၅. သုဘာကမ္မာရဓီတုထေရီဂါထာဝဏ္ဏနာ

ဒဟရာဟန္တိအာဒိကာ သုဘာယ ကမ္မာရဓီတာယ ထေရိယာ ဂါထာ. အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရာ တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယံ ကုသလံ ဥပစိနန္တီ အနုက္ကမေန သမ္ဘာဝိတကုသလမူလာ ဥပစိတဝိမောက္ခသမ္ဘာရာ သုဂတီသုယေဝ သံသရန္တီ ပရိပက္ကဉာဏာ ဟုတွာ ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ရာဇဂဟေ အညတရဿ သုဝဏ္ဏကာရဿ ဓီတာ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ၊ ရူပသမ္ပတ္တိသောဘာယ သုဘာတိ တဿာ နာမံ အဟောသိ. သာ အနုက္ကမေန ဝိညုတံ ပတွာ၊ သတ္ထု ရာဇဂဟပ္ပဝေသနေ သတ္ထရိ သဉ္ဇာတပ္ပသာဒါ ဧကဒိဝသံ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. သတ္ထာ တဿာ ဣန္ဒြိယပရိပါကံ ဒိသွာ အဇ္ဈာသယာနုရူပံ စတုသစ္စဂဗ္ဘဓမ္မံ ဒေသေသိ. သာ တာဝဒေဝ သဟဿနယပဋိမဏ္ဍိတေ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌာသိ. သာ အပရဘာဂေ ဃရာဝါသေ ဒေါသံ ဒိသွာ မဟာပဇာပတိယာ ဂေါတမိယာ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိတွာ ဘိက္ခုနိသီလေ ပတိဋ္ဌိတာ ဥပရိမဂ္ဂတ္ထာယ ဘာဝနမနုယုဉ္ဇိ. တံ ဉာတကာ ကာလေန ကာလံ ဥပသင်္ကမိတွာ ကာမေဟိ နိမန္တေန္တာ ပဟူတဓနံ ဝိဘဝဇာတဉ္စ ဒဿေတွာ ပလောဘေန္တိ. သာ ဧကဒိဝသံ အတ္တနော သန္တိကံ ဥပဂတာနံ ဃရာဝါသေသု ကာမေသု စ အာဒီနဝံ ပကာသေန္တီ ‘‘ဒဟရာဟ’’န္တိအာဒီဟိ စတုဝီသတိယာ ဂါထာဟိ ဓမ္မံ ကထေတွာ တေ နိရာသေ ကတွာ ဝိဿဇ္ဇေတွာ ဝိပဿနာယ ကမ္မံ ကရောန္တီ ဣန္ဒြိယာနိ ပရိယောဒပေန္တီ ဘာဝနံ ဥဿုက္ကာပေတွာ န စိရဿေဝ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. အရဟတ္တံ ပန ပတွာ –

၃၃၉. ‘‘ဒဟရာဟံ သုဒ္ဓဝသနာ၊ ယံ ပုရေ ဓမ္မမဿုဏိံ၊

တဿာ မေ အပ္ပမတ္တာယ၊ သစ္စာဘိသမယော အဟု.

၃၄၀. ‘‘တတောဟံ သဗ္ဗကာမေသု၊ ဘုသံ အရတိမဇ္ဈဂံ၊

သက္ကာယသ္မိံ ဘယံ ဒိသွာ၊ နေက္ခမ္မမေဝ ပီဟယေ.

၃၄၁. ‘‘ဟိတွာနဟံ ဉာတိဂဏံ၊ ဒါသကမ္မကရာနိ စ၊

ဂါမခေတ္တာနိ ဖီတာနိ၊ ရမဏီယေ ပမောဒိတေ.

၃၄၂. ‘‘ပဟာယဟံ ပဗ္ဗဇိတာ၊ သာပတေယျမနပ္ပကံ၊

ဧဝံ သဒ္ဓါယ နိက္ခမ္မ၊ သဒ္ဓမ္မေ သုပ္ပဝေဒိတေ.

၃၄၃. ‘‘နေတံ အဿ ပတိရူပံ၊ အာကိဉ္စညဉှိ ပတ္ထယေ၊

ယော ဇာတရူပံ ရဇတံ၊ ဆဍ္ဍေတွာ ပုနရာဂမေ.

၃၄၄. ‘‘ရဇတံ ဇာတရူပံ ဝါ၊ န ဗောဓာယ န သန္တိယာ၊

နေတံ သမဏသာရုပ္ပံ၊ န ဧတံ အရိယဒ္ဓနံ.

၃၄၅. ‘‘လောဘနံ မဒနဉ္စေတံ၊ မောဟနံ ရဇဝဍ္ဎနံ၊

သာသင်္ကံ ဗဟုအာယာသံ၊ နတ္ထိ စေတ္ထ ဓုဝံ ဌိတိ.

၃၄၆. ‘‘ဧတ္ထ ရတ္တာ ပမတ္တာ စ၊ သံကိလိဋ္ဌမနာ နရာ၊

အညမညေန ဗျာရုဒ္ဓါ၊ ပုထူ ကုဗ္ဗန္တိ မေဓဂံ.

၃၄၇. ‘‘ဝဓော ဗန္ဓော ပရိက္လေသော၊ ဇာနိ သောကပရိဒ္ဒဝေါ၊

ကာမေသု အဓိပန္နာနံ၊ ဒိဿတေ ဗျသနံ ဗဟုံ.

၃၄၈. ‘‘တံ မံ ဉာတီ အမိတ္တာဝ၊ ကိံ ဝေါ ကာမေသု ယုဉ္ဇထ၊

ဇာနာထ မံ ပဗ္ဗဇိတံ၊ ကာမေသု ဘယဒဿိနိံ.

၃၄၉. ‘‘န ဟိရညသုဝဏ္ဏေန၊ ပရိက္ခီယန္တိ အာသဝါ၊

အမိတ္တာ ဝဓကာ ကာမာ၊ သပတ္တာ သလ္လဗန္ဓနာ.

၃၅၀. ‘‘တံ မံ ဉာတီ အမိတ္တာဝ၊ ကိံ ဝေါ ကာမေသု ယုဉ္ဇထ၊

ဇာနာထ မံ ပဗ္ဗဇိတံ၊ မုဏ္ဍံ သင်္ဃာဋိပါရုတံ.

၃၅၁. ‘‘ဥတ္တိဋ္ဌပိဏ္ဍော ဥဉ္ဆော စ၊ ပံသုကူလဉ္စ စီဝရံ၊

ဧတံ ခေါ မမ သာရုပ္ပံ၊ အနဂါရူပနိဿယော.

၃၅၂. ‘‘ဝန္တာ မဟေသီဟိ ကာမာ၊ ယေ ဒိဗ္ဗာ ယေ စ မာနုသာ၊

ခေမဋ္ဌာနေ ဝိမုတ္တာ တေ၊ ပတ္တာ တေ အစလံ သုခံ.

၃၅၃. ‘‘မာဟံ ကာမေဟိ သံဂစ္ဆိံ၊ ယေသု တာဏံ န ဝိဇ္ဇတိ၊

အမိတ္တာ ဝဓကာ ကာမာ၊ အဂ္ဂိက္ခန္ဓူပမာ ဒုခါ.

၃၅၄. ‘‘ပရိပန္ထော ဧသ ဘယော၊ သဝိဃာတော သကဏ္ဋကော၊

ဂေဓော သုဝိသမော စေသော၊ မဟန္တော မောဟနာမုခေါ.

၃၅၅. ‘‘ဥပသဂ္ဂေါ ဘီမရူပေါ၊ ကာမာ သပ္ပသိရူပမာ၊

ယေ ဗာလာ အဘိနန္ဒန္တိ၊ အန္ဓဘူတာ ပုထုဇ္ဇနာ.

၃၅၆. ‘‘ကာမပင်္ကေန သတ္တာ ဟိ၊ ဗဟူ လောကေ အဝိဒ္ဒသူ၊

ပရိယန္တံ န ဇာနန္တိ၊ ဇာတိယာ မရဏဿ စ.

၃၅၇. ‘‘ဒုဂ္ဂတိဂမနံ မဂ္ဂံ၊ မနုဿာ ကာမဟေတုကံ၊

ဗဟုံ ဝေ ပဋိပဇ္ဇန္တိ၊ အတ္တနော ရောဂမာဝဟံ.

၃၅၈. ‘‘ဧဝံ အမိတ္တဇနနာ၊ တာပနာ သံကိလေသိကာ၊

လောကာမိသာ ဗန္ဓနီယာ၊ ကာမာ မရဏဗန္ဓနာ.

၃၅၉. ‘‘ဥမ္မာဒနာ ဥလ္လပနာ၊ ကာမာ စိတ္တပ္ပမာထိနော၊

သတ္တာနံ သံကိလေသာယ၊ ခိပ္ပံ မာရေန ဩဍ္ဍိတံ.

၃၆၀. ‘‘အနန္တာဒီနဝါ ကာမာ၊ ဗဟုဒုက္ခာ မဟာဝိသာ၊

အပ္ပဿာဒါ ရဏကရာ၊ သုက္ကပက္ခဝိသောသနာ.

၃၆၁. ‘‘သာဟံ ဧတာဒိသံ ကတွာ၊ ဗျသနံ ကာမဟေတုကံ၊

န တံ ပစ္စာဂမိဿာမိ၊ နိဗ္ဗာနာဘိရတာ သဒါ.

၃၆၂. ‘‘ရဏံ တရိတွာ ကာမာနံ၊ သီတိဘာဝါဘိကင်္ခိနီ၊

အပ္ပမတ္တာ ဝိဟဿာမိ၊ သဗ္ဗသံယောဇနက္ခယေ.

၃၆၃. ‘‘အသောကံ ဝိရဇံ ခေမံ၊ အရိယဋ္ဌင်္ဂိကံ ဥဇုံ၊

တံ မဂ္ဂံ အနုဂစ္ဆာမိ၊ ယေန တိဏ္ဏာ မဟေသိနော.

၃၆၄. ‘‘ဣမံ ပဿထ ဓမ္မဋ္ဌံ၊ သုဘံ ကမ္မာရဓီတရံ၊

အနေဇံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ၊ ရုက္ခမူလမှိ ဈာယတိ.

၃၆၅. ‘‘အဇ္ဇဋ္ဌမီ ပဗ္ဗဇိတာ၊ သဒ္ဓါ သဒ္ဓမ္မသောဘနာ၊

ဝိနီတုပ္ပလဝဏ္ဏာယ၊ တေဝိဇ္ဇာ မစ္စုဟာယိနီ.

၃၆၆. ‘‘သာယံ ဘုဇိဿာ အဏဏာ၊ ဘိက္ခုနီ ဘာဝိတိန္ဒြိယာ၊

သဗ္ဗယောဂဝိသံယုတ္တာ၊ ကတကိစ္စာ အနာသဝါ.

၃၆၇. ‘‘တံ သက္ကော ဒေဝသံဃေန၊ ဥပသင်္ကမ္မ ဣဒ္ဓိယာ၊

နမဿတိ ဘူတပတိ၊ သုဘံ ကမ္မာရဓီတရ’’န္တိ. – ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ၊

တတ္ထ ဒဟရာဟံ သုဒ္ဓဝသနာ၊ ယံ ပုရေ ဓမ္မမဿုဏိန္တိ ယသ္မာ အဟံ ပုဗ္ဗေ ဒဟရာ တရုဏီ ဧဝ သုဒ္ဓဝသနာ သုဒ္ဓဝတ္ထနိဝတ္ထာ အလင်္ကတပ္ပဋိယတ္တာ သတ္ထု သန္တိကေ ဓမ္မံ အဿောသိံ. တဿာ မေ အပ္ပမတ္တာယ၊ သစ္စာဘိသမယော အဟူတိ ယသ္မာ စ တဿာ မေ မယှံ ယထာသုတံ ဓမ္မံ ပစ္စဝေက္ခိတွာ အပ္ပမတ္တာယ ဥပဋ္ဌိတဿတိယာ သီလံ အဓိဋ္ဌဟိတွာ ဘာဝနံ အနုယုဉ္ဇန္တိယာဝ စတုန္နံ အရိယသစ္စာနံ အဘိသမယော ‘‘ဣဒံ ဒုက္ခ’’န္တိအာဒိနာ (ပဋိ. မ. ၁.၃၂) ပဋိဝေဓော အဟောသိ.

တတောဟံ သဗ္ဗကာမေသု၊ ဘုသံ အရတိမဇ္ဈဂန္တိ တတော တေန ကာရဏေန သတ္ထု သန္တိကေ ဓမ္မဿ သုတတ္တာ သစ္စာနဉ္စ အဘိသမိတတ္တာ မနုဿေသု ဒိဗ္ဗေသု စာတိ သဗ္ဗေသုပိ ကာမေသု ဘုသံ အတိဝိယ အရတိံ ဥက္ကဏ္ဌိံ အဓိဂစ္ဆိံ. သက္ကာယသ္မိံ ဥပါဒါနက္ခန္ဓပဉ္စကေ၊ ဘယံ သပ္ပဋိဘယဘာဝံ ဉာဏစက္ခုနာ ဒိသွာ၊ နေက္ခမ္မမေဝ ပဗ္ဗဇ္ဇံ နိဗ္ဗာနမေဝ၊ ပီဟယေ ပိဟယာမိ ပတ္ထယာမိ.

ဒါသကမ္မကရာနိ စာတိ ဒါသေ စ ကမ္မကာရေ စ၊ လိင်္ဂဝိပလ္လာသေန ဟေတံ ဝုတ္တံ. ဂါမခေတ္တာနီတိ ဂါမေ စ ပုဗ္ဗဏ္ဏာပရဏ္ဏဝိရုဟနက္ခေတ္တာနိ စ၊ ဂါမပရိယာပန္နာနိ ဝါ ခေတ္တာနိ. ဖီတာနီတိ သမိဒ္ဓါနိ. ရမဏီယေတိ မနုညေ. ပမောဒိတေတိ ပမုဒိတေ၊ ဘောဂက္ခန္ဓေ ဟိတွာတိ သမ္ဗန္ဓော. သာပတေယျန္တိ သန္တကံ ဓနံ၊ မဏိကနကရဇတာဒိပရိဂ္ဂဟဝတ္ထုံ. အနပ္ပကန္တိ မဟန္တံ၊ ပဟာယာတိ ယောဇနာ. ဧဝံ သဒ္ဓါယ နိက္ခမ္မာတိ ‘‘ဟိတွာနဟံ ဉာတိဂဏ’’န္တိအာဒိနာ ဝုတ္တပ္ပကာရေန မဟန္တံ ဉာတိပရိဝဋ္ဋံ မဟန္တဉ္စ ဘောဂက္ခန္ဓံ ပဟာယ ကမ္မကမ္မဖလာနိ ရတနတ္တယဉ္စာတိ သဒ္ဓေယျဝတ္ထုံ သဒ္ဓါယ သဒ္ဒဟိတွာ ဃရတော နိက္ခမ္မ၊ သဒ္ဓမ္မေ သုပ္ပဝေဒိတေ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေန သုဋ္ဌု ပဝေဒိတေ အရိယဝိနယေ အဟံ ပဗ္ဗဇိတာ.

ဧဝံ ပဗ္ဗဇိတာယ ပန နေတံ အဿ ပတိရူပံ၊ ယဒိဒံ ဆဍ္ဍိတာနံ ကာမာနံ ပစ္စာဂမနံ. အာကိဉ္စညဉှိ ပတ္ထယေတိ အဟံ အကိဉ္စနဘာဝံ အပရိဂ္ဂဟဘာဝမေဝ ပတ္ထယာမိ. ယော ဇာတရူပရဇတံ၊ ဆဍ္ဍေတွာ ပုနရာဂမေတိ ယော ပုဂ္ဂလော သုဝဏ္ဏံ ရဇတံ အညမ္ပိ ဝါ ကိဉ္စိ ဓနဇာတံ ဆဍ္ဍေတွာ ပုန တံ ဂဏှေယျ၊ သော ပဏ္ဍိတာနံ အန္တရေ ကထံ သီသံ ဥက္ခိပေယျ?

ယသ္မာ ရဇတံ ဇာတရူပံ ဝါ၊ န ဗောဓာယ န သန္တိယာ န မဂ္ဂဉာဏာယ န နိဗ္ဗာနာယ ဟောတီတိ အတ္ထော. နေတံ သမဏသာရုပ္ပန္တိ ဧတံ ဇာတရူပရဇတာဒိပရိဂ္ဂဟဝတ္ထု၊ တဿ ဝါ ပရိဂ္ဂဏှနံ သမဏာနံ သာရုပ္ပံ န ဟောတိ. တထာ ဟိ ဝုတ္တံ ‘‘န ကပ္ပတိ သမဏာနံ သကျပုတ္တိယာနံ ဇာတရူပရဇတ’’န္တိအာဒိ (စူဠဝ. ၄၄၆). န ဧတံ အရိယဒ္ဓနန္တိ ဧတံ ယထာဝုတ္တပရိဂ္ဂဟဝတ္ထု သဒ္ဓါဒိဓနံ ဝိယ အရိယဓမ္မမယမ္ပိ ဓနံ န ဟောတိ၊ န အရိယဘာဝါဝဟတော. တေနာဟ ‘‘လောဘန’’န္တိအာဒိ.

တတ္ထ လောဘနန္တိ လောဘုပ္ပါဒနံ. မဒနန္တိ မဒါဝဟံ. မောဟနန္တိ သမ္မောဟဇနနံ. ရဇဝဍ္ဎနန္တိ ရာဂရဇာဒိသံဝဍ္ဎနံ. ယေန ပရိဂ္ဂဟိတံ၊ တဿ အာသင်္ကာဝဟတ္တာ သဟ အာသင်္ကာယ ဝတ္တတီတိ သာသင်္ကံ၊ ယေန ပရိဂ္ဂဟိတံ၊ တဿ ယတော ကုတော အာသင်္ကာဝဟန္တိ အတ္ထော. ဗဟုအာယာသန္တိ သဇ္ဇနရက္ခဏာဒိဝသေန ဗဟုပရိဿမံ. နတ္ထိ စေတ္ထ ဓုဝံ ဌိတီတိ ဧတသ္မိံ ဓနေ ဓုဝဘာဝေါ စ ဌိတိဘာဝေါ စ နတ္ထိ၊ စဉ္စလမနဝဋ္ဌိတမေဝါတိ အတ္ထော.

ဧတ္ထ ရတ္တာ ပမတ္တာ စာတိ ဧတသ္မိံ ဓနေ ရတ္တာ သဉ္ဇာတရာဂါ ဒသကုသလဓမ္မေသု သတိယာ ဝိပ္ပဝါသေန ပမတ္တာ. သံကိလိဋ္ဌမနာ လောဘာဒိသံကိလေသေန သံကိလိဋ္ဌစိတ္တာဝ နာမ ဟောန္တိ. တတော စ အညမညမှိ ဗျာရုဒ္ဓါ၊ ပုထူ ကုဗ္ဗန္တိ မေဓဂံ အန္တမသော မာတာပိ ပုတ္တေန၊ ပုတ္တောပိ မာတရာတိ ဧဝံ အညမညံ ပဋိရုဒ္ဓါ ဟုတွာ ပုထူ သတ္တာ မေဓဂံ ကလဟံ ကရောန္တိ. တေနာဟ ဘဂဝါ – ‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကာမဟေတု ကာမနိဒါနံ ကာမာဓိကရဏံ။ပေ။ မာတာပိ ပုတ္တေန ဝိဝဒတိ ပုတ္တောပိ မာတရာ ဝိဝဒတီ’’တိအာဒိ (မ. နိ. ၁.၁၆၈၊ ၁၇၈).

ဝဓောတိ မရဏံ. ဗန္ဓောတိ အဒ္ဒုဗန္ဓနာဒိဗန္ဓနံ. ပရိက္လေသောတိ ဟတ္ထစ္ဆေဒါဒိပရိကိလေသာပတ္တိ. ဇာနီတိ ဓနဇာနိ စေဝ ပရိဝါရဇာနိ စ. သောကပရိဒ္ဒဝေါတိ သောကော စ ပရိဒေဝေါ စ. အဓိပန္နာနန္တိ အဇ္ဈောသိတာနံ. ဒိဿတေ ဗျသနံ ဗဟုန္တိ ယထာဝုတ္တဝဓဗန္ဓနာဒိဘေဒံ အဝုတ္တဉ္စ ဒေါမနဿုပါယာသာဒိံ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကံ သမ္ပရာယိကဉ္စ ဗဟုံ ဗဟုဝိဓံ ဗျသနံ အနတ္ထော ကာမေသု ဒိဿတေဝ.

တံ မံ ဉာတီ အမိတ္တာဝ၊ ကိံ ဝေါ ကာမေသု ယုဉ္ဇထာတိ တာဒိသံ မံ ယထာ ကာမေသု ဝိရတ္တံ တုမှေ ဉာတီ ဉာတကာ သမာနာ အနတ္ထကာမာ အမိတ္တာ ဝိယ ကိံ ကေန ကာရဏေန ကာမေသု ယုဉ္ဇထ နိယောဇေထ. ဇာနာထ မံ ပဗ္ဗဇိတံ၊ ကာမေသု ဘယဒဿိနိန္တိ ကာမေ ဘယတော ပဿန္တိံ ပဗ္ဗဇိတံ မံ အာဇာနာထ၊ ကိံ ဧတ္တကံ တုမှေဟိ အနညာတန္တိ အဓိပ္ပါယော.

န ဟိရညသုဝဏ္ဏေန၊ ပရိက္ခီယန္တိ အာသဝါတိ ကာမာသဝါဒယော ဟိရညသုဝဏ္ဏေန န ကဒါစိ ပရိက္ခယံ ဂစ္ဆန္တိ၊ အထ ခေါ တေဟိ ဧဝ ပရိဝဍ္ဎန္တေဝ. တေနာဟ – ‘‘အမိတ္တာ ဝဓကာ ကာမာ၊ သပတ္တာ သလ္လဗန္ဓနာ’’တိ. ကာမာ ဟိ အဟိတာဝဟတ္တာ မေတ္တိယာ အဘာဝေန အမိတ္တာ၊ မရဏဟေတုတာယ ဥက္ခိတ္တာသိကဝဓကသဒိသတ္တာ ဝဓကာ၊ အနုဗန္ဓိတွာပိ အနတ္ထာဝဟနတာယ ဝေရာနုဗန္ဓသပတ္တသဒိသတ္တာ သပတ္တာ၊ ရာဂါဒီနံ သလ္လာနံ ဗန္ဓနတော သလ္လဗန္ဓနာ.

မုဏ္ဍန္တိ မုဏ္ဍိတကေသံ. တတ္ထ တတ္ထ နန္တကာနိ ဂဟေတွာ သင်္ဃာဋိစီဝရပါရုပနေန သင်္ဃာဋိပါရုတံ.

ဥတ္တိဋ္ဌပိဏ္ဍောတိ ဝိဝဋဒွါရေ ဃရေ ဃရေ ပတိဋ္ဌိတွာ လဘနကပိဏ္ဍော. ဥဉ္ဆောတိ တဒတ္ထံ ဥဉ္ဆာစရိယာ. အနဂါရူပနိဿယောတိ အနဂါရာနံ ပဗ္ဗဇိတာနံ ဥပဂန္တွာ နိဿိတဗ္ဗတော ဥပနိဿယဘူတော ဇီဝိတပရိက္ခာရော. တဉှိ နိဿာယ ပဗ္ဗဇိတာ ဇီဝန္တိ.

ဝန္တာတိ ဆဍ္ဍိတာ. မဟေသီဟီတိ ဗုဒ္ဓါဒီဟိ မဟေသီဟိ. ခေမဋ္ဌာနေတိ ကာမယောဂါဒီဟိ အနုပဒ္ဒဝဋ္ဌာနဘူတေ နိဗ္ဗာနေ. တေတိ မဟေသယော. အစလံ သုခန္တိ နိဗ္ဗာနသုခံ ပတ္တာ. တသ္မာ တံ ပတ္ထေန္တေန ကာမာ ပရိစ္စဇိတဗ္ဗာတိ အဓိပ္ပါယော.

မာဟံ ကာမေဟိ သံဂစ္ဆိန္တိ အဟံ ကဒါစိပိ ကာမေဟိ န သမာဂစ္ဆေယျံ. ကသ္မာတိ စေ အာဟ – ‘‘ယေသု တာဏံ န ဝိဇ္ဇတီ’’တိအာဒိ၊ ယေသု ကာမေသု ဥပပရိက္ခိယမာနေသု ဧကသ္မိမ္ပိ အနတ္ထပရိတ္တာဏံ နာမ နတ္ထိ. အဂ္ဂိက္ခန္ဓူပမာ မဟာဘိတာပဋ္ဌေန. ဒုခါ ဒုက္ခမဋ္ဌေန.

ပရိပန္ထော ဧသ ဘယော ယဒိဒံ ကာမာ နာမ အဝိဒိတဝိပုလာနတ္ထာဝဟတ္တာ. သဝိဃာတော စိတ္တဝိဃာတကရတ္တာ. သကဏ္ဋကော ဝိနိဝိဇ္ဈနတ္တာ. ဂေဓော သုဝိသမော စေသောတိ ဂိဒ္ဓိဟေတုတာယ ဂေဓော. သုဋ္ဌု ဝိသမော မဟာပလိဗောဓော သော. ဒုရတိက္ကမနဋ္ဌေန မဟန္တော. မောဟနာမုခေါ မုစ္ဆာပတ္တိဟေတုတော.

ဥပသဂ္ဂေါ ဘီမရူပေါတိ အတိဘိံသနကသဘာဝေါ၊ မဟန္တော ဒေဝတူပသဂ္ဂေါ ဝိယ အနတ္ထကာဒိဒုက္ခာဝဟနတော. သပ္ပသိရူပမာ ကာမာ သပ္ပဋိဘယဋ္ဌေန.

ကာမပင်္ကေန သတ္တာတိ ကာမသင်္ခါတေန ပင်္ကေန သတ္တာ လဂ္ဂါ.

ဒုဂ္ဂတိဂမနံ မဂ္ဂန္တိ နိရယာဒိအပါယဂါမိနံ မဂ္ဂံ. ကာမဟေတုကန္တိ ကာမောပဘောဂဟေတုကံ. ဗဟုန္တိ ပါဏာတိပါတာဒိဘေဒေန ဗဟုဝိဓံ. ရောဂမာဝဟန္တိ ရုဇ္ဇနဋ္ဌေန ရောဂသင်္ခါတဿ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာဒိဘေဒဿ ဒုက္ခဿ အာဝဟနကံ.

ဧဝန္တိ ‘‘အမိတ္တာ ဝဓကာ’’တိအာဒိနာ ဝုတ္တပ္ပကာရေန. အမိတ္တဇနနာတိ အမိတ္တဘာဝဿ နိဗ္ဗတ္တနကာ. တာပနာတိ သန္တာပနကာ၊ တပနီယာတိ အတ္ထော. သံကိလေသိကာတိ သံကိလေသာဝဟာ. လောကာမိသာတိ လောကေ အာမိသဘူတာ. ဗန္ဓနိယာတိ ဗန္ဓဘူတေဟိ သံယောဇနေဟိ ဝဍ္ဎိတဗ္ဗာ၊ သံယောဇနိယာတိ အတ္ထော. မရဏဗန္ဓနာတိ ဘဝါဒီသု နိဗ္ဗတ္တိနိမိတ္တတာယ ပဝတ္တကာရဏတော စ မရဏဝိဗန္ဓနာ.

ဥမ္မာဒနာတိ ဝိပရိဏာမဓမ္မာနံ ဝိယောဂဝသေန သောကုမ္မာဒကရာ၊ ဝဍ္ဎိယာ ဝါ ဥပရူပရိမဒါဝဟာ. ဥလ္လပနာတိ ‘‘အဟော သုခံ အဟော သုခ’’န္တိ ဥဒ္ဓံ ဥဒ္ဓံ လပါပနကာ. ‘‘ဥလ္လောလနာ’’တိပိ ပါဌော၊ ဘတ္တပိဏ္ဍနိမိတ္တံ နင်္ဂုဋ္ဌံ ဥလ္လောလေန္တော သုနခေါ ဝိယ အာမိသဟေတု သတ္တေ ဥပရူပရိလာလနာ၊ ပရာဘဝါဝညာတပါပနကာတိ အတ္ထော. စိတ္တပ္ပမာထိနောတိ ပရိဠာဟုပ္ပါဒနာဒိနာ သမ္ပတိ အာယတိဉ္စ စိတ္တဿ ပမထနသီလာ. ‘‘စိတ္တပ္ပမဒ္ဒိနော’’တိ ဝါ ပါဌော၊ သော ဧဝတ္ထော. ယေ ပန ‘‘စိတ္တပ္ပမာဒိနော’’တိ ဝဒန္တိ၊ တေသံ စိတ္တဿ ပမာဒါဝဟာတိ အတ္ထော. သံကိလေသာယာတိ ဝိဗာဓနာယ ဥပတာပနာယ ဝါ. ခိပ္ပံ မာရေန ဩဍ္ဍိတန္တိ ကာမာ နာမေတေ မာရေန ဩဍ္ဍိတံ ကုမိနန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ သတ္တာနံ အနတ္ထာဝဟနတော.

အနန္တာဒီနဝါတိ ‘‘လောဘနံ မဒနဉ္စေတ’’န္တိအာဒိနာ၊ ‘‘ဣဓ သီတဿ ပုရက္ခတော ဥဏှဿ ပုရက္ခတော’’တိအာဒိနာ (မ. နိ. ၁.၁၆၇) စ ဒုက္ခက္ခန္ဓသုတ္တာဒီသု ဝုတ္တနယေန အပရိယန္တာဒီနဝါ ဗဟုဒေါသာ. ဗဟုဒုက္ခာတိ အာပါယိကာဒိဗဟုဝိဓဒုက္ခာနုဗန္ဓာ. မဟာဝိသာတိ ကဋုကာသယှဖလတာယ ဟလာဟလာဒိမဟာဝိသသဒိသာ. အပ္ပဿာဒါတိ သတ္ထဓာရာဂတမဓုဗိန္ဒု ဝိယ ပရိတ္တဿာဒါ. ရဏကရာတိ သာရာဂါဒိသံဝဍ္ဎကာ. သုက္ကပက္ခဝိသောသနာတိ သတ္တာနံ အနဝဇ္ဇကောဋ္ဌာသဿ ဝိနာသကာ.

သာဟန္တိ သာ အဟံ၊ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယေနေဝ သတ္ထု သန္တိကေ ဓမ္မံ သုတွာ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓါ ကာမေ ပဟာယ ပဗ္ဗဇိတွာ ဌိတာတိ အတ္ထော. ဧတာဒိသန္တိ ဧဝရူပံ ဝုတ္တပ္ပကာရံ. ကတွာတိ ဣတိ ကတွာ၊ ယထာဝုတ္တကာရဏေနာတိ အတ္ထော. န တံ ပစ္စာဂမိဿာမီတိ တံ မယာ ပုဗ္ဗေ ဝန္တကာမေ ပုန န ပရိဘုဉ္ဇိဿာမိ. နိဗ္ဗာနာဘိရတာ သဒါတိ ယသ္မာ ပဗ္ဗဇိတကာလတော ပဋ္ဌာယ သဗ္ဗကာလံ နိဗ္ဗာနာဘိရတာ၊ တသ္မာ န တံ ပစ္စာဂမိဿာမီတိ ယောဇနာ.

ရဏံ တရိတွာ ကာမာနန္တိ ကာမာနံ ရဏံ တရိတွာ၊ တဉ္စ မယာ ကာတဗ္ဗံ အရိယမဂ္ဂသံပဟာရံ ကတွာ. သီတိဘာဝါဘိကင်္ခိနီတိ သဗ္ဗကိလေသဒရထပရိဠာဟဝူပသမေန သီတိဘာဝသင်္ခါတံ အရဟတ္တံ အဘိကင်္ခန္တီ. သဗ္ဗသံယောဇနက္ခယေတိ သဗ္ဗေသံ သံယောဇနာနံ ခယဘူတေ နိဗ္ဗာနေ အဘိရတာ.

ယေန တိဏ္ဏာ မဟေသိနောတိ ယေန အရိယမဂ္ဂေန ဗုဒ္ဓါဒယော မဟေသိနော သံသာရမဟောဃံ တိဏ္ဏာ၊ အဟမ္ပိ တေဟိ ဂတမဂ္ဂံ အနုဂစ္ဆာမိ၊ သီလာဒိပဋိပတ္တိယာ အနုပါပုဏာမီတိ အတ္ထော.

ဓမ္မဋ္ဌန္တိ အရိယဖလဓမ္မေ ဌိတံ. အနေဇန္တိ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓ ဧဇတာယ အနေဇန္တိ လဒ္ဓနာမံ အဂ္ဂဖလံ. ဥပသမ္ပဇ္ဇာတိ သမ္ပာဒေတွာ အဂ္ဂမဂ္ဂါဓိဂမေန အဓိဂန္တွာ. ဈာယတီတိ တမေဝ ဖလဇ္ဈာနံ ဥပနိဇ္ဈာယတိ.

အဇ္ဇဋ္ဌမီ ပဗ္ဗဇိတာတိ ပဗ္ဗဇိတာ ဟုတွာ ပဗ္ဗဇိတတော ပဋ္ဌာယ အဇ္ဇ အဋ္ဌမဒိဝသော၊ ဣတော အတီတေ အဋ္ဌမိယံ ပဗ္ဗဇိတာတိ အတ္ထော. သဒ္ဓါတိ သဒ္ဓါသမ္ပန္နာ. သဒ္ဓမ္မသောဘနာတိ သဒ္ဓမ္မာဓိဂမေန သောဘနာ.

ဘုဇိဿာတိ ဒါသဘာဝသဒိသာနံ ကိလေသာနံ ပဟာနေန ဘုဇိဿာ. ကာမစ္ဆန္ဒာဒိဣဏာပဂမေန အဏဏာ.

ဣမာ ကိရ တိဿော ဂါထာ ပဗ္ဗဇိတွာ အဋ္ဌမေ ဒိဝသေ အရဟတ္တံ ပတွာ အညတရသ္မိံ ရုက္ခမူလေ ဖလသမာပတ္တိံ သမာပဇ္ဇိတွာ နိသိန္နံ ထေရိံ ဘိက္ခူနံ ဒဿေတွာ ပသံသန္တေန ဘဂဝတာ ဝုတ္တာ.

အထ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော တံ ပဝတ္တိံ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဒိသွာ ‘‘ဧဝံ သတ္ထာရာ ပသံသီယမာနာ အယံ ထေရီ ယသ္မာ ဒေဝေဟိ စ ပယိရုပါသိတဗ္ဗာ’’တိ တာဝဒေဝ တာဝတိံသေဟိ ဒေဝေဟိ သဒ္ဓိံ ဥပသင်္ကမိတွာ အဘိဝါဒေတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂယှ အဋ္ဌာသိ. တံ သန္ဓာယ သင်္ဂီတိကာရေဟိ ဝုတ္တံ –

‘‘တံ သက္ကော ဒေဝသံဃေန၊ ဥပသင်္ကမ္မ ဣဒ္ဓိယာ၊

နမဿတိ ဘူတပတိ၊ သုဘံ ကမ္မာရဓီတရ’’န္တိ.

တတ္ထ တီသု ကာမဘဝေသု ဘူတာနံ သတ္တာနံ ပတိ ဣဿရောတိ ကတွာ ဘူတပတီတိ လဒ္ဓနာမော သက္ကော ဒေဝရာဇာ ဒေဝသံဃေန သဒ္ဓိံ တံ သုဘံ ကမ္မာရဓီတရံ အတ္တနော ဒေဝိဒ္ဓိယာ ဥပသင်္ကမ္မ နမဿတိ၊ ပဉ္စပတိဋ္ဌိတေန ဝန္ဒတီတိ အတ္ထော.

သုဘာကမ္မာရဓီတုထေရီဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

ဝီသတိနိပါတဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.