၃. ဒဏ္ဍသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၃. တတိယေ ကုမာရကာတိ ဒါရကာ. အန္တရာ စ သာဝတ္ထိံ အန္တရာ စ ဇေတဝနန္တိ အန္တရာသဒ္ဒေါ ‘‘တဒန္တရံ ကော ဇာနေယျ၊ အညတြ တထာဂတာ’’တိ (အ. နိ. ၆.၄၄၊ ၁၀.၇၅)၊ ‘‘ဇနာ သင်္ဂမ္မ မန္တေန္တိ၊ မဉ္စ တွဉ္စ ကိမန္တရ’’န္တိအာဒီသု (သံ. နိ. ၁.၂၂၈) ကာရဏေ အာဂတော. ‘‘အဒ္ဒသာ မံ၊ ဘန္တေ၊ အညတရာ ဣတ္ထီ ဝိဇ္ဇန္တရိကာယ ဘာဇနံ ဓောဝန္တီ’’တိအာဒီသု (မ. နိ. ၂.၁၄၉) ခဏေ. ‘‘ယဿန္တရတော န သန္တိ ကောပါ’’တိအာဒီသု (ဥဒါ. ၂၀) စိတ္တေ. ‘‘အန္တရာ ဝေါသာနမာပါဒီ’’တိအာဒီသု ဝေမဇ္ဈေ. ‘‘အပိစာယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တပေါဒါ ဒွိန္နံ မဟာနိရယာနံ အန္တရိကာယ အာဂစ္ဆတီ’’တိအာဒီသု (ပါရာ. ၂၃၁) ဝိဝရေ. သွာယမိဓာပိ ဝိဝရေ ဝေဒိတဗ္ဗော. တသ္မာ သာဝတ္ထိယာ စ ဇေတဝနဿ စ ဝိဝရေတိ၊ ဧဝမေတ္ထ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. အန္တရာသဒ္ဒယောဂတော စေတ္ထ ဥပယောဂဝစနံ ‘‘အန္တရာ စ သာဝတ္ထိံ အန္တရာ စ ဇေတဝန’’န္တိ. ဤဒိသေသု ဌာနေသု အက္ခရစိန္တကာ ‘‘အန္တရာ ဂါမဉ္စ နဒိဉ္စ ဂစ္ဆတီ’’တိ ဧကမေဝ အန္တရာသဒ္ဒံ ပယုဇ္ဇန္တိ၊ သော ဒုတိယပဒေနပိ ယောဇေတဗ္ဗော ဟောတိ. ဣဓ ပန ယောဇေတွာ ဝုတ္တော.
အဟိံ ဒဏ္ဍေန ဟနန္တီတိ ဗိလတော နိက္ခမိတွာ ဂေါစရာယ ဂစ္ဆန္တံ ကဏှသပ္ပံ ဆာတဇ္ဈတ္တံ အနုဗန္ဓိတွာ ယဋ္ဌီဟိ ပေါထေန္တိ. တေန စ သမယေန ဘဂဝါ သာဝတ္ထိံ ပိဏ္ဍာယ ဂစ္ဆန္တော အန္တရာမဂ္ဂေ တေ ဒါရကေ အဟိံ ဒဏ္ဍေန ဟနန္တေ ဒိသွာ ‘‘ကသ္မာ ကုမာရကာ ဣမံ အဟိံ ဒဏ္ဍေန ဟနထာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဍံသနဘယေန၊ ဘန္တေ’’တိ စ ဝုတ္တေ ‘‘ဣမေ အတ္တနော သုခံ ကရိဿာမာတိ ဣမံ ပဟရန္တာ နိဗ္ဗတ္တဋ္ဌာနေ ဒုက္ခံ အနုဘဝိဿန္တိ၊ အဟော အဝိဇ္ဇာယ နိကတိကောသလ္လ’’န္တိ ဓမ္မသံဝေဂံ ဥပ္ပါဒေသိ. တေနေဝ စ ဓမ္မသံဝေဂေန ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘အထ ခေါ ဘဂဝါ’’တိအာဒိ.
တတ္ထ ဧတမတ္ထံ ဝိဒိတွာတိ ‘‘ဣမေ ဒါရကာ အတ္တသုခါယ ပရဒုက္ခံ ကရောန္တာ သယံ ပရတ္ထ သုခံ န လဘိဿန္တီ’’တိ ဧတမတ္ထံ ဇာနိတွာတိ ဧဝမေကေ ဝဏ္ဏေန္တိ. အညေသံ ဒုပ္ပဋိပန္နာနံ သုခပရိယေသနံ အာယတိံ ဒုက္ခာယ သံဝတ္တတိ၊ သုပ္ပဋိပန္နာနံ ဧကန္တေန သုခါယ သံဝတ္တတိ. တသ္မာ ‘‘ပရဝိဟေသာဝိနိမုတ္တာ အစ္စန္တမေဝ သုခဘာဂိနော ဝတ မယှံ ဩဝါဒပ္ပဋိကရာ’’တိ သောမနဿဝသေနေဝေတမ္ပိ သတ္ထာ ဥဒါနံ ဥဒါနေသီတိ ဝဒန္တိ. အပရေ ပန ဘဏန္တိ ‘‘ဧဝံ တေဟိ ကုမာရကေဟိ ပဝတ္တိတံ ပရဝိဟေဌနံ သဗ္ဗာကာရေန အာဒီနဝတော ဝိဒိတွာ ပရဝိဟေသာယ ပရာနုကမ္ပာယ စ ယထာက္ကမံ အာဒီနဝါနိသံသဝိဘာဝနံ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသီ’’တိ.
တတ္ထ သုခကာမာနီတိ ဧကန္တေနေဝ အတ္တနော သုခဿ ဣစ္ဆနတော သုခါနုဂိဒ္ဓါနိ. ဘူတာနီတိ ပါဏိနော. ယော ဒဏ္ဍေန ဝိဟိံသတီတိ ဧတ္ထ ဒဏ္ဍေနာတိ ဒေသနာမတ္တံ၊ ဒဏ္ဍေန ဝါ လေဍ္ဍုသတ္ထပါဏိပ္ပဟာရာဒီဟိ ဝါတိ အတ္ထော. အထ ဝါ ဒဏ္ဍေနာတိ ဒဏ္ဍနေန. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ယော သုခကာမာနိ သဗ္ဗဘူတာနိ ဇာတိအာဒိနာ ဃဋ္ဋနဝသေန ဝစီဒဏ္ဍေန ဝါ ပါဏိမုဂ္ဂရသတ္ထာဒီဟိ ပေါထနတာဠနစ္ဆေဒနာဒိဝသေန သရီရဒဏ္ဍေန ဝါ သတံ ဝါ သဟဿံ ဝါ ဌာပနဝသေန ဓနဒဏ္ဍေန ဝါတိ ဣမေသု ဒဏ္ဍေသု ယေန ကေနစိ ဒဏ္ဍေန ဝိဟိံသတိ ဝိဟေဌေတိ ဒုက္ခံ ပါပေတိ၊ အတ္တနော သုခမေသာနော၊ ပေစ္စ သော န လဘတေ သုခန္တိ သော ပုဂ္ဂလော အတ္တနော သုခံ ဧသန္တော ဂဝေသန္တော ပတ္ထေန္တော ပေစ္စ ပရလောကေ မနုဿသုခံ ဒိဗ္ဗသုခံ နိဗ္ဗာနသုခန္တိ တိဝိဓမ္ပိ သုခံ န လဘတိ၊ အညဒတ္ထု တေန ဒဏ္ဍေန ဒုက္ခမေဝ လဘတီတိ အတ္ထော.
ပေစ္စ သော လဘတေ သုခန္တိ ယော ခန္တိမေတ္တာနုဒ္ဒယသမ္ပန္နော ‘‘ယထာဟံ သုခကာမော ဒုက္ခပ္ပဋိကူလော၊ ဧဝံ သဗ္ဗေပီ’’တိ စိန္တေတွာ သမ္ပတ္တဝိရတိအာဒီသု ဌိတော ဝုတ္တနယေန ကေနစိ ဒဏ္ဍေန သဗ္ဗာနိပိ ဘူတာနိ န ဟိံသတိ န ဗာဓတိ၊ သော ပုဂ္ဂလော ပရလောကေ မနုဿဘူတော မနုဿသုခံ၊ ဒေဝဘူတော ဒိဗ္ဗသုခံ၊ ဥဘယံ အတိက္ကမန္တော နိဗ္ဗာနသုခံ လဘတီတိ. ဧတ္ထ စ တာဒိသဿ ပုဂ္ဂလဿ အဝဿံဘာဝိတာယ တံ သုခံ ပစ္စုပ္ပန္နံ ဝိယ ဟောတီတိ ဒဿနတ္ထံ ‘‘လဘတေ’’တိ ဝုတ္တံ. ပုရိမဂါထာယပိ ဧသေဝ နယော.
တတိယသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.