၁၂. ရဇ္ဇုမာလာဝိမာနဝဏ္ဏနာ

အဘိက္ကန္တေန ဝဏ္ဏေနာတိ ရဇ္ဇုမာလာဝိမာနံ. တဿ ကာ ဥပ္ပတ္တိ? ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ. တေန သမယေန ဂယာဂါမကေ အညတရဿ ဗြာဟ္မဏဿ ဓီတာ တသ္မိံယေဝ ဂါမေ ဧကဿ ဗြာဟ္မဏကုမာရဿ ဒိန္နာ ပတိကုလံ ဂတာ၊ တသ္မိံ ဂေဟေ ဣဿရိယံ ဝတ္တေန္တီ တိဋ္ဌတိ. သာ တသ္မိံ ဂေဟေ ဒါသိယာ ဓီတရံ ဒိသွာ န သဟတိ. ဒိဋ္ဌကာလတော ပဋ္ဌာယ ကောဓေန တဋတဋာယမာနာ အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ၊ ခဋကဉ္စဿာ ဒေတိ. ယဒါ ပန သာ ဝယပ္ပတ္တိယာ ကိစ္စသမတ္ထာ ဇာတာ၊ တဒါ နံ ဇဏ္ဏုကပ္ပရမုဋ္ဌီဟိ ပဟရတေဝ ယထာ တံ ပုရိမဇာတီသု ဗဒ္ဓါဃာတာ.

သာ ကိရ ဒါသီ ကဿပဒသဗလဿ ကာလေ တဿာ သာမိနီ အဟောသိ၊ ဣတရာ ဒါသီ. သာ တံ လေဍ္ဍုဒဏ္ဍာဒီဟိ မုဋ္ဌိအာဒီဟိ စ အဘိဏှံ အဘိဟနတိ. သာ တေန နိဗ္ဗိန္နာ ယထာဗလံ ဒါနာဒီနိ ပုညာနိ ကတွာ ‘‘အနာဂတေ အဟံ သာမိနီ ဟုတွာ ဣမိဿာ ဥပရိ ဣဿရိယံ ဝတ္တေယျ’’န္တိ ပတ္ထနံ ဌပေသိ. အထ သာ ဒါသီ တတော စုတာ အပရာပရံ သံသရန္တီ ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ဝုတ္တနယေန ဂယာဂါမကေ ဗြာဟ္မဏကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ပတိကုလံ ဂတာ၊ ဣတရာပိ တဿာ ဒါသီ အဟောသိ. ဧဝံ ဗဒ္ဓါဃာတတာယ သာ တံ ဝိဟေဌေတိ.

ဧဝံ ဝိဟေဌေန္တီ အကာရဏေနေဝ ကေသေသု ဂဟေတွာ ဟတ္ထေဟိ စ ပါဒေဟိ စ သုဟတံ ဟနိ. သာ နှာပိတသာလံ ဂန္တွာ ခုရမုဏ္ဍံ ကာရေတွာ အဂမာသိ. သာမိနီ ‘‘ကိံ ဇေ ဒုဋ္ဌဒါသိ မုဏ္ဍနမတ္တေန တဝ ဝိပ္ပမောက္ခော’’တိ ရဇ္ဇုံ သီသေ ဗန္ဓိတွာ တတ္ထ နံ ဂဟေတွာ ဩဏမေတွာ ဃာတေတိ၊ တဿာ တဉ္စ ရဇ္ဇုံ အပနေတုံ န ဒေတိ. တတော ပဋ္ဌာယ ဒါသိယာ ‘‘ရဇ္ဇုမာလာ’’တိ နာမံ အဟောသိ.

အထေကဒိဝသံ သတ္ထာ ပစ္စူသသမယေ မဟာကရုဏာသမာပတ္တိတော ဝုဋ္ဌာယ လောကံ ဝေါလောကေန္တော ရဇ္ဇုမာလာယ သောတာပတ္တိဖလူပနိဿယံ၊ တဿာ စ ဗြာဟ္မဏိယာ သရဏေသု သီလေသု စ ပတိဋ္ဌာနံ ဒိသွာ အရညံ ပဝိသိတွာ အညတရသ္မိံ ရုက္ခမူလေ နိသီဒိ ဆဗ္ဗဏ္ဏာ ဗုဒ္ဓရသ္မိယော ဝိဿဇ္ဇေန္တော. ရဇ္ဇုမာလာပိ ခေါ ဒိဝသေ ဒိဝသေ တာယ တထာ ဝိဟေဌိယမာနာ ‘‘ကိံ မေ ဣမိနာ ဒုဇ္ဇီဝိတေနာ’’တိ နိဗ္ဗိန္နရူပါ ဇီဝိတေ မရိတုကာမာ ဃဋံ ဂဟေတွာ ဥဒကတိတ္ထံ ဂစ္ဆန္တီ ဝိယ ဂေဟတော နိက္ခန္တာ အနုက္ကမေန ဝနံ ပဝိသိတွာ ဘဂဝတော နိသိန္နရုက္ခဿ အဝိဒူရေ အညတရဿ ရုက္ခဿ သာခါယ ရဇ္ဇုံ ဗန္ဓိတွာ ပါသံ ကတွာ ဥဗ္ဗန္ဓိတုကာမာ ဣတော စိတော စ ဩလောကေန္တီ အဒ္ဒသ ဘဂဝန္တံ တတ္ထ နိသိန္နံ ပါသာဒိကံ ပသာဒနီယံ ဥတ္တမဒမထသမထမနုပ္ပတ္တံ ဆဗ္ဗဏ္ဏဗုဒ္ဓရသ္မိယော ဝိဿဇ္ဇေန္တံ. ဒိသွာ ဗုဒ္ဓဂါရဝေန အာကဍ္ဎိယမာနဟဒယာ ‘‘ကိံ နု ခေါ ဘဂဝါ မာဒိသာနမ္ပိ ဓမ္မံ ဒေသေတိ၊ ယမဟံ သုတွာ ဣတော ဒုဇ္ဇီဝိတတော မုစ္စေယျ’’န္တိ စိန္တေသိ.

အထ ဘဂဝါ တဿာ စိတ္တာစာရံ ဩလောကေတွာ ‘‘ရဇ္ဇုမာလေ’’တိ အာဟ. သာ တံ သုတွာ အမတေန ဝိယ အဘိသိတ္တာ ပီတိယာ နိရန္တရံ ဖုဋ္ဌာ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. တဿာ ဘဂဝါ အနုပုဗ္ဗိကထာနုပုဗ္ဗကံ စတုသစ္စကထံ ကထေသိ၊ သာ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိ. သတ္ထာ ‘‘ဝဋ္ဋတိ ဧတ္တကော ရဇ္ဇုမာလာယ အနုဂ္ဂဟော၊ ဣဒါနေသာ ကေနစိ အပ္ပဓံသိယာ ဇာတာ’’တိ အရညတော နိက္ခမိတွာ ဂါမဿ အဝိဒူရေ အညတရသ္မိံ ရုက္ခမူလေ နိသီဒိ. ရဇ္ဇုမာလာပိ အတ္တာနံ ဝိနိပါတေတုံ အဘဗ္ဗတာယ ခန္တိမေတ္တာနုဒ္ဒယသမ္ပန္နတာယ စ ‘‘ဗြာဟ္မဏီ မံ ဟနတု ဝါ ဝိဟေဌေတု ဝါ ယံ ဝါ တံ ဝါ ကရောတူ’’တိ ဃဋေန ဥဒကံ ဂဟေတွာ ဂေဟံ အဂမာသိ. သာမိကော ဂေဟဒွါရေ ဌိတော တံ ဒိသွာ ‘‘တွံ အဇ္ဇ ဥဒကတိတ္ထံ ဂတာ စိရာယိတွာ အာဂတာ၊ မုခဝဏ္ဏော စ တေ အတိဝိယ ဝိပ္ပသန္နော၊ တွဉ္စ အညေန အာကာရေန ဥပဋ္ဌာသိ၊ ကိံ ဧတ’’န္တိ ပုစ္ဆိ. သာ တဿ တံ ပဝတ္တိံ အာစိက္ခိ.

ဗြာဟ္မဏော တဿာ ဝစနံ သုတွာ တုဿိတွာ ဂေဟံ ဂန္တွာ ရဇ္ဇုမာလာယ ဥပရိ ‘‘တယာ န ကိဉ္စိ ကာတဗ္ဗ’’န္တိ သုဏိသာယ ဝတွာ တုဋ္ဌမာနသော သီဃတရံ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ ဝန္ဒိတွာ သာဒရေန ကတပဋိသန္ထာရော သတ္ထာရံ နိမန္တေတွာ အတ္တနော ဂေဟံ အာနေတွာ ပဏီတေန ခါဒနီယေန ဘောဇနီယေန ပရိဝိသိတွာ ဘဂဝန္တံ ဘုတ္တာဝိံ ဩနီတပတ္တပါဏိံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ၊ သုဏိသာပိဿ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဂယာဂါမဝါသိနောပိ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ တံ ပဝတ္တိံ သုတွာ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ အပ္ပေကစ္စေ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု၊ အပ္ပေကစ္စေ သမ္မောဒနီယံ ကတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု.

သတ္ထာ ရဇ္ဇုမာလာယ တဿာ စ ဗြာဟ္မဏိယာ ပုရိမဇာတီသု ကတကမ္မံ ဝိတ္ထာရတော ကထေတွာ သမ္ပတ္တပရိသာယ အနုရူပံ ဓမ္မံ ဒေသေသိ. တံ သုတွာ ဗြာဟ္မဏီ စ မဟာဇနော စ တတ္ထ သန္နိပတိတော သရဏေသု စ သီလေသု စ ပတိဋ္ဌဟိ. သတ္ထာ အာသနာ ဥဋ္ဌဟိတွာ သာဝတ္ထိမေဝ အဂမာသိ. ဗြာဟ္မဏော ရဇ္ဇုမာလံ ဓီတုဋ္ဌာနေ ဌပေသိ. တဿ သုဏိသာ ရဇ္ဇုမာလံ ပိယစက္ခူဟိ ဩလောကေန္တီ ယာဝဇီဝံ မနာပေနေဝ သိနေဟေန ပရိဟရိ. ရဇ္ဇုမာလာ အပရဘာဂေ ကာလံ ကတွာ တာဝတိံသေသု နိဗ္ဗတ္တိ၊ အစ္ဆရာသဟဿဉ္စဿာ ပရိဝါရော အဟောသိ. သာ သဋ္ဌိသကဋဘာရပ္ပမာဏေဟိ ဒိဗ္ဗာဘရဏေဟိ ပဋိမဏ္ဍိတတ္တဘာဝါ အစ္ဆရာသဟဿပရိဝုတ္တာ နန္ဒနဝနာဒီသု မဟတိံ ဒိဗ္ဗသမ္ပတ္တိံ အနုဘဝမာနာ ပမုဒိတမနာ ဝိစရတိ. အထာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ဒေဝစာရိကံ ဂတော တံ မဟန္တေန ဒိဗ္ဗာနုဘာဝေန မဟတိယာ ဒေဝိဒ္ဓိယာ ဝိဇ္ဇောတမာနံ ဒိသွာ တာယ ကတကမ္မံ ဣမာဟိ ဂါထာဟိ ပုစ္ဆိ.

၈၂၆. ‘‘အဘိက္ကန္တေန ဝဏ္ဏေန၊ ယာ တွံ တိဋ္ဌသိ ဒေဝတေ၊

ဟတ္ထေ ပါဒေ စ ဝိဂ္ဂယှ၊ နစ္စသိ သုပ္ပဝါဒိတေ.

၈၂၇. ‘‘တဿာ တေ နစ္စမာနာယ၊ အင်္ဂမင်္ဂေဟိ သဗ္ဗသော၊

ဒိဗ္ဗာ သဒ္ဒါ နိစ္ဆရန္တိ၊ သဝနီယာ မနောရမာ.

၈၂၈. ‘‘တဿာ တေ နစ္စမာနာယ၊ အင်္ဂမင်္ဂေဟိ သဗ္ဗသော၊

ဒိဗ္ဗာ ဂန္ဓာ ပဝါယန္တိ၊ သုစိဂန္ဓာ မနောရမာ.

၈၂၉. ‘‘ဝိဝတ္တမာနာ ကာယေန၊ ယာ ဝေဏီသု ပိဠန္ဓနာ၊

တေသံ သုယျတိ နိဂ္ဃေါသော၊ တူရိယေ ပဉ္စင်္ဂိကေ ယထာ.

၈၃၀. ‘‘ဝဋံသကာ ဝါတဓုတာ၊ ဝါတေန သမ္ပကမ္ပိတာ၊

တေသံ သုယျတိ နိဂ္ဃေါသော၊ တူရိယေ ပဉ္စင်္ဂိကေ ယထာ.

၈၃၁. ‘‘ယာပိ တေ သိရသ္မိံ မာလာ၊ သုစိဂန္ဓာ မနောရမာ၊

ဝါတိ ဂန္ဓော ဒိသာ သဗ္ဗာ၊ ရုက္ခော မဉ္ဇူသကော ယထာ.

၈၃၂. ‘‘ဃာယသေ တံ သုစိဂန္ဓံ၊ ရူပံ ပဿသိ အမာနုသံ၊

ဒေဝတေ ပုစ္ဆိတာစိက္ခ၊ ကိဿ ကမ္မဿိဒံ ဖလ’’န္တိ.

၈၂၆. တတ္ထ ဟတ္ထေ ပါဒေ စ ဝိဂ္ဂယှာတိ ဟတ္ထေ စ ပါဒေ စ ဝိဝိဓေဟိ အာကာရေဟိ ဂဟေတွာ၊ ပုပ္ဖမုဋ္ဌိပုပ္ဖဉ္ဇလိအာဒိဘေဒဿ သာခါဘိနယဿ ဒဿနဝသေန ဝိဝိဓေဟိ အာကာရေဟိ ဟတ္ထေ၊ စ၊ သမပါဒါဒီနမ္ပိ ဌာနဝိသေသာနံ ဒဿနဝသေန ဝိဝိဓေဟိ အာကာရေဟိ ပါဒေ စ ဥပါဒိယိတွာတိ အတ္ထော. စ-သဒ္ဒေန သာခါဘိနယံ သင်္ဂဏှာတိ. နစ္စသီတိ နဋသိ. ယာ တွန္တိ ယာ ဝုတ္တနယဝသေန နစ္စံ ကရောသီတိ အတ္ထော. သုပ္ပဝါဒိတေတိ သုန္ဒရေ ပဝဇ္ဇနေ သတိ တဝ နစ္စဿ အနုရူပဝသေန ဝီဏာဝံသမုဒိင်္ဂတာဠာဒိကေ ဝါဒိယမာနေ၊ ပဉ္စင်္ဂိကေ တူရိယေ ပဂ္ဂယှမာနေတိ အတ္ထော. သေသံ ဟေဋ္ဌာဝိမာနေ ဝုတ္တနယမေဝ.

ဧဝံ ထေရေန ပုစ္ဆိတာ သာ ဒေဝတာ အတ္တနော ပုရိမဇာတိအာဒိံ ဣမာဟိ ဂါထာဟိ ဗျာကာသိ –

၈၃၃. ‘‘ဒါသီ အဟံ ပုရေ အာသိံ၊ ဂယာယံ ဗြာဟ္မဏဿဟံ၊

အပ္ပပုညာ အလက္ခိကာ၊ ရဇ္ဇုမာလာတိ မံ ဝိဒုံ.

၈၃၄. ‘‘အက္ကောသာနံ ဝဓာနဉ္စ၊ တဇ္ဇနာယ စ ဥဂ္ဂတာ၊

ကုဋံ ဂဟေတွာ နိက္ခမ္မ၊ အဂဉ္ဆိံ ဥဒဟာရိယာ.

၈၃၅. ‘‘ဝိပထေ ကုဋံ နိက္ခိပိတွာ၊ ဝနသဏ္ဍံ ဥပါဂမိံ၊

‘ဣဓေဝါဟံ မရိဿာမိ၊ ကော အတ္ထော ဇီဝိတေန မေ’.

၈၃၆. ‘‘ဒဠှံ ပါသံ ကရိတွာန၊ အာသုမ္ဘိတွာန ပါဒပေ၊

တတော ဒိသာ ဝိလောကေသိံ၊ ‘ကော နု ခေါ ဝနမဿိတော’.

၈၃၇. ‘‘တတ္ထဒ္ဒသာသိံ သမ္ဗုဒ္ဓံ၊ သဗ္ဗလောကဟိတံ မုနိံ၊

နိသိန္နံ ရုက္ခမူလသ္မိံ၊ ဈာယန္တံ အကုတောဘယံ.

၈၃၈. ‘‘တဿာ မေ အဟု သံဝေဂေါ၊ အဗ္ဘုတော လောမဟံသနော၊

‘ကော နု ခေါ ဝနမဿိတော၊ မနုဿော ဥဒါဟု ဒေဝတာ’.

၈၃၉. ‘‘ပါသာဒိကံ ပသာဒနီယံ၊ ဝနာ နိဗ္ဗနမာဂတံ၊

ဒိသွာ မနော မေ ပသီဒိ၊ နာယံ ယာဒိသကီဒိသော.

၈၄၀. ‘‘ဂုတ္တိန္ဒြိယော ဈာနရတော၊ အဗဟိဂ္ဂတမာနသော၊

ဟိတော သဗ္ဗဿ လောကဿ၊ ဗုဒ္ဓေါ အယံ ဘဝိဿတိ.

၈၄၁. ‘‘ဘယဘေရဝေါ ဒုရာသဒေါ၊ သီဟောဝ ဂုဟမဿိတော၊

ဒုလ္လဘာယံ ဒဿနာယ၊ ပုပ္ဖံ ဩဒုမ္ဗရံ ယထာ.

၈၄၂. ‘‘သော မံ မုဒူဟိ ဝါစာဟိ၊ အာလပိတွာ တထာဂတော၊

ရဇ္ဇုမာလေတိ မံဝေါစ၊ သရဏံ ဂစ္ဆ တထာဂတံ.

၈၄၃. ‘‘တာဟံ ဂိရံ သုဏိတွာန၊ နေလံ အတ္ထဝတိံ သုစိံ၊

သဏှံ မုဒုဉ္စ ဝဂ္ဂုဉ္စ၊ သဗ္ဗသောကာပနူဒနံ.

၈၄၄. ‘‘ကလ္လစိတ္တဉ္စ မံ ဉတွာ၊ ပသန္နံ သုဒ္ဓမာနသံ၊

ဟိတော သဗ္ဗဿ လောကဿ၊ အနုသာသိ တထာဂတော.

၈၄၅. ‘‘ဣဒံ ဒုက္ခန္တိ မံဝေါစ၊ အယံ ဒုက္ခဿ သမ္ဘဝေါ၊

ဒုက္ခနိရောဓော မဂ္ဂေါ စ၊ အဉ္ဇသော အမတောဂဓော.

၈၄၆. ‘‘အနုကမ္ပကဿ ကုသလဿ၊ ဩဝါဒမှိ အဟံ ဌိတာ၊

အဇ္ဈဂါ အမတံ သန္တိံ၊ နိဗ္ဗာနံ ပဒမစ္စုတံ.

၈၄၇. ‘‘သာဟံ အဝဋ္ဌိတာပေမာ၊ ဒဿနေ အဝိကမ္ပိနီ၊

မူလဇာတာယ သဒ္ဓါယ၊ ဓီတာ ဗုဒ္ဓဿ ဩရသာ.

၈၄၈. ‘‘သာဟံ ရမာမိ ကီဠာမိ၊ မောဒါမိ အကုတောဘယာ၊

ဒိဗ္ဗမာလံ ဓာရယာမိ၊ ပိဝါမိ မဓုမဒ္ဒဝံ.

၈၄၉. ‘‘သဋ္ဌိတူရိယသဟဿာနိ၊ ပဋိဗောဓံ ကရောန္တိ မေ၊

အာဠမ္ဗော ဂဂ္ဂရော ဘီမော၊ သာဓုဝါဒီ စ သံသယော.

၈၅၀. ‘‘ပေါက္ခရော စ သုဖဿော စ၊ ဝိဏာမောက္ခာ စ နာရိယော၊

နန္ဒာ စေဝ သုနန္ဒာ စ၊ သောဏဒိန္နာ သုစိမှိတာ.

၈၅၁. ‘‘အလမ္ဗုသာ မိဿကေသီ စ၊ ပုဏ္ဍရီကာတိဒါရုဏီ၊

ဧဏီဖဿာ သုဖဿာ စ၊ သုဘဒ္ဒါ မုဒုဝါဒိနီ.

၈၅၂. ‘‘ဧတာ စညာ စ သေယျာသေ၊ အစ္ဆရာနံ ပဗောဓိကာ၊

တာ မံ ကာလေနုပါဂန္တွာ၊ အဘိဘာသန္တိ ဒေဝတာ.

၈၅၃. ‘‘ဟန္ဒ နစ္စာမ ဂါယာမ၊ ဟန္ဒ တံ ရမယာမသေ၊

နယိဒံ အကတပုညာနံ၊ ကတပုညာနမေဝိဒံ.

၈၅၄. ‘‘အသောကံ နန္ဒနံ ရမ္မံ၊ တိဒသာနံ မဟာဝနံ၊

သုခံ အကတပုညာနံ၊ ဣဓ နတ္ထိ ပရတ္ထ စ.

၈၅၅. ‘‘သုခဉ္စ ကတပုညာနံ၊ ဣဓ စေဝ ပရတ္ထ စ၊

တေသံ သဟဗျကာမာနံ၊ ကတ္တဗ္ဗံ ကုသလံ ဗဟုံ၊

ကတပုညာ ဟိ မောဒန္တိ၊ သဂ္ဂေ ဘောဂသမင်္ဂိနော.

၈၅၆. ‘‘ဗဟူနံ ဝတ အတ္ထာယ၊ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ တထာဂတာ၊

ဒက္ခိဏေယျာ မနုဿာနံ၊ ပုညက္ခေတ္တာနမာကရာ၊

ယတ္ထ ကာရံ ကရိတွာန၊ သဂ္ဂေ မောဒန္တိ ဒါယကာ’’တိ.

၈၃၃. တတ္ထ ဒါသီ အဟံ ပုရေ အာသိန္တိ ပုရေ ပုရိမဇာတိယံ အဟံ အန္တောဇာတာ ဒါသီ အဟောသိံ. တတ္ထ ကဿာတိ အာဟ ‘‘ဂယာယံ ဗြာဟ္မဏဿဟ’’န္တိ၊ ဂယာနာမကေ ဂါမေ အညတရဿ ဗြာဟ္မဏဿ. ဟန္တိ နိပါတမတ္တံ. အပ္ပပုညာတိ မန္ဒဘာဂျာ အပုညာ. အလက္ခိကာတိ နိဿိရိကာ ကာလကဏ္ဏီ. ရဇ္ဇုမာလာတိ မံ ဝိဒုန္တိ၊ ကေသေ ဂဟေတွာ အာကဍ္ဎနပရိကဍ္ဎနဒုက္ခေန မုဏ္ဍကေ ကတေ ပုနပိ တဒတ္ထမေဝ သီသေ ဒဠှံ ဗန္ဓိတွာ ဌပိတရဇ္ဇုကုဏ္ဍလကဝသေန ‘‘ရဇ္ဇုမာလာ’’တိ မံ မနုဿာ ဇာနိံသု.

၈၃၄. ဝဓာနန္တိ တာဠနာနံ. တဇ္ဇနာယာတိ ဘယသံတဇ္ဇနေန. ဥဂ္ဂတာတိ ဥဂ္ဂတာယ ဒေါမနဿုပ္ပတ္တိယာ. ဥဒဟာရိယာတိ ဥဒကဟာရိကာ၊ ဥဒကံ အာဟရန္တီ ဝိယ ဟုတွာတိ အဓိပ္ပါယော.

၈၃၅. ဝိပထေတိ အပထေ၊ မဂ္ဂတော အပက္ကမိတွာတိ အတ္ထော. ကွတ္ထောတိ ကော အတ္ထော. သောယေဝ ဝါ ပါဌော.

၈၃၆. ဒဠှံ ပါသံ ကရိတွာနာတိ ဗန္ဓနပါသံ ထိရံ အစ္ဆိဇ္ဇနကံ ကတွာ. အာသုမ္ဘိတွာန ပါဒပေတိ ဝိဋပေ လဂ္ဂနဝသေန ပါဒပေ ရုက္ခေ ခိပိတွာ. တတော ဒိသာ ဝိလောကေသိံ၊ ကော နု ခေါ ဝနမဿိတောတိ ဣမံ ဝနံ ပဝိသနဝသေန အဿိတော နု ခေါ ကောစိ အတ္ထိ၊ ယတော မေ မရဏန္တရာယော သိယာတိ အဓိပ္ပါယော.

၈၃၇. သမ္ဗုဒ္ဓန္တိအာဒိ တဒါ တဿာ တာဒိသေ နိစ္ဆယေ အသတိပိ သဘာဝဝသေန ဝုတ္တံ. တဿတ္ထော – သယမေဝ သမ္မဒေဝ စ သဗ္ဗဿာပိ ဗုဇ္ဈိတဗ္ဗဿ ဗုဒ္ဓတ္တာ သမ္ဗုဒ္ဓံ၊ မဟာကရုဏာယောဂေန ဟီနာဒိဘေဒဘိန္နဿ သဗ္ဗဿာပိ လောကဿ ဧကန္တဟိတတ္တာ သဗ္ဗလောကဟိတံ၊ ဥဘယလောကံ မုနနတော မုနိံ၊ နိသဇ္ဇာဝသေန ကိလေသာဘိသင်္ခါရေဟိ ဌာနာ စာဝနာဘာဝေန စ နိသိန္နံ၊ အာရမ္မဏူပနိဇ္ဈာနေန လက္ခဏူပနိဇ္ဈာနေန စ ဈာယန္တံ၊ ဗောဓိမူလေယေဝ ဘယဟေတူနံ သမုစ္ဆိန္နတ္တာ ကုတောစိပိ ဘယာဘာဝတော အကုတောဘယန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

၈၃၈. သံဝေဂေါ နာမ သဟောတ္တပ္ပံ ဉာဏံ၊ သော တဿာ ဘဂဝတော ဒဿနေန ဥပ္ပဇ္ဇိ. တေနာဟ ‘‘တဿာ မေ အဟု သံဝေဂေါ’’တိ.

၈၃၉. ပါသာဒိကန္တိ ပသာဒါဝဟံ၊ ဒွတ္တိံသမဟာပုရိသလက္ခဏအသီတိအနုဗျဉ္ဇနဗျာမပ္ပဘာကေတုမာလာလင်္ကတာယ သမန္တပါသာဒိကာယ အတ္တနော သရီရသောဘာသမ္ပတ္တိယာ ရူပကာယဒဿနဗျာဝဋဿ ဇနဿ သာဓုဘာဝတော ပသာဒသံဝဍ္ဎနန္တိ အတ္ထော. ပသာဒနီယန္တိ ဒသဗလ-စတုဝေသာရဇ္ဇဆအသာဓာရဏဉာဏ-အဋ္ဌာရသာဝေဏိက-ဗုဒ္ဓဓမ္မပဘုတိအပရိမာဏဂုဏသမန္နာဂတာယ ဓမ္မကာယသမ္ပတ္တိယာ သရိက္ခကဇနဿ ပသီဒိတဗ္ဗယုတ္တံ၊ ပါသာဒိကန္တိ အတ္ထော. ဝနာတိ ကိလေသဝနတော အပက္ကမိတွာ. နိဗ္ဗနမာဂတန္တိ နိတ္တဏှဘာဝံ နိဗ္ဗာနမေဝ ဥပဂတံ အဓိဂတံ. ယာဒိသကီဒိသောတိ ယော ဝါ သော ဝါ၊ ပစုရဇနောတိ အတ္ထော.

၈၄၀-၄၁. မနစ္ဆဋ္ဌာနံ ဣန္ဒြိယာနံ အဂ္ဂမဂ္ဂဂေါပနာယ ဂေါပိတတ္တာ ဂုတ္တိန္ဒြိယော. အဂ္ဂဖလဇ္ဈာနာဘိရတိယာ ဈာနရတော. တတော ဧဝ ဗဟိဘူတေဟိ ရူပါဒိအာရမ္မဏေဟိ အပက္ကမိတွာ ဝိသယဇ္ဈတ္တေ နိဗ္ဗာနေ စ ဩဂါဠှစိတ္တတာယ အဗဟိဂ္ဂတမာနသော. မိစ္ဆာဂါဟမောစနဘယေန ဝိပလ္လာသဝန္တေဟိ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကေဟိ ဘာယိတဗ္ဗတော တေသဉ္စ ဘယဇနနတော ဘယဘေရဝေါ. ပယောဂါသယဝိပန္နေဟိ အနုပဂမနီယတော စ ကေနစိပိ အနာသာဒနီယတော စ ဒုရာသဒေါ. ဒုလ္လဘာယန္တိ ဒုလ္လဘော အယံ. ဒဿနာယာတိ ဒဋ္ဌုမ္ပိ. ပုပ္ဖံ ဩဒုမ္ဗရံ ယထာတိ ယထာ နာမ ဥဒုမ္ဗရေ ဘဝံ ပုပ္ဖံ ဒုလ္လဘဒဿနံ၊ ကဒါစိဒေဝ ဘဝေယျ၊ န ဝါ ဘဝေယျ၊ ဧဝံ ဤဒိသဿ ဥတ္တမပုဂ္ဂလဿာတိ အတ္ထော.

၈၄၂. သော တထာဂတော မုဒူဟိ ဝါစာဟိ သဏှာယ ဝါစာယ ‘‘ရဇ္ဇုမာလေ’’တိ မံ အာလပိတွာ အာမန္တေတွာ သရဏံ ဂစ္ဆ တထာဂတန္တိ ‘‘တထာ အာဂတော’’တိအာဒိနာ တထာဂတံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂစ္ဆာတိ မံ အဝေါစ အဘာသီတိ ယောဇနာ.

၈၄၃-၄. တာဟန္တိ တံ အဟံ. ဂိရန္တိ ဝါစံ. နေလန္တိ နိဒ္ဒေါသံ. အတ္ထဝတိန္တိ အတ္ထယုတ္တံ သာတ္ထံ၊ ဧကန္တဟိတံ ဝါ. ဝစီသောစေယျတာယ သုစိံ. အကက္ခဠတာယ သဏှံ. ဝေနေယျာနံ မုဒုဘာဝကရတ္တာ မုဒု. သဝနီယဘာဝေန ဝဂ္ဂုံ. သဗ္ဗသောကာပနူဒနန္တိ ဉာတိဗျသနာဒိဝသေန ဥပ္ပဇ္ဇနကဿ သဗ္ဗဿာပိ သောကဿ ဝိနောဒနံ ဂိရံ သုတွာန ပသန္နစိတ္တာ အဟောသိန္တိ သမ္ဗန္ဓော. သဗ္ဗမေတံ ဒါနကထံ အာဒိံ ကတွာ ဥဿက္ကိတွာ နေက္ခမ္မေ အာနိသံသံ ဝိဘာဝနဝသေန ပဝတ္တိတံ ဘဂဝတော အနုပုဗ္ဗိကထံ သန္ဓာယ ဝဒတိ. တေနေဝါဟ ‘‘ကလ္လစိတ္တဉ္စ မံ ဉတွာ’’တိအာဒိ.

တတ္ထ ကလ္လစိတ္တန္တိ ကမ္မနိယစိတ္တံ၊ ဟေဋ္ဌာ ပဝတ္တိတဒေသနာယ အဿဒ္ဓိယာဒီနံ စိတ္တဒေါသာနံ ဝိဂတတ္တာ ဥပရိဒေသနာယ ဘာဇနဘာဝူပဂမနေန ကမ္မက္ခမစိတ္တံ၊ ဘာဝနာကမ္မဿ ယောဂ္ဂစိတ္တန္တိ အတ္ထော. တေနေဝါဟ ‘‘ပသန္နံ သုဒ္ဓမာနသ’’န္တိ. တတ္ထ ‘‘ပသန္န’’န္တိ ဣမိနာ အဿဒ္ဓိယာပဂမမာဟ၊ ‘‘သုဒ္ဓမာနသ’’န္တိ ဣမိနာ ကာမစ္ဆန္ဒာဒိအပဂမနေန မုဒုစိတ္တတံ ဥဒဂ္ဂစိတ္တတဉ္စ ဒဿေတိ. အနုသာသီတိ ဩဝဒိ၊ သာမုက္ကံသိကာယ ဓမ္မဒေသနာယ သဟ ဥပါယေန ပဝတ္တိနိဝတ္တိယော ဥပဒိသီတိ အတ္ထော. တေနေဝါဟ ‘‘ဣဒံ ဒုက္ခ’’န္တိအာဒိ. အနုသာသိတာကာရဒဿနဉှေတံ.

၈၄၅. တတ္ထ ဣဒံ ဒုက္ခန္တိ မံဝေါစာတိ ဣဒံ တဏှာဝဇ္ဇံ တေဘူမကံ ဓမ္မဇာတံ ဗာဓကသဘာဝတ္တာ ကုစ္ဆိကံ ဟုတွာ တုစ္ဆသဘာဝတ္တာ တထတ္တာ စ ဒုက္ခံ အရိယသစ္စန္တိ မယှံ အဘာသိ. အယံ ဒုက္ခဿ သမ္ဘဝေါတိ အယံ အာမတဏှာဒိဘေဒါ တဏှာ ယထာဝုတ္တဿ ဒုက္ခဿ သမ္ဘဝေါ ပဘဝေါ ဥပ္ပတ္တိ ဟေတု သမုဒယော အရိယသစ္စန္တိ. ဒုက္ခနိရောဓောတိ ဒုက္ခဿ သန္တိဘာဝေါ အသင်္ခတဓာတု နိရောဓော အရိယသစ္စန္တိ. အန္တဒွယဿ ပရိဝဇ္ဇနတော အဉ္ဇသော နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါဘာဝတော အမတောဂဓော မဂ္ဂေါ အရိယသစ္စန္တိ မံ အဝေါစာတိ သမ္ဗန္ဓော.

၈၄၆. ကုသလဿာတိ ဩဝါဒဒါနေ ဝေနေယျဒမနေ ဆေကဿ၊ အပ္ပမာဒပဋိပတ္တိယာ ဝါ မတ္ထကပ္ပတ္တိယာ အနဝဇ္ဇဿ. ဩဝါဒမှိ အဟံ ဌိတာတိ ယထာဝုတ္တေ ဩဝါဒေ အနုသိဋ္ဌိယံ သိက္ခာတ္တယပါရိပူရိယာ သစ္စပဋိဝေဓေန အဟံ ပတိဋ္ဌိတာ. တေနာဟ ‘‘အဇ္ဈဂါ အမတံ သန္တိံ၊ နိဗ္ဗာနံ ပဒမစ္စုတ’’န္တိ၊ ဣဒံ ဩဝါဒေ ပတိဋ္ဌာနဿ ကာရဏဝစနံ. ယာ နိစ္စတာယ မရဏာဘာဝတော အမတံ၊ သဗ္ဗဒုက္ခဝူပသမတာယ သန္တိံ၊ အဓိဂတာနံ အစဝနဟေတုတာယ အစ္စုတံ နိဗ္ဗာနံ ပဒံ အဇ္ဈဂါ အဓိဂဉ္ဆိ၊ သာ ဧကံသေန သတ္ထု ဩဝါဒေ ပတိဋ္ဌိတာ နာမာတိ.

၈၄၇. အဝဋ္ဌိတာပေမာတိ ဒဠှဘတ္တီ ရတနတ္တယေ နိစ္စလပသာဒသိနေဟာ. ကသ္မာ? ယသ္မာ ဒဿနေ အဝိကမ္ပိနီ၊ ‘‘သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ၊ သွာက္ခာတော ဓမ္မော၊ သုပ္ပဋိပန္နော သံဃော’’တိ ဧတသ္မိံ သမ္မာဒဿနေ အစလာ ကေနစိ အစာလနီယာ. ကေန ပနေတံ အဝိကမ္ပနန္တိ အာဟ ‘‘မူလဇာတာယ သဒ္ဓါယာ’’တိ. အယံ ‘‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ အရဟ’’န္တိအာဒိနာ (မ. နိ. ၁.၇၄၊ သံ. နိ. ၅.၉၉၇၊ အ. နိ. ၉.၂၇) သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေ၊ ‘‘သွာက္ခာတော ဘဂဝတာ ဓမ္မာ’တိအာဒိနာ တဿ ဓမ္မေ၊ ‘‘သုပ္ပဋိပန္နော ဘဂဝတော သာဝကသံဃော’’တိအာဒိနာ တဿ သံဃေ စ သစ္စာဘိသမယသင်္ခါတေန မူလေန ဇာတမူလာ သဒ္ဓါ၊ တာယ အဟံ အဝိကမ္ပိနီတိ ဒဿေတိ. တတော ဧဝ ဓီတာ ဗုဒ္ဓဿ ဩရသာတိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဥရေ ဝါယာမဇနိတာဘိဇာတိတာယ ဩရသပုတ္တီ.

၈၄၈. သာဟံ ရမာမီတိ သာ အဟံ တဒါ အရိယာယ ဇာတိယာ ဣဒါနိ ဒေဝူပပတ္တိယာ အာဂတာ မဂ္ဂရတိယာ ဖလရတိယာ စ ရမာမိ၊ ကာမဂုဏရတိယာ ကီဠာမိ၊ ဥဘယေနာပိ မောဒါမိ. အတ္တာနုဝါဒဘယာဒီနံ အပဂတတ္တာ အကုတောဘယာ. မဓုမဒ္ဒဝန္တိ မဓုသင်္ခါတံ မဒ္ဒဝကရံ၊ နစ္စနဂါယနကာလေသု သရီရဿ သရဿ စ မုဒုဘာဝါဝဟံ ဂန္ဓပါနံ သန္ဓာယ ဝဒတိ.‘‘မဓုမာဒဝ’’န္တိပိ ပဌန္တိ၊ အာဒဝံ ယာဝဒဝံ ယာဝဒေဝ ဒဝတ္ထံ မဓုရံ ပိဝါမီတိ အတ္ထော.

၈၄၉. ပုညက္ခေတ္တာနမာကရာတိ သဒေဝကဿ လောကဿ ပုညက္ခေတ္တဘူတာနံ အရိယာနံ မဂ္ဂဖလဋ္ဌာနံ အရိယသံဃဿ အာကရာ ဥပ္ပတ္တိဋ္ဌာနံ တထာဂတာ. ယထာတိ ယသ္မိံ ပုညက္ခေတ္တေ. သေသံ ဝုတ္တနယမေဝ.

အထာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော အတ္တနာ စ ဒေဝတာယ စ ပဝတ္တိတံ ဣမံ ကထာသလ္လာပံ မနုဿလောကံ အာဂန္တွာ ဘဂဝတော အာရောစေသိ. ဘဂဝါ တမတ္ထံ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိံ ကတွာ သမ္ပတ္တပရိသာယ ဓမ္မံ ဒေသေသိ. သာ ဒေသနာ မဟာဇနဿ သာတ္ထိကာ အဟောသီတိ.

ရဇ္ဇုမာလာဝိမာနဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

ဣတိ ပရမတ္ထဒီပနိယာ ခုဒ္ဒက-အဋ္ဌကထာယ ဝိမာနဝတ္ထုသ္မိံ

ဒွါဒသဝတ္ထုပဋိမဏ္ဍိတဿ စတုတ္ထဿ မဉ္ဇိဋ္ဌကဝဂ္ဂဿ

အတ္ထဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

နိဋ္ဌိတာ စ ဣတ္ထိဝိမာနဝဏ္ဏနာ.