၁. ပိယတရသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၄၁. မဟာဝဂ္ဂဿ ပဌမေ မလ္လိကာယ ဒေဝိယာ သဒ္ဓိန္တိ မလ္လိကာယ နာမ အတ္တနော မဟေသိယာ သဟ. ဥပရိပါသာဒဝရဂတောတိ ပါသာဒဝရဿ ဥပရိ ဂတော. ကောစညော အတ္တနာ ပိယတရောတိ ကောစိ အညော အတ္တနာ ပိယာယိတဗ္ဗတရော. အတ္ထိ နု ခေါ တေတိ ‘‘ကိံ တေ အတ္ထီ’’တိ ဒေဝိံ ပုစ္ဆတိ.

ကသ္မာ ပုစ္ဆတိ? အယဉှိ သာဝတ္ထိယံ ဒုဂ္ဂတမာလာကာရဿ ဓီတာ. ဧကဒိဝသံ အာပဏတော ပူဝံ ဂဟေတွာ မာလာရာမံ ဂန္တွာ ‘‘ခါဒိဿာမီ’’တိ ဂစ္ဆန္တီ ပဋိပထေ ဘိက္ခုသံဃပရိဝုတံ ဘဂဝန္တံ ဘိက္ခာစာရံ ပဝိသန္တံ ဒိသွာ ပသန္နစိတ္တာ တံ ဘဂဝတော အဒါသိ. သတ္ထာ တထာရူပေ ဌာနေ နိသီဒနာကာရံ ဒဿေသိ. အာနန္ဒတ္ထေရော စီဝရံ ပညာပေတွာ အဒါသိ. ဘဂဝါ တတ္ထ နိသီဒိတွာ တံ ပူဝံ ပရိဘုဉ္ဇိတွာ မုခံ ဝိက္ခာလေတွာ သိတံ ပါတွာကာသိ. ထေရော ‘‘ကော ဣမိဿာ၊ ဘန္တေ၊ ဒါနဿ ဝိပါကော ဘဝိဿတီ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘အဇ္ဇေသာ၊ အာနန္ဒ၊ တထာဂတဿ ပဌမံ ဘောဇနံ အဒါသိ၊ အဇ္ဇေဝ ကောသလရညော အဂ္ဂမဟေသီ ဘဝိဿတိ ပိယာ မနာပါ’’တိ. တံ ဒိဝသမေဝ စ ရာဇာ ကာသိဂါမေ ဘာဂိနေယျေန သဒ္ဓိံ ယုဇ္ဈိတွာ ပရာဇိတော ပလာယိတွာ အာဂတော နဂရံ ပဝိသန္တော ‘‘ဗလကာယဿ အာဂမနံ အာဂမေဿာမီ’’တိ တံ မာလာရာမံ ပါဝိသိ. သာ ရာဇာနံ အာဂတံ ပဿိတွာ တဿ ဝတ္တမကာသိ. ရာဇာ တဿာ ဝတ္တေ ပသီဒိတွာ ပိတရံ ပက္ကောသာပေတွာ မဟန္တံ ဣဿရိယံ ဒတွာ တံ အန္တေပုရံ ပဋိဟရာပေတွာ အဂ္ဂမဟေသိဋ္ဌာနေ ဌပေသိ. အထေကဒိဝသံ ရာဇာ စိန္တေသိ – ‘‘မယာ ဣမိဿာ မဟန္တံ ဣဿရိယံ ဒိန္နံ၊ ယံနူနာဟံ ဣမံ ပုစ္ဆေယျံ ‘ကော တေ ပိယော’တိ? သာ ‘တွံ မေ၊ မဟာရာဇ၊ ပိယော’တိ ဝတွာ၊ ပုန မံ ပုစ္ဆိဿတိ၊ အထဿာဟံ ‘မယှမ္ပိ တွံယေဝ ပိယာ’တိ ဝက္ခာမီ’’တိ. ဣတိ သော အညမညံ ဝိဿာသဇနနတ္ထံ သမ္မောဒနီယံ ကရောန္တော ပုစ္ဆိ.

ဒေဝီ ပန ပဏ္ဍိတာ ဗုဒ္ဓုပဋ္ဌာယိကာ သင်္ဃုပဋ္ဌာယိကာ ‘‘နာယံ ပဉှော ရညော မုခံ ဥလ္လောကေတွာ ကထေတဗ္ဗော’’တိ စိန္တေတွာ ယထာဘူတမေဝ ဝဒန္တီ ‘‘နတ္ထိ ခေါ မေ၊ မဟာရာဇ၊ ကောစညော အတ္တနာ ပိယတရော’’တိ အာဟ. ဝတွာပိ အတ္တနာ ဗျာကတမတ္ထံ ဥပါယေန ရညော ပစ္စက္ခံ ကာတုကာမာ ‘‘တုယှံ ပန၊ မဟာရာဇ၊ အတ္ထညော ကောစိ အတ္တနာ ပိယတရော’’တိ တထေဝ ရာဇာနံ ပုစ္ဆိ ယထာ ရညာ သယံ ပုဋ္ဌာ. ရာဇာပိ တာယ သရသလက္ခဏေန ကထိတတ္တာ နိဝတ္တိတုံ အသက္ကောန္တော သယမ္ပိ သရသလက္ခဏေနေဝ ကထေန္တော တထေဝ ဗျာကာသိ ယထာ ဒေဝိယာ ဗျာကတံ.

ဗျာကရိတွာ စ မန္ဒဓာတုကတာယ ဧဝံ စိန္တေသိ – ‘‘အဟံ ရာဇာ ပထဝိဿရော မဟန္တံ ပထဝိမဏ္ဍလံ အဘိဝိဇိယ အဇ္ဈာဝသာမိ၊ မယှံ တာဝ ယုတ္တံ ‘အတ္တနာ ပိယတရံ အညံ န ပဿာမီ’တိ၊ အယံ ပန ဝသလီ ဟီနဇစ္စာ သမာနာ မယာ ဥစ္စေ ဌာနေ ဌပိတာ သာမိဘူတံ မံ န တထာ ပိယာယတိ၊ ‘အတ္တာဝ ပိယတရော’တိ မမ သမ္မုခါ ဝဒတိ၊ ယာဝ ကက္ခဠာ ဝတာယ’’န္တိ အနတ္တမနော ဟုတွာ ‘‘နနု တေ တီဏိ ရတနာနိ ပိယတရာနီ’’တိ စောဒေသိ. ဒေဝီ ‘ရတနတ္တယံပါဟံ ဒေဝ အတ္တနော သဂ္ဂသုခံ မောက္ခသုခဉ္စ ပတ္ထယန္တီ သမ္ပိယာယာမိ၊ တသ္မာ အတ္တာဝ မေ ပိယတရော’’တိ အာဟ. သဗ္ဗော စာယံ လောကော အတ္တဒတ္ထမေဝ ပရံ ပိယာယတိ၊ ပုတ္တံ ပတ္ထေန္တောပိ ‘‘အယံ မံ ဇိဏ္ဏကာလေ ပေါသေဿတီ’’တိ ပတ္ထေတိ၊ ဓီတရံ ‘‘မမ ကုလံ ဝဍ္ဎိဿတီ’’တိ၊ ဘရိယံ ‘‘မယှံ ပါဒေ ပရိစရိဿတီ’’တိ၊ အညေပိ ဉာတိမိတ္တဗန္ဓဝေ တံတံကိစ္စဝသေန၊ ဣတိ အတ္တဒတ္ထမေဝ သမ္ပဿန္တော လောကော ပရံ ပိယာယတီတိ. အယဉှိ ဒေဝိယာ အဓိပ္ပါယော.

အထ ရာဇာ စိန္တေသိ – ‘‘အယံ မလ္လိကာ ကုသလာ ပဏ္ဍိတာ နိပုဏာ ‘အတ္တာဝ မေ ပိယတရော’တိ ဝဒတိ၊ မယှမ္ပိ အတ္တာဝ ပိယတရော ဟုတွာ ဥပဋ္ဌာတိ၊ ဟန္ဒာဟံ ဣမမတ္ထံ သတ္ထု အာရောစေဿာမိ၊ ယထာ စ မေ သတ္ထာ ဗျာကရိဿတိ၊ တထာ နံ ဓာရေဿာမီ’’တိ. ဧဝံ ပန စိန္တေတွာ သတ္ထု သန္တိကံ ဥပသင်္ကမိတွာ တမတ္ထံ အာရောစေသိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘အထ ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော။ပေ။ ပိယတရော’’တိ.

ဧတမတ္ထံ ဝိဒိတွာတိ ဧတံ ‘‘လောကေ သဗ္ဗသတ္တာနံ အတ္တာဝ အတ္တနော ပိယတရော’’တိ ရညာ ဝုတ္တမတ္ထံ သဗ္ဗသော ဇာနိတွာ တဒတ္ထပရိဒီပနံ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ.

တတ္ထ သဗ္ဗာ ဒိသာ အနုပရိဂမ္မ စေတသာတိ သဗ္ဗာ အနဝသေသာ ဒသပိ ဒိသာ ပရိယေသနဝသေန စိတ္တေန အနုဂန္တွာ. နေဝဇ္ဈဂါ ပိယတရမတ္တနာ ကွစီတိ အတ္တနာ အတိသယေန ပိယံ အညံ ကောစိ ပုရိသော သဗ္ဗုဿာဟေန ပရိယေသန္တော ကွစိ ကတ္ထစိ သဗ္ဗဒိသာသု နေဝ အဓိဂစ္ဆေယျ န ပဿေယျ. ဧဝံ ပိယော ပုထု အတ္တာ ပရေသန္တိ ဧဝံ ကဿစိ အတ္တနာ ပိယတရဿ အနုပလဗ္ဘနဝသေန ပုထု ဝိသုံ ဝိသုံ တေသံ တေသံ သတ္တာနံ အတ္တာဝ ပိယော. တသ္မာ န ဟိံသေ ပရမတ္တကာမောတိ ယသ္မာ ဧဝံ သဗ္ဗောပိ သတ္တော အတ္တာနံ ပိယာယတိ အတ္တနော သုခကာမော ဒုက္ခပ္ပဋိကူလော၊ တသ္မာ အတ္တကာမော အတ္တနော ဟိတသုခံ ဣစ္ဆန္တော ပရံ သတ္တံ အန္တမသော ကုန္ထကိပိလ္လိကံ ဥပါဒါယ န ဟိံသေ န ဟနေယျ န ပါဏိလေဍ္ဍုဒဏ္ဍာဒီဟိပိ ဝိဟေဌေယျ. ပရဿ ဟိ အတ္တနာ ကတေ ဒုက္ခေ တံ တတော သင်္ကမန္တံ ဝိယ ကာလန္တရေ အတ္တနိ သန္ဒိဿတိ. အယဉှိ ကမ္မာနံ ဓမ္မတာတိ.

ပဌမသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.