၇. ဧကပုတ္တကသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၇. သတ္တမေ ဧကပုတ္တကောတိ ဧကော ပုတ္တော၊ သော စ အနုကမ္ပိတဗ္ဗဋ္ဌေန ဧကပုတ္တကော၊ ပိယာယိတဗ္ဗဋ္ဌေန ပိယော၊ မနဿ ဝဍ္ဎနဋ္ဌေန မနာပေါ. သရီရသောဘာသမ္ပတ္တိယာ ဝါ ဒဿနီယဋ္ဌေန ပိယော၊ သီလာစာရသမ္ပတ္တိယာ ကလျာဏဓမ္မတာယ မနာပေါ. ကလေတိ သတ္တေ ခေပေတီတိ ကာလော၊ မရဏံ. တံ ကတော ပတ္တောတိ ကာလင်္ကတော၊ ကာလေန ဝါ မစ္စုနာ ကတော နဋ္ဌော အဒဿနံ ဂတောတိ ကာလင်္ကတော၊ မတောတိ အတ္ထော.

သမ္ဗဟုလာ ဥပါသကာတိ သာဝတ္ထိဝါသိနော ဗဟူ ဥပါသကာ မတပုတ္တဥပါသကဿ သဟသောကီဘာဝေန ယာဝ အာဠာဟနာ ပစ္ဆတော ဂန္တွာ မတသရီရဿ ကတ္တဗ္ဗံ ကာရေတွာ ပဋိနိဝတ္တာ ယထာနိဝတ္ထာဝ ဥဒကံ ဩတရိတွာ သီသံနှာတာ ဝတ္ထာနိ ပီဠေတွာ အနောတာပေတွာဝ ဧကံ နိဝါသေတွာ ဧကံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကတွာ ဥပါသကံ ပုရတော ကတွာ ‘‘သောကဝိနောဒနံ ဓမ္မံ သတ္ထု သန္တိကေ သောဿာမာ’’တိ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိံသု. တေန ဝုတ္တံ ‘‘အလ္လကေသာ’’တိအာဒိ.

တတ္ထ အလ္လဝတ္ထာတိ ဥဒကေန တိန္တဝတ္ထာ. ဒိဝါ ဒိဝဿာတိ ဒိဝသဿပိ ဒိဝါ၊ မဇ္ဈနှိကေ ကာလေတိ အတ္ထော. ယသ္မာ ဇာနန္တာပိ တထာဂတာ ပုစ္ဆန္တိ၊ ဇာနန္တာပိ န ပုစ္ဆန္တိ. ကာလံ ဝိဒိတွာ ပုစ္ဆန္တိ၊ ကာလံ ဝိဒိတွာ န ပုစ္ဆန္တိ၊ တသ္မာ ဇာနန္တောယေဝ ဘဂဝါ ကထာသမုဋ္ဌာပနတ္ထံ ပုစ္ဆန္တော ‘‘ကိံ နု ခေါ တုမှေ ဥပါသကာ’’တိအာဒိမာဟ. တဿတ္ထော – တုမှေ ဥပါသကာ အညေသု ဒိဝသေသု မမ သန္တိကံ အာဂစ္ဆန္တာ ဩတာပိတသုဒ္ဓဝတ္ထာ သာယနှေ အာဂစ္ဆထ၊ အဇ္ဇ ပန အလ္လဝတ္ထာ အလ္လကေသာ ဌိတမဇ္ဈနှိကေ ကာလေ ဣဓာဂတာ၊ တံ ကိံ ကာရဏန္တိ. တေန မယန္တိ တေန ပုတ္တဝိယောဂဇနိတစိတ္တသန္တာပေန ဗလဝသောကာဘိဘူတတာယ ဧဝံဘူတာ မယံ ဣဓူပသင်္ကမန္တာတိ.

ဧတမတ္ထံ ဝိဒိတွာတိ ပိယဝတ္ထုသမ္ဘဝါ သောကဒုက္ခဒေါမနဿာဒယော၊ အသတိ ပိယဝတ္ထုသ္မိံ သဗ္ဗသော ဧတေ န သန္တီတိ ဧတမတ္ထံ သဗ္ဗာကာရတော ဇာနိတွာ တဒတ္ထပ္ပကာသနံ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ.

တတ္ထ ပိယရူပဿာဒဂဓိတာသေတိ ပိယသဘာဝေသု ရူပက္ခန္ဓာဒီသု သုခဝေဒနဿာဒေန ဂဓိတာ ပဋိဗဒ္ဓစိတ္တာ. ဂဓိတာသေတိ ဟိ ဂဓိတာဣစ္စေဝတ္ထော. သေတိ ဝါ နိပါတမတ္တံ. ပိယရူပါ နာမ စက္ခာဒယော ပုတ္တဒါရာဒယော စ. ဝုတ္တဉှေတံ – ‘‘ကိဉ္စ လောကေ ပိယရူပံ သာတရူပံ စက္ခု လောကေ ။ပေ။ ဓမ္မတဏှာ လောကေ ပိယရူပံ သာတရူပ’’န္တိ (စူဠနိ. ဟေမကမာဏဝပုစ္ဆာနိဒ္ဒေသ ၅၅).

‘‘ခေတ္တံ ဝတ္ထုံ ဟိရညံ ဝါ၊ ဂဝဿံ ဒါသပေါရိသံ၊

ထိယော ဗန္ဓူ ပုထု ကာမေ၊ ယော နရော အနုဂိဇ္ဈတီ’’တိ စ. (သု. နိ. ၇၇၅)၊

တသ္မာ တေသု ပိယရူပေသု အဿာဒေန ဂိဒ္ဓါ မုစ္ဆိတာ အဇ္ဈာပန္နာတိ အတ္ထော. ကေ ပန တေ ပိယရူပဿာဒဂဓိတာတိ တေ ဒဿေတိ ‘‘ဒေဝကာယာ ပုထုမနုဿာ စာ’’တိ၊ စာတုမဟာရာဇိကာဒယော ဗဟုဒေဝသမူဟာ စေဝ ဇမ္ဗုဒီပကာဒိကာ ဗဟုမနုဿာ စ. အဃာဝိနောတိ ကာယိကစေတသိကဒုက္ခေန ဒုက္ခိတာ. ပရိဇုန္နာတိ ဇရာရောဂါဒိဝိပတ္တိယာ ယောဗ္ဗနာရောဂျာဒိသမ္ပတ္တိတော ပရိဟီနာ. ယထာလာဘဝသေန ဝါယမတ္ထော ဒေဝမနုဿေသု ဝေဒိတဗ္ဗော. အထ ဝါ ကာမဉ္စေကန္တသုခသမပ္ပိတာနံ ဒေဝါနံ ဒုက္ခဇရာရောဂါ န သမ္ဘဝန္တိ၊ တဒနတိဝတ္တသဘာဝတာယ ပန တေပိ ‘‘အဃာဝိနော’’တိ ‘‘ပရိဇုန္နာ’’တိ စ ဝုတ္တာ. တေသမ္ပိ ဝါ ပုဗ္ဗနိမိတ္တုပ္ပတ္တိယာ ပဋိစ္ဆန္နဇရာယ စေတသိကရောဂဿ စ ဝသေန ဒုက္ခာဒီနံ သမ္ဘဝေါ ဝေဒိတဗ္ဗော. မစ္စုရာဇဿ ဝသံ ဂစ္ဆန္တီတိ ပိယဝတ္ထုဝိသယာယ တဏှာယ အပ္ပဟီနတ္တာ ပုနပ္ပုနံ ဂဗ္ဘူပဂမနတော ဓာတုတ္တယိဿရတာယ မစ္စုရာဇသင်္ခါတဿ မရဏဿ ဝသံ ဟတ္ထမေဝ ဂစ္ဆန္တိ.

ဧတ္တာဝတာ ဝဋ္ဋံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ ‘‘ယေ ဝေ ဒိဝါ’’တိအာဒိနာ ဝိဝဋ္ဋံ ဒဿေတိ. တတ္ထ ယေ ဝေ ဒိဝါ စ ရတ္တော စ အပ္ပမတ္တာတိ ‘‘ဒိဝသံ စင်္ကမေန နိသဇ္ဇာယ အာဝရဏီယေဟိ ဓမ္မေဟိ စိတ္တံ ပရိသောဓေတီ’’တိအာဒိနာ ဝုတ္တနယေန ဒိဝသဘာဂေ ရတ္တိဘာဂေ စ ဒဠှံ အပ္ပမတ္တာ အပ္ပမာဒပ္ပဋိပဒံ ပူရေန္တိ. ဇဟန္တိ ပိယရူပန္တိ စတုသစ္စကမ္မဋ္ဌာနဘာဝနံ ဥဿုက္ကာပေတွာ အရိယမဂ္ဂါဓိဂမေန ပိယရူပံ ပိယဇာတိကံ စက္ခာဒိပိယဝတ္ထုံ တပ္ပဋိဗဒ္ဓဆန္ဒရာဂဇဟနေန ဇဟန္တိ. တေ ဝေ ခဏန္တိ အဃမူလံ၊ မစ္စုနော အာမိသံ ဒုရတိဝတ္တန္တိ တေ အရိယပုဂ္ဂလာ အဃဿ ဝဋ္ဋဒုက္ခဿ မူလဘူတံ၊ မစ္စုနာ မရဏေန အာမသိတဗ္ဗတော အာမိသံ၊ ဣတော ဗဟိဒ္ဓါ ကေဟိစိပိ သမဏဗြာဟ္မဏေဟိ နိဝတ္တိတုံ အသက္ကုဏေယျတာယ ဒုရတိဝတ္တံ၊ သဟ အဝိဇ္ဇာယ တဏှံ အရိယမဂ္ဂဉာဏကုဒါလေန ခဏန္တိ၊ လေသမတ္တမ္ပိ အနဝသေသန္တာ ဥမ္မူလယန္တီတိ. သွာယမတ္ထော –

‘‘အပ္ပမာဒေါ အမတပဒံ၊ ပမာဒေါ မစ္စုနော ပဒံ၊

အပ္ပမတ္တာ န မီယန္တိ၊ ယေ ပမတ္တာ ယထာ မတာ’’တိ. (ဓ. ပ. ၂၁) –

အာဒီဟိ သုတ္တပဒေဟိ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗောတိ.

သတ္တမသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.