၁၀. ဥတေနသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၇၀. ဒသမေ ရညော ဥတေနဿာတိ ဥတေနဿ နာမ ရညော၊ ယော ‘‘ဝဇ္ဇိရာဇာ’’တိပိ ဝုစ္စတိ. ဥယျာနဂတဿာတိ ဥယျာနကီဠနတ္ထံ ဥယျာနံ ဂတဿ. အနာဒရေ ဟိ ဣဒံ သာမိဝစနံ၊ ‘‘အန္တေပုရ’’န္တိ ပန ပဒံ အပေက္ခိတွာ သမ္ဗန္ဓေပေတံ သာမိဝစနံ ဟောတိ. ကာလင်္ကတာနီတိ အဂ္ဂိဒဍ္ဎာနိ ဟုတွာ မတာနိ ဟောန္တိ. သာမာဝတီပမုခါနီတိ ဧတ္ထ ကာ ပနာယံ သာမာဝတီ၊ ကထဉ္စ ဒဍ္ဎာတိ? ဝုစ္စတေ၊ ဘဒ္ဒဝတိယံ သေဋ္ဌိနော ဓီတာ ဃောသကသေဋ္ဌိနာ ဓီတုဋ္ဌာနေ ဌပိတာ ပဉ္စသတဣတ္ထိပရိဝါရာ ရညော ဥတေနဿ အဂ္ဂမဟေသီ မေတ္တာဝိဟာရဗဟုလာ အရိယသာဝိကာ သာမာဝတီ နာမ. အယမေတ္ထ သင်္ခေပေါ၊ ဝိတ္ထာရတော ပန အာဒိတော ပဋ္ဌာယ သာမာဝတိယာ ဥပ္ပတ္တိကထာ ဓမ္မပဒဝတ္ထုမှိ (ဓ. ပ. အဋ္ဌ. ၁.၂၀ သာမာဝတီဝတ္ထု) ဝုတ္တနယေန ဝေဒိတဗ္ဗာ. မာဂဏ္ဍိယဿ နာမ ဗြာဟ္မဏဿ ဓီတာ အတ္တနော မာတာပိတူနံ –

‘‘ဒိသွာန တဏှံ အရတိံ ရဂဉ္စ၊

နာဟောသိ ဆန္ဒော အပိ မေထုနသ္မိံ၊

ကိမေဝိဒံ မုတ္တကရီသပုဏ္ဏံ၊

ပါဒါပိ နံ သမ္ဖုသိတုံ န ဣစ္ဆေ’’တိ. (သု. နိ. ၈၄၁) –

ဘဂဝတာ ဒေသိတံ ဣမံ ဂါထံ သုတွာ သတ္ထရိ ဗဒ္ဓါဃာတာ မာဂဏ္ဍိယာ အပရဘာဂေ ရညာ ဥတေနေန မဟေသိဋ္ဌာနေ ဌပိတာ ဘဂဝတော ကောသမ္ဗိံ ဥပဂတဘာဝံ၊ သာမာဝတီပမုခါနဉ္စ ပဉ္စန္နံ ဣတ္ထိသတာနံ ဥပါသိကာဘာဝံ ဉတွာ ‘‘အာဂတော နာမ သမဏော ဂေါတမော ဣမံ နဂရံ၊ ဒါနိဿ ကတ္တဗ္ဗံ ဇာနိဿာမိ၊ ဣမာပိ တဿ ဥပဋ္ဌာယိကာ၊ ဣမာသမ္ပိ သာမာဝတီပမုခါနဉ္စ ကတ္တဗ္ဗံ ဇာနိဿာမီ’’တိ အနေကပရိယာယေဟိ တထာဂတဿ တာသဉ္စ အနတ္ထံ ကာတုံ ဝါယမိတွာပိ အသက္ကောန္တီ ပုနေကဒိဝသံ ရညာ သဒ္ဓိံ ဥယျာနကီဠံ ဂစ္ဆန္တီ စူဠပိတု သာသနံ ပဟိဏိ ‘‘သာမာဝတိယာ ပါသာဒံ ဂန္တွာ ဒုဿကောဋ္ဌာဂါရတေလကောဋ္ဌာဂါရာနိ ဝိဝရာပေတွာ ဒုဿာနိ တေလစာဋီသု တေမေတွာ ထမ္ဘေ ဝေဌေတွာ တာ သဗ္ဗာ ဧကတော ကတွာ ဒွါရံ ပိဒဟိတွာ ဗဟိ ယန္တံ ဒတွာ ဒဏ္ဍဒီပိကာဟိ ဂေဟေ အဂ္ဂိံ ဒဒမာနော ဩတရိတွာ ဂစ္ဆတူ’’တိ.

တံ သုတွာ သော ပါသာဒံ အဘိရုယှ ကောဋ္ဌာဂါရာနိ ဝိဝရိတွာ ဝတ္ထာနိ တေလစာဋီသု တေမေတွာ ထမ္ဘေ ဝေဌေတုံ အာရဘိ. အထ နံ သာမာဝတီပမုခါ ဣတ္ထိယော ‘‘ကိံ ဧတံ စူဠပိတာ’’တိ ဝဒန္တိယော ဥပသင်္ကမိံသု. ‘‘အမ္မာ၊ ရာဇာ ဒဠှိကမ္မတ္ထာယ ဣမေ ထမ္ဘေ တေလပိလောတိကာဟိ ဗန္ဓာပေတိ၊ ရာဇဂေဟေ နာမ သုယုတ္တဒုယုတ္တံ ဒုဇ္ဇာနံ၊ မာ မေ သန္တိကေ ဟောထာ’’တိ ဝတွာ တာ အာဂတာ ဂဗ္ဘေသု ပဝေသေတွာ ဒွါရာနိ ပိဒဟိတွာ ဗဟိ ယန္တကံ ဒတွာ အာဒိတော ပဋ္ဌာယ အဂ္ဂိံ ဒေန္တော ဩတရိ. သာမာဝတီ တာသံ ဩဝါဒံ အဒါသိ၊ ‘‘အမ္မာ၊ အနမတဂ္ဂေ သံသာရေ ဝိစရန္တီနံ ဧဝမေဝ အဂ္ဂိနာ ဈာမတ္တဘာဝါနံ ဗုဒ္ဓဉာဏေနပိ ပရိစ္ဆေဒေါ န သုကရော၊ အပ္ပမတ္တာ ဟောထာ’’တိ. တာ သတ္ထု သန္တိကေ ဓမ္မံ သုတွာ အဓိဂတဖလာယ ဝိညာတသာသနာယ ခုဇ္ဇုတ္တရာယ အရိယသာဝိကာယ သေက္ခပဋိသမ္ဘိဒါပတ္တာယ သတ္ထာရာ ဒေသိတနိယာမေနေဝ ဓမ္မံ ဒေသေန္တိယာ သန္တိကေ သောတာပတ္တိဖလဿ အဓိဂတာ အန္တရန္တရာ ကမ္မဋ္ဌာနမနသိကာရေန ယုတ္တပ္ပယုတ္တာ ဂေဟေ ဈာယန္တေ ဝေဒနာပရိဂ္ဂဟကမ္မဋ္ဌာနံ မနသိ ကရောန္တိယော ကာစိ ဒုတိယဖလံ၊ ကာစိ တတိယဖလံ ပါပုဏိတွာ ကာလမကံသု. အထ ဘိက္ခူ ကောသမ္ဗိယံ ပိဏ္ဍာယ စရန္တာ တံ ပဝတ္တိံ ဉတွာ ပစ္ဆာဘတ္တံ ဘဂဝတော အာရောစေတွာ တာသံ အဘိသမ္ပရာယံ ပုစ္ဆိံသု. ဘဂဝါ စ တာသံ အရိယဖလာဓိဂမံ ဘိက္ခူနံ အဘာသိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘တေန ခေါ ပန သမယေန ရညော ဥတေနဿ။ပေ။ အနိပ္ဖလာ ကာလင်္ကတာ’’တိ.

တတ္ထ အနိပ္ဖလာတိ န နိပ္ဖလာ၊ သမ္ပတ္တသာမညဖလာ ဧဝ ကာလင်္ကတာ. တာ ပန ဖလာနိ ပဋိလဘန္တိယော သာမာဝတိယာ –

‘‘အာရမ္ဘထ နိက္ကမထ၊ ယုဉ္ဇထ ဗုဒ္ဓသာသနေ၊

ဓုနာထ မစ္စုနော သေနံ၊ နဠာဂါရံဝ ကုဉ္ဇရော.

‘‘ယော ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ၊ အပ္ပမတ္တော ဝိဟဿတိ၊

ပဟာယ ဇာတိသံသာရံ၊ ဒုက္ခဿန္တံ ကရိဿတီ’’တိ. (သံ. နိ. ၁.၁၈၅၊ နေတ္တိ. ၂၉) –

ဂါထာဟိ ဩဝဒိယမာနာ ဝေဒနာပရိဂ္ဂဟကမ္မဋ္ဌာနံ မနသိ ကရောန္တိယော ဝိပဿိတွာ ဒုတိယတတိယဖလာနိ ပဋိလဘိံသု. ခုဇ္ဇုတ္တရာ ပန အာယုသေသဿ အတ္ထိတာယ၊ ပုဗ္ဗေ တာဒိသဿ ကမ္မဿ အကတတ္တာ စ တတော ပါသာဒတော ဗဟိ အဟောသိ. ‘‘ဒသယောဇနန္တရေ ပက္ကာမီ’’တိ စ ဝဒန္တိ. အထ ဘိက္ခူ ဓမ္မသဘာယံ ကထံ သမုဋ္ဌာပေသုံ၊ ‘‘အာဝုသော၊ အနနုစ္ဆဝိကံ ဝတ အရိယသာဝိကာနံ ဧဝရူပံ မရဏ’’န္တိ. သတ္ထာ အာဂန္တွာ ‘‘ကာယ နုတ္ထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧတရဟိ ကထာယ သန္နိသိန္နာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဣမာယ နာမာ’’တိ ဝုတ္တေ၊ ‘‘ဘိက္ခဝေ၊ ယဒိပိ တာသံ ဣမသ္မိံ အတ္တဘာဝေ အယုတ္တံ၊ ပုဗ္ဗေ ကတကမ္မဿ ပန ယုတ္တမေဝ တာဟိ လဒ္ဓ’’န္တိ ဝတွာ တေဟိ ယာစိတော အတီတံ အာဟရိ.

အတီတေ ဗာရာဏသိယံ ဗြဟ္မဒတ္တေ ရဇ္ဇံ ကာရေန္တေ အဋ္ဌ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ ရညော နိဝေသနေ နိဗဒ္ဓံ ဘုဉ္ဇန္တိ. ပဉ္စသတာ ဣတ္ထိယော တေ ဥပဋ္ဌဟန္တိ. တေသု သတ္တ ဇနာ ဟိမဝန္တံ ဂစ္ဆန္တိ၊ ဧကော နဒီတီရသမီပေ ဧကသ္မိံ တိဏဂဟနေ သမာပတ္တိယာ နိသီဒတိ. အထေကဒိဝသံ ရာဇာ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေသု ဂတေသု တာဟိ ဣတ္ထီဟိ သဒ္ဓိံ ဥဒကကီဠံ ကီဠိတုကာမော တတ္ထ ဂတော. တာ ဣတ္ထိယော ဒိဝသဘာဂံ ဥဒကေ ကီဠိတွာ သီတပီဠိတာ ဝိသိဗ္ဗိတုကာမာ တံ တိဏဂဟနံ ဥပရိ ဝိသုက္ခတိဏသဉ္ဆန္နံ ‘‘တိဏရာသီ’’တိ သညာယ ပရိဝါရေတွာ အဂ္ဂိံ ဒတွာ တိဏေသု ဈာယိတွာ ပတန္တေသု ပစ္စေကဗုဒ္ဓံ ဒိသွာ ‘‘ရညော ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါ ဈာယတိ၊ တံ ရာဇာ ဉတွာ အမှေ နာသေဿတိ၊ သုဒဍ္ဎံ နံ ကရိဿာမာ’’တိ သဗ္ဗာ ဣတော စိတော စ ဒါရုအာဒီနိ အာဟရိတွာ တဿ ဥပရိ ရာသိံ ကတွာ အာလိမ္ပေတွာ ‘‘ဣဒါနိ ဈာယိဿတီ’’တိ ပက္ကမိံသု. တာ ပဌမံ အသဉ္စေတနိကာ ဟုတွာ ဣဒါနိ ကမ္မုနာ ဗဇ္ဈိံသု. ပစ္စေကဗုဒ္ဓံ ပန အန္တောသမာပတ္တိယံ သစေ ဒါရူနံ သကဋသဟဿမ္ပိ အာဟရိတွာ အာလိမ္ပေန္တာ ဥသုမာကာရမတ္တမ္ပိ ဂါဟေတုံ န သက္ကောန္တိ၊ တသ္မာ သော သတ္တမေ ဒိဝသေ ဥဋ္ဌာယ ယထာသုခံ အဂမာသိ. တာ တဿ ကမ္မဿ ကတတ္တာ ဗဟူနိ ဝဿသဟဿာနိ ဗဟူနိ ဝဿသတသဟဿာနိ နိရယေ ပစ္စိတွာ တဿေဝ ကမ္မဿ ဝိပါကာဝသေသေန အတ္တဘာဝသတေ ဣမိနာဝ နိယာမေန ဂေဟေ ဈာယမာနေ ဈာယိံသု. ဣဒံ တာသံ ပုဗ္ဗကမ္မံ.

ယသ္မာ ပန တေ ဣမသ္မိံ အတ္တဘာဝေ အရိယဖလာနိ သစ္ဆာကံသု၊ ရတနတ္တယံ ပယိရုပါသိံသု၊ တသ္မာ တတ္ထ အနာဂါမိနိယော သုဒ္ဓါဝါသေသု ဥပပန္နာ၊ ဣတရာ ကာစိ တာဝတိံသေသု၊ ကာစိ ယာမေသု၊ ကာစိ တုသိတေသု၊ ကာစိ နိမ္မာနရတီသု၊ ကာစိ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီသု ဥပပန္နာ.

ရာဇာပိ ခေါ ဥတေနော ‘‘သာမာဝတိယာ ဂေဟံ ကိရ ဈာယတီ’’တိ သုတွာ ဝေဂေန အာဂစ္ဆန္တောပိ တံ ပဒေသံ တာသု ဒဍ္ဎာသုယေဝ သမ္ပာပုဏိ. အာဂန္တွာ ပန ဂေဟံ နိဗ္ဗာပေတွာ ဥပ္ပန္နဗလဝဒေါမနဿော မာဂဏ္ဍိယာယ တထာ ကာရိတဘာဝံ ဥပါယေန ဉတွာ အရိယသာဝိကာသု ကတာပရာဓကမ္မုနာ စောဒိယမာနော တဿာ ရာဇာဏံ ကာရေသိ သဒ္ဓိံ ဉာတကေဟိ. ဧဝံ သာ သပရိဇနာ သမိတ္တဗန္ဓဝါ အနယဗျသနံ ပါပုဏိ.

ဧတမတ္ထံ ဝိဒိတွာတိ ဧတံ သာမာဝတီပမုခါနံ တာသံ ဣတ္ထီနံ အဂ္ဂိမှိ အနယဗျသနာပတ္တိဟေတုံ၊ မာဂဏ္ဍိယာယ စ သမိတ္တဗန္ဓဝါယ ရာဇာဏာယ အနယဗျသနာပတ္တိနိမိတ္တံ သဗ္ဗာကာရတော ဝိဒိတွာ တဒတ္ထဒီပနံ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ.

တတ္ထ မောဟသမ္ဗန္ဓနော လောကော၊ ဘဗ္ဗရူပေါဝ ဒိဿတီတိ ယော ဣဓ သတ္တလောကော ဘဗ္ဗရူပေါဝ ဟေတုသမ္ပန္နော ဝိယ ဟုတွာ ဒိဿတိ၊ သောပိ မောဟသမ္ဗန္ဓနော မောဟေန ပလိဂုဏ္ဌိတော အတ္တဟိတာဟိတံ အဇာနန္တော ဟိတေ န ပဋိပဇ္ဇတိ၊ အဟိတံ ဒုက္ခာဝဟံ ဗဟုဉ္စ အပုညံ အာစိနာတိ. ‘‘ဘဝရူပေါဝ ဒိဿတီ’’တိပိ ပါဌော. တဿတ္ထော – အယံ လောကော မောဟသမ္ဗန္ဓနော မောဟေန ပလိဂုဏ္ဌိတော၊ တတော ဧဝ ဘဝရူပေါဝ သဿတသဘာဝေါ ဝိယဿ အတ္တာ ဒိဿတိ၊ အဇရာမရော ဝိယ ဥပဋ္ဌာတိ၊ ယေန ပါဏာတိပါတာဒီနိ အကတ္တဗ္ဗာနိ ကရောတိ.

ဥပဓိဗန္ဓနော ဗာလော၊ တမသာ ပရိဝါရိတော. သဿတောရိဝ ခါယတီတိ န ကေဝလဉ္စ မောဟသမ္ဗန္ဓနော ဧဝ၊ အပိစ ခေါ ဥပဓိဗန္ဓနောပိ အယံ အန္ဓဗာလလောကော အဝိဇ္ဇာတမသာ ပရိဝါရိတော. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ယေန ဉာဏေန အဝိပရီတံ ကာမေ စ ခန္ဓေ စ ‘‘အနိစ္စာ ဒုက္ခာ ဝိပရိဏာမဓမ္မာ’’တိ ပဿေယျ၊ တဿ အဘာဝတော ယသ္မာ ဗာလော အန္ဓပုထုဇ္ဇနော အညာဏတမသာ သမန္တတော ပရိဝါရိတော နိဝုတော၊ တသ္မာ သော ကာမူပဓိ ကိလေသူပဓိ ခန္ဓူပဓီတိ ဣမေသံ ဥပဓီနံ ဝသေန စ ဥပဓိဗန္ဓနော၊ တတော ဧဝ စဿ သောပဓိဿ ပဿတော သဿတော ဝိယ နိစ္စော သဗ္ဗကာလဘာဝီ ဝိယ ခါယတိ. ‘‘အသဿတိရိဝ ခါယတီ’’တိပိ ပါဌော. တဿတ္ထော – အတ္တာ သဗ္ဗကာလံ ဝိဇ္ဇတိ ဥပလဗ္ဘတီတိ အညော အသဿတိ အနိစ္စောတိ လောကဿ သော ဥပဓိ မိစ္ဆာဘိနိဝေသဝသေန ဧကဒေသော ဝိယ ခါယတိ၊ ဥပဋ္ဌဟတီတိ အတ္ထော. ရကာရော ဟိ ပဒသန္ဓိကရော. ပဿတော နတ္ထိ ကိဉ္စနန္တိ ယော ပန သင်္ခါရေ ပရိဂ္ဂဟေတွာ အနိစ္စာဒိဝသေန ဝိပဿတိ၊ တဿေဝ ဝိပဿနာပညာသဟိတာယ မဂ္ဂပညာယ ယထာဘူတံ ပဿတော ဇာနတော ပဋိဝိဇ္ဈတော ရာဂါဒိကိဉ္စနံ နတ္ထိ၊ ယေန သံသာရေ ဗဇ္ဈေယျ. တထာ အပဿန္တော ဧဝ ဟိ အဝိဇ္ဇာတဏှာဒိဋ္ဌိအာဒိဗန္ဓနေဟိ သံသာရေ ဗဒ္ဓေါ သိယာတိ အဓိပ္ပါယော.

ဒသမသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

နိဋ္ဌိတာ စ စူဠဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ.