပေသိ. တသ္မာ အစ္ဆရိယံ ဘောတိအာဒိမာဟ.

တတ္ထ အန္ဓဿ ပဗ္ဗတာရောဟနံ ဝိယ နိစ္စံ န ဟောတီတိ အစ္ဆရိယံ. အယံ တာဝ သဒ္ဒနယော. အယံ ပန အဋ္ဌကထာနယော၊ အစ္ဆရာယောဂ္ဂန္တိ အစ္ဆရိယံ. အစ္ဆရံ ပဟရိတုံ ယုတ္တန္တိ အတ္ထော. အဘူတပုဗ္ဗံ ဘူတန္တိ အဗ္ဘုတံ. ဥဘယမ္ပေတံ ဝိမှယဿေဝါဓိဝစနံ. တံ ပနေတံ ဂရဟအစ္ဆရိယံ၊ ပသံသာအစ္ဆရိယန္တိ ဒုဝိဓံ ဟောတိ. တတ္ထ အစ္ဆရိယံ မောဂ္ဂလ္လာန အဗ္ဘုတံ မောဂ္ဂလ္လာန၊ ယာဝ ဗာဟာဂဟဏာပိ နာမ သော မောဃပုရိသော အာဂမေဿတီတိ (စူဠဝ. ၃၈၃၊ အ. နိ. ၈.၂၀)၊ ဣဒံ ဂရဟအစ္ဆရိယံ နာမ. ‘‘အစ္ဆရိယံ နန္ဒမာတေ အဗ္ဘုတံ နန္ဒမာတေ၊ ယတြ ဟိ နာမ စိတ္တုပ္ပါဒမ္ပိ ပရိသောဓေဿသီတိ (အ. နိ. ၇.၅၃) ဣဒံ ပသံသာအစ္ဆရိယံ နာမ. ဣဓာပိ ဣဒမေဝ အဓိပ္ပေတံ’’ အယဉှိ တံ ပသံသန္တော ဧဝမာဟ.

ယာဝဉ္စိဒန္တိ ဧတ္ထ ဣဒန္တိ နိပါတမတ္တံ. ယာဝါတိ ပမာဏပရိစ္ဆေဒေါ၊ ယာဝ သမ္မာ ပဋိပါဒိတော၊ ယတ္တကေန ပမာဏေန သမ္မာ ပဋိပါဒိတော၊ န သက္ကာ တဿ ဝဏ္ဏေ ဝတ္တုံ၊ အထ ခေါ အစ္ဆရိယမေဝေတံ အဗ္ဘုတမေဝေတန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဧတပရမံယေဝါတိ ဧဝံ သမ္မာ ပဋိပါဒိတော ဧသော ဘိက္ခုသံဃော တဿာပိ ဘိက္ခုသံဃဿ ပရမောတိ ဧတပရမော၊ တံ ဧတပရမံ ယထာ အယံ ပဋိပါဒိတော၊ ဧဝံ ပဋိပါဒိတံ ကတွာ ပဋိပါဒေသုံ၊ န ဣတော ဘိယျောတိ အတ္ထော. ဒုတိယနယေ ဧဝံ ပဋိပါဒေဿန္တိ၊ န ဣတော ဘိယျောတိ ယောဇေတဗ္ဗံ. တတ္ထ ပဋိပါဒိတောတိ အာဘိသမာစာရိကဝတ္တံ အာဒိံ ကတွာ သမ္မာ အပစ္စနီကပဋိပတ္တိယံ ယောဇိတော. အထ ကသ္မာ အယံ ပရိဗ္ဗာဇကော အတီတာနာဂတေ ဗုဒ္ဓေ ဒဿေတိ၊ ကိမဿ တိယဒ္ဓဇာနနဉာဏံ အတ္ထီတိ. နတ္ထိ၊ နယဂ္ဂါဟေ ပန ဌတွာ ‘‘ယေနာကာရေန အယံ ဘိက္ခုသံဃော သန္နိသိန္နော ဒန္တော ဝိနီတော ဥပသန္တော၊ အတီတဗုဒ္ဓါပိ ဧတပရမံယေဝ ကတွာ ပဋိပဇ္ဇာပေသုံ၊ အနာဂတဗုဒ္ဓါပိ ပဋိပဇ္ဇာပေဿန္တိ၊ နတ္ထိ ဣတော ဥတ္တရိ ပဋိပါဒနာ’’တိ မညမာနော အနုဗုဒ္ဓိယာ ဧဝမာဟ.

၂. ဧဝမေတံ ကန္ဒရကာတိ ပါဋိဧက္ကော အနုသန္ဓိ. ဘဂဝါ ကိရ တံ သုတွာ ‘‘ကန္ဒရက တွံ ဘိက္ခုသံဃံ ဥပသန္တောတိ ဝဒသိ၊ ဣမဿ ပန ဘိက္ခုသံဃဿ ဥပသန္တကာရဏံ တုယှံ အပါကဋံ၊ န ဟိ တွံ သမတိံသ ပါရမိယာ ပူရေတွာ ကုသလမူလံ ပရိပါစေတွာ ဗောဓိပလ္လင်္ကေ သဗ္ဗညုတညာဏံ ပဋိဝိဇ္ဈိ၊ မယာ ပန ပါရမိယော ပူရေတွာ ဉာတတ္ထစရိယံ လောကတ္ထစရိယံ ဗုဒ္ဓတ္ထစရိယဉ္စ ကောဋိံ ပါပေတွာ ဗောဓိပလ္လင်္ကေ သဗ္ဗညုတညာဏံ ပဋိဝိဒ္ဓံ၊ မယှံ ဧတေသံ ဥပသန္တကာရဏံ ပါကဋ’’န္တိ ဒဿေတုံ ဣမံ ဒေသနံ အာရဘိ.

သန္တိ ဟိ ကန္ဒရကာတိ အယမ္ပိ ပါဋိဧက္ကော အနုသန္ဓိ. ဘဂဝတော ကိရ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အယံ ပရိဗ္ဗာဇကော ဣမံ ဘိက္ခုသံဃံ ဥပသန္တောတိ ဝဒတိ၊ အယဉ္စ ဘိက္ခုသံဃော ကပ္ပေတွာ ပကပ္ပေတွာ ကုဟကဘာဝေန ဣရိယာပထံ သဏ္ဌပေန္တော စိတ္တေန အနုပသန္တော န ဥပသန္တာကာရံ ဒဿေတိ. ဧတ္ထ ပန ဘိက္ခုသံဃေ ပဋိပဒံ ပူရယမာနာပိ ပဋိပဒံ ပူရေတွာ မတ္ထကံ ပတွာ ဌိတဘိက္ခူပိ အတ္ထိ၊ တတ္ထ ပဋိပဒံ ပူရေတွာ မတ္ထကံ ပတ္တာ အတ္တနာ ပဋိဝိဒ္ဓဂုဏေဟေဝ ဥပသန္တာ၊ ပဋိပဒံ ပူရယမာနာ ဥပရိမဂ္ဂဿ ဝိပဿနာယ ဥပသန္တာ၊ ဣတော မုတ္တာ ပန အဝသေသာ စတူဟိ သတိပဋ္ဌာနေဟိ ဥပသန္တာ. တံ နေသံ ဥပသန္တကာရဏံ ဒဿေဿာမီ’’တိ ‘‘ဣမိနာ စ ဣမိနာ စ ကာရဏေန အယံ ဘိက္ခုသံဃော ဥပသန္တော’’တိ ဒဿေတုံ ‘‘သန္တိ ဟိ ကန္ဒရကာ’’တိအာဒိမာဟ.

တတ္ထ အရဟန္တော ခီဏာသဝါတိအာဒီသု ယံ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ တံ မူလပရိယာယသုတ္တဝဏ္ဏနာယမေဝ ဝုတ္တံ. သေခပဋိပဒမ္ပိ တတ္ထေဝ ဝိတ္ထာရိတံ. သန္တတသီလာတိ သတတသီလာ နိရန္တရသီလာ. သန္တတဝုတ္တိနောတိ တဿေဝ ဝေဝစနံ၊ သန္တတဇီဝိကာ ဝါတိပိ အတ္ထော. တသ္မိံ သန္တတသီလေ ဌတွာဝ ဇီဝိကံ ကပ္ပေန္တိ၊ န ဒုဿီလျံ မရဏံ ပါပုဏန္တီတိ အတ္ထော.

နိပကာတိ နေပက္ကေန သမန္နာဂတာ ပညဝန္တော. နိပကဝုတ္တိနောတိ ပညာယ ဝုတ္တိနော၊ ပညာယ ဌတွာ ဇီဝိကံ ကပ္ပေန္တိ. ယထာ ဧကစ္စော သာသနေ ပဗ္ဗဇိတွာပိ ဇီဝိတကာရဏာ ဆသု အဂေါစရေသု စရတိ၊ ဝေသိယာဂေါစရော ဟောတိ၊ ဝိဓဝထုလ္လကုမာရိကပဏ္ဍကပါနာဂါရဘိက္ခုနိဂေါစရော ဟောတိ. သံသဋ္ဌော ဝိဟရတိ ရာဇူဟိ ရာဇမဟာမတ္တေဟိ တိတ္ထိယေဟိ တိတ္ထိယသာဝကေဟိ အနနုလောမိကေန ဂိဟိသံသဂ္ဂေန (ဝိဘ. ၅၁၄)၊ ဝေဇ္ဇကမ္မံ ကရောတိ၊ ဒူတကမ္မံ ကရောတိ၊ ပဟိဏကမ္မံ ကရောတိ၊ ဂဏ္ဍံ ဖာလေတိ၊ အရုမက္ခနံ ဒေတိ၊ ဥဒ္ဓံဝိရေစနံ ဒေတိ၊ အဓောဝိရေစနံ ဒေတိ၊ နတ္ထုတေလံ ပစတိ၊ ပိဝနတေလံ ပစတိ၊ ဝေဠုဒါနံ၊ ပတ္တဒါနံ၊ ပုပ္ဖဒါနံ၊ ဖလဒါနံ၊ သိနာနဒါနံ၊ ဒန္တကဋ္ဌဒါနံ၊ မုခေါဒကဒါနံ၊ စုဏ္ဏမတ္တိကဒါနံ ဒေတိ၊ စာဋုကမျံ ကရောတိ၊ မုဂ္ဂသူပိယံ၊ ပါရိဘဋုံ၊ ဇင်္ဃပေသနိယံ ကရောတီတိ ဧကဝီသတိဝိဓာယ အနေသနာယ ဇီဝိကံ ကပ္ပေန္တော အနိပကဝုတ္တိ နာမ ဟောတိ၊ န ပညာယ ဌတွာ ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ၊ တတော ကာလကိရိယံ ကတွာ သမဏယက္ခော နာမ ဟုတွာ ‘‘တဿ သင်္ဃာဋိပိ အာဒိတ္တာ ဟောတိ သမ္ပဇ္ဇလိတာ’’တိ ဝုတ္တနယေန မဟာဒုက္ခံ အနုဘောတိ. ဧဝံဝိဓာ အဟုတွာ ဇီဝိတဟေတုပိ သိက္ခာပဒံ အနတိက္ကမန္တော စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလေ ပတိဋ္ဌာယ ယထာဗလံ ဗုဒ္ဓဝစနံ ဥဂ္ဂဏှိတွာ ရထဝိနီတပဋိပဒံ၊ မဟာဂေါသိင်္ဂပဋိပဒံ၊ မဟာသုညတပဋိပဒံ၊ အနင်္ဂဏပဋိပဒံ၊ ဓမ္မဒါယာဒပဋိပဒံ၊ နာလကပဋိပဒံ၊ တုဝဋ္ဋကပဋိပဒံ၊ စန္ဒောပမပဋိပဒန္တိ ဣမာနိ အရိယပဋိပဒါနိ ပူရေန္တော စတုပစ္စယ-သန္တောသ-ဘာဝနာရာမ-အရိယဝံသပဋိပတ္တိယံ ကာယသက္ခိနော ဟုတွာ အနီကာ နိက္ခန္တဟတ္ထီ ဝိယ ယူထာ ဝိဿဋ္ဌသီဟော ဝိယ နိပစ္ဆာဗန္ဓမဟာနာဝါ ဝိယ စ ဂမနာဒီသု ဧကဝိဟာရိနော ဝိပဿနံ ပဋ္ဌပေတွာ အဇ္ဇအဇ္ဇေဝ အရဟတ္တန္တိ ပဝတ္တဥဿာဟာ ဝိဟရန္တီတိ အတ္ထော.

သုပ္ပတိဋ္ဌိတစိတ္တာတိ စတူသု သတိပဋ္ဌာနေသု သုဋ္ဌပိတစိတ္တာ ဟုတွာ. သေသာ သတိပဋ္ဌာနကထာ ဟေဋ္ဌာ ဝိတ္ထာရိတာဝ. ဣဓ ပန လောကိယလောကုတ္တရမိဿကာ သတိပဋ္ဌာနာ ကထိတာ၊ ဧတ္တကေန ဘိက္ခုသံဃဿ ဥပသန္တကာရဏံ ကထိတံ ဟောတိ.

၃. ယာဝ သုပညတ္တာတိ ယာဝ သုဋ္ဌပိတာ သုဒေသိတာ. မယမ္ပိ ဟိ၊ ဘန္တေတိ ဣမိနာ ဧသ အတ္တနော ကာရကဘာဝံ ဒဿေတိ၊ ဘိက္ခုသံဃဉ္စ ဥက္ခိပတိ. အယဉှေတ္ထ အဓိပ္ပါယော၊ မယမ္ပိ ဟိ၊ ဘန္တေ၊ ဂိဟိ။ပေ။ သုပ္ပတိဋ္ဌိတစိတ္တာ ဝိဟရာမ၊ ဘိက္ခုသံဃဿ ပန အယမေဝ ကသိ စ ဗီဇဉ္စ ယုဂနင်္ဂလဉ္စ ဖာလပါစနဉ္စ၊ တသ္မာ ဘိက္ခုသံဃော သဗ္ဗကာလံ သတိပဋ္ဌာနပရာယဏော၊ မယံ ပန ကာလေန ကာလံ ဩကာသံ လဘိတွာ ဧတံ မနသိကာရံ ကရောမ၊ မယမ္ပိ ကာရကာ၊ န သဗ္ဗသော ဝိဿဋ္ဌကမ္မဋ္ဌာနာယေဝါတိ. မနုဿဂဟနေတိ မနုဿာနံ အဇ္ဈာသယဂဟနေန ဂဟနတာ၊ အဇ္ဈာသယဿာပိ နေသံ ကိလေသဂဟနေန ဂဟနတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ကသဋသာဌေယျေသုပိ ဧသေဝ နယော. တတ္ထ အပရိသုဒ္ဓဋ္ဌေန ကသဋတာ၊ ကေရာဋိယဋ္ဌေန သာဌေယျတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. သတ္တာနံ ဟိတာဟိတံ ဇာနာတီတိ ဧဝံ ဂဟနကသဋကေရာဋိယာနံ မနုဿာနံ ဟိတာဟိတပဋိပဒံ ယာဝ သုဋ္ဌု ဘဂဝါ ဇာနာတိ. ယဒိဒံ ပသဝေါတိ ဧတ္ထ သဗ္ဗာပိ စတုပ္ပဒဇာတိ ပသဝေါတိ အဓိပ္ပေတာ. ပဟောမီတိ သက္ကောမိ. ယာဝတကေန အန္တရေနာတိ ယတ္တကေန ခဏေန. စမ္ပံ ဂတာဂတံ ကရိဿတီတိ အဿမဏ္ဍလတော ယာဝ စမ္ပာနဂရဒွါရာ ဂမနဉ္စ အာဂမနဉ္စ ကရိဿတိ. သာဌေယျာနီတိ သဌတ္တာနိ. ကူဋေယျာနီတိ ကူဋတ္တာနိ. ဝင်္ကေယျာနီတိ ဝင်္ကတ္တာနိ. ဇိမှေယျာနီတိ ဇိမှတ္တာနိ. ပါတုကရိဿတီတိ ပကာသေဿတိ ဒဿေဿတိ. န ဟိ သက္ကာ တေန တာနိ ဧတ္တကေန အန္တရေန ဒဿေတုံ.

တတ္ထ ယဿ ကိသ္မိဉ္စိဒေဝ ဌာနေ ဌာတုကာမဿ သတော ယံ ဌာနံ မနုဿာနံ သပ္ပဋိဘယံ၊ ပုရတော ဂန္တွာ ဝဉ္စေတွာ ဌဿာမီတိ န ဟောတိ၊ တသ္မိံ ဌာတုကာမဋ္ဌာနေယေဝ နိခါတတ္ထမ္ဘော ဝိယ စတ္တာရော ပါဒေ နိစ္စလေ ကတွာ တိဋ္ဌတိ၊ အယံ သဌော နာမ. ယဿ ပန ကိသ္မိဉ္စိဒေဝ ဌာနေ အဝစ္ဆိန္ဒိတွာ ခန္ဓဂတံ ပါတေတုကာမဿ သတော ယံ ဌာနံ မနုဿာနံ သပ္ပဋိဘယံ၊ ပုရတော ဂန္တွာ ဝဉ္စေတွာ ပါတေဿာမီတိ န ဟောတိ၊ တတ္ထေဝ အဝစ္ဆိန္ဒိတွာ ပါတေတိ၊ အယံ ကူဋော နာမ. ယဿ ကိသ္မိဉ္စိဒေဝ ဌာနေ မဂ္ဂါ ဥက္ကမ္မ နိဝတ္တိတွာ ပဋိမဂ္ဂံ အာရောဟိတုကာမဿ သတော ယံ ဌာနံ မနုဿာနံ သပ္ပဋိဘယံ၊ ပုရတော ဂန္တွာ ဝဉ္စေတွာ ဧဝံ ကရိဿာမီတိ န ဟောတိ၊ တတ္ထေဝ မဂ္ဂါ ဥက္ကမ္မ နိဝတ္တိတွာ ပဋိမဂ္ဂံ အာရောဟတိ၊ အယံ ဝင်္ကော နာမ. ယဿ ပန ကာလေန ဝါမတော ကာလေန ဒက္ခိဏတော ကာလေန ဥဇုမဂ္ဂေနေဝ ဂန္တုကာမဿ သတော ယံ ဌာနံ မနုဿာနံ သပ္ပဋိဘယံ၊ ပုရတော ဂန္တွာ ဝဉ္စေတွာ ဧဝံ ကရိဿာမီတိ န ဟောတိ၊ တတ္ထေဝ ကာလေန ဝါမတော ကာလေန ဒက္ခိဏတော ကာလေန ဥဇုမဂ္ဂံ ဂစ္ဆတိ၊ တထာ လဏ္ဍံ ဝါ ပဿာဝံ ဝါ ဝိဿဇ္ဇေတုကာမဿ သတော ဣဒံ ဌာနံ သုသမ္မဋ္ဌံ အာကိဏ္ဏမနုဿံ ရမဏီယံ၊ ဣမသ္မိံ ဌာနေ ဧဝရူပံ ကာတုံ န ယုတ္တံ၊ ပုရတော ဂန္တွာ ပဋိစ္ဆန္နဌာနေ ကရိဿာမီတိ န ဟောတိ၊ တတ္ထေဝ ကရောတိ၊ အယံ ဇိမှော နာမ. ဣတိ ဣမံ စတုဗ္ဗိဓမ္ပိ ကိရိယံ သန္ဓာယေတံ ဝုတ္တံ. သဗ္ဗာနိ တာနိ သာဌေယျာနိ ကူဋေယျာနိ ဝင်္ကေယျာနိ ဇိမှေယျာနိ ပါတုကရိဿတီတိ ဧဝံ ကရောန္တာပိ တေ သဌာဒယော တာနိ သာဌေယျာဒီနိ ပါတုကရောန္တိ နာမ.

ဧဝံ ပသူနံ ဥတ္တာနဘာဝံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ မနုဿာနံ ဂဟနဘာဝံ ဒဿေန္တော အမှာကံ ပန၊ ဘန္တေတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ဒါသာတိ အန္တောဇာတကာ ဝါ ဓနက္ကီတာ ဝါ ကရမရာနီတာ ဝါ သယံ ဝါ ဒါသဗျံ ဥပဂတာ. ပေဿာတိ ပေသနကာရကာ. ကမ္မကရာတိ ဘတ္တဝေတနဘတာ. အညထာဝ ကာယေနာတိ အညေနေဝါကာရေန ကာယေန သမုဒါစရန္တိ၊ အညေနေဝါကာရေန ဝါစာယ၊ အညေန စ နေသံ အာကာရေန စိတ္တံ ဌိတံ ဟောတီတိ ဒဿေတိ. တတ္ထ ယေ သမ္မုခါ သာမိကေ ဒိသွာ ပစ္စုဂ္ဂမနံ ကရောန္တိ၊ ဟတ္ထတော ဘဏ္ဍကံ ဂဏှန္တိ၊ ဣမံ ဝိဿဇ္ဇေတွာ ဣမံ ဂဏှန္တာ သေသာနိပိ အာသန-ပညာပန-တာလဝဏ္ဋဗီဇန-ပါဒဓောဝနာဒီနိ သဗ္ဗာနိ ကိစ္စာနိ ကရောန္တိ၊ ပရမ္မုခကာလေ ပန တေလမ္ပိ ဥတ္တရန္တံ န ဩလောကေန္တိ၊ သတဂ္ဃနကေပိ သဟဿဂ္ဃနကေပိ ကမ္မေ ပရိဟာယန္တေ နိဝတ္တိတွာ ဩလောကေတုမ္ပိ န ဣစ္ဆန္တိ၊ ဣမေ အညထာ ကာယေန သမုဒါစရန္တိ နာမ. ယေ ပန သမ္မုခါ ‘‘အမှာကံ သာမိ အမှာကံ အယျော’’တိအာဒီနိ ဝတွာ ပသံသန္တိ၊ ပရမ္မုခါ အဝတ္တဗ္ဗံ နာမ နတ္ထိ၊ ယံ ဣစ္ဆန္တိ၊ တံ ဝဒန္တိ၊ ဣမေ အညထာ ဝါစာယ သမုဒါစရန္တိ နာမ.

၄. စတ္တာရောမေ ပေဿပုဂ္ဂလာတိ အယမ္ပိ ပါဋိဧက္ကော အနုသန္ဓိ. အယဉှိ ပေဿော ‘‘ယာဝဉ္စိဒံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ဧဝံ မနုဿဂဟဏေ ဧဝံ မနုဿကသဋေ ဧဝံ မနုဿသာဌေယျေ ဝတ္တမာနေ သတ္တာနံ ဟိတာဟိတံ ဇာနာတီ’’တိ အာဟ. ပုရိမေ စ တယော ပုဂ္ဂလာ အဟိတပဋိပဒံ ပဋိပန္နာ၊ ဥပရိ စတုတ္ထော ဟိတပဋိပဒံ၊ ဧဝမဟံ သတ္တာနံ ဟိတာဟိတံ ဇာနာမီတိ ဒဿေတုံ ဣမံ ဒေသနံ အာရဘိ. ဟေဋ္ဌာ ကန္ဒရကဿ ကထာယ သဒ္ဓိံ ယောဇေတုမ္ပိ ဝဋ္ဋတိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ယာဝဉ္စိဒံ ဘောတာ ဂေါတမေန သမ္မာ ဘိက္ခုသံဃော ပဋိပါဒိတော’’တိ. အထဿ ဘဂဝါ ‘‘ပုရိမေ တယော ပုဂ္ဂလေ ပဟာယ ဥပရိ စတုတ္ထပုဂ္ဂလဿ ဟိတပဋိပတ္တိယံယေဝ ပဋိပါဒေမီ’’တိ ဒဿေန္တောပိ ဣမံ ဒေသနံ အာရဘိ. သန္တောတိ ဣဒံ သံဝိဇ္ဇမာနာတိ ပဒဿေဝ ဝေဝစနံ. ‘‘သန္တာ ဟောန္တိ သမိတာ ဝူပသန္တာ’’တိ (ဝိဘ. ၅၄၂) ဧတ္ထ ဟိ နိရုဒ္ဓါ သန္တာတိ ဝုတ္တာ. ‘‘သန္တာ ဧတေ ဝိဟာရာ အရိယဿ ဝိနယေ ဝုစ္စန္တီ’’တိ ဧတ္ထ (မ. နိ. ၁.၈၂) နိဗ္ဗုတာ. ‘‘သန္တော ဟဝေ သဗ္ဘိ ပဝေဒယန္တီ’’တိ ဧတ္ထ (ဇာ. ၂.၂၁.၄၁၃) ပဏ္ဍိတာ. ဣဓ ပန ဝိဇ္ဇမာနာ ဥပလဗ္ဘမာနာတိ အတ္ထော.

အတ္တန္တပါဒီသု အတ္တာနံ တပတိ ဒုက္ခာပေတီတိ အတ္တန္တပေါ. အတ္တနော ပရိတာပနာနုယောဂံ အတ္တပရိတာပနာနုယောဂံ. ပရံ တပတိ ဒုက္ခာပေတီတိ ပရန္တပေါ. ပရေသံ ပရိတာပနာနုယောဂံ ပရပရိတာပနာနုယောဂံ. ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေတိ ဣမသ္မိံယေဝ အတ္တဘာဝေ. နိစ္ဆာတောတိ ဆာတံ ဝုစ္စတိ တဏှာ၊ သာ အဿ နတ္ထီတိ နိစ္ဆာတော. သဗ္ဗကိလေသာနံ နိဗ္ဗုတတ္တာ နိဗ္ဗုတော. အန္တော တာပနကိလေသာနံ အဘာဝါ သီတလော ဇာတောတိ သီတိဘူတော. ဈာနမဂ္ဂဖလနိဗ္ဗာနသုခါနိ ပဋိသံဝေဒေတီတိ သုခပဋိသံဝေဒီ. ဗြဟ္မဘူတေန အတ္တနာတိ သေဋ္ဌဘူတေန အတ္တနာ. စိတ္တံ အာရာဓေတီတိ စိတ္တံ သမ္ပာဒေတိ၊ ပရိပူရေတိ ဂဏှာတိ ပသာဒေတီတိ အတ္ထော.

၅. ဒုက္ခပဋိက္ကူလန္တိ ဒုက္ခဿ ပဋိကူလံ၊ ပစ္စနီကသဏ္ဌိတံ ဒုက္ခံ အပတ္ထယမာနန္တိ အတ္ထော.

၆. ပဏ္ဍိတောတိ ဣဓ စတူဟိ ကာရဏေဟိ ပဏ္ဍိတောတိ န ဝတ္တဗ္ဗော၊ သတိပဋ္ဌာနေသု ပန ကမ္မံ ကရောတီတိ ပဏ္ဍိတောတိ ဝတ္တုံ ဝဋ္ဋတိ. မဟာပညောတိ ဣဒမ္ပိ မဟန္တေ အတ္ထေ ပရိဂ္ဂဏှာတီတိအာဒိနာ မဟာပညလက္ခဏေန န ဝတ္တဗ္ဗံ၊ သတိပဋ္ဌာနပရိဂ္ဂါဟိကာယ ပန ပညာယ သမန္နာဂတတ္တာ မဟာပညောတိ ဝတ္တုံ ဝဋ္ဋတိ. မဟတာ အတ္ထေန သံယုတ္တော အဂမိဿာတိ မဟတာ အတ္ထေန သံယုတ္တော ဟုတွာ ဂတော ဘဝေယျ၊ သောတာပတ္တိဖလံ ပါပုဏေယျာတိ အတ္ထော. ကိံ ပန ယေသံ မဂ္ဂဖလာနံ ဥပနိဿယော အတ္ထိ၊ ဗုဒ္ဓါနံ သမ္မုခီဘာဝေ ဌိတေပိ တေသံ အန္တရာယော ဟောတီတိ. အာမ ဟောတိ၊ န ပန ဗုဒ္ဓေ ပဋိစ္စ၊ အထ ခေါ ကိရိယပရိဟာနိယာ ဝါ ပါပမိတ္တတာယ ဝါ ဟောတိ. တတ္ထ ကိရိယပရိဟာနိယာ ဟောတိ နာမ – သစေ ဟိ ဓမ္မသေနာပတိ ဓနဉ္ဇာနိဿ ဗြာဟ္မဏဿ အာသယံ ဉတွာ ဓမ္မံ အဒေသယိဿာ၊ သော ဗြာဟ္မဏော သောတာပန္နော အဘဝိဿာ၊ ဧဝံ တာဝ ကိရိယပရိဟာနိယာ ဟောတိ. ပါပမိတ္တတာယ ဟောတိ နာမ – သစေ ဟိ အဇာတသတ္တု ဒေဝဒတ္တဿ ဝစနံ ဂဟေတွာ ပိတုဃာတကမ္မံ နာကရိဿာ၊ သာမညဖလသုတ္တကထိတဒိဝသေဝ သောတာပန္နော အဘဝိဿာ၊ တဿ ဝစနံ ဂဟေတွာ ပိတုဃာတကမ္မဿ ကတတ္တာ ပန န ဟောတိ၊ ဧဝံ ပါပမိတ္တတာယ ဟောတိ. ဣမဿာပိ ဥပါသကဿ ကိရိယပရိဟာနိ ဇာတာ၊ အပရိနိဋ္ဌိတာယ ဒေသနာယ ဥဋ္ဌဟိတွာ ပက္ကန္တော. အပိစ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧတ္တာဝတာပိ ပေဿောဟတ္ထာရောဟပုတ္တော မဟတာ အတ္ထေန သံယုတ္တောတိ ကတရေန မဟန္တေန အတ္ထေန? ဒွီဟိ အာနိသံသေဟိ. သော ကိရ ဥပါသကော သံဃေ စ ပသာဒံ ပဋိလဘိ၊ သတိပဋ္ဌာနပရိဂ္ဂဟဏတ္ထာယ စဿ အဘိနဝေါ နယော ဥဒပါဒိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘မဟတာ အတ္ထေန သံယုတ္တော’’တိ. ကန္ဒရကော ပန သံဃေ ပသာဒမေဝ ပဋိလဘိ. ဧတဿ ဘဂဝါ ကာလောတိ ဧတဿ ဓမ္မက္ခာနဿ၊ စတုန္နံ ဝါ ပုဂ္ဂလာနံ ဝိဘဇနဿ ကာလော.

၈. ဩရဗ္ဘိကာဒီသု ဥရဗ္ဘာ ဝုစ္စန္တိ ဧဠကာ၊ ဥရဗ္ဘေ ဟနတီတိ ဩရဗ္ဘိကော. သူကရိကာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော. လုဒ္ဒေါတိ ဒါရုဏော ကက္ခဠော. မစ္ဆဃာတကောတိ မစ္ဆဗန္ဓကေဝဋ္ဋော. ဗန္ဓနာဂါရိကောတိ ဗန္ဓနာဂါရဂေါပကော. ကုရုရကမ္မန္တာတိ ဒါရုဏကမ္မန္တာ.

၉. မုဒ္ဓါဝသိတ္တောတိ ခတ္တိယာဘိသေကေန မုဒ္ဓနိ အဘိသိတ္တော. ပုရတ္ထိမေန နဂရဿာတိ နဂရတော ပုရတ္ထိမဒိသာယ. သန္ထာဂါရန္တိ ယညသာလံ. ခရာဇိနံ နိဝါသေတွာတိ သခုရံ အဇိနစမ္မံ နိဝါသေတွာ. သပ္ပိတေလေနာတိ သပ္ပိနာ စ တေလေန စ. ဌပေတွာ ဟိ သပ္ပိံ အဝသေသော ယော ကောစိ သ္နေဟော တေလန္တိ ဝုစ္စတိ. ကဏ္ဍူဝမာနောတိ နခါနံ ဆိန္နတ္တာ ကဏ္ဍူဝိတဗ္ဗကာလေ တေန ကဏ္ဍူဝမာနော. အနန္တရဟိတာယာတိ အသန္ထတာယ. သရူပဝစ္ဆာယာတိ သဒိသဝစ္ဆာယ. သစေ ဂါဝီ သေတာ ဟောတိ၊ ဝစ္ဆောပိ သေတကောဝ. သစေ ဂါဝီ ကဗရာ ဝါ ရတ္တာ ဝါ၊ ဝစ္ဆောပိ တာဒိသော ဝါတိ ဧဝံ သရူပဝစ္ဆာယ. သော ဧဝမာဟာတိ သော ရာဇာ ဧဝံ ဝဒေတိ. ဝစ္ဆတရာတိ တရုဏဝစ္ဆကဘာဝံ အတိက္ကန္တာ ဗလဝဝစ္ဆာ. ဝစ္ဆတရီသုပိ ဧသေဝ နယော. ဗရိဟိသတ္ထာယာတိ ပရိက္ခေပကရဏတ္ထာယ စေဝ ယညဘူမိယံ အတ္ထရဏတ္ထာယ စ. သေသံ ဟေဋ္ဌာ တတ္ထ တတ္ထ ဝိတ္ထာရိတတ္တာ ဥတ္တာနမေဝါတိ.

ပပဉ္စသူဒနိယာ မဇ္ဈိမနိကာယဋ္ဌကထာယ

ကန္ဒရကသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.