၁. ပဌမလကုဏ္ဍကဘဒ္ဒိယသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၆၁. စူဠဝဂ္ဂဿ ပဌမေ လကုဏ္ဍကဘဒ္ဒိယန္တိ ဧတ္ထ ဘဒ္ဒိယောတိ တဿ အာယသ္မတော နာမံ၊ ကာယဿ ပန ရဿတ္တာ ‘‘လကုဏ္ဍကဘဒ္ဒိယော’’တိ နံ သဉ္ဇာနန္တိ. သော ကိရ သာဝတ္ထိဝါသီ ကုလပုတ္တော မဟဒ္ဓနော မဟာဘောဂေါ ရူပေန အပါသာဒိကော ဒုဗ္ဗဏ္ဏော ဒုဒ္ဒသိကော ဩကောဋိမကော. သော ဧကဒိဝသံ သတ္ထရိ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တေ ဥပါသကေဟိ သဒ္ဓိံ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓေါ ပဗ္ဗဇိတွာ လဒ္ဓူပသမ္ပဒေါ သတ္ထု သန္တိကေ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဂဟေတွာ ဝိပဿနာယ ကမ္မံ ကရောန္တော သောတာပတ္တိဖလံ ပါပုဏိ. တဒါ သေက္ခာ ဘိက္ခူ ယေဘုယျေန အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဥပရိမဂ္ဂတ္ထာယ ကမ္မဋ္ဌာနံ ယာစန္တိ၊ ဓမ္မဒေသနံ ယာစန္တိ၊ ပဉှံ ပုစ္ဆန္တိ. သော တေသံ အဓိပ္ပါယံ ပူရေန္တော ကမ္မဋ္ဌာနံ အာစိက္ခတိ၊ ဓမ္မံ ဒေသေတိ၊ ပဉှံ ဝိဿဇ္ဇေတိ. တေ ဃဋေန္တာ ဝါယမန္တာ အပ္ပေကစ္စေ သကဒါဂါမိဖလံ၊ အပ္ပေကစ္စေ အနာဂါမိဖလံ၊ အပ္ပေကစ္စေ အရဟတ္တံ၊ အပ္ပေကစ္စေ တိဿော ဝိဇ္ဇာ၊ အပ္ပေကစ္စေ ဆဠဘိညာ၊ အပ္ပေကစ္စေ စတဿော ပဋိသမ္ဘိဒါ အဓိဂစ္ဆန္တိ. တေ ဒိသွာ လကုဏ္ဍကဘဒ္ဒိယောပိ သေခေါ သမာနော ကာလံ ဉတွာ အတ္တနော စိတ္တကလ္လတဉ္စ သလ္လေခဉ္စ ပစ္စဝေက္ခိတွာ ဓမ္မသေနာပတိံ ဥပသင်္ကမိတွာ ကတပဋိသန္ထာရော သမ္မောဒမာနော ဓမ္မဒေသနံ ယာစိ. သောပိဿ အဇ္ဈာသယဿ အနုရူပံ ကထံ ကထေသိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော အာယသ္မန္တံ လကုဏ္ဍကဘဒ္ဒိယံ အနေကပရိယာယေန ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတီ’’တိအာဒိ.

တတ္ထ အနေကပရိယာယေနာတိ ‘‘ဣတိပိ ပဉ္စက္ခန္ဓာ အနိစ္စာ၊ ဣတိပိ ဒုက္ခာ၊ ဣတိပိ အနတ္တာ’’တိ ဧဝံ အနေကေဟိ ကာရဏေဟိ. ဓမ္မိယာ ကထာယာတိ ပဉ္စန္နံ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာနံ ဥဒယဗ္ဗယာဒိပကာသနိယာ ဓမ္မိယာ ကထာယ. သန္ဒဿေတီတိ တာနိယေဝ အနိစ္စာဒိလက္ခဏာနိ ဥဒယဗ္ဗယာဒိကေ စ သမ္မာ ဒဿေတိ၊ ဟတ္ထေန ဂဟေတွာ ဝိယ ပစ္စက္ခတော ဒဿေတိ. သမာဒပေတီတိ တတ္ထ လက္ခဏာရမ္မဏိကံ ဝိပဿနံ သမ္မာ အာဒပေတိ၊ ယထာ ဝီထိပဋိပန္နာ ဟုတွာ ပဝတ္တတိ၊ ဧဝံ ဂဏှာပေတိ. သမုတ္တေဇေတီတိ ဝိပဿနာယ အာရဒ္ဓါယ သင်္ခါရာနံ ဥဒယဗ္ဗယာဒီသု ဥပဋ္ဌဟန္တေသု ယထာကာလံ ပဂ္ဂဟနိဂ္ဂဟသမုပေက္ခဏေဟိ ဗောဇ္ဈင်္ဂါနံ အနုပဝတ္တနေန ဘာဝနံ မဇ္ဈိမံ ဝီထိံ ဩတာရေတွာ ယထာ ဝိပဿနာဉာဏံ သူရံ ပသန္နံ ဟုတွာ ဝဟတိ၊ ဧဝံ ဣန္ဒြိယာနံ ဝိသဒဘာဝကရဏေန ဝိပဿနာစိတ္တံ သမ္မာ ဥတ္တေဇေတိ၊ ဝိသဒါပနဝသေန ဝေါဒပေတိ. သမ္ပဟံသေတီတိ တထာ ပဝတ္တိယမာနာယ ဝိပဿနာယ သမပ္ပဝတ္တဘာဝနာဝသေန စေဝ ဥပရိလဒ္ဓဗ္ဗဘာဝနာဗလေန စ စိတ္တံ သမ္မာ ပဟံသေတိ၊ လဒ္ဓဿာဒဝသေန ဝါ သုဋ္ဌု တောသေတိ. အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စီတိ ယထာ ယထာ ဓမ္မသေနာပတိ ဓမ္မံ ဒေသေတိ၊ တထာ တထာ တထလက္ခဏံ ဝိပဿန္တဿ ထေရဿ စ ဒေသနာနုဘာဝေန၊ အတ္တနော စ ဥပနိဿယသမ္ပတ္တိယာ ဉာဏဿ ပရိပါကံ ဂတတ္တာ ဒေသနာနုသာရေန ဉာဏေ အနုပဝတ္တန္တေ ကာမာသဝါဒီသု ကဉ္စိ အာသဝံ အဂ္ဂဟေတွာ မဂ္ဂပဋိပါဋိယာဝ အနဝသေသတော စိတ္တံ ဝိမုစ္စိ၊ အရဟတ္တဖလံ သစ္ဆာကာသီတိ အတ္ထော.

ဧတမတ္ထံ ဝိဒိတွာတိ ဧတံ အာယသ္မတော လကုဏ္ဍကဘဒ္ဒိယဿ အညာရာဓနသင်္ခါတံ အတ္ထံ သဗ္ဗာကာရတော ဝိဒိတွာ တဒတ္ထဒီပနံ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ.

တတ္ထ ဥဒ္ဓန္တိ ရူပဓာတုယာ အရူပဓာတုယာ စ. အဓောတိ ကာမဓာတုယာ. သဗ္ဗဓီတိ သဗ္ဗသ္မိမ္ပိ သင်္ခါရဂတေ. ဝိပ္ပမုတ္တောတိ ပုဗ္ဗဘာဂေ ဝိက္ခမ္ဘနဝိမုတ္တိယာ အပရဘာဂေ သမုစ္ဆေဒပဋိပဿဒ္ဓိဝိမုတ္တီဟိ သဗ္ဗပ္ပကာရေန ဝိမုတ္တော. ဧတ္ထ စ ဥဒ္ဓံ ဝိပ္ပမုတ္တောတိ ဧတေန ပဉ္စုဒ္ဓမ္ဘာဂိယသံယောဇနပဟာနံ ဒဿေတိ. အဓော ဝိပ္ပမုတ္တောတိ ဧတေန ပဉ္စောရမ္ဘာဂိယသံယောဇနပဟာနံ. သဗ္ဗဓိ ဝိပ္ပမုတ္တောတိ ဧတေန အဝသိဋ္ဌသဗ္ဗာကုသလပဟာနံ ဒဿေတိ. အထ ဝါ ဥဒ္ဓန္တိ အနာဂတကာလဂ္ဂဟဏံ. အဓောတိ အတီတကာလဂ္ဂဟဏံ. ဥဘယဂ္ဂဟဏေနေဝ တဒုဘယပဋိသံယုတ္တတ္တာ ပစ္စုပ္ပန္နော အဒ္ဓါ ဂဟိတော ဟောတိ၊ တတ္ထ အနာဂတကာလဂ္ဂဟဏေန အနာဂတက္ခန္ဓာယတနဓာတုယော ဂဟိတာ. သေသပဒေသုပိ ဧသေဝ နယော. သဗ္ဗဓီတိ ကာမဘေဒါဒိကေ သဗ္ဗသ္မိံ ဘဝေ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – အနာဂတော အတီတော ပစ္စုပ္ပန္နောတိ ဧဝံ တိယဒ္ဓသင်္ဂဟိတေ သဗ္ဗသ္မိံ ဘဝေ ဝိပ္ပမုတ္တောတိ.

အယံဟမသ္မီတိ အနာနုပဿီတိ ယော ဧဝံ ဝိပ္ပမုတ္တော၊ သော ရူပဝေဒနာဒီသု ‘‘အယံ နာမ ဓမ္မော အဟမသ္မီ’’တိ ဒိဋ္ဌိမာနမညနာဝသေန ဧဝံ နာနုပဿတိ. တဿ တထာ ဒဿနေ ကာရဏံ နတ္ထီတိ အဓိပ္ပါယော. အထ ဝါ အယံဟမသ္မီတိ အနာနုပဿီတိ ဣဒံ ယထာဝုတ္တာယ ဝိမုတ္တိယာ အဓိဂမုပါယဒီပနံ. တိယဒ္ဓသင်္ဂဟိတေ တေဘူမကေ သင်္ခါရေ ‘‘ဧတံ မမ၊ ဧသောဟမသ္မိ၊ ဧသော မေ အတ္တာ’’တိ ပဝတ္တနသဘာဝါယ မညနာယ အနဓိဋ္ဌာနံ ကတွာ ‘‘နေတံ မမ၊ နေသောဟမသ္မိ၊ န မေ သော အတ္တာ’’တိ ဧဝံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ ယာ ပုဗ္ဗဘာဂဝုဋ္ဌာနဂါမိနီ ဝိပဿနာ၊ သာ ဝိမုတ္တိယာ ပဒဋ္ဌာနံ. ဧဝံ ဝိမုတ္တော ဥဒတာရိ ဩဃံ၊ အတိဏ္ဏပုဗ္ဗံ အပုနဗ္ဘဝါယာတိ ဧဝံ ဒသဟိ သံယောဇနေဟိ သဗ္ဗာကုသလေဟိ စ သဗ္ဗထာ ဝိမုတ္တော အရဟာ အရိယမဂ္ဂါဓိဂမနတော ပုဗ္ဗေ သုပိနန္တေပိ အတိဏ္ဏပုဗ္ဗံ ကာမောဃော ဘဝေါဃော ဒိဋ္ဌောဃော အဝိဇ္ဇောဃောတိ ဣမံ စတုဗ္ဗိဓံ ဩဃံ၊ သံသာရမဟောဃမေဝ ဝါ အပုနဗ္ဘဝါယ အနုပါဒိသေသာယ နိဗ္ဗာနာယ ဥဒတာရိ ဥတ္တိဏ္ဏော၊ ဥတ္တရိတွာ ပါရေ ဌိတောတိ အတ္ထော.

ပဌမသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.