၁၀. စူဠပန္ထကသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၅၀. ဒသမေ စူဠပန္ထကောတိ မဟာပန္ထကတ္ထေရဿ ကနိဋ္ဌဘာတိကတ္တာ ပန္ထေ ဇာတတ္တာ စ ဒဟရကာလေ လဒ္ဓဝေါဟာရေန အပရဘာဂေပိ အယမာယသ္မာ ‘‘စူဠပန္ထကော’’တွေဝ ပညာယိတ္ထ. ဂုဏဝိသေသေဟိ ပန ဆဠဘိညော ပဘိန္နပဋိသမ္ဘိဒေါ ‘‘ဧတဒဂ္ဂံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မမ သာဝကာနံ ဘိက္ခူနံ မနောမယံ ကာယံ အဘိနိမ္မိနန္တာနံ ယဒိဒံ စူဠပန္ထကော၊ စေတောဝိဝဋ္ဋကုသလာနံ ယဒိဒံ စူဠပန္ထကော’’တိ ဒွီသု (အ. နိ. ၁.၁၉၉) ဌာနေသု ဘဂဝတာ ဧတဒဂ္ဂေ ဌပိတော အသီတိယာ မဟာသာဝကေသု အဗ္ဘန္တရော.
သော ဧကဒိဝသံ ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပ္ပဋိက္ကန္တော အတ္တနော ဒိဝါဋ္ဌာနေ ဒိဝါဝိဟာရံ နိသိန္နော သမာပတ္တီဟိ ဒိဝသဘာဂံ ဝီတိနာမေတွာ သာယနှသမယံ ဥပါသကေသု ဓမ္မဿဝနတ္ထံ အနာဂတေသု ဧဝ ဝိဟာရမဇ္ဈံ ပဝိသိတွာ ဘဂဝတိ ဂန္ဓကုဋိယံ နိသိန္နေ ‘‘အကာလော တာဝ ဘဂဝတော ဥပဋ္ဌာနံ ဥပသင်္ကမိတု’’န္တိ ဂန္ဓကုဋိပမုခေ ဧကမန္တံ နိသီဒိ ပလ္လင်္ကံ အာဘုဇိတွာ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ စူဠပန္ထကော ဘဂဝတော အဝိဒူရေ နိသိန္နော ဟောတိ ပလ္လင်္ကံ အာဘုဇိတွာ ဥဇုံ ကာယံ ပဏိဓာယ ပရိမုခံ သတိံ ဥပဋ္ဌပေတွာ’’တိ. သော ဟိ တဒါ ကာလပရိစ္ဆေဒံ ကတွာ သမာပတ္တိံ သမာပဇ္ဇိတွာ နိသီဒိ.
ဧတမတ္ထံ ဝိဒိတွာတိ ဧတံ အာယသ္မတော စူဠပန္ထကဿ ကာယစိတ္တာနံ သမ္မာပဏိဟိတဘာဝသင်္ခါတံ အတ္ထံ ဇာနိတွာ. ဣမံ ဥဒါနန္တိ အညောပိ ယော ပဿဒ္ဓကာယော သဗ္ဗိရိယာပထေသု ဥပဋ္ဌိတဿတိ သမာဟိတော၊ တဿ ဘိက္ခုနော အနုပါဒါ ပရိနိဗ္ဗာနပရိယောသာနဿ ဝိသေသာဓိဂမဿ တတ္ထ ပါတုဘာဝဝိဘာဝနံ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ.
တတ္ထ ဌိတေန ကာယေနာတိ ကာယဒွါရိကဿ အသံဝရဿ ပဟာနေန အကရဏေန သမ္မာ ဌပိတေန စောပနကာယေန၊ တထာ စက္ခာဒီနံ ဣန္ဒြိယာနံ နိဗ္ဗိသေဝနဘာဝကရဏေန သုဋ္ဌု ဌပိတေန ပဉ္စဒွါရိကကာယေန၊ သံယတဟတ္ထပါဒတာယ ဟတ္ထကုက္ကုစ္စာဒီနံ အဘာဝတော အပရိဖန္ဒနေန ဌိတေန ကရဇကာယေန စာတိ သင်္ခေပတော သဗ္ဗေနပိ ကာယေန နိဗ္ဗိကာရတာသင်္ခါတေန နိစ္စလဘာဝေန ဌိတေန. ဧတေနဿ သီလပါရိသုဒ္ဓိ ဒဿိတာ. ဣတ္ထမ္ဘူတလက္ခဏေ စ ဣဒံ ကရဏဝစနံ. ဌိတေန စေတသာတိ စိတ္တဿ ဌိတိပရိဒီပနေန သမာဓိသမ္ပဒံ ဒဿေတိ. သမာဓိ ဟိ စိတ္တဿ ‘ဌိတီ’တိ ဝုစ္စတိ. တသ္မာ သမထဝသေန ဝိပဿနာဝသေနေဝ ဝါ ဧကဂ္ဂတာယ သတိ စိတ္တံ အာရမ္မဏေ ဧကောဒိဘာဝူပဂမနေန ဌိတံ နာမ ဟောတိ၊ န အညထာ. ဣဒဉ္စ ယထာဝုတ္တကာယစိတ္တာနံ ဌပနံ သမာဒဟနံ သဗ္ဗသ္မိံ ကာလေ သဗ္ဗေသု စ ဣရိယာပထေသု ဣစ္ဆိတဗ္ဗန္တိ ဒဿေန္တော အာဟ – ‘‘တိဋ္ဌံ နိသိန္နော ဥဒ ဝါ သယာနော’’တိ. တတ္ထ ဝါ-သဒ္ဒေါ အနိယမတ္ထော. တေန တိဋ္ဌန္တော ဝါ နိသိန္နော ဝါ သယာနော ဝါ တဒညိရိယာပထော ဝါတိ အယမတ္ထော ဒီပိတော ဟောတီတိ စင်္ကမနဿာပိ ဣဓ သင်္ဂဟော ဝေဒိတဗ္ဗော.
ဧတံ သတိံ ဘိက္ခု အဓိဋ္ဌဟာနောတိ ယာယ ပဂေဝ ပရိသုဒ္ဓသမာစာရော ကာယစိတ္တဒုဋ္ဌုလ္လဘာဝူပသမနေန ကာယံ စိတ္တဉ္စ အသာရဒ္ဓံ ကတွာ ပဋိလဒ္ဓါယ အနဝဇ္ဇသုခါဓိဋ္ဌာယ ကာယစိတ္တပဿဒ္ဓိဝသေန စိတ္တံ လဟုံ မုဒုံ ကမ္မညဉ္စ ကတွာ သမ္မာ ဌပေန္တော သမာဒဟန္တော ကမ္မဋ္ဌာနံ ပရိဗြူဟေတိ မတ္ထကဉ္စ ပါပေတိ၊ တံ ဧဝ ကမ္မဋ္ဌာနာနုယောဂဿ အာဒိမဇ္ဈပရိယောသာနေသု ဗဟူပကာရံ သတိံ ဘိက္ခု အဓိဋ္ဌဟာနော သီလဝိသောဓနံ အာဒိံ ကတွာ ယာဝ ဝိသေသာဓိဂမာ တတ္ထ တတ္ထ အဓိဋ္ဌဟန္တောတိ အတ္ထော. လဘေထ ပုဗ္ဗာပရိယံ ဝိသေသန္တိ သော ဧဝံ သတိအာရက္ခေန စေတသာ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဥပရူပရိ ဝဍ္ဎေန္တော ဗြူဟေန္တော ဖာတိံ ကရောန္တော ပုဗ္ဗာပရိယံ ပုဗ္ဗာပရိယဝန္တံ ပုဗ္ဗာပရဘာဂေန ပဝတ္တံ ဥဠာရုဠာရတရာဒိဘေဒဝိသေသံ လဘေယျ.
တတ္ထ ဒုဝိဓော ပုဗ္ဗာပရိယဝိသေသော သမထဝသေန ဝိပဿနာဝသေန စာတိ. တေသု သမထဝသေန တာဝ နိမိတ္တုပ္ပတ္တိတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ နေဝသညာနာသညာယတနဝသီဘာဝေါ၊ တာဝ ပဝတ္တော ဘာဝနာဝိသေသော ပုဗ္ဗာပရိယဝိသေသော. ဝိပဿနာဝသေန ပန ရူပမုခေန အဘိနိဝိသန္တဿ ရူပဓမ္မပရိဂ္ဂဟတော၊ ဣတရဿ နာမဓမ္မပရိဂ္ဂဟတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ အရဟတ္တာဓိဂမော၊ တာဝ ပဝတ္တော ဘာဝနာဝိသေသော ပုဗ္ဗာပရိယဝိသေသော. အယမေဝ စ ဣဓာဓိပ္ပေတော.
လဒ္ဓါန ပုဗ္ဗာပရိယံ ဝိသေသန္တိ ပုဗ္ဗာပရိယဝိသေသံ ဥက္ကံသပါရမိပ္ပတ္တံ အရဟတ္တံ လဘိတွာ. အဒဿနံ မစ္စုရာဇဿ ဂစ္ဆေတိ ဇီဝိတုပစ္ဆေဒဝသေန သဗ္ဗေသံ သတ္တာနံ အဘိဘဝနတော မစ္စုရာဇသင်္ခါတဿ မရဏဿ ဝိသယဘူတံ ဘဝတ္တယံ သမတိက္ကန္တတ္တာ အဒဿနံ အဂေါစရံ ဂစ္ဆေယျ. ဣမသ္မိံ ဝဂ္ဂေ ယံ အဝုတ္တံ၊ တံ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယမေဝါတိ.
ဒသမသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
နိဋ္ဌိတာ စ မဟာဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ.