၆. မဟာသစ္စကသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၃၆၄. ဧဝံ မေ သုတန္တိ မဟာသစ္စကသုတ္တံ. တတ္ထ ဧကံ သမယန္တိ စ တေန ခေါ ပန သမယေနာတိ စ ပုဗ္ဗဏှသမယန္တိ စ တီဟိ ပဒေဟိ ဧကောဝ သမယော ဝုတ္တော. ဘိက္ခူနဉှိ ဝတ္တပဋိပတ္တိံ ကတွာ မုခံ ဓောဝိတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ စေတိယံ ဝန္ဒိတွာ ကတရံ ဂါမံ ပဝိသိဿာမာတိ ဝိတက္ကမာဠကေ ဌိတကာလော နာမ ဟောတိ. ဘဂဝါ ဧဝရူပေ သမယေ ရတ္တဒုပဋ္ဋံ နိဝါသေတွာ ကာယဗန္ဓနံ ဗန္ဓိတွာ ပံသုကူလစီဝရံ ဧကံသံ ပါရုပိတွာ ဂန္ဓကုဋိတော နိက္ခမ္မ ဘိက္ခုသံဃပရိဝုတော ဂန္ဓကုဋိပမုခေ အဋ္ဌာသိ. တံ သန္ဓာယ၊ – ‘‘ဧကံ သမယန္တိ စ တေန ခေါ ပန သမယေနာတိ စ ပုဗ္ဗဏှသမယ’’န္တိ စ ဝုတ္တံ. ပဝိသိတုကာမောတိ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသိဿာမီတိ ဧဝံ ကတသန္နိဋ္ဌာနော. တေနုပသင်္ကမီတိ ကသ္မာ ဥပသင်္ကမီတိ? ဝါဒါရောပနဇ္ဈာသယေန. ဧဝံ ကိရဿ အဟောသိ – ‘‘ပုဗ္ဗေပါဟံ အပဏ္ဍိတတာယ သကလံ ဝေသာလိပရိသံ ဂဟေတွာ သမဏဿ ဂေါတမဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ ပရိသမဇ္ဈေ မင်္ကု ဇာတော. ဣဒါနိ တထာ အကတွာ ဧကကောဝ ဂန္တွာ ဝါဒံ အာရောပေဿာမိ. ယဒိ သမဏံ ဂေါတမံ ပရာဇေတုံ သက္ခိဿာမိ၊ အတ္တနော လဒ္ဓိံ ဒီပေတွာ ဇယံ ကရိဿာမိ. ယဒိ သမဏဿ ဂေါတမဿ ဇယော ဘဝိဿတိ၊ အန္ဓကာရေ နစ္စံ ဝိယ န ကောစိ ဇာနိဿတီ’’တိ နိဒ္ဒါပဉှံ နာမ ဂဟေတွာ ဣမိနာ ဝါဒဇ္ဈာသယေန ဥပသင်္ကမိ.

အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယာတိ သစ္စကဿ နိဂဏ္ဌပုတ္တဿ အနုကမ္ပံ ပဋိစ္စ. ထေရဿ ကိရဿ ဧဝံ အဟောသိ – ‘‘ဘဂဝတိ မုဟုတ္တံ နိသိန္နေ ဗုဒ္ဓဒဿနံ ဓမ္မဿဝနဉ္စ လဘိဿတိ. တဒဿ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယ သံဝတ္တိဿတီ’’တိ. တသ္မာ ဘဂဝန္တံ ယာစိတွာ ပံသုကူလစီဝရံ စတုဂ္ဂုဏံ ပညပေတွာ နိသီဒတု ဘဂဝါတိ အာဟ. ‘‘ကာရဏံ အာနန္ဒော ဝဒတီ’’တိ သလ္လက္ခေတွာ နိသီဒိ ဘဂဝါ ပညတ္တေ အာသနေ. ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစာတိ ယံ ပန ပဉှံ ဩဝဋ္ဋိကသာရံ ကတွာ အာဒါယ အာဂတော တံ ဌပေတွာ ပဿေန တာဝ ပရိဟရန္တော ဧတံ သန္တိ၊ ဘော ဂေါတမာတိအာဒိဝစနံ အဝေါစ.

၃၆၅. ဖုသန္တိ ဟိ တေ၊ ဘော ဂေါတမာတိ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ သရီရေ ဥပ္ပန္နံ သာရီရိကံ ဒုက္ခံ ဝေဒနံ ဖုသန္တိ လဘန္တိ၊ အနုဘဝန္တီတိ အတ္ထော. ဦရုက္ခမ္ဘောတိ ခမ္ဘကတဦရုဘာဝေါ၊ ဦရုထဒ္ဓတာတိ အတ္ထော. ဝိမှယတ္ထဝသေန ပနေတ္ထ ဘဝိဿတီတိ အနာဂတဝစနံ ကတံ. ကာယနွယံ ဟောတီတိ ကာယာနုဂတံ ဟောတိ ကာယဿ ဝသဝတ္တိ. ကာယဘာဝနာတိ ပန ဝိပဿနာ ဝုစ္စတိ၊ တာယ စိတ္တဝိက္ခေပံ ပါပုဏန္တော နာမ နတ္ထိ၊ ဣတိ နိဂဏ္ဌော အသန္တံ အဘူတံ ယံ နတ္ထိ၊ တဒေဝါဟ. စိတ္တဘာဝနာတိပိ သမထော ဝုစ္စတိ၊ သမာဓိယုတ္တဿ စ ပုဂ္ဂလဿ ဦရုက္ခမ္ဘာဒယော နာမ နတ္ထိ၊ ဣတိ နိဂဏ္ဌော ဣဒံ အဘူတမေဝ အာဟ. အဋ္ဌကထာယံ ပန ဝုတ္တံ – ‘‘ယထေဝ ‘ဘူတပုဗ္ဗန္တိ ဝတွာ ဦရုက္ခမ္ဘောပိ နာမ ဘဝိဿတီ’တိအာဒီနိ ဝဒတော အနာဂတရူပံ န သမေတိ၊ တထာ အတ္ထောပိ န သမေတိ၊ အသန္တံ အဘူတံ ယံ နတ္ထိ၊ တံ ကထေတီ’’တိ.

နော ကာယဘာဝနန္တိ ပဉ္စာတပတပ္ပနာဒိံ အတ္တကိလမထာနုယောဂံ သန္ဓာယာဟ. အယဉှိ တေသံ ကာယဘာဝနာ နာမ. ကိံ ပန သော ဒိသွာ ဧဝမာဟ? သော ကိရ ဒိဝါဒိဝဿ ဝိဟာရံ အာဂစ္ဆတိ၊ တသ္မိံ ခေါ ပန သမယေ ဘိက္ခူ ပတ္တစီဝရံ ပဋိသာမေတွာ အတ္တနော အတ္တနော ရတ္တိဋ္ဌာနဒိဝါဋ္ဌာနေသု ပဋိသလ္လာနံ ဥပဂစ္ဆန္တိ. သော တေ ပဋိသလ္လီနေ ဒိသွာ စိတ္တဘာဝနာမတ္တံ ဧတေ အနုယုဉ္ဇန္တိ၊ ကာယဘာဝနာ ပနေတေသံ နတ္ထီတိ မညမာနော ဧဝမာဟ.

၃၆၆. အထ နံ ဘဂဝါ အနုယုဉ္ဇန္တော ကိန္တိ ပန တေ၊ အဂ္ဂိဝေဿန၊ ကာယဘာဝနာ သုတာတိ အာဟ. သော တံ ဝိတ္ထာရေန္တော သေယျထိဒံ၊ နန္ဒော ဝစ္ဆောတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ နန္ဒောတိ တဿ နာမံ. ဝစ္ဆောတိ ဂေါတ္တံ. ကိသောတိ နာမံ. သံကိစ္စောတိ ဂေါတ္တံ. မက္ခလိဂေါသာလော ဟေဋ္ဌာ အာဂတောဝ. ဧတေတိ ဧတေ တယော ဇနာ၊ တေ ကိရ ကိလိဋ္ဌတပါနံ မတ္ထကပတ္တာ အဟေသုံ. ဥဠာရာနိ ဥဠာရာနီတိ ပဏီတာနိ ပဏီတာနိ. ဂါဟေန္တိ နာမာတိ ဗလံ ဂဏှာပေန္တိ နာမ. ဗြူဟေန္တီတိ ဝဍ္ဎေန္တိ. မေဒေန္တီတိ ဇာတမေဒံ ကရောန္တိ. ပုရိမံ ပဟာယာတိ ပုရိမံ ဒုက္ကရကာရံ ပဟာယ. ပစ္ဆာ ဥပစိနန္တီတိ ပစ္ဆာ ဥဠာရခါဒနီယာဒီဟိ သန္တပ္ပေန္တိ၊ ဝဍ္ဎေန္တိ. အာစယာပစယော ဟောတီတိ ဝဍ္ဎိ စ အဝဍ္ဎိ စ ဟောတိ၊ ဣတိ ဣမဿ ကာယဿ ကာလေန ဝဍ္ဎိ၊ ကာလေန ပရိဟာနီတိ ဝဍ္ဎိပရိဟာနိမတ္တမေဝ ပညာယတိ၊ ကာယဘာဝနာ ပန န ပညာယတီတိ ဒီပေတွာ စိတ္တဘာဝနံ ပုစ္ဆန္တော၊ ‘‘ကိန္တိ ပန တေ၊ အဂ္ဂိဝေဿန၊ စိတ္တဘာဝနာ သုတာ’’တိ အာဟ. န သမ္ပာယာသီတိ သမ္ပာဒေတွာ ကထေတုံ နာသက္ခိ၊ ယထာ တံ ဗာလပုထုဇ္ဇနော.

၃၆၇. ကုတော ပန တွန္တိ ယော တွံ ဧဝံ ဩဠာရိကံ ဒုဗ္ဗလံ ကာယဘာဝနံ န ဇာနာသိ? သော တွံ ကုတော သဏှံ သုခုမံ စိတ္တဘာဝနံ ဇာနိဿသီတိ. ဣမသ္မိံ ပန ဌာနေ စောဒနာလယတ္ထေရော၊ ‘‘အဗုဒ္ဓဝစနံ နာမေတံ ပဒ’’န္တိ ဗီဇနိံ ဌပေတွာ ပက္ကမိတုံ အာရဘိ. အထ နံ မဟာသီဝတ္ထေရော အာဟ – ‘‘ဒိဿတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမဿ စာတုမဟာဘူတိကဿ ကာယဿ အာစယောပိ အပစယောပိ အာဒါနမ္ပိ နိက္ခေပနမ္ပီ’’တိ (သံ. နိ. ၂.၆၂). တံ သုတွာ သလ္လက္ခေသိ – ‘‘ဩဠာရိကံ ကာယံ ပရိဂ္ဂဏှန္တဿ ဥပ္ပန္နဝိပဿနာ ဩဠာရိကာတိ ဝတ္တုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ.

၃၆၈. သုခသာရာဂီတိ သုခသာရာဂေန သမန္နာဂတော. သုခါယ ဝေဒနာယ နိရောဓာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဒုက္ခာ ဝေဒနာတိ န အနန္တရာဝ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ သုခဒုက္ခာနဉှိ အနန္တရပစ္စယတာ ပဋ္ဌာနေ (ပဋ္ဌာ. ၁.၂.၄၅-၄၆) ပဋိသိဒ္ဓါ. ယသ္မာ ပန သုခေ အနိရုဒ္ဓေ ဒုက္ခံ နုပ္ပဇ္ဇတိ၊ တသ္မာ ဣဓ ဧဝံ ဝုတ္တံ. ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတီတိ ခေပေတွာ ဂဏှိတွာ တိဋ္ဌတိ. ဥဘတောပက္ခန္တိ သုခံ ဧကံ ပက္ခံ ဒုက္ခံ ဧကံ ပက္ခန္တိ ဧဝံ ဥဘတောပက္ခံ ဟုတွာ.

၃၆၉. ဥပ္ပန္နာပိ သုခါ ဝေဒနာ စိတ္တံ န ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ၊ ဘာဝိတတ္တာ ကာယဿ. ဥပ္ပန္နာပိ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ စိတ္တံ န ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ၊ ဘာဝိတတ္တာ စိတ္တဿာတိ ဧတ္ထ ကာယဘာဝနာ ဝိပဿနာ၊ စိတ္တဘာဝနာ သမာဓိ. ဝိပဿနာ စ သုခဿ ပစ္စနီကာ၊ ဒုက္ခဿ အာသန္နာ. သမာဓိ ဒုက္ခဿ ပစ္စနီကော၊ သုခဿ အာသန္နော. ကထံ? ဝိပဿနံ ပဋ္ဌပေတွာ နိသိန္နဿ ဟိ အဒ္ဓါနေ ဂစ္ဆန္တေ ဂစ္ဆန္တေ တတ္ထ တတ္ထ အဂ္ဂိဥဋ္ဌာနံ ဝိယ ဟောတိ၊ ကစ္ဆေဟိ သေဒါ မုစ္စန္တိ၊ မတ္ထကတော ဥသုမဝဋ္ဋိဥဋ္ဌာနံ ဝိယ ဟောတီတိ စိတ္တံ ဟညတိ ဝိဟညတိ ဝိပ္ဖန္ဒတိ. ဧဝံ တာဝ ဝိပဿနာ သုခဿ ပစ္စနီကာ၊ ဒုက္ခဿ အာသန္နာ. ဥပ္ပန္နေ ပန ကာယိကေ ဝါ စေတသိကေ ဝါ ဒုက္ခေ တံ ဒုက္ခံ ဝိက္ခမ္ဘေတွာ သမာပတ္တိံ သမာပန္နဿ သမာပတ္တိက္ခဏေ ဒုက္ခံ ဒူရာပဂတံ ဟောတိ၊ အနပ္ပကံ သုခံ ဩက္ကမတိ. ဧဝံ သမာဓိ ဒုက္ခဿ ပစ္စနီကော၊ သုခဿ အာသန္နော. ယထာ ဝိပဿနာ သုခဿ ပစ္စနီကာ၊ ဒုက္ခဿ အာသန္နာ၊ န တထာ သမာဓိ. ယထာ သမာဓိ ဒုက္ခဿ ပစ္စနီကော၊ သုခဿ အာသန္နော၊ န စ တထာ ဝိပဿနာတိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘ဥပ္ပန္နာပိ သုခါ ဝေဒနာ စိတ္တံ န ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ၊ ဘာဝိတတ္တာ ကာယဿ. ဥပ္ပန္နာပိ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ စိတ္တံ န ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ၊ ဘာဝိတတ္တာ စိတ္တဿာ’’တိ.

၃၇၀. အာသဇ္ဇ ဥပနီယာတိ ဂုဏေ ဃဋ္ဋေတွာ စေဝ ဥပနေတွာ စ. တံ ဝတ မေတိ တံ ဝတ မမ စိတ္တံ.

၃၇၁. ကိဉှိ နော သိယာ၊ အဂ္ဂိဝေဿနာတိ၊ အဂ္ဂိဝေဿန၊ ကိံ န ဘဝိဿတိ၊ ဘဝိဿတေဝ၊ မာ ဧဝံ သညီ ဟောဟိ၊ ဥပ္ပဇ္ဇိယေဝ မေ သုခါပိ ဒုက္ခာပိ ဝေဒနာ၊ ဥပ္ပန္နာယ ပနဿာ အဟံ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ ဌာတုံ န ဒေမိ. ဣဒါနိဿ တမတ္ထံ ပကာသေတုံ ဥပရိ ပသာဒါဝဟံ ဓမ္မဒေသနံ ဒေသေတုကာမော မူလတော ပဋ္ဌာယ မဟာဘိနိက္ခမနံ အာရဘိ. တတ္ထ ဣဓ မေ၊ အဂ္ဂိဝေဿန၊ ပုဗ္ဗေဝ သမ္ဗောဓာ။ပေ။ တတ္ထေဝ နိသီဒိံ၊ အလမိဒံ ပဓာနာယာတိ ဣဒံ သဗ္ဗံ ဟေဋ္ဌာ ပါသရာသိသုတ္တေ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ. အယံ ပန ဝိသေသော၊ တတ္ထ ဗောဓိပလ္လင်္ကေ နိသဇ္ဇာ၊ ဣဓ ဒုက္ကရကာရိကာ.

၃၇၄. အလ္လကဋ္ဌန္တိ အလ္လံ ဥဒုမ္ဗရကဋ္ဌံ. သသ္နေဟန္တိ သခီရံ. ကာမေဟီတိ ဝတ္ထုကာမေဟိ. အဝူပကဋ္ဌာတိ အနပဂတာ. ကာမစ္ဆန္ဒောတိအာဒီသု ကိလေသကာမောဝ ဆန္ဒကရဏဝသေန ဆန္ဒော. သိနေဟကရဏဝသေန သ္နေဟော. မုစ္ဆာကရဏဝသေန မုစ္ဆာ. ပိပါသာကရဏဝသေန ပိပါသာ. အနုဒဟနဝသေန ပရိဠာဟောတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. ဩပက္ကမိကာတိ ဥပက္ကမနိဗ္ဗတ္တာ. ဉာဏာယ ဒဿနာယ အနုတ္တရာယ သမ္ဗောဓာယာတိ သဗ္ဗံ လောကုတ္တရမဂ္ဂဝေဝစနမေဝ.

ဣဒံ ပနေတ္ထ ဩပမ္မသံသန္ဒနံ – အလ္လံ သခီရံ ဥဒုမ္ဗရကဋ္ဌံ ဝိယ ဟိ ကိလေသကာမေန ဝတ္ထုကာမတော အနိဿဋပုဂ္ဂလာ. ဥဒကေ ပက္ခိတ္တဘာဝေါ ဝိယ ကိလေသကာမေန တိန္တတာ၊ မန္ထနေနာပိ အဂ္ဂိနော အနဘိနိဗ္ဗတ္တနံ ဝိယ ကိလေသကာမေန ဝတ္ထုကာမတော အနိဿဋာနံ ဩပက္ကမိကာဟိ ဝေဒနာဟိ လောကုတ္တရမဂ္ဂဿ အနဓိဂမော. အမန္ထနေနာပိ အဂ္ဂိနော အနဘိနိဗ္ဗတ္တနံ ဝိယ တေသံ ပုဂ္ဂလာနံ ဝိနာပိ ဩပက္ကမိကာဟိ ဝေဒနာဟိ လောကုတ္တရမဂ္ဂဿ အနဓိဂမော. ဒုတိယဥပမာပိ ဣမိနာဝ နယေန ဝေဒိတဗ္ဗာ. အယံ ပန ဝိသေသော၊ ပုရိမာ သပုတ္တဘရိယပဗ္ဗဇ္ဇာယ ဥပမာ၊ ပစ္ဆိမာ ဗြာဟ္မဏဓမ္မိကပဗ္ဗဇ္ဇာယ.

၃၇၆. တတိယဥပမာယ ကောဠာပန္တိ ဆိန္နသိနေဟံ နိရာပံ. ထလေ နိက္ခိတ္တန္တိ ပဗ္ဗတထလေ ဝါ ဘူမိထလေ ဝါ နိက္ခိတ္တံ. ဧတ္ထာပိ ဣဒံ ဩပမ္မသံသန္ဒနံ – သုက္ခကောဠာပကဋ္ဌံ ဝိယ ဟိ ကိလေသကာမေန ဝတ္ထုကာမတော နိဿဋပုဂ္ဂလာ၊ အာရကာ ဥဒကာ ထလေ နိက္ခိတ္တဘာဝေါ ဝိယ ကိလေသကာမေန အတိန္တတာ. မန္ထနေနာပိ အဂ္ဂိနော အဘိနိဗ္ဗတ္တနံ ဝိယ ကိလေသကာမေန ဝတ္ထုကာမတော နိဿဋာနံ အဗ္ဘောကာသိကနေသဇ္ဇိကာဒိဝသေန ဩပက္ကမိကာဟိပိ ဝေဒနာဟိ လောကုတ္တရမဂ္ဂဿ အဓိဂမော. အညဿ ရုက္ခဿ သုက္ခသာခါယ သဒ္ဓိံ ဃံသနမတ္တေနေဝ အဂ္ဂိနော အဘိနိဗ္ဗတ္တနံ ဝိယ ဝိနာပိ ဩပက္ကမိကာဟိ ဝေဒနာဟိ သုခါယေဝ ပဋိပဒါယ လောကုတ္တရမဂ္ဂဿ အဓိဂမောတိ. အယံ ဥပမာ ဘဂဝတာ အတ္တနော အတ္ထာယ အာဟဋာ.

၃၇၇. ဣဒါနိ အတ္တနော ဒုက္ကရကာရိကံ ဒဿေန္တော၊ တဿ မယှန္တိအာဒိမာဟ. ကိံ ပန ဘဂဝါ ဒုက္ကရံ အကတွာ ဗုဒ္ဓေါ ဘဝိတုံ န သမတ္ထောတိ? ကတွာပိ အကတွာပိ သမတ္ထောဝ. အထ ကသ္မာ အကာသီတိ? သဒေဝကဿ လောကဿ အတ္တနော ပရက္ကမံ ဒဿေဿာမိ. သော စ မံ ဝီရိယနိမ္မထနဂုဏော ဟာသေဿတီတိ. ပါသာဒေ နိသိန္နောယေဝ ဟိ ပဝေဏိအာဂတံ ရဇ္ဇံ လဘိတွာပိ ခတ္တိယော န တထာပမုဒိတော ဟောတိ၊ ယထာ ဗလကာယံ ဂဟေတွာ သင်္ဂါမေ ဒွေ တယော သမ္ပဟာရေ ဒတွာ အမိတ္တမထနံ ကတွာ ပတ္တရဇ္ဇော. ဧဝံ ပတ္တရဇ္ဇဿ ဟိ ရဇ္ဇသိရိံ အနုဘဝန္တဿ ပရိသံ ဩလောကေတွာ အတ္တနော ပရက္ကမံ အနုဿရိတွာ၊ ‘‘အသုကဋ္ဌာနေ အသုကကမ္မံ ကတွာ အသုကဉ္စ အသုကဉ္စ အမိတ္တံ ဧဝံ ဝိဇ္ဈိတွာ ဧဝံ ပဟရိတွာ ဣမံ ရဇ္ဇသိရိံ ပတ္တောသ္မီ’’တိ စိန္တယတော ဗလဝသောမနဿံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ဧဝမေဝံ ဘဂဝါပိ သဒေဝကဿ လောကဿ ပရက္ကမံ ဒဿေဿာမိ၊ သော ဟိ မံ ပရက္ကမော အတိဝိယ ဟာသေဿတိ၊ သောမနဿံ ဥပ္ပါဒေဿတီတိ ဒုက္ကရမကာသိ.

အပိစ ပစ္ဆိမံ ဇနတံ အနုကမ္ပမာနောပိ အကာသိယေဝ၊ ပစ္ဆိမာ ဟိ ဇနတာ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ကပ္ပသတသဟဿာဓိကာနိ စတ္တာရိ အသင်္ချေယျာနိ ပါရမိယော ပူရေတွာပိ ပဓာနံ ပဒဟိတွာဝ သဗ္ဗညုတညာဏံ ပတ္တော၊ ကိမင်္ဂံ ပန မယန္တိ ပဓာနဝီရိယံ ကတ္တဗ္ဗံ မညိဿတိ၊ ဧဝံ သန္တေ ခိပ္ပမေဝ ဇာတိဇရာမရဏဿ အန္တံ ကရိဿတီတိ ပစ္ဆိမံ ဇနတံ အနုကမ္ပမာနော အကာသိယေဝ.

ဒန္တေဘိဒန္တမာဓာယာတိ ဟေဋ္ဌာဒန္တေ ဥပရိဒန္တံ ဌပေတွာ. စေတသာ စိတ္တန္တိ ကုသလစိတ္တေန အကုသလစိတ္တံ. အဘိနိဂ္ဂဏှေယျန္တိ နိဂ္ဂဏှေယျံ. အဘိနိပ္ပီဠေယျန္တိ နိပ္ပီဠေယျံ. အဘိသန္တာပေယျန္တိ တာပေတွာ ဝီရိယနိမ္မထနံ ကရေယျံ. သာရဒ္ဓေါတိ သဒရထော. ပဓာနာဘိတုန္နဿာတိ ပဓာနေန အဘိတုန္နဿ၊ ဝိဒ္ဓဿ သတောတိ အတ္ထော.

၃၇၈. အပ္ပါဏကန္တိ နိရဿာသကံ. ကမ္မာရဂဂ္ဂရိယာတိ ကမ္မာရဿ ဂဂ္ဂရနာဠိယာ. သီသဝေဒနာ ဟောန္တီတိ ကုတောစိ နိက္ခမိတုံ အလဘမာနေဟိ ဝါတေဟိ သမုဋ္ဌာပိတာ ဗလဝတိယော သီသဝေဒနာ ဟောန္တိ. သီသဝေဌံ ဒဒေယျာတိ သီသဝေဌနံ ဒဒေယျ. ဒေဝတာတိ ဗောဓိသတ္တဿ စင်္ကမနကောဋိယံ ပဏ္ဏသာလပရိဝေဏသာမန္တာ စ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ.

တဒါ ကိရ ဗောဓိသတ္တဿ အဓိမတ္တေ ကာယဒါဟေ ဥပ္ပန္နေ မုစ္ဆာ ဥဒပါဒိ. သော စင်္ကမေဝ နိသိန္နော ဟုတွာ ပပတိ. တံ ဒိသွာ ဒေဝတာ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ဝိဟာရောတွေဝ သော အရဟတော’’တိ၊ ‘‘အရဟန္တော နာမ ဧဝရူပါ ဟောန္တိ မတကသဒိသာ’’တိ လဒ္ဓိယာ ဝဒန္တိ. တတ္ထ ယာ ဒေဝတာ ‘‘ကာလင်္ကတော’’တိ အာဟံသု၊ တာ ဂန္တွာ သုဒ္ဓေါဒနမဟာရာဇဿ အာရောစေသုံ – ‘‘တုမှာကံ ပုတ္တော ကာလင်္ကတော’’တိ. မမ ပုတ္တော ဗုဒ္ဓေါ ဟုတွာ ကာလင်္ကတော၊ နော အဟုတွာတိ? ဗုဒ္ဓေါ ဘဝိတုံ နာသက္ခိ၊ ပဓာနဘူမိယံယေဝ ပတိတွာ ကာလင်္ကတောတိ. နာဟံ သဒ္ဒဟာမိ၊ မမ ပုတ္တဿ ဗောဓိံ အပတွာ ကာလင်္ကိရိယာ နာမ နတ္ထီတိ.

အပရဘာဂေ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တေတွာ အနုပုဗ္ဗေန ရာဇဂဟံ ဂန္တွာ ကပိလဝတ္ထုံ အနုပ္ပတ္တဿ သုဒ္ဓေါဒနမဟာရာဇာ ပတ္တံ ဂဟေတွာ ပါသာဒံ အာရောပေတွာ ယာဂုခဇ္ဇကံ ဒတွာ အန္တရာဘတ္တသမယေ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ – တုမှာကံ ဘဂဝါ ပဓာနကရဏကာလေ ဒေဝတာ အာဂန္တွာ၊ ‘‘ပုတ္တော တေ၊ မဟာရာဇ၊ ကာလင်္ကတော’’တိ အာဟံသူတိ. ကိံ သဒ္ဒဟသိ မဟာရာဇာတိ? န ဘဂဝါ သဒ္ဒဟိန္တိ. ဣဒါနိ၊ မဟာရာဇ၊ သုပိနပ္ပဋိဂ္ဂဟဏတော ပဋ္ဌာယ အစ္ဆရိယာနိ ပဿန္တော ကိံ သဒ္ဒဟိဿသိ? အဟမ္ပိ ဗုဒ္ဓေါ ဇာတော၊ တွမ္ပိ ဗုဒ္ဓပိတာ ဇာတော၊ ပုဗ္ဗေ ပန မယှံ အပရိပက္ကေ ဉာဏေ ဗောဓိစရိယံ စရန္တဿ ဓမ္မပါလကုမာရကာလေပိ သိပ္ပံ ဥဂ္ဂဟေတုံ ဂတဿ၊ ‘‘တုမှာကံ ပုတ္တော ဓမ္မပါလကုမာရော ကာလင်္ကတော၊ ဣဒမဿ အဋ္ဌီ’’တိ ဧဠကဋ္ဌိံ အာဟရိတွာ ဒဿေသုံ၊ တဒါပိ တုမှေ၊ ‘‘မမ ပုတ္တဿ အန္တရာမရဏံ နာမ နတ္ထိ၊ နာဟံ သဒ္ဒဟာမီ’’တိ အဝေါစုတ္ထ၊ မဟာရာဇာတိ ဣမိဿာ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိယာ ဘဂဝါ မဟာဓမ္မပါလဇာတကံ ကထေသိ.

၃၇၉. မာ ခေါ တွံ မာရိသာတိ သမ္ပိယာယမာနာ အာဟံသု. ဒေဝတာနံ ကိရာယံ ပိယမနာပဝေါဟာရော၊ ယဒိဒံ မာရိသာတိ. အဇဇ္ဇိတန္တိ အဘောဇနံ. ဟလန္တိ ဝဒါမီတိ အလန္တိ ဝဒါမိ၊ အလံ ဣမိနာ ဧဝံ မာ ကရိတ္ထ၊ ယာပေဿာမဟန္တိ ဧဝံ ပဋိသေဓေမီတိ အတ္ထော.

၃၈၀-၁. မင်္ဂုရစ္ဆဝီတိ မင်္ဂုရမစ္ဆစ္ဆဝိ. ဧတာဝ ပရမန္တိ တာသမ္ပိ ဝေဒနာနမေတံယေဝ ပရမံ၊ ဥတ္တမံ ပမာဏံ. ပိတု သက္ကဿ ကမ္မန္တေ။ပေ။ ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိတာတိ ရညော ကိရ ဝပ္ပမင်္ဂလဒိဝသော နာမ ဟောတိ၊ တဒါ အနေကပ္ပကာရံ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ ပဋိယာဒေန္တိ. နဂရဝီထိယော သောဓာပေတွာ ပုဏ္ဏဃဋေ ဌပါပေတွာ ဓဇပဋာကာဒယော ဥဿာပေတွာ သကလနဂရံ ဒေဝဝိမာနံ ဝိယ အလင်္ကရောန္တိ. သဗ္ဗေ ဒါသကမ္မကရာဒယော အဟတဝတ္ထနိဝတ္ထာ ဂန္ဓမာလာဒိပဋိမဏ္ဍိတာ ရာဇကုလေ သန္နိပတန္တိ. ရညော ကမ္မန္တေ နင်္ဂလသတသဟဿံ ယောဇီယတိ. တသ္မိံ ပန ဒိဝသေ ဧကေန ဦနံ အဋ္ဌသတံ ယောဇေန္တိ. သဗ္ဗနင်္ဂလာနိ သဒ္ဓိံ ဗလိဗဒ္ဒရသ္မိယောတ္တေဟိ ဇာဏုဿောဏိဿ ရထော ဝိယ ရဇတပရိက္ခိတ္တာနိ ဟောန္တိ. ရညော အာလမ္ဗနနင်္ဂလံ ရတ္တသုဝဏ္ဏပရိက္ခိတ္တံ ဟောတိ. ဗလိဗဒ္ဒါနံ သိင်္ဂါနိပိ ရသ္မိပတောဒါပိ သုဝဏ္ဏပရိက္ခိတ္တာ ဟောန္တိ. ရာဇာ မဟာပရိဝါရေန နိက္ခမန္တော ပုတ္တံ ဂဟေတွာ အဂမာသိ.

ကမ္မန္တဋ္ဌာနေ ဧကော ဇမ္ဗုရုက္ခော ဗဟလပတ္တပလာသော သန္ဒစ္ဆာယော အဟောသိ. တဿ ဟေဋ္ဌာ ကုမာရဿ သယနံ ပညပေတွာ ဥပရိ သုဝဏ္ဏတာရကခစိတံ ဝိတာနံ ဗန္ဓာပေတွာ သာဏိပါကာရေန ပရိက္ခိပါပေတွာ အာရက္ခံ ဌပေတွာ ရာဇာ သဗ္ဗာလင်္ကာရံ အလင်္ကရိတွာ အမစ္စဂဏပရိဝုတော နင်္ဂလကရဏဋ္ဌာနံ အဂမာသိ. တတ္ထ ရာဇာ သုဝဏ္ဏနင်္ဂလံ ဂဏှာတိ. အမစ္စာ ဧကေနူနအဋ္ဌသတရဇတနင်္ဂလာနိ ဂဟေတွာ ဣတော စိတော စ ကသန္တိ. ရာဇာ ပန ဩရတော ပါရံ ဂစ္ဆတိ၊ ပါရတော ဝါ ဩရံ ဂစ္ဆတိ. ဧတသ္မိံ ဌာနေ မဟာသမ္ပတ္တိ ဟောတိ၊ ဗောဓိသတ္တံ ပရိဝါရေတွာ နိသိန္နာ ဓာတိယော ရညော သမ္ပတ္တိံ ပဿိဿာမာတိ အန္တောသာဏိတော ဗဟိ နိက္ခန္တာ. ဗောဓိသတ္တော ဣတော စိတော စ ဩလောကေန္တော ကဉ္စိ အဒိသွာ ဝေဂေန ဥဋ္ဌာယ ပလ္လင်္ကံ အာဘုဇိတွာ အာနာပါနေ ပရိဂ္ဂဟေတွာ ပဌမဇ္ဈာနံ နိဗ္ဗတ္တေသိ. ဓာတိယော ခဇ္ဇဘောဇ္ဇန္တရေ ဝိစရမာနာ ထောကံ စိရာယိံသု၊ သေသရုက္ခာနံ ဆာယာ နိဝတ္တာ၊ တဿ ပန ရုက္ခဿ ပရိမဏ္ဍလာ ဟုတွာ အဋ္ဌာသိ. ဓာတိယော အယျပုတ္တော ဧကကောတိ ဝေဂေန သာဏိံ ဥက္ခိပိတွာ အန္တော ပဝိသမာနာ ဗောဓိသတ္တံ သယနေ ပလ္လင်္ကေန နိသိန္နံ တဉ္စ ပါဋိဟာရိယံ ဒိသွာ ဂန္တွာ ရညော အာရောစယိံသု – ‘‘ကုမာရော ဒေဝ၊ ဧဝံ နိသိန္နော အညေသံ ရုက္ခာနံ ဆာယာ နိဝတ္တာ၊ ဇမ္ဗုရုက္ခဿ ပရိမဏ္ဍလာ ဌိတာ’’တိ. ရာဇာ ဝေဂေနာဂန္တွာ ပါဋိဟာရိယံ ဒိသွာ၊ ‘‘ဣဒံ တေ၊ တာတ၊ ဒုတိယံ ဝန္ဒန’’န္တိ ပုတ္တံ ဝန္ဒိ. ဣဒမေတံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ – ‘‘ပိတု သက္ကဿ ကမ္မန္တေ။ပေ။ ပဌမဇ္ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိတာ’’တိ. သိယာ နု ခေါ ဧသော မဂ္ဂေါ ဗောဓာယာတိ ဘဝေယျ နု ခေါ ဧတံ အာနာပါနဿတိပဌမဇ္ဈာနံ ဗုဇ္ဈနတ္ထာယ မဂ္ဂေါတိ. သတာနုသာရိဝိညာဏန္တိ နယိဒံ ဗောဓာယ မဂ္ဂေါ ဘဝိဿတိ၊ အာနာပါနဿတိပဌမဇ္ဈာနံ ပန ဘဝိဿတီတိ ဧဝံ ဧကံ ဒွေ ဝါရေ ဥပ္ပန္နသတိယာ အနန္တရံ ဥပ္ပန္နဝိညာဏံ သတာနုသာရိဝိညာဏံ နာမ. ယံ တံ သုခန္တိ ယံ တံ အာနာပါနဿတိပဌမဇ္ဈာနသုခံ.

၃၈၂. ပစ္စုပဋ္ဌိတာ ဟောန္တီတိ ပဏ္ဏသာလပရိဝေဏသမ္မဇ္ဇနာဒိဝတ္တကရဏေန ဥပဋ္ဌိတာ ဟောန္တိ. ဗာဟုလ္လိကောတိ ပစ္စယဗာဟုလ္လိကော. အာဝတ္တော ဗာဟုလ္လာယာတိ ရသဂိဒ္ဓေါ ဟုတွာ ပဏီတပိဏ္ဍပါတာဒီနံ အတ္ထာယ အာဝတ္တော. နိဗ္ဗိဇ္ဇ ပက္ကမိံသူတိ ဥက္ကဏ္ဌိတွာ ဓမ္မနိယာမေနေဝ ပက္ကန္တာ ဗောဓိသတ္တဿ သမ္ဗောဓိံ ပတ္တကာလေ ကာယဝိဝေကဿ ဩကာသဒါနတ္ထံ ဓမ္မတာယ ဂတာ. ဂစ္ဆန္တာ စ အညဋ္ဌာနံ အဂန္တွာ ဗာရာဏသိမေဝ အဂမံသု. ဗောဓိသတ္တော တေသု ဂတေသု အဒ္ဓမာသံ ကာယဝိဝေကံ လဘိတွာ ဗောဓိမဏ္ဍေ အပရာဇိတပလ္လင်္ကေ နိသီဒိတွာ သဗ္ဗညုတညာဏံ ပဋိဝိဇ္ဈိ.

၃၈၃. ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟီတိအာဒိ ဘယဘေရဝေ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

၃၈၇. အဘိဇာနာမိ ခေါ ပနာဟန္တိ အယံ ပါဋိယေက္ကော အနုသန္ဓိ. နိဂဏ္ဌော ကိရ စိန္တေသိ – ‘‘အဟံ သမဏံ ဂေါတမံ ဧကံ ပဉှံ ပုစ္ဆိံ. သမဏော ဂေါတမော ‘အပရာပိ မံ၊ အဂ္ဂိဝေဿန၊ အပရာပိ မံ၊ အဂ္ဂိဝေဿနာ’တိ ပရိယောသာနံ အဒဿေန္တော ကထေတိယေဝ. ကုပိတော နု ခေါ’’တိ? အထ ဘဂဝါ၊ အဂ္ဂိဝေဿန၊ တထာဂတေ အနေကသတာယ ပရိသာယ ဓမ္မံ ဒေသေန္တေ ကုပိတော သမဏော ဂေါတမောတိ ဧကောပိ ဝတ္တာ နတ္ထိ၊ ပရေသံ ဗောဓနတ္ထာယ ပဋိဝိဇ္ဈနတ္ထာယ ဧဝ တထာဂတော ဓမ္မံ ဒေသေတီတိ ဒဿေန္တော ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ အာရဘိ. တတ္ထ အာရဗ္ဘာတိ သန္ဓာယ. ယာဝဒေဝါတိ ပယောဇနဝိဓိ ပရိစ္ဆေဒနိယမနံ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ပရေသံ ဝိညာပနမေဝ တထာဂတဿ ဓမ္မဒေသနာယ ပယောဇနံ၊ တသ္မာ န ဧကဿေဝ ဒေသေတိ၊ ယတ္တကာ ဝိညာတာရော အတ္ထိ၊ သဗ္ဗေသံ ဒေသေတီတိ. တသ္မိံယေဝ ပုရိမသ္မိန္တိ ဣမိနာ ကိံ ဒဿေတီတိ? သစ္စကော ကိရ စိန္တေသိ – ‘‘သမဏော ဂေါတမော အဘိရူပေါ ပါသာဒိကော သုဖုသိတံ ဒန္တာဝရဏံ၊ ဇိဝှါ မုဒုကာ၊ မဓုရံ ဝါက္ကရဏံ၊ ပရိသံ ရဉ္ဇေန္တော မညေ ဝိစရတိ၊ အန္တော ပနဿ စိတ္တေကဂ္ဂတာ နတ္ထီ’’တိ. အထ ဘဂဝါ၊ အဂ္ဂိဝေဿန၊ န တထာဂတော ပရိသံ ရဉ္ဇေန္တော ဝိစရတိ၊ စက္ကဝါဠပရိယန္တာယပိ ပရိသာယ တထာဂတော ဓမ္မံ ဒေသေတိ၊ အသလ္လီနော အနုပလိတ္တော ဧတ္တကံ ဧကဝိဟာရီ၊ သုညတဖလသမာပတ္တိံ အနုယုတ္တောတိ ဒဿေတုံ ဧဝမာဟ.

အဇ္ဈတ္တမေဝါတိ ဂေါစရဇ္ဈတ္တမေဝ. သန္နိသာဒေမီတိ သန္နိသီဒါပေမိ၊ တထာဂတော ဟိ ယသ္မိံ ခဏေ ပရိသာ သာဓုကာရံ ဒေတိ၊ တသ္မိံ ခဏေ ပုဗ္ဗာဘောဂေန ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာ ဖလသမာပတ္တိံ သမာပဇ္ဇတိ၊ သာဓုကာရသဒ္ဒဿ နိဂ္ဃေါသေ အဝိစ္ဆိန္နေယေဝ သမာပတ္တိတော ဝုဋ္ဌာယ ဌိတဋ္ဌာနတော ပဋ္ဌာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ၊ ဗုဒ္ဓါနဉှိ ဘဝင်္ဂပရိဝါသော လဟုကော ဟောတီတိ အဿာသဝါရေ ပဿာသဝါရေ သမာပတ္တိံ သမာပဇ္ဇန္တိ. ယေန သုဒံ နိစ္စကပ္ပန္တိ ယေန သုညေန ဖလသမာဓိနာ နိစ္စကာလံ ဝိဟရာမိ၊ တသ္မိံ သမာဓိနိမိတ္တေ စိတ္တံ သဏ္ဌပေမိ သမာဒဟာမီတိ ဒဿေတိ.

ဩကပ္ပနိယမေတန္တိ သဒ္ဒဟနိယမေတံ. ဧဝံ ဘဂဝတော ဧကဂ္ဂစိတ္တတံ သမ္ပဋိစ္ဆိတွာ ဣဒါနိ အတ္တနော ဩဝဋ္ဋိကသာရံ ကတွာ အာနီတပဉှံ ပုစ္ဆန္တော အဘိဇာနာတိ ခေါ ပန ဘဝံ ဂေါတမော ဒိဝါ သုပိတာတိ အာဟ. ယထာ ဟိ သုနခေါ နာမ အသမ္ဘိန္နခီရပက္ကပါယသံ သပ္ပိနာ ယောဇေတွာ ဥဒရပူရံ ဘောဇိတောပိ ဂူထံ ဒိသွာ အခါဒိတွာ ဂန္တုံ န သက္ကာ၊ အခါဒမာနော ဃာယိတွာပိ ဂစ္ဆတိ၊ အဃာယိတွာဝ ဂတဿ ကိရဿ သီသံ ရုဇ္ဇတိ၊ ဧဝမေဝံ ဣမဿပိ သတ္ထာ အသမ္ဘိန္နခီရပက္ကပါယသသဒိသံ အဘိနိက္ခမနတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ အာသဝက္ခယာ ပသာဒနီယံ ဓမ္မဒေသနံ ဒေသေတိ. ဧတဿ ပန ဧဝရူပံ ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ သတ္ထရိ ပသာဒမတ္တမ္ပိ န ဥပ္ပန္နံ၊ တသ္မာ ဩဝဋ္ဋိကသာရံ ကတွာ အာနီတပဉှံ အပုစ္ဆိတွာ ဂန္တုံ အသက္ကောန္တော ဧဝမာဟ. တတ္ထ ယသ္မာ ထိနမိဒ္ဓံ သဗ္ဗခီဏာသဝါနံ အရဟတ္တမဂ္ဂေနေဝ ပဟီယတိ၊ ကာယဒရထော ပန ဥပါဒိန္နကေပိ ဟောတိ အနုပါဒိန္နကေပိ. တထာ ဟိ ကမလုပ္ပလာဒီနိ ဧကသ္မိံ ကာလေ ဝိကသန္တိ၊ ဧကသ္မိံ မကုလာနိ ဟောန္တိ၊ သာယံ ကေသဉ္စိ ရုက္ခာနမ္ပိ ပတ္တာနိ ပတိလီယန္တိ၊ ပါတော ဝိပ္ဖါရိကာနိ ဟောန္တိ. ဧဝံ ဥပါဒိန္နကဿ ကာယဿ ဒရထောယေဝ ဒရထဝသေန ဘဝင်္ဂသောတဉ္စ ဣဓ နိဒ္ဒါတိ အဓိပ္ပေတံ၊ တံ ခီဏာသဝါနမ္ပိ ဟောတိ. တံ သန္ဓာယ၊ ‘‘အဘိဇာနာမဟ’’န္တိအာဒိမာဟ. သမ္မောဟဝိဟာရသ္မိံ ဝဒန္တီတိ သမ္မောဟဝိဟာရောတိ ဝဒန္တိ.

၃၈၉. အာသဇ္ဇ အာသဇ္ဇာတိ ဃဋ္ဋေတွာ ဃဋ္ဋေတွာ. ဥပနီတေဟီတိ ဥပနေတွာ ကထိတေဟိ. ဝစနပ္ပထေဟီတိ ဝစနေဟိ. အဘိနန္ဒိတွာ အနုမောဒိတွာတိ အလန္တိ စိတ္တေန သမ္ပဋိစ္ဆန္တော အဘိနန္ဒိတွာ ဝါစာယပိ ပသံသန္တော အနုမောဒိတွာ. ဘဂဝတာ ဣမဿ နိဂဏ္ဌဿ ဒွေ သုတ္တာနိ ကထိတာနိ. ပုရိမသုတ္တံ ဧကော ဘာဏဝါရော၊ ဣဒံ ဒိယဍ္ဎော၊ ဣတိ အဍ္ဎတိယေ ဘာဏဝါရေ သုတွာပိ အယံ နိဂဏ္ဌော နေဝ အဘိသမယံ ပတ္တော၊ န ပဗ္ဗဇိတော၊ န သရဏေသု ပတိဋ္ဌိတော. ကသ္မာ ဧတဿ ဘဂဝါ ဓမ္မံ ဒေသေသီတိ? အနာဂတေ ဝါသနတ္ထာယ. ပဿတိ ဟိ ဘဂဝါ၊ ‘‘ဣမဿ ဣဒါနိ ဥပနိဿယော နတ္ထိ၊ မယှံ ပန ပရိနိဗ္ဗာနတော သမဓိကာနံ ဒွိန္နံ ဝဿသတာနံ အစ္စယေန တမ္ဗပဏ္ဏိဒီပေ သာသနံ ပတိဋ္ဌဟိဿတိ. တတြာယံ ကုလဃရေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ သမ္ပတ္တေ ကာလေ ပဗ္ဗဇိတွာ တီဏိ ပိဋကာနိ ဥဂ္ဂဟေတွာ ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေတွာ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပတွာ ကာဠဗုဒ္ဓရက္ခိတော နာမ မဟာခီဏာသဝေါ ဘဝိဿတီ’’တိ. ဣဒံ ဒိသွာ အနာဂတေ ဝါသနတ္ထာယ ဓမ္မံ ဒေသေသိ.

သောပိ တတ္ထေဝ တမ္ဗပဏ္ဏိဒီပမှိ သာသနေ ပတိဋ္ဌိတေ ဒေဝလောကတော စဝိတွာ ဒက္ခိဏဂိရိဝိဟာရဿ ဘိက္ခာစာရဂါမေ ဧကသ္မိံ အမစ္စကုလေ နိဗ္ဗတ္တော ပဗ္ဗဇ္ဇာသမတ္ထယောဗ္ဗနေ ပဗ္ဗဇိတွာ တေပိဋကံ ဗုဒ္ဓဝစနံ ဥဂ္ဂဟေတွာ ဂဏံ ပရိဟရန္တော မဟာဘိက္ခုသံဃပရိဝုတော ဥပဇ္ဈာယံ ပဿိတုံ အဂမာသိ. အထဿ ဥပဇ္ဈာယော သဒ္ဓိဝိဟာရိကံ စောဒေဿာမီတိ တေပိဋကံ ဗုဒ္ဓဝစနံ ဥဂ္ဂဟေတွာ အာဂတေန တေန သဒ္ဓိံ မုခံ ဒတွာ ကထာမတ္တမ္ပိ န အကာသိ. သော ပစ္စူသသမယေ ဝုဋ္ဌာယ ထေရဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ၊ – ‘‘တုမှေ၊ ဘန္တေ၊ မယိ ဂန္ထကမ္မံ ကတွာ တုမှာကံ သန္တိကံ အာဂတေ မုခံ ဒတွာ ကထာမတ္တမ္ပိ န ကရိတ္ထ၊ ကော မယှံ ဒေါသော’’တိ ပုစ္ဆိ. ထေရော အာဟ – ‘‘တွံ၊ အာဝုသော၊ ဗုဒ္ဓရက္ခိတ ဧတ္တကေနေဝ ‘ပဗ္ဗဇ္ဇာကိစ္စံ မေ မတ္ထကံ ပတ္တ’န္တိ သညံ ကရောသီ’’တိ. ကိံ ကရောမိ၊ ဘန္တေတိ? ဂဏံ ဝိနောဒေတွာ တွံ ပပဉ္စံ ဆိန္ဒိတွာ စေတိယပဗ္ဗတဝိဟာရံ ဂန္တွာ သမဏဓမ္မံ ကရောဟီတိ. သော ဥပဇ္ဈာယဿ ဩဝါဒေ ဌတွာ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပတွာ ပုညဝါ ရာဇပူဇိတော ဟုတွာ မဟာဘိက္ခုသံဃပရိဝါရော စေတိယပဗ္ဗတဝိဟာရေ ဝသိ.

တသ္မိဉှိ ကာလေ တိဿမဟာရာဇာ ဥပေါသထကမ္မံ ကရောန္တော စေတိယပဗ္ဗတေ ရာဇလေဏေ ဝသတိ. သော ထေရဿ ဥပဋ္ဌာကဘိက္ခုနော သညံ အဒါသိ – ‘‘ယဒါ မယှံ အယျော ပဉှံ ဝိဿဇ္ဇေတိ၊ ဓမ္မံ ဝါ ကထေတိ၊ တဒါ မေ သညံ ဒဒေယျာထာ’’တိ. ထေရောပိ ဧကသ္မိံ ဓမ္မဿဝနဒိဝသေ ဘိက္ခုသံဃပရိဝါရော ကဏ္ဋကစေတိယင်္ဂဏံ အာရုယှ စေတိယံ ဝန္ဒိတွာ ကာဠတိမ္ဗရုရုက္ခမူလေ အဋ္ဌာသိ. အထ နံ ဧကော ပိဏ္ဍပါတိကတ္ထေရော ကာဠကာရာမသုတ္တန္တေ ပဉှံ ပုစ္ဆိ. ထေရော နနု၊ အာဝုသော၊ အဇ္ဇ ဓမ္မဿဝနဒိဝသောတိ အာဟ. အာမ၊ ဘန္တေ၊ ဓမ္မဿဝနဒိဝသောတိ. တေန ဟိ ပီဌကံ အာနေထ၊ ဣဓေဝ နိသိန္နာ ဓမ္မဿဝနံ ကရိဿာမာတိ. အထဿ ရုက္ခမူလေ အာသနံ ပညပေတွာ အဒံသု. ထေရော ပုဗ္ဗဂါထာ ဝတွာ ကာဠကာရာမသုတ္တံ အာရဘိ. သောပိဿ ဥပဋ္ဌာကဒဟရော ရညော သညံ ဒါပေသိ. ရာဇာ ပုဗ္ဗဂါထာသု အနိဋ္ဌိတာသုယေဝ ပါပုဏိ. ပတွာ စ အညာတကဝေသေနေဝ ပရိသန္တေ ဌတွာ တိယာမရတ္တိံ ဌိတကောဝ ဓမ္မံ သုတွာ ထေရဿ၊ ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါတိ ဝစနကာလေ သာဓုကာရံ အဒါသိ. ထေရော ဉတွာ၊ ကဒါ အာဂတောသိ၊ မဟာရာဇာတိ ပုစ္ဆိ. ပုဗ္ဗဂါထာ ဩသာရဏကာလေယေဝ၊ ဘန္တေတိ. ဒုက္ကရံ တေ မဟာရာဇ၊ ကတန္တိ. နယိဒံ၊ ဘန္တေ၊ ဒုက္ကရံ၊ ယဒိ ပန မေ အယျဿ ဓမ္မကထံ အာရဒ္ဓကာလတော ပဋ္ဌာယ ဧကပဒေပိ အညဝိဟိတဘာဝေါ အဟောသိ၊ တမ္ဗပဏ္ဏိဒီပဿ ပတောဒယဋ္ဌိနိတုဒနမတ္တေပိ ဌာနေ သာမိဘာဝေါ နာမ မေ မာ ဟောတူတိ သပထမကာသိ.

တသ္မိံ ပန သုတ္တေ ဗုဒ္ဓဂုဏာ ပရိဒီပိတာ၊ တသ္မာ ရာဇာ ပုစ္ဆိ – ‘‘ဧတ္တကာဝ၊ ဘန္တေ၊ ဗုဒ္ဓဂုဏာ၊ ဥဒါဟု အညေပိ အတ္ထီ’’တိ. မယာ ကထိတတော၊ မဟာရာဇ၊ အကထိတမေဝ ဗဟု အပ္ပမာဏန္တိ. ဥပမံ၊ ဘန္တေ၊ ကရောထာတိ. ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ ကရီသသဟဿမတ္တေ သာလိက္ခေတ္တေ ဧကသာလိသီသတော အဝသေသသာလီယေဝ ဗဟူ၊ ဧဝံ မယာ ကထိတဂုဏာ အပ္ပါ၊ အဝသေသာ ဗဟူတိ. အပရမ္ပိ၊ ဘန္တေ၊ ဥပမံ ကရောထာတိ. ယထာ၊ မဟာရာဇ၊ မဟာဂင်္ဂါယ ဩဃပုဏ္ဏာယ သူစိပါသံ သမ္မုခံ ကရေယျ၊ သူစိပါသေန ဂတဥဒကံ အပ္ပံ၊ သေသံ ဗဟု၊ ဧဝမေဝ မယာ ကထိတဂုဏာ အပ္ပါ၊ အဝသေသာ ဗဟူတိ. အပရမ္ပိ၊ ဘန္တေ၊ ဥပမံ ကရောထာတိ. ဣဓ၊ မဟာရာဇ၊ စာတကသကုဏာ နာမ အာကာသေ ကီဠန္တာ ဝိစရန္တိ. ခုဒ္ဒကာ သာ သကုဏဇာတိ၊ ကိံ နု ခေါ တဿ သကုဏဿ အာကာသေ ပက္ခပသာရဏဋ္ဌာနံ ဗဟု၊ အဝသေသော အာကာသော အပ္ပေါတိ? ကိံ၊ ဘန္တေ၊ ဝဒထ၊ အပ္ပေါ တဿ ပက္ခပသာရဏောကာသော၊ အဝသေသောဝ ဗဟူတိ. ဧဝမေဝ၊ မဟာရာဇ၊ အပ္ပကာ မယာ ဗုဒ္ဓဂုဏာ ကထိတာ၊ အဝသေသာ ဗဟူ အနန္တာ အပ္ပမေယျာတိ. သုကထိတံ၊ ဘန္တေ၊ အနန္တာ ဗုဒ္ဓဂုဏာ အနန္တေနေဝ အာကာသေန ဥပမိတာ. ပသန္နာ မယံ အယျဿ၊ အနုစ္ဆဝိကံ ပန ကာတုံ န သက္ကောမ. အယံ မေ ဒုဂ္ဂတပဏ္ဏာကာရော ဣမသ္မိံ တမ္ဗပဏ္ဏိဒီပေ ဣမံ တိယောဇနသတိကံ ရဇ္ဇံ အယျဿ ဒေမာတိ. တုမှေဟိ၊ မဟာရာဇ၊ အတ္တနော ပသန္နာကာရော ကတော၊ မယံ ပန အမှာကံ ဒိန္နံ ရဇ္ဇံ တုမှာကံယေဝ ဒေမ၊ ဓမ္မေန သမေန ရဇ္ဇံ ကာရေဟိ မဟာရာဇာတိ.

ပပဉ္စသူဒနိယာ မဇ္ဈိမနိကာယဋ္ဌကထာယ

မဟာသစ္စကသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.