၂. ဒုတိယနိဗ္ဗာနပဋိသံယုတ္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၇၂. ဒုတိယေ ဣမံ ဥဒါနန္တိ ဣမံ နိဗ္ဗာနဿ ပကတိယာ ဂမ္ဘီရဘာဝတော ဒုဒ္ဒသဘာဝဒီပနံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ. တတ္ထ ဒုဒ္ဒသန္တိ သဘာဝဂမ္ဘီရတ္တာ အတိသုခုမသဏှသဘာဝတ္တာ စ အနုပစိတဉာဏသမ္ဘာရေဟိ ပဿိတုံ န သက္ကာတိ ဒုဒ္ဒသံ. ဝုတ္တဉှေတံ – ‘‘တဉှိ တေ၊ မာဂဏ္ဍိယ၊ အရိယံ ပညာစက္ခု နတ္ထိ၊ ယေန တွံ အာရောဂျံ ဇာနေယျာသိ၊ နိဗ္ဗာနမ္ပိ ပဿေယျာသီ’’တိ (မ. နိ. ၂.၂၁၈). အပရမ္ပိ ဝုတ္တံ – ‘‘ဣဒမ္ပိ ခေါ ဌာနံ ဒုဒ္ဒသံ၊ ယဒိဒံ သဗ္ဗသင်္ခါရသမထော’’တိအာဒိ (မဟာဝ. ၈၊ မ. နိ. ၁.၂၈၁၊ ၂.၃၃၇). အနတန္တိ ရူပါဒိအာရမ္မဏေသု၊ ကာမာဒီသု စ ဘဝေသု နမနတော တန္နိန္နဘာဝေန ပဝတ္တိတော သတ္တာနဉ္စ တတ္ထ နမနတော တဏှာ နတာ နာမ၊ နတ္ထိ ဧတ္ထ နတာတိ အနတံ၊ နိဗ္ဗာနန္တိ အတ္ထော. ‘‘အနန္တ’’န္တိပိ ပဌန္တိ၊ နိစ္စသဘာဝတ္တာ အန္တဝိရဟိတံ၊ အစဝနဓမ္မံ နိရောဓံ အမတန္တိ အတ္ထော. ကေစိ ပန ‘‘အနန္တ’’န္တိ ပဒဿ ‘‘အပ္ပမာဏ’’န္တိ အတ္ထံ ဝဒန္တိ. ဧတ္ထ စ ‘‘ဒုဒ္ဒသ’’န္တိ ဣမိနာ ပညာယ ဒုဗ္ဗလီကရဏေဟိ ရာဂါဒိကိလေသေဟိ စိရကာလဘာဝိတတ္တာ သတ္တာနံ အပစ္စယဘာဝနာ န သုကရာတိ နိဗ္ဗာနဿ ကိစ္ဆေန အဓိဂမနီယတံ ဒဿေတိ. န ဟိ သစ္စံ သုဒဿနန္တိ ဣမိနာပိ တမေဝတ္ထံ ပါကဋံ ကရောတိ. တတ္ထ သစ္စန္တိ နိဗ္ဗာနံ. တဉှိ ကေနစိ ပရိယာယေန အသန္တသဘာဝါဘာဝတော ဧကန္တေနေဝ သန္တတ္တာ အဝိပရီတဋ္ဌေန သစ္စံ. န ဟိ တံ သုဒဿနံ န သုခေန ပဿိတဗ္ဗံ၊ သုစိရမ္ပိ ကာလံ ပုညဉာဏသမ္ဘာရေ သမာနေန္တေဟိပိ ကသိရေနေဝ သမဓိဂန္တဗ္ဗတော. တထာ ဟိ ဝုတ္တံ ဘဂဝတာ – ‘‘ကိစ္ဆေန မေ အဓိဂတ’’န္တိ (မဟာဝ. ၈၊ မ. နိ. ၁.၂၈၁၊ ၂.၃၃၇).

ပဋိဝိဒ္ဓါ တဏှာ ဇာနတော ပဿတော နတ္ထိ ကိဉ္စနန္တိ တဉ္စ နိရောဓသစ္စံ သစ္ဆိကိရိယာဘိသမယဝသေန အဘိသမေန္တေန ဝိသယတော ကိစ္စတော စ အာရမ္မဏတော စ အာရမ္မဏပ္ပဋိဝေဓေန အသမ္မောဟပ္ပဋိဝေဓေန စ ပဋိဝိဒ္ဓံ၊ ယထာပရိညာဘိသမယဝသေန ဒုက္ခသစ္စံ၊ ဘာဝနာဘိသမယဝသေန မဂ္ဂသစ္စဉ္စ အသမ္မောဟတော ပဋိဝိဒ္ဓံ ဟောတိ၊ ဧဝံ ပဟာနာဘိသမယဝသေန အသမ္မောဟတော စ ပဋိဝိဒ္ဓါ တဏှာ ဟောတိ. ဧဝဉ္စ စတ္တာရိ သစ္စာနိ ယထာဘူတံ အရိယမဂ္ဂပညာယ ဇာနတော ပဿတော ဘဝါဒီသု နတဘူတာ တဏှာ နတ္ထိ၊ တဒဘာဝေ သဗ္ဗဿပိ ကိလေသဝဋ္ဋဿ အဘာဝေါ၊ တတောဝ ကမ္မဝိပါကဝဋ္ဋာနံ အသမ္ဘဝေါယေဝါတိ ဧဝံ ဘဂဝါ တေသံ ဘိက္ခူနံ အနဝသေသဝဋ္ဋဒုက္ခဝူပသမဟေတုဘူတံ အမတမဟာနိဗ္ဗာနဿ အာနုဘာဝံ ပကာသေသိ. သေသံ ဝုတ္တနယမေဝ.

ဒုတိယသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.