၁၀. စူဠသာရောပမသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၃၁၂. ဧဝံ မေ သုတန္တိ စူဠသာရောပမသုတ္တံ. တတ္ထ ပိင်္ဂလကောစ္ဆောတိ သော ဗြာဟ္မဏော ပိင်္ဂလဓာတုကော. ကောစ္ဆောတိ ပနဿ နာမံ၊ တသ္မာ ‘‘ပိင်္ဂလကောစ္ဆော’’တိ ဝုစ္စတိ. သံဃိနောတိအာဒီသု ပဗ္ဗဇိတသမူဟသင်္ခါတော သံဃော ဧတေသံ အတ္ထီတိ သံဃိနော. သွေဝ ဂဏော ဧတေသံ အတ္ထီတိ ဂဏိနော. အာစာရသိက္ခာပနဝသေန တဿ ဂဏဿ အာစရိယာတိ ဂဏာစရိယာ. ဉာတာတိ ပညာတာ ပါကဋာ. ‘‘အပ္ပိစ္ဆာ သန္တုဋ္ဌာ၊ အပ္ပိစ္ဆတာယ ဝတ္ထမ္ပိ န နိဝါသေန္တီ’’တိအာဒိနာ နယေန သမုဂ္ဂတော ယသော ဧတေသံ အတ္ထီတိ ယသဿိနော. တိတ္ထကရာတိ လဒ္ဓိကရာ. သာဓုသမ္မတာတိ ဣမေ သာဓု သုန္ဒရာ သပ္ပုရိသာတိ ဧဝံ သမ္မတာ. ဗဟုဇနဿာတိ အဿုတဝတော အန္ဓဗာလပုထုဇ္ဇနဿ. ဣဒါနိ တေ ဒဿေန္တော သေယျထိဒံ ပူရဏောတိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ပူရဏောတိ တဿ သတ္ထုပဋိညဿ နာမံ. ကဿပေါတိ ဂေါတ္တံ. သော ကိရ အညတရဿ ကုလဿ ဧကူနဒါသသတံ ပူရယမာနော ဇာတော၊ တေနဿ ‘‘ပူရဏော’’တိ နာမံ အကံသု. မင်္ဂလဒါသတ္တာ စဿ ‘‘ဒုက္ကဋ’’န္တိ ဝတ္တာ နတ္ထိ၊ အကတံ ဝါ န ကတန္တိ. ‘‘သော ကိမဟမေတ္ထ ဝသာမီ’’တိ ပလာယိ. အထဿ စောရာ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆိန္ဒိံသု. သော ပဏ္ဏေန ဝါ တိဏေန ဝါ ပဋိစ္ဆာဒေတုမ္ပိ အဇာနန္တော ဇာတရူပေနေဝ ဧကံ ဂါမံ ပါဝိသိ. မနုဿာ တံ ဒိသွာ၊ ‘‘အယံ သမဏော အရဟာ အပ္ပိစ္ဆော၊ နတ္ထိ ဣမိနာ သဒိသော’’တိ ပူဝဘတ္တာဒီနိ ဂဟေတွာ ဥပသင်္ကမန္တိ. သော ‘‘မယှံ သာဋကံ အနိဝတ္ထဘာဝေန ဣဒံ ဥပ္ပန္န’’န္တိ တတော ပဋ္ဌာယ သာဋကံ လဘိတွာပိ န နိဝါသေသိ၊ တဒေဝ ပဗ္ဗဇ္ဇံ အဂ္ဂဟေသိ. တဿ သန္တိကေ အညေပိ ပဉ္စသတာ မနုဿာ ပဗ္ဗဇိံသု၊ တံ သန္ဓာယာဟ ‘‘ပူရဏော ကဿပေါ’’တိ.
မက္ခလီတိ တဿ နာမံ. ဂေါသာလာယ ဇာတတ္တာ ဂေါသာလောတိ ဒုတိယံ နာမံ. တံ ကိရ သကဒ္ဒမာယ ဘူမိယာ တေလဃဋံ ဂဟေတွာ ဂစ္ဆန္တံ၊ ‘‘တာတ၊ မာ ခလီ’’တိ သာမိကော အာဟ. သော ပမာဒေန ခလိတွာ ပတိတွာ သာမိကဿ ဘယေန ပလာယိတုံ အာရဒ္ဓေါ. သာမိကော ဥပဓာဝိတွာ သာဋကကဏ္ဏေ အဂ္ဂဟေသိ. သောပိ သာဋကံ ဆဍ္ဍေတွာ အစေလကော ဟုတွာ ပလာယိ၊ သေသံ ပူရဏသဒိသမေဝ.
အဇိတောတိ တဿ နာမံ. ကေသကမ္ဗလံ ဓာရေတီတိ ကေသကမ္ဗလော. ဣတိ နာမဒွယံ သံသန္ဒိတွာ ‘‘အဇိတော ကေသကမ္ဗလော’’တိ ဝုစ္စတိ. တတ္ထ ကေသကမ္ဗလော နာမ မနုဿကေသေဟိ ကတကမ္ဗလော၊ တတော ပဋိကိဋ္ဌတရံ ဝတ္ထံ နာမ နတ္ထိ. ယထာဟ – ‘‘သေယျထာပိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယာနိ ကာနိစိ တန္တာဝုတာနံ ဝတ္ထာနံ၊ ကေသကမ္ဗလော တေသံ ပဋိကိဋ္ဌော အက္ခာယတိ၊ ကေသကမ္ဗလော၊ ဘိက္ခဝေ၊ သီတေ သီတော ဥဏှေ ဥဏှော ဒုဗ္ဗဏ္ဏော ဒုဂ္ဂန္ဓော ဒုက္ခသမ္ဖဿော’’တိ (အ. နိ. ၃.၁၃၈).
ပကုဓောတိ တဿ နာမံ. ကစ္စာယနောတိ ဂေါတ္တံ. ဣတိ နာမဂေါတ္တံ သံသန္ဒိတွာ၊ ‘‘ပကုဓော ကစ္စာယနော’’တိ ဝုစ္စတိ. သီတုဒကပဋိက္ခိတ္တကော ဧသ၊ ဝစ္စံ ကတွာပိ ဥဒကကိစ္စံ န ကရောတိ၊ ဥဏှောဒကံ ဝါ ကဉ္ဇိယံ ဝါ လဘိတွာ ကရောတိ၊ နဒိံ ဝါ မဂ္ဂေါဒကံ ဝါ အတိက္ကမ္မ၊ ‘‘သီလံ မေ ဘိန္န’’န္တိ ဝါလိကထူပံ ကတွာ သီလံ အဓိဋ္ဌာယ ဂစ္ဆတိ၊ ဧဝရူပေါ နိဿိရိကလဒ္ဓိကော ဧသ.
သဉ္ဇယောတိ တဿ နာမံ. ဗေလဋ္ဌဿ ပုတ္တောတိ ဗေလဋ္ဌပုတ္တော. အမှာကံ ဂဏ္ဌနကိလေသော ပလိဗုဇ္ဈနကိလေသော နတ္ထိ၊ ကိလေသဂဏ္ဌရဟိတာ မယန္တိ ဧဝံ ဝါဒိတာယ လဒ္ဓနာမဝသေန နိဂဏ္ဌော. နာဋဿ ပုတ္တောတိ နာဋပုတ္တော. အဗ္ဘညံသူတိ ယထာ တေသံ ပဋိညာ၊ တထေဝ ဇာနိံသု. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – သစေ နေသံ သာ ပဋိညာ နိယျာနိကာ သဗ္ဗေ အဗ္ဘညံသု. နော စေ၊ န အဗ္ဘညံသု. တသ္မာ ကိံ တေသံ ပဋိညာ နိယျာနိကာ န နိယျာနိကာတိ၊ အယမေတဿ ပဉှဿ အတ္ထော. အထ ဘဂဝါ နေသံ အနိယျာနိကဘာဝကထနေန အတ္ထာဘာဝတော အလန္တိ ပဋိက္ခိပိတွာ ဥပမာယ အတ္ထံ ပဝေဒေန္တော ဓမ္မမေဝ ဒေသေတုံ၊ ဓမ္မံ၊ တေ ဗြာဟ္မဏ၊ ဒေသေဿာမီတိ အာဟ.
၃၂၀. တတ္ထ သစ္ဆိကိရိယာယာတိ သစ္ဆိကရဏတ္ထံ. န ဆန္ဒံ ဇနေတီတိ ကတ္တုကမျတာဆန္ဒံ န ဇနယတိ. န ဝါယမတီတိ ဝါယာမံ ပရက္ကမံ န ကရောတိ. ဩလီနဝုတ္တိကော စ ဟောတီတိ လီနဇ္ဈာသယော ဟောတိ. သာထလိကောတိ သိထိလဂ္ဂါဟီ၊ သာသနံ သိထိလံ ကတွာ ဂဏှာတိ၊ ဒဠှံ န ဂဏှာတိ.
၃၂၃. ဣဓ၊ ဗြာဟ္မဏ ဘိက္ခု၊ ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟီတိ ကထံ ဣမေ ပဌမဇ္ဈာနာဒိဓမ္မာ ဉာဏဒဿနေန ဥတ္တရိတရာ ဇာတာတိ? နိရောဓပါဒကတ္တာ. ဟေဋ္ဌာ ပဌမဇ္ဈာနာဒိဓမ္မာ ဟိ ဝိပဿနာပါဒကာ၊ ဣဓ နိရောဓပါဒကာ၊ တသ္မာ ဥတ္တရိတရာ ဇာတာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဣတိ ဘဂဝါ ဣဒမ္ပိ သုတ္တံ ယထာနုသန္ဓိနာဝ နိဋ္ဌပေသိ. ဒေသနာဝသာနေ ဗြာဟ္မဏော သရဏေသု ပတိဋ္ဌိတောတိ.
ပပဉ္စသူဒနိယာ မဇ္ဈိမနိကာယဋ္ဌကထာယ
စူဠသာရောပမသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
တတိယဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.