၃. မဟာပန္ထကတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

ယဒါ ပဌမမဒ္ဒက္ခိန္တိအာဒိကာ အာယသ္မတော မဟာပန္ထကတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယံ ကိရ ပဒုမုတ္တရဿ ဘဂဝတော ကာလေ ဟံသဝတီနဂရေ ဝိဘဝသမ္ပန္နော ကုဋုမ္ဗိယော ဟုတွာ ဧကဒိဝသံ သတ္ထု သန္တိကေ ဓမ္မံ သုဏန္တော သတ္ထာရံ ဧကံ ဘိက္ခုံ သညာဝိဝဋ္ဋကုသလာနံ အဂ္ဂဋ္ဌာနေ ဌပေန္တံ ဒိသွာ သယမ္ပိ တံ ဌာနန္တရံ ပတ္ထေန္တော ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ သတ္တာဟံ မဟာဒါနံ ပဝတ္တေတွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ ယံ ဘိက္ခုံ တုမှေ ဣတော သတ္တဒိဝသမတ္ထကေ – ‘သညာဝိဝဋ္ဋကုသလာနံ အယံ မမ သာသနေ အဂ္ဂေါ’တိ ဧတဒဂ္ဂေ ဌပယိတ္ထ၊ အဟမ္ပိ ဣမဿ အဓိကာရကမ္မဿ ဗလေန သော ဘိက္ခု ဝိယ အနာဂတေ ဧကဿ ဗုဒ္ဓဿ သာသနေ အဂ္ဂေါ ဘဝေယျ’’န္တိ ပတ္ထနံ အကာသိ. ကနိဋ္ဌဘာတာ ပနဿ တထေဝ ဘဂဝတိ အဓိကာရကမ္မံ ကတွာ မနောမယဿ ကာယဿာဘိနိမ္မာနံ စေတောဝိဝဋ္ဋကောသလ္လန္တိ ဒွိန္နံ အင်္ဂါနံ ဝသေန ဝုတ္တနယေနေဝ ပဏိဓာနံ အကာသိ. ဘဂဝါ ဒွိန္နမ္ပိ ပတ္ထနံ အနန္တရာယေန သမိဇ္ဈနဘာဝံ ဒိသွာ ‘‘အနာဂတေ ကပ္ပသတသဟဿမတ္ထကေ ဂေါတမဿ နာမ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ သာသနေ တုမှာကံ ပတ္ထနာ သမိဇ္ဈိဿတီ’’တိ ဗျာကာသိ.

တေ ဥဘောပိ ဇနာ တတ္ထ ယာဝဇီဝံ ပုညာနိ ကတွာ တတော စုတော ဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တိံသု. တတ္ထ မဟာပန္ထကဿ အန္တရာကတံ ကလျာဏဓမ္မံ န ကထီယတိ. စူဠပန္ထကော ပန ကဿပဿ ဘဂဝတော သာသနေ ပဗ္ဗဇိတွာ ဝီသတိ ဝဿသဟဿာနိ ဩဒါတကသိဏကမ္မံ ကတွာ ဒေဝပုရေ နိဗ္ဗတ္တိ. အပဒါနေ ပန ‘‘စူဠပန္ထကော ပဒုမုတ္တရဿ ဘဂဝတော ကာလေ တာပသော ဟုတွာ ဟိမဝန္တေ ဝသန္တော တတ္ထ ဘဂဝန္တံ ဒိသွာ ပုပ္ဖစ္ဆတ္တေန ပူဇံ အကာသီ’’တိ အာဂတံ. တေသံ ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တာနံယေဝ ကပ္ပသတသဟဿံ အတိက္ကန္တံ. အထ အမှာကံ သတ္ထာ အဘိသမ္ဗောဓိံ ပတွာ ပဝတ္တိတဝရဓမ္မစက္ကော ရာဇဂဟံ ဥပနိဿာယ ဝေဠုဝနေ မဟာဝိဟာရေ ဝိဟရတိ.

တေန စ သမယေန ရာဇဂဟေ ဓနသေဋ္ဌိဿ ဓီတာ အတ္တနော ဒါသေန သဒ္ဓိံ သန္ထဝံ ကတွာ ဉာတကေဟိ ဘီတာ ဟတ္ထသာရံ ဂဟေတွာ တေန သဒ္ဓိံ ပလာယိတွာ အညတ္ထ ဝသန္တီ တံ ပဋိစ္စ ဂဗ္ဘံ လဘိတွာ ပရိပက္ကဂဗ္ဘာ ‘‘ဉာတိဃရံ ဂန္တွာ ဝိဇာယိဿာမီ’’တိ ဂစ္ဆန္တီ အန္တရာမဂ္ဂေယေဝ ပုတ္တံ ဝိဇာယိတွာ သာမိနာ နိဝတ္တိတာ ပုဗ္ဗေ ဝသိတဋ္ဌာနေ ဝသန္တီ ပုတ္တဿ ပန္ထေ ဇာတတ္တာ ပန္ထကောတိ၊ နာမံ အကာသိ. တသ္မိံ အာဓာဝိတွာ ဝိဓာဝိတွာ ဝိစရဏကာလေ တမေဝ ပဋိစ္စ ဒုတိယံ ဂဗ္ဘံ ပဋိလဘိတွာ ပရိပက္ကဂဗ္ဘာ ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တနယေနေဝ အန္တရာမဂ္ဂေ ပုတ္တံ ဝိဇာယိတွာ သာမိနာ နိဝတ္တိတာ ဇေဋ္ဌပုတ္တဿ မဟာပန္ထကောတိ ကနိဋ္ဌဿ စူဠပန္ထကောတိ နာမံ ကတွာ ယထာဝသိတဋ္ဌာနေယေဝ ဝသန္တီ အနုက္ကမေန ဒါရကေသု ဝဍ္ဎန္တေသု တေဟိ၊ ‘‘အမ္မ၊ အယျကကုလံ နော ဒဿေဟီ’’တိ နိဗုန္ဓိယမာနာ ဒါရကေ မာတာပိတူနံ သန္တိကံ ပေသေသိ. တတော ပဋ္ဌာယ ဒါရကာ ဓနသေဋ္ဌိနော ဂေဟေ ဝဍ္ဎန္တိ. တေသု စူဠပန္ထကော အတိဒဟရော. မဟာပန္ထကော ပန အယျကေန သဒ္ဓိံ ဘဂဝတော သန္တိကံ ဂတော သတ္ထာရံ ဒိသွာ သဟ ဒဿနေန ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓေါ ဓမ္မံ သုတွာ ဥပနိဿယသမ္ပန္နတာယ ပဗ္ဗဇိတုကာမော ဟုတွာ ပိတာမဟံ အာပုစ္ဆိ. သော သတ္ထု တမတ္ထံ အာရောစေတွာ တံ ပဗ္ဗာဇေသိ. သော ပဗ္ဗဇိတွာ ဗဟုံ ဗုဒ္ဓဝစနံ ဥဂ္ဂဏှိတွာ ပရိပုဏ္ဏဝဿော ဥပသမ္ပဇ္ဇိတွာ ယောနိသောမနသိကာရေ ကမ္မံ ကရောန္တော ဝိသေသတော စတုန္နံ အရူပဇ္ဈာနာနံ လာဘီ ဟုတွာ တတော ဝုဋ္ဌာယ ဝိပဿနံ ဥဿုက္ကာပေတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. ဣတိ သော သညာဝိဝဋ္ဋကုသလာနံ အဂ္ဂေါ ဇာတော. သော ဈာနသုခေန ဖလသုခေန ဝီတိနာမေန္တော ဧကဒိဝသံ အတ္တနော ပဋိပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတွာ အဓိဂတသမ္ပတ္တိံ ပဋိစ္စ သဉ္ဇာတသောမနဿော သီဟနာဒံ နဒန္တော –

၅၁၀. ‘‘ယဒါ ပဌမမဒ္ဒက္ခိံ၊ သတ္ထာရမကုတောဘယံ၊

တတော မေ အဟု သံဝေဂေါ၊ ပဿိတွာ ပုရိသုတ္တမံ.

၅၁၁. ‘‘သိရိံ ဟတ္ထေဟိ ပါဒေဟိ၊ ယော ပဏာမေယျ အာဂတံ၊

ဧတာဒိသံ သော သတ္ထာရံ၊ အာရာဓေတွာ ဝိရာဓယေ.

၅၁၂. ‘‘တဒါဟံ ပုတ္တဒါရဉ္စ၊ ဓနဓညဉ္စ ဆဍ္ဍယိံ၊

ကေသမဿူနိ ဆေဒေတွာ၊ ပဗ္ဗဇိံ အနဂါရိယံ.

၅၁၃. ‘‘သိက္ခာသာဇီဝသမ္ပန္နော၊ ဣန္ဒြိယေသု သုသံဝုတော၊

နမဿမာနော သမ္ဗုဒ္ဓံ၊ ဝိဟာသိံ အပရာဇိတော.

၅၁၄. ‘‘တတော မေ ပဏိဓီ အာသိ၊ စေတသော အဘိပတ္ထိတော၊

န နိသီဒေ မုဟုတ္တမ္ပိ၊ တဏှာသလ္လေ အနူဟတေ.

၅၁၅. ‘‘တဿ မေဝံ ဝိဟရတော၊ ပဿ ဝီရိယပရက္ကမံ၊

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ၊ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ.

၅၁၆. ‘‘ပုဗ္ဗေနိဝါသံ ဇာနာမိ၊ ဒိဗ္ဗစက္ခု ဝိသောဓိတံ၊

အရဟာ ဒက္ခိဏေယျောမှိ၊ ဝိပ္ပမုတ္တော နိရူပဓိ.

၅၁၇. ‘‘တတော ရတျာဝိဝသာနေ၊ သူရိယုဂ္ဂမနံ ပတိ၊

သဗ္ဗံ တဏှံ ဝိသောသေတွာ၊ ပလ္လင်္ကေန ဥပါဝိသိ’’န္တိ. – ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ၊

တတ္ထ ယဒါတိ ယသ္မိံ ကာလေ. ပဌမန္တိ အာဒိတော. အဒ္ဒက္ခိန္တိ ပဿိံ၊ သတ္ထာရန္တိ၊ ဘဂဝန္တံ. အကုတောဘယန္တိ နိဗ္ဘယံ. အယဉှေတ္ထ အတ္ထော – သဗ္ဗေသံ ဘယဟေတူနံ ဗောဓိမူလေယေဝ ပဟီနတ္တာ ကုတောစိပိ ဘယာဘာဝတော အကုတောဘယံ နိဗ္ဘယံ၊ စတုဝေသာရဇ္ဇဝိသာရဒံ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကသမ္ပရာယိကပရမတ္ထေဟိ ဝေနေယျာနံ ယထာရဟမနုသာသနတော သတ္ထာရံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓံ မယှံ ပိတာမဟေန သဒ္ဓိံ ဂန္တွာ ယာယ ဝေလာယ သဗ္ဗပဌမံ ပဿိံ၊ တံ ပုရိသုတ္တမံ သဒေဝကေ လောကေ အဂ္ဂပုဂ္ဂလံ ပဿိတွာ တတော ဒဿနဟေတု တတော ဒဿနတော ပစ္ဆာ ‘‘ဧတ္တကံ ကာလံ သတ္ထာရံ ဒဋ္ဌုံ ဓမ္မဉ္စ သောတုံ နာလတ္ထ’’န္တိ မယှံ သံဝေဂေါ အဟု သဟောတ္တပ္ပံ ဉာဏံ ဥပ္ပဇ္ဇိ. ဥပ္ပန္နသံဝေဂေါ ပနာဟံ ဧဝံ စိန္တေသိန္တိ ဒဿေတိ သိရိံ ဟတ္ထေဟီတိ ဂါထာယ. တဿတ္ထော – ယော ဝိဘဝတ္ထိကော ပုရိသော ‘‘ဥပဋ္ဌာယိကော ဟုတွာ တဝ သန္တိကေ ဝသိဿာမီ’’တိ သဝိဂ္ဂဟံ သိရိံ သယနေ ဥပဂတံ ဟတ္ထေဟိ စ ပါဒေဟိ စ ကောဋ္ဋေန္တော ပဏာမေယျ နီဟရေယျ၊ သော တထာရူပေါ အလက္ခိကပုရိသော ဧတာဒိသံ သတ္ထာရံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓံ အာရာဓေတွာ ဣမသ္မိံ နဝမေ ခဏေ ပဋိလဘိတွာ ဝိရာဓယေ တဿ ဩဝါဒါကရဏေန တံ ဝိရဇ္ဈေယျ၊ အဟံ ပနေဝံ န ကရောမီတိ အဓိပ္ပါယော. တေနာဟ ‘‘တဒါဟံ။ပေ။ အနဂါရိယ’’န္တိ. တတ္ထ ဆဍ္ဍယိန္တိ၊ ပဇဟိံ. ‘‘ဆဍ္ဍိယ’’န္တိပိ ပါဌော. နနု အယံ ထေရော ဒါရပရိဂ္ဂဟံ အကတွာဝ ပဗ္ဗဇိတော၊ သော ကသ္မာ ‘‘ပုတ္တဒါရဉ္စ ဆဍ္ဍယိ’’န္တိ အဝေါစာတိ? ယထာ နာမ ပုရိသော အနိဗ္ဗတ္တဖလမေဝ ရုက္ခံ ဆိန္ဒန္တော အစ္ဆိန္နေ တတော လဒ္ဓဖလေဟိ ပရိဟီနော နာမ ဟောတိ. ဧဝံသမ္ပဒမိဒံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

သိက္ခာသာဇီဝသမာပန္နောတိ ယာ အဓိသီလသိက္ခာ၊ တာယ စ၊ ယတ္ထ ဘိက္ခူ သဟ ဇီဝန္တိ၊ ဧကဇီဝိကာ သဘာဂဝုတ္တိနော ဟောန္တိ၊ တေန ဘဂဝတာ ပညတ္တသိက္ခာပဒသင်္ခါတေန သာဇီဝေန စ သမန္နာဂတော သိက္ခနဘာဝေန သမင်္ဂီဘူတော၊ သိက္ခံ ပရိပူရေန္တော သာဇီဝဉ္စ အဝီတိက္ကမန္တော ဟုတွာ တဒုဘယံ သမ္ပာဒေန္တောတိ အတ္ထော. တေန သုဝိသုဒ္ဓေ ပါတိမောက္ခေ သီလေ ပတိဋ္ဌိတဘာဝံ ဒဿေတိ. ဣန္ဒြိယေသု သုသံဝုတောတိ မနစ္ဆဋ္ဌေသု ဣန္ဒြိယေသု သုဋ္ဌု သံဝုတော. ရူပါဒိဝိသယေသု ဥပ္ပဇ္ဇနကာနံ အဘိဇ္ဈာဒီနံ ပဝတ္တိနိဝါရဏဝသေန သတိကဝါဋေန သုပိဟိတစက္ခာဒိဒွါရောတိ အတ္ထော. ဧဝံ ပါတိမောက္ခသံဝရဣန္ဒြိယသံဝရသီလသမ္ပတ္တိဒဿနေန ဣတရသီလမ္ပိ အတ္ထတော ဒဿိတမေဝ ဟောတီတိ ထေရော အတ္တနော စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလသမ္ပဒံ ဒဿေတွာ ‘‘နမဿမာနော သမ္ဗုဒ္ဓ’’န္တိ ဣမိနာ ဗုဒ္ဓါနုဿတိဘာဝနာနုယောဂမာဟ. ဝိဟာသိံ အပရာဇိတောတိ ကိလေသမာရာဒီဟိ အပရာဇိတော ဧဝ ဟုတွာ ဝိဟရိံ၊ ယာဝ အရဟတ္တပ္ပတ္တိ၊ တာဝ တေဟိ အနဘိဘူတော၊ အညဒတ္ထု တေ အဘိဘဝန္တော ဧဝ ဝိဟာသိန္တိ အတ္ထော.

တတောတိ တသ္မာ၊ ယသ္မာ သုဝိသုဒ္ဓသီလော သတ္ထရိ အဘိပ္ပသန္နော ကိလေသာဘိဘဝနပဋိပတ္တိယဉ္စ ဌိတော၊ တသ္မာ. ပဏိဓီတိ ပဏိဓာနံ. တတော ဝါ စိတ္တာဘိနီဟာရော. အာသီတိ အဟောသိ. စေတသော အဘိပတ္ထိတောတိ၊ မမ စိတ္တေန ဣစ္ဆိတော. ကီဒိသော ပန သောတိ အာဟ ‘‘န နိသီဒေ မုဟုတ္တမ္ပိ၊ တဏှာသလ္လေ အနူဟတေ’’တိ. ‘‘အဂ္ဂမဂ္ဂသဏ္ဍာသေန မမ ဟဒယတော တဏှာသလ္လေ အနုဒ္ဓဋေ မုဟုတ္တမ္ပိ န နိသီဒေ၊ နိသဇ္ဇံ န ကပ္ပေယျ’’န္တိ ဧဝံ မေ စိတ္တာဘိနီဟာရော အဟောသီတိ အတ္ထော.

ဧဝံ ပန စိတ္တံ အဓိဋ္ဌာယ ဘာဝနံ ဘာဝယိတွာ ဌာနစင်္ကမေဟေဝ ရတ္တိံ ဝီတိနာမေန္တော အရူပသမာပတ္တိတော ဝုဋ္ဌာယ ဈာနင်္ဂမုခေန ဝိပဿနံ ပဋ္ဌပေတွာ အရဟတ္တံ သစ္ဆာကာသိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘တဿ မေ’’တိအာဒိ. နိရူပဓီတိ ကိလေသုပဓိအာဒီနံ အဘာဝေန နိရုပဓိ. ရတျာဝိဝသာနေတိ ရတ္တိဘာဂဿ ဝိဂမနေ ဝိဘာတာယ ရတ္တိယာ. သူရိယုဂ္ဂမနံ ပတီတိ သူရိယုဂ္ဂမနံ လက္ခဏံ ကတွာ. သဗ္ဗံ တဏှန္တိ ကာမတဏှာဒိဘေဒံ သဗ္ဗံ တဏှာသောတံ အဂ္ဂမဂ္ဂေန ဝိသောသေတွာ သုက္ခာပေတွာ ‘‘တဏှာသလ္လေ အနူဟတေ န နိသီဒေ’’တိ၊ ပဋိညာယ မောစိတတ္တာ. ပလ္လင်္ကေန ဥပါဝိသိန္တိ ပလ္လင်္ကံ အာဘုဇိတွာ နိသီဒိန္တိ. သေသံ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ.

မဟာပန္ထကတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

အဋ္ဌကနိပါတဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.