၃. ယသောဇသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၃. တတိယေ ယသောဇပ္ပမုခါနီတိ ဧတ္ထ ယသောဇောတိ တဿ ထေရဿ နာမံ၊ တံ ပုဗ္ဗင်္ဂမံ ကတွာ ပဗ္ဗဇိတတ္တာ ဝိစရဏတော စ တာနိ ပဉ္စ ဘိက္ခုသတာနိ ‘‘ယသောဇပ္ပမုခါနီ’’တိ ဝုတ္တာနိ.

တေသံ အယံ ပုဗ္ဗယောဂေါ – အတီတေ ကိရ ကဿပဒသဗလဿ သာသနေ အညတရော ဘိက္ခု အာရညကော အရညေ ပိဋ္ဌိပါသာဏေ ကတပဏ္ဏကုဋိယံ ဝိဟရတိ. တသ္မိဉ္စ သမယေ ပဉ္စသတာ စောရာ ဂါမဃာတကာဒီနိ ကတွာ စောရိကာယ ဇီဝန္တာ စောရကမ္မံ ကတွာ ဇနပဒမနုဿေဟိ အနုဗဒ္ဓါ ပလာယမာနာ အရညံ ပဝိသိတွာ တတ္ထ ကိဉ္စိ ဂဟဏံ ဝါ ပဋိသရဏံ ဝါ အပဿန္တာ အဝိဒူရေ တံ ဘိက္ခုံ ပါသာဏေ နိသိန္နံ ဒိသွာ ဝန္ဒိတွာ တံ ပဝတ္တိံ အာစိက္ခိတွာ ‘‘အမှာကံ၊ ဘန္တေ၊ ပဋိသရဏံ ဟောထာ’’တိ ယာစိံသု. ထေရော ‘‘တုမှာကံ သီလသဒိသံ ပဋိသရဏံ နတ္ထိ၊ သဗ္ဗေ ပဉ္စ သီလာနိ သမာဒိယထာ’’တိ အာဟ. တေ ‘‘သာဓူ’’တိ သမ္ပဋိစ္ဆိတွာ သီလာနိ သမာဒိယိံသု. ထေရော ‘‘တုမှေ ဣဒါနိ သီလေသု ပတိဋ္ဌိတာ၊ အတ္တနော ဇီဝိတံ ဝိနာသယန္တေသုပိ မာ မနံ ပဒေါသယိတ္ထာ’’တိ ကကစူပမဝိဓိံ (မ. နိ. ၁.၂၂၂ အာဒယော) အာစိက္ခိ. တေ ‘‘သာဓူ’’တိ သမ္ပဋိစ္ဆိံသု. အထ တေ ဇာနပဒါ တံ သမ္ပတ္တာ ဣတော စိတော စ ဂဝေသန္တာ တေ စောရေ ဒိသွာ သဗ္ဗေဝ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသုံ. တေ တေသု မနောပဒေါသမတ္တမ္ပိ အကတွာ အက္ခဏ္ဍသီလာ ကာလံ ကတွာ ကာမာဝစရဒေဝေသု နိဗ္ဗတ္တိံသု. တေသု ဇေဋ္ဌစောရော ဇေဋ္ဌဒေဝပုတ္တော အဟောသိ၊ ဣတရေ တဿေဝ ပရိဝါရာ.

တေ အပရာပရံ သံသရန္တာ ဧကံ ဗုဒ္ဓန္တရံ ဒေဝလောကေ ခေပေတွာ အမှာကံ ဘဂဝတော ကာလေ ဒေဝလောကတော စဝိတွာ ဇေဋ္ဌဒေဝပုတ္တော သာဝတ္ထိနဂရဒွါရေ ကေဝဋ္ဋဂါမေ ပဉ္စသတကုလဂါမဇေဋ္ဌကဿ ကေဝဋ္ဋဿ ပုတ္တော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ၊ ယသောဇောတိဿ နာမံ အကံသု. ဣတရေပိ အဝသေသကေဝဋ္ဋာနံ ပုတ္တာ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိံသု. တေ ပုဗ္ဗသန္နိဝါသေန သဗ္ဗေပိ သဟာယကာ ဟုတွာ သဟပံသုကီဠိတံ ကီဠန္တာ အနုပုဗ္ဗေန ဝယပ္ပတ္တာ အဟေသုံ၊ ယသောဇော တေသံ အဂ္ဂေါ အဟောသိ. တေ သဗ္ဗေဝ ဧကတော ဟုတွာ ဇာလာနိ ဂဟေတွာ နဒိတဠာကာဒီသု မစ္ဆေ ဗန္ဓန္တာ ဝိစရန္တိ.

အထေကဒိဝသံ အစိရဝတိယာ နဒိယာ ဇာလေ ခိတ္တေ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏော မစ္ဆော အန္တောဇာလေ ပါဝိသိ. တံ ဒိသွာ သဗ္ဗေပိ ကေဝဋ္ဋာ ‘‘အမှာကံ ပုတ္တာ မစ္ဆေ ဗန္ဓန္တာ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏံ မစ္ဆံ ဗန္ဓိံသူ’’တိ ဟဋ္ဌတုဋ္ဌာ အဟေသုံ. အထ တေ ပဉ္စသတာပိ သဟာယကာ မစ္ဆံ နာဝါယ ပက္ခိပိတွာ နာဝံ ဥက္ခိပိတွာ ရညော ဒဿေသုံ. ရာဇာ တံ ဒိသွာ ‘‘ဘဂဝါ ဧတဿ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏကာရဏံ ဇာနိဿတီ’’တိ မစ္ဆံ ဂါဟာပေတွာ ဘဂဝတော ဒဿေသိ. သတ္ထာ ‘‘အယံ ကဿပသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ သာသနေ ဩသက္ကမာနေ ပဗ္ဗဇိတွာ မိစ္ဆာ ပဋိပဇ္ဇန္တော သာသနံ ဩသက္ကာပေတွာ နိရယေ နိဗ္ဗတ္တော ဧကံ ဗုဒ္ဓန္တရံ နိရယေ ပစ္စိတွာ တတော စုတော အစိရဝတိယံ မစ္ဆော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တော’’တိ ဝတွာ တဿ မာတုဘဂိနီနဉ္စ နိရယေ နိဗ္ဗတ္တဘာဝံ၊ တဿ ဘာတိကတ္ထေရဿ ပရိနိဗ္ဗုတဘာဝဉ္စ တေနေဝ ကထာပေတွာ ဣမိဿာ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိယာ ကပိလသုတ္တံ ဒေသေသိ.

သတ္ထု ဒေသနံ သုတွာ တေ ပဉ္စသတာ ကေဝဋ္ဋပုတ္တာ သံဝေဂဇာတာ ဟုတွာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိတွာ၊ ဥပသမ္ပန္နာ ဟုတွာ ဝိဝေကဝါသံ ဝသန္တာ ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ အာဂမံသု. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘တေန ခေါ ပန သမယေန ယသောဇပ္ပမုခါနိ ပဉ္စမတ္တာနိ ဘိက္ခုသတာနီ’’တိအာဒိ.

တတ္ထ တေဓာတိ တေ ဣဓ. နေဝါသိကေဟီတိ နိဗဒ္ဓဝါသံ ဝသမာနေဟိ. ပဋိသမ္မောဒမာနာတိ နေဝါသိကဘိက္ခူဟိ ‘‘ကစ္စာဝုသော၊ ခမနီယ’’န္တိအာဒိနာ ပဋိသန္ထာရဝသေန သမ္မောဒနာယ ကတာယ ‘‘အာမာဝုသော၊ ခမနီယ’’န္တိအာဒိနာ၊ ပုန သမ္မောဒမာနာ တေဟိ သဒ္ဓိံ သမပ္ပဝတ္တမောဒါ. သေနာသနာနိ ပညာပယမာနာတိ အာစရိယုပဇ္ဈာယာနံ အတ္တနော စ ပါပုဏကာနိ သေနာသနာနိ ပုစ္ဆိတွာ တေဟိ နေဝါသိကေဟိ တေသံ ‘‘ဣဒံ တုမှာကံ အာစရိယာနံ၊ ဣဒံ တုမှာကံ ဥပဇ္ဈာယာနံ၊ ဣဒံ တုမှာကံ ပါပုဏာတီ’’တိ သေနာသနာနိ သံဝိဓာပေတွာ အတ္တနာ စ တတ္ထ ဂန္တွာ၊ ဒွါရကဝါဋာနိ ဝိဝရိတွာ၊ မဉ္စပီဌကဋသာရကာဒီနိ နီဟရိတွာ ပပ္ဖေါဋေတွာ ယထာဌာနံ ဌပနာဒိဝသေန ပညာပေန္တာ စ.

ပတ္တစီဝရာနိ ပဋိသာမယမာနာတိ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ ဣမံ မေ ပတ္တံ ဌပေထ၊ ဣဒံ စီဝရံ၊ ဣဒံ ထာလကံ၊ ဣဒံ ဥဒကတုမ္ဗံ၊ ဣဒံ မေ ကတ္တရယဋ္ဌိ’’န္တိ ဧဝံ သမဏပရိက္ခာရံ သံဂေါပယမာနာ. ဥစ္စာသဒ္ဒါ မဟာသဒ္ဒါတိ ဥဒ္ဓံ ဂတဋ္ဌေန ဥစ္စော သဒ္ဒေါ ယေသန္တေ ဥစ္စာသဒ္ဒါ အကာရဿ အာကာရံ ကတွာ. သမန္တတော ပတ္ထဋဋ္ဌေန မဟန္တော သဒ္ဒေါ ယေသန္တေ မဟာသဒ္ဒါ. ကေဝဋ္ဋာ မညေ မစ္ဆဝိလောပေတိ ကေဝဋ္ဋာ ဝိယ မစ္ဆဝိလုမ္ပနေ. ယထာ နာမ ကေဝဋ္ဋာ ဥဒကေ ဝဋ္ဋနတော မစ္ဆဂ္ဂဟဏတ္ထံ ပဝတ္တနတော ‘‘ကေဝဋ္ဋာ’’တိ လဒ္ဓနာမာ မစ္ဆဗန္ဓာ မစ္ဆဂ္ဂဟဏတ္ထံ ဇလေ ဇာလံ ပက္ခိပိတွာ ‘‘ပဝိဋ္ဌော န ပဝိဋ္ဌော၊ ဂဟိတော န ဂဟိတော’’တိအာဒိနာ ဥစ္စာသဒ္ဒမဟာသဒ္ဒါ ဟောန္တိ. ယထာ စ တေ မစ္ဆပစ္ဆိအာဒီနိ ဌပိတဋ္ဌာနေ မဟာဇနေ ဂန္တွာ ‘‘မယှံ ဧကံ မစ္ဆံ ဒေထ၊ မယှံ ဧကံ မစ္ဆဖာလံ ဒေထ၊ အမုကဿ ဒိန္နော မဟန္တော၊ မယှံ ခုဒ္ဒကော’’တိအာဒီနိ ဝတွာ ဝိလုမ္ပမာနေ တေသံ ပဋိသေဓနာဒိဝသေန ဥစ္စာသဒ္ဒမဟာသဒ္ဒါ စ ဟောန္တိ၊ ဧဝမေတေ ဘိက္ခူတိ ဒဿေတိ. တေတေတိ တေ ဧတေ. ကိံနူတိ ကိဿ နု၊ ကိမတ္ထံ နူတိ အတ္ထော. တေမေတိ တေ ဣမေ. ပဏာမေမီတိ နီဟရာမိ. ဝေါတိ တုမှေ. န ဝေါ မမ သန္တိကေ ဝတ္ထဗ္ဗန္တိ တုမှေဟိ မယှံ သန္တိကေ န ဝသိတဗ္ဗံ. ယေ တုမှေ မာဒိသဿ ဗုဒ္ဓဿ ဝသနဋ္ဌာနံ အာဂန္တွာ ဧဝံ မဟာသဒ္ဒံ ကရောထ၊ အတ္တနော ဓမ္မတာယ ဝသန္တာ ကိံ နာမ သာရုပ္ပံ ကရိဿထ၊ တုမှာဒိသာနံ မမ သန္တိကေ ဝသနကိစ္စံ နတ္ထီတိ ဒီပေတိ. ဧဝံ ပဏာမိတေသု စ ဘဂဝတာ တေသု ဧကဘိက္ခုပိ ‘‘ဘဂဝါ တုမှေ မဟာသဒ္ဒမတ္တကေန အမှေ ပဏာမေထာ’’တိ ဝါ အညံ ဝါ ကိဉ္စိ ပဋိဝစနံ အဝတွာ ဗုဒ္ဓဂါရဝေန သဗ္ဗေ ဘဂဝတော ဝစနံ သမ္ပဋိစ္ဆန္တာ ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’တိ ဝတွာ နိက္ခမိံသု. ဧဝံ ပန တေသံ အဟောသိ ‘‘မယံ သတ္ထာရံ ပဿိဿာမ၊ ဓမ္မံ သောဿာမ၊ သတ္ထု သန္တိကေ ဝသိဿာမာတိ အာဂတာ၊ ဧဝရူပဿ ပန ဂရုနော သတ္ထု သန္တိကံ အာဂန္တွာ မဟာသဒ္ဒံ ကရိမှာ၊ အမှာကမေဝ ဒေါသောယံ၊ ပဏာမိတမှာ တတော၊ န လဒ္ဓံ သတ္ထု သန္တိကေ ဝတ္ထုံ၊ သမန္တပါသာဒိကံ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏံ သရီရံ ဩလောကေတုံ၊ မဓုရဿရေန ဒေသိတံ ဓမ္မံ သောတု’’န္တိ. တေ ဗလဝဒေါမနဿဇာတာ ဟုတွာ ပက္ကမိံသု.

သံသာမေတွာတိ သုဂုတ္တံ ကတွာ. ဝဇ္ဇီတိ ဧဝံနာမကော ဇနပဒေါ၊ ဝဇ္ဇီ နာမ ဇာနပဒိနော ရာဇကုမာရာ၊ တေသံ နိဝါသော ဧကောပိ ဇနပဒေါ ရုဠှီဝသေန ‘‘ဝဇ္ဇီ’’တွေဝ ဝုစ္စတိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ဝဇ္ဇီသူ’’တိ. ဝဂ္ဂုမုဒါတိ ဧဝံနာမ လောကဿ ပုညသမ္မတာ ဧကာ နဒီ. ‘‘ဝဂ္ဂမုဒါ’’တိပိ ပါဌော. အတ္ထကာမေနာတိ ကိဉ္စိ ပယောဇနံ အနပေက္ခိတွာ အတ္ထမေဝ ဣစ္ဆန္တေန. ဟိတေသိနာတိ အတ္ထံ ဣစ္ဆန္တေန၊ ‘‘ကိန္တိ မေ သာဝကာ ဝဋ္ဋဒုက္ခာ ပရိမုစ္စေယျု’’န္တိ တဿ အတ္ထသင်္ခါတဿ အတ္ထဿ ဝါ ဟေတုဘူတဿ ဟိတဿ ဧသနသီလေန. တတော ဧဝ အတ္တနော သရီရခေဒံ အဂဏေတွာ ဒူရေပိ ဝေနေယျသန္တိကံ ဂန္တွာ အနုကမ္ပနတော အနုကမ္ပကေန. တမေဝ အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယ မယံ ပဏာမိတာ၊ န အတ္တနော ဝေယျာဝစ္စာဒိပစ္စာသီသာယ. ယသ္မာ ဓမ္မဂရုနော ဗုဒ္ဓါ ဘဂဝန္တော သမ္မာပဋိပတ္တိယာဝ ပူဇေတဗ္ဗာ၊ ယေ ဥစ္စာသဒ္ဒကရဏမတ္တေပိ ပဏာမေန္တိ၊ တသ္မာ ဟန္ဒ မယံ၊ အာဝုသော၊ တထာ ဝိဟာရံ ကပ္ပေမ သဗ္ဗတ္ထ သတိသမ္ပဇညယောဂေန အပဏ္ဏကပ္ပဋိပဒံ ပူရေန္တာ ယထာဂဟိတကမ္မဋ္ဌာနံ မတ္ထကံ ပါပေန္တာ စတုဣရိယာပထဝိဟာရံ ကပ္ပေမ ဝိဟရာမ. ယထာ နော ဝိဟရတန္တိ ယထာ အမှေသု ဝိဟရန္တေသု၊ ဘဂဝါ အတ္တမနော အဿ၊ သမ္မာပဋိပတ္တိယာ ပူဇာယ အာရာဓိတော ဘဝေယျာတိ အတ္ထော.

တေနေဝန္တရဝဿေနာတိ တသ္မိံယေဝ အန္တရဝဿေ မဟာပဝါရဏံ အနတိက္ကမိတွာဝ. သဗ္ဗေဝ တိဿော ဝိဇ္ဇာ သစ္ဆာကံသူတိ သဗ္ဗေယေဝ တေ ပဉ္စသတာ ဘိက္ခူ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏံ ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏံ အာသဝက္ခယဉာဏန္တိ ဣမာ တိဿော ပုဗ္ဗေနိဝုတ္ထက္ခန္ဓပ္ပဋိစ္ဆာဒကမောဟက္ခန္ဓာဒီနံ ဝိနိဝိဇ္ဈနဋ္ဌေန ဝိဇ္ဇာ အတ္တပစ္စက္ခာ အကံသု. လောကိယာဘိညာသု ဣမာယေဝ ဒွေ အဘိညာ အာသဝက္ခယဉာဏဿ ဗဟူပကာရာ၊ န တထာ ဒိဗ္ဗသောတစေတောပရိယဣဒ္ဓိဝိဓဉာဏာနီတိ ဒဿနတ္ထံ ဝိဇ္ဇတ္တယမေဝေတ္ထ တေသံ ဘိက္ခူနံ အဓိဂမဒဿနဝသေန ဥဒ္ဓဋံ. တထာ ဟိ ဝေရဉ္ဇသုတ္တေ (အ. နိ. ၈.၁၁) ဘဂဝါ ဝေရဉ္ဇဗြာဟ္မဏဿ အတ္တနော အဓိဂမံ ဒဿေန္တော ဝိဇ္ဇတ္တယမေဝ ဒေသေသိ၊ န ဒိဗ္ဗသောတဉာဏာဒီနံ အဘာဝတော. ဧဝံ တေသမ္ပိ ဘိက္ခူနံ ဝိဇ္ဇမာနာနိပိ ဒိဗ္ဗသောတဉာဏာဒီနိ န ဥဒ္ဓဋာနိ. ဆဠဘိညာ ဟိ တေ ဘိက္ခူ. ဧဝဉ္စ ကတွာ ‘‘ဝဂ္ဂုမုဒါယ နဒိယာ တီရေ အန္တရဟိတာ မဟာဝနေ ကူဋာဂါရသာလာယံ ဘဂဝတော သမ္မုခေ ပါတုရဟေသု’’န္တိ တေသံ ဘိက္ခူနံ ဣဒ္ဓိဝဠဉ္ဇနံ ဝက္ခတိ.

ယထာဘိရန္တန္တိ ယထာဘိရတိံ ယထာဇ္ဈာသယံ. ဗုဒ္ဓါနဉှိ ဧကသ္မိံ ဌာနေ ဝသန္တာနံ ဆာယူဒကဝိပတ္တိံ ဝါ အဖာသုကသေနာသနံ ဝါ မနုဿာနံ အဿဒ္ဓါဒိဘာဝံ ဝါ အာဂမ္မ အနဘိရတိ နာမ နတ္ထိ၊ တေသံ သမ္ပတ္တိယာ ‘‘ဖာသုံ ဝိဟရာမာ’’တိ စိရဝိဟာရောပိ နတ္ထိ. ယတ္ထ ပန ဘဂဝတိ ဝိဟရန္တေ မနုဿာ သရဏေသု ဝါ ပတိဋ္ဌဟန္တိ၊ သီလာနိ ဝါ သမာဒိယန္တိ ပဗ္ဗဇန္တိ၊ သောတာပတ္တိမဂ္ဂါဒီနိ ဝါ ပါပုဏန္တိ၊ သတ္ထာ တာသု သမ္ပတ္တီသု တေသံ ပတိဋ္ဌာပနတ္ထံ ဝသတိ၊ တဒဘာဝေ ပက္ကမတိ. တဒါ ဟိ သာဝတ္ထိယံ ကတ္တဗ္ဗဗုဒ္ဓကိစ္စံ နာဟောသိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘အထ ခေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ယထာဘိရန္တံ ဝိဟရိတွာ ယေန ဝေသာလီ တေန စာရိကံ ပက္ကာမီ’’တိ.

စာရိကံ စရမာနောတိ အဒ္ဓါနဂမနံ ဂစ္ဆန္တော. စာရိကာ စ နာမေသာ ဘဂဝတော ဒုဝိဓာ တုရိတစာရိကာ အတုရိတစာရိကာတိ. တတ္ထ ဒူရေပိ ဗောဓနေယျပုဂ္ဂလံ ဒိသွာ တဿ ဗောဓနတ္ထံ သဟသာ ဂမနံ တုရိတစာရိကာ နာမ၊ သာ မဟာကဿပပစ္စုဂ္ဂမနာဒီသု ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ယာ ပန ဂါမနိဂမရာဇဓာနီပဋိပါဋိယာ ဒေဝသိကံ ယောဇနဒ္ဓယောဇနဝသေန ပိဏ္ဍပါတစရိယာဒီဟိ လောကံ အနုဂ္ဂဏှန္တော ဂစ္ဆတိ၊ အယံ အတုရိတစာရိကာ နာမ၊ အယမေဝ ဣဓာဓိပ္ပေတာ. တဒဝသရီတိ တေန အဝသရိ၊ တံ ဝါ အဝသရိ၊ တတ္ထ အဝသရိ၊ ပါဝိသီတိ အတ္ထော.

တတြာတိ တဿံ. သုဒန္တိ နိပါတမတ္တံ. ဝေသာလိယန္တိ တိက္ခတ္တုံ ဝိသာလီဘူတတ္တာ ‘‘ဝေသာလီ’’တိ လဒ္ဓနာမေ လိစ္ဆဝိရာဇူနံ နဂရေ. မဟာဝနေတိ မဟာဝနံ နာမ သယံဇာတံ အရောပိမံ သပရိစ္ဆေဒံ မဟန္တံ ဝနံ. ကပိလဝတ္ထုသာမန္တာ ပန မဟာဝနံ ဟိမဝန္တေန သဟ ဧကာဗဒ္ဓံ အပရိစ္ဆေဒံ ဟုတွာ မဟာသမုဒ္ဒံ အာဟစ္စ ဌိတံ. ဣဒံ တာဒိသံ န ဟောတိ၊ သပရိစ္ဆေဒံ မဟန္တံ ဝနန္တိ မဟာဝနံ. ကူဋာဂါရသာလာယန္တိ တသ္မိံ မဟာဝနေ ဘဂဝန္တံ ဥဒ္ဒိဿ ကတေ အာရာမေ ကူဋာဂါရံ အန္တော ကတွာ ဟံသဝဋ္ဋကစ္ဆန္နေန ကတာ သဗ္ဗာကာရသမ္ပန္နာ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော ဂန္ဓကုဋိ ကူဋာဂါရသာလာ နာမ၊ တဿံ ကူဋာဂါရသာလာယံ. ဝဂ္ဂုမုဒါတီရိယာနန္တိ ဝဂ္ဂုမုဒါတီရဝါသီနံ. စေတသာ စေတော ပရိစ္စ မနသိ ကရိတွာတိ အတ္တနော စိတ္တေန တေသံ စိတ္တံ ပရိစ္ဆိဇ္ဇ မနသိ ကရိတွာ၊ စေတောပရိယဉာဏေန ဝါ သဗ္ဗညုတညာဏေန ဝါ တေဟိ အဓိဂတဝိသေသံ ဇာနိတွာတိ အတ္ထော.

အာလောကဇာတာ ဝိယာတိ သဉ္ဇာတာလောကာ ဝိယ. ဣတရံ တဿေဝ ဝေဝစနံ၊ စန္ဒသဟဿသူရိယသဟဿေဟိ ဩဘာသိတာ ဝိယာတိ အတ္ထော. ယသ္မာ တေ ယသောဇပ္ပမုခါ ပဉ္စသတာ ဘိက္ခူ သဗ္ဗသော အဝိဇ္ဇန္ဓကာရဝိဓမနေန အာလောကဘူတာ ဩဘာသဘူတာ ဟုတွာ ဝိဟရန္တိ၊ တသ္မာ ဘဂဝါ တေဟိ ဌိတဒိသာယ ‘‘အာလောကဇာတာ ဝိယ မေ၊ အာနန္ဒ၊ ဧသာ ဒိသာ’’တိအာဒိနာ ဝဏ္ဏဘဏနာပဒေသေန တေ ဘိက္ခူ ပသံသတိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘ယဿံ ဒိသာယံ ဝဂ္ဂုမုဒါတီရိယာ ဘိက္ခူ ဝိဟရန္တီ’’တိ. အပ္ပဋိကူလာတိ န ပဋိကူလာ၊ မနာပါ မနောဟရာတိ အတ္ထော. ယသ္မိဉှိ ပဒေသေ သီလာဒိဂုဏသမ္ပန္နာ မဟေသိနော ဝိဟရန္တိ၊ တံ ကိဉ္စာပိ ဥက္ကူလဝိကူလဝိသမဒုဂ္ဂါကာရံ၊ အထ ခေါ မနုညံ ရမဏီယမေဝ. ဝုတ္တဉှေတံ –

‘‘ဂါမေ ဝါ ယဒိ ဝါရညေ၊ နိန္နေ ဝါ ယဒိ ဝါ ထလေ၊

ယတ္ထ အရဟန္တော ဝိဟရန္တိ၊ တံ ဘူမိရာမဏေယျက’’န္တိ. (ဓ. ပ. ၉၈)၊

ပဟိဏေယျာသီတိ ပေသေယျာသိ. သတ္ထာ အာယသ္မန္တာနံ ဒဿနကာမောတိ တေသံ ဘိက္ခူနံ သန္တိကေ ပဟေဏာကာရဒဿနံ. ဣတိ ဘဂဝါ ယဒတ္ထံ တေ ဘိက္ခူ ပဏာမေသိ၊ တမတ္ထံ မတ္ထကပ္ပတ္တံ ဒိသွာ အာရဒ္ဓစိတ္တော တေသံ ဒဿနကာမတံ ထေရဿ အာရောစေသိ. ဧဝံ ကိရဿ အဟောသိ ‘‘အဟံ ဣမေ ဥစ္စာသဒ္ဒမဟာသဒ္ဒကရဏေ ပဏာမေဿာမိ၊ အထ တေ ဘဒြော အဿာဇာနီယော ဝိယ ကသာဘိဃာတေန၊ တေန စောဒိတာ သံဝေဂပ္ပတ္တာ မမာရာဓနတ္ထံ အရညံ ပဝိသိတွာ ဃဋေန္တာ ဝါယမန္တာ ခိပ္ပမေဝ အရဟတ္တံ သစ္ဆိကရိဿန္တီ’’တိ. ဣဒါနိ တေ အဂ္ဂဖလပ္ပတ္တေ ဒိသွာ တာယ အရဟတ္တပ္ပတ္တိယာ အာရာဓိတစိတ္တော တေသံ ဒဿနကာမော ဟုတွာ ဧဝံ ဓမ္မဘဏ္ဍာဂါရိကံ အာဏာပေသိ.

သော ဘိက္ခူတိ အာနန္ဒတ္ထေရေန တထာ အာဏတ္တော ဆဠဘိညော ဧကော ဘိက္ခု. ပမုခေတိ သမ္မုခေ. အာနေဉ္ဇသမာဓိနာတိ စတုတ္ထဇ္ဈာနပါဒကေန အဂ္ဂဖလသမာဓိနာ၊ ‘‘အရူပဇ္ဈာနပါဒကေနာ’’တိပိ ဝဒန္တိ. ‘‘အာနေဉ္ဇေန သမာဓိနာ’’တိပိ ပါဌော. ကသ္မာ ပန ဘဂဝါ တေသံ ဘိက္ခူနံ အာဂမနံ ဇာနန္တော ပဋိသန္ထာရံ အကတွာ သမာပတ္တိံယေဝ သမာပဇ္ဇိ? တေသံ အတ္တနာ သမာပန္နသမာပတ္တိံ ဇာနိတွာ သမာပဇ္ဇနတ္ထံ၊ တေသံ ပုဗ္ဗေ ပဏာမိတာနံ ဣဒါနိ အတ္တနာ သမာနသမ္ဘောဂဒဿနတ္ထံ၊ အာနုဘာဝဒီပနတ္ထံ၊ ဝိနာ ဝစီဘေဒေန အညဗျာကရဏဒီပနတ္ထဉ္စ. အပရေ ပနာဟု ‘‘ပုဗ္ဗေ ပဏာမိတာနံ ဣဒါနိ အတ္တနော သန္တိကံ အာဂတာနံ အနုတ္တရသုခုပ္ပါဒနေန အနညသာဓာရဏပဋိသန္ထာရကရဏတ္ထ’’န္တိ. တေပိ အာယသ္မန္တော ဘဂဝတော အဇ္ဈာသယံ ဉတွာ တံယေဝ သမာပတ္တိံ သမာပဇ္ဇိံသု. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘ကတမေန နု ခေါ ဘဂဝါ ဝိဟာရေန ဧတရဟိ ဝိဟရတီ’’တိအာဒိ.

ဧတ္ထ စ ရူပါဝစရစတုတ္ထဇ္ဈာနံ ကောသဇ္ဇာဒီနံ ပါရိပန္တိကဓမ္မာနံ သုဝိဒူရဘာဝတော ဣဒ္ဓိယာ မူလဘူတေဟိ အနောဏမနာဒီဟိ သောဠသဟိ ဝေါဒါနဓမ္မေဟိ သမန္နာဂမနတော အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တံ သယံ အနိဉ္ဇနဋ္ဌေန အာနေဉ္ဇန္တိ ဝုစ္စတိ. ဝုတ္တဉှေတံ –

‘‘အနောဏတံ စိတ္တံ ကောသဇ္ဇေ န ဣဉ္ဇတီတိ အာနေဉ္ဇံ. အနုဏ္ဏတံ စိတ္တံ ဥဒ္ဓစ္စေ န ဣဉ္ဇတီတိ အာနေဉ္ဇံ. အနဘိရတံ စိတ္တံ ရာဂေ န ဣဉ္ဇတီတိ အာနေဉ္ဇံ. အနပနတံ စိတ္တံ ဗျာပါဒေ န ဣဉ္ဇတီတိ အာနေဉ္ဇံ. အနိဿိတံ စိတ္တံ ဒိဋ္ဌိယာ န ဣဉ္ဇတီတိ အာနေဉ္ဇံ. အပ္ပဋိဗဒ္ဓံ စိတ္တံ ဆန္ဒရာဂေ န ဣဉ္ဇတီတိ အာနေဉ္ဇံ. ဝိပ္ပမုတ္တံ စိတ္တံ ကာမရာဂေ န ဣဉ္ဇတီတိ အာနေဉ္ဇံ. ဝိသံယုတ္တံ စိတ္တံ ကိလေသေ န ဣဉ္ဇတီတိ အာနေဉ္ဇံ. ဝိမရိယာဒိကတံ စိတ္တံ ကိလေသမရိယာဒါယ န ဣဉ္ဇတီတိ အာနေဉ္ဇံ. ဧကတ္တဂတံ စိတ္တံ နာနတ္တကိလေသေ န ဣဉ္ဇတီတိ အာနေဉ္ဇံ. သဒ္ဓါယ ပရိဂ္ဂဟိတံ စိတ္တံ အဿဒ္ဓိယေ န ဣဉ္ဇတီတိ အာနေဉ္ဇံ. ဝီရိယေန ပရိဂ္ဂဟိတံ စိတ္တံ ကောသဇ္ဇေ န ဣဉ္ဇတီတိ အာနေဉ္ဇံ. သတိယာ ပရိဂ္ဂဟိတံ စိတ္တံ ပမာဒေ န ဣဉ္ဇတီတိ အာနေဉ္ဇံ. သမာဓိနာ ပရိဂ္ဂဟိတံ စိတ္တံ ဥဒ္ဓစ္စေ န ဣဉ္ဇတီတိ အာနေဉ္ဇံ. ပညာယ ပရိဂ္ဂဟိတံ စိတ္တံ အဝိဇ္ဇာယ န ဣဉ္ဇတီတိ အာနေဉ္ဇံ. ဩဘာသဂတံ စိတ္တံ အဝိဇ္ဇန္ဓကာရေ န ဣဉ္ဇတီတိ အာနေဉ္ဇ’’န္တိ.

ရူပါဝစရစတုတ္ထဇ္ဈာနမေဝ စ ရူပဝိရာဂဘာဝနာဝသေန ပဝတ္တိတံ၊ အာရမ္မဏဝိဘာဂေန စတုဗ္ဗိဓံ အရူပါဝစရဇ္ဈာနန္တိ ဧတေသံ ပဉ္စန္နံ ဈာနာနံ အာနေဉ္ဇဝေါဟာရော. တေသံ ယံ ကိဉ္စိ ပါဒကံ ကတွာ သမာပန္နာ အရဟတ္တဖလသမာပတ္တိ အာနေဉ္ဇသမာဓီတိ ပေါရာဏာ.

အဘိက္ကန္တာယာတိ အတီတာယ. နိက္ခန္တေတိ နိဂ္ဂတေ၊ အပဂတေတိ အတ္ထော. တုဏှီ အဟောသီတိ ဘဂဝါ အရိယေန တုဏှီဘာဝေန တုဏှီ အဟောသိ. ဥဒ္ဓသ္တေ အရုဏေတိ ဥဂ္ဂတေ အရုဏေ၊ အရုဏော နာမ ပုရတ္ထိမဒိသာယ သူရိယောဒယတော ပုရေတရမေဝ ဥဋ္ဌိတောဘာသော. နန္ဒိမုခိယာတိ ရတ္တိယာ အရုဏဿ ဥဂ္ဂတတ္တာ ဧဝ အရုဏပ္ပဘာယ သူရိယာလောကူပဇီဝိနော သတ္တေ နန္ဒာပနမုခိယာ ဝိယ ရတ္တိယာ ဇာတာယ၊ ဝိဘာယမာနာယာတိ အတ္ထော.

တမှာ သမာဓိမှာ ဝုဋ္ဌဟိတွာတိ ယထာပရိစ္ဆေဒံ တတော အာနေဉ္ဇသမာဓိတော အရဟတ္တဖလသမာပတ္တိတော ဥဋ္ဌာယ. သစေ ခေါ တွံ၊ အာနန္ဒ၊ ဇာနေယျာသီတိ ဘဂဝါ ‘‘ဣမေ စ ဘိက္ခူ ဧတ္တကံ ကာလံ ဣမိနာ နာမ သမာပတ္တိသုခေန ဝီတိနာမေန္တီ’’တိ၊ အာနန္ဒ၊ ယဒိ တွံ ဇာနေယျာသိ. ဧတ္တကမ္ပိ တေ နပ္ပဋိဘာသေယျာတိ လောကိယပဋိသမ္မောဒနံ သန္ဓာယ ယဒိဒံ တေ ‘‘အဘိက္ကန္တာ၊ ဘန္တေ၊ ရတ္တီ’’တိအာဒိနာ တိက္ခတ္တုံ ပဋိဘာနံ ဥပဋ္ဌိတံ၊ တယိဒံ ဧတ္တကမ္ပိ တေ န ဥပဋ္ဌဟေယျ. ယသ္မာ စ ခေါ တွံ၊ အာနန္ဒ၊ သေက္ခော အသေက္ခံ သမာပတ္တိဝိဟာရံ န ဇာနာသိ၊ တသ္မာ မံ ဣမေသံ ဘိက္ခူနံ လောကိယပဋိသမ္မောဒနံ ကာရေတုံ ဥဿုက္ကံ အာပဇ္ဇိ. အဟံ ပန ဣမေဟိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ လောကုတ္တရပဋိသမ္မောဒနေနေဝ တိယာမရတ္တိံ ဝီတိနာမေသိန္တိ ဒဿေန္တော ဘဂဝါ အာဟ – ‘‘အဟဉ္စ၊ အာနန္ဒ၊ ဣမာနိ စ ပဉ္စ ဘိက္ခုသတာနိ သဗ္ဗေဝ အာနေဉ္ဇသမာဓိနာ နိသီဒိမှာ’’တိ.

ဧတမတ္ထံ ဝိဒိတွာတိ ဧတံ တေသံ ဘိက္ခူနံ အတ္တနာ သမံ အာနေဉ္ဇသမာဓိသမာပဇ္ဇနသမတ္ထတာသင်္ခါတံ ဝသီဘာဝတ္ထံ သဗ္ဗာကာရတော ဝိဒိတွာ. ဣမံ ဥဒါနန္တိ ဣမံ တေသံ ဘိက္ခူနံ အနဝသေသရာဂါဒိပ္ပဟာနသံသိဒ္ဓိတာဒိသဘာဝဒီပနံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ.

တတ္ထ ယဿ ဇိတော ကာမကဏ္ဍကောတိ ကုသလပက္ခဝိဇ္ဈနဋ္ဌေန ကဏ္ဍကဘူတော ကိလေသကာမော ယေန အရိယပုဂ္ဂလေန အနဝသေသံ ဇိတော ပဟီနော၊ ဧတေနဿ အနုနယာဘာဝံ ဒဿေတိ. ‘‘ဂါမကဏ္ဋကော’’တိပိ ပါဌော. တဿတ္ထော – ဂါမေ ကဏ္ဋကော ကဏ္ဋကဋ္ဌာနိယော သကလော ဝတ္ထုကာမော ယဿ ဇိတောတိ. ဇယော စဿ တပ္ပဋိဗဒ္ဓဆန္ဒရာဂပ္ပဟာနေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ တေန တေသံ အနာဂါမိမဂ္ဂေါ ဝုတ္တော ဟောတိ. အက္ကောသော စ ဇိတောတိ သမ္ဗန္ဓော. ဝဓော စ ဗန္ဓနဉ္စာတိ ဧတ္ထာပိ ဧသေဝ နယော. တေသု အက္ကောသဇယေန ဝစီဒုစ္စရိတာဘာဝေါ၊ ဣတရေန ကာယဒုစ္စရိတာဘာဝေါ ဒဿိတော. တေန တံနိမိတ္တကဿ ဗျာပါဒဿ အနဝသေသပ္ပဟာနေန တတိယမဂ္ဂေါ ဝုတ္တော ဟောတိ. အထ ဝါ အက္ကောသာဒိဇယဝစနေန တတိယမဂ္ဂေါ ဝုတ္တော ဟောတိ၊ အက္ကောသာဒီနံ အစ္စန္တခမနံ တတ္ထ ပကာသိတံ ဟောတိ၊ ဥဘယထာပိ နေသံ ဝိရောဓာဘာဝံ ဒဿေတိ. ပဗ္ဗတော ဝိယ သော ဌိတော အနေဇောတိ ဧဇာ ဝုစ္စတိ စလနကိလေသပရိပန္ထော၊ ဧဇာဟေတူနံ အဝသေသကိလေသာနံ အဘာဝေန အနေဇော၊ အနေဇတ္တာယေဝ သဗ္ဗကိလေသေဟိ ပရဝါဒဝါတေဟိ စ အကမ္ပနီယတ္တာ ဌိတော ဧကဂ္ဃနပဗ္ဗတသဒိသော. သုခဒုက္ခေသု န ဝေဓတိ သ ဘိက္ခူတိ သော ဘိန္နကိလေသော ဘိက္ခု သုခဒုက္ခနိမိတ္တံ န ကမ္ပတီတိ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယေနေဝ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. ဣတိ ဘဂဝါ တေသံ ပဉ္စသတာနံ ဘိက္ခူနံ အရဟတ္တာဓိဂမေန တာဒိဘာဝပ္ပတ္တိံ ဧကဇ္ဈံ ကတွာ ဧကပုဂ္ဂလာဓိဋ္ဌာနံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသီတိ.

တတိယသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.