၁. အင်္ဂဏိကဘာရဒွါဇတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

တိကနိပါတေ အယောနိ သုဒ္ဓိမနွေသန္တိ အာယသ္မတော အင်္ဂဏိကဘာရဒွါဇတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယံ ပုညံ ဥပစိနန္တော ဣတော ဧကတိံသေ ကပ္ပေ သိခိဿ ဘဂဝတော ကာလေ ကုလဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတ္တော ဧကဒိဝသံ သတ္ထာရံ ပိဏ္ဍာယ စရန္တံ ဒိသွာ ပသန္နမာနသော ပဉ္စပတိဋ္ဌိတေန ဝန္ဒိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဏှိ. သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ဟိမဝန္တသမီပေ ဥက္ကဋ္ဌေ နာမ နဂရေ ဝိဘဝသမ္ပန္နဿ ဗြာဟ္မဏဿ ဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ အင်္ဂဏိကဘာရဒွါဇောတိ လဒ္ဓနာမော ဝယပ္ပတ္တော ဝိဇ္ဇာသိပ္ပေသု နိပ္ဖတ္တိံ ဂတော နေက္ခမ္မဇ္ဈာသယတာယ ပရိဗ္ဗာဇကပဗ္ဗဇ္ဇံ ပဗ္ဗဇိတွာ အမရံ တပံ စရန္တော တတ္ထ တတ္ထ ဝိစရန္တော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓံ ဇနပဒစာရိကံ စရန္တံ ဒိသွာ ပသန္နမာနသော သတ္ထု သန္တိကေ ဓမ္မံ သုတွာ တံ မိစ္ဆာတပံ ပဟာယ သာသနေ ပဗ္ဗဇိတွာ ဝိပဿနာယ ကမ္မံ ကရောန္တော နစိရဿေဝ ဆဠဘိညော အဟောသိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၁.၂၃.၄၈-၅၁) –

‘‘ဥသဘံ ပဝရံ ဝီရံ၊ ဝေဿဘုံ ဝိဇိတာဝိနံ၊

ပသန္နစိတ္တော သုမနော၊ ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌမဝန္ဒဟံ.

‘‘ဧကတိံသေ ဣတော ကပ္ပေ၊ ယံ ကမ္မမကရိံ တဒါ၊

ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ ဝန္ဒနာယ ဣဒံ ဖလံ.

‘‘စတုဝီသတိကပ္ပမှိ၊ ဝိကတာနန္ဒနာမကော၊

သတ္တရတနသမ္ပန္နော၊ စက္ကဝတ္တီ မဟဗ္ဗလော.

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

ဆဠဘိညော ပန ဟုတွာ ဝိမုတ္တိသုခေန ဝိဟရန္တော ဉာတီနံ အနုကမ္ပာယ အတ္တနော ဇာတိဘူမိံ ဂန္တွာ ဗဟူ ဉာတကေ သရဏေသု စ သီလေသု စ ပတိဋ္ဌာပေတွာ တတော နိဝတ္တိတွာ ကုရုရဋ္ဌေ ကုဏ္ဍိယဿ နာမ နိဂမဿ အဝိဒူရေ အရညေ ဝသန္တော ကေနစိဒေဝ ကရဏီယေန ဥဂ္ဂါရာမံ ဂတော ဥတ္တရာပထတော အာဂတေဟိ သန္ဒိဋ္ဌေဟိ ဗြာဟ္မဏေဟိ သမာဂတော တေဟိ၊ ‘‘ဘော ဘာရဒွါဇ၊ ကိံ ဒိသွာ ဗြာဟ္မဏာနံ သမယံ ပဟာယ ဣမံ သမယံ ဂဏှီ’’တိ ပုစ္ဆိတော တေသံ ဣတော ဗုဒ္ဓသာသနတော ဗဟိဒ္ဓါ သုဒ္ဓိ နတ္ထီတိ ဒဿေန္တော –

၂၁၉. ‘‘အယောနိ သုဒ္ဓိမနွေသံ၊ အဂ္ဂိံ ပရိစရိံ ဝနေ၊

သုဒ္ဓိမဂ္ဂံ အဇာနန္တော၊ အကာသိံ အမရံ တပ’’န္တိ. – ပဌမံ ဂါထမာဟ၊

တတ္ထ အယောနီတိ အယောနိသော အနုပါယေန. သုဒ္ဓိန္တိ သံသာရသုဒ္ဓိံ ဘဝနိဿရဏံ. အနွေသန္တိ ဂဝေသန္တော. အဂ္ဂိံ ပရိစရိံ ဝနေတိ ‘‘အယံ သုဒ္ဓိမဂ္ဂေါ’’တိ အဓိပ္ပါယေန အရညာယတနေ အဂ္ဂိဟုတသာလာယံ အဂျာဂါရံ ကတွာ အာဟုတိံ ပဂ္ဂဏှန္တော အဂ္ဂိဒေဝံ ပရိစရိံ ဝေဒေ ဝုတ္တဝိဓိနာ ပူဇေသိံ. သုဒ္ဓိမဂ္ဂံ အဇာနန္တော၊ အကာသိံ အမရံ တပန္တိ သုဒ္ဓိယာ နိဗ္ဗာနဿ မဂ္ဂံ အဇာနန္တော အဂ္ဂိပရိစရဏံ ဝိယ ပဉ္စတပတပ္ပနာဒိအတ္တကိလမထာနုယောဂံ ‘‘သုဒ္ဓိမဂ္ဂေါ’’တိ မညာယ အကာသိံ အစရိံ ပဋိပဇ္ဇိံ.

ဧဝံ ထေရော အဿမတော အဿမံ ဂစ္ဆန္တော ဝိယ ဝေဒေ ဝုတ္တဝိဓိနာ အဂ္ဂိပရိစရဏာဒိနာ အနုဋ္ဌာယ သုဒ္ဓိယာ အပ္ပတ္တဘာဝေန ဗဟိဒ္ဓါ သုဒ္ဓိယာ အဘာဝံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ ဣမသ္မိံယေဝ သာသနေ သုဒ္ဓိ စ မယာ အဓိဂတာတိ ဒဿေန္တော –

၂၂၀. ‘‘တံ သုခေန သုခံ လဒ္ဓံ၊ ပဿ ဓမ္မသုဓမ္မတံ၊

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ၊ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ. – ဒုတိယဂါထမာဟ၊

တတ္ထ တန္တိ ယဿတ္ထာယ သုဒ္ဓိံ အနွေသန္တော တဿ မဂ္ဂံ အဇာနန္တော အဂ္ဂိံ ပရိစရိံ အမရံ တပံ အစရိံ၊ တံ နိဗ္ဗာနသုခံ သုခေန သမထဝိပဿနာယ သုခါယ ပဋိပဒါယ အတ္တကိလမထာနုယောဂံ အနုပဂမ္မ မယာ လဒ္ဓံ ပတ္တံ အဓိဂတံ. ပဿ ဓမ္မသုဓမ္မတန္တိ သတ္ထု သာသနဓမ္မဿ သုဓမ္မတံ အဝိပရီတနိယျာနိကဓမ္မသဘာဝံ ပဿ ဇာနာဟီတိ ဓမ္မာလပနဝသေန ဝဒတိ၊ အတ္တာနံ ဝါ အာလပတိ. တဿ လဒ္ဓဘာဝံ ပန ဒဿေန္တော –

‘‘တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ၊ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ. –

အာဟ၊ တံ ဝုတ္တတ္ထမေဝ. ဧဝံ သုဒ္ဓိယာ အဓိဂတတ္တာ ‘‘ဣတော ပဋ္ဌာယာဟံ ပရမတ္ထတော ဗြာဟ္မဏော’’တိ ဒဿေန္တော –

၂၂၁. ‘‘ဗြဟ္မဗန္ဓု ပုရေ အာသိံ၊ ဣဒါနိ ခေါမှိ ဗြာဟ္မဏော၊

တေဝိဇ္ဇော နှာတကောစမှိ၊ သောတ္တိယော စမှိ ဝေဒဂူ’’တိ. – တတိယံ ဂါထမာဟ၊

တဿတ္ထော – ဣတော ပုဗ္ဗေ ဇာတိမတ္တေန ဗြာဟ္မဏဘာဝတော ဗြာဟ္မဏာနံ သမညာယ ဗြဟ္မဗန္ဓု နာမ အာသိံ. ဗာဟိတပါပတ္တာ ပန ဣဒါနိ ခေါ အရဟတ္တာဓိဂမေန ပရမတ္ထတော ဗြာဟ္မဏော စ အမှိ. ဣတော ပုဗ္ဗေ ဘဝသဉ္စယကရာနံ တိဿန္နံ ဝေဒသင်္ခါတာနံ ဝိဇ္ဇာနံ အဇ္ဈယနေန သမညာမတ္တေန တေဝိဇ္ဇော နာမ ဟုတွာ ဣဒါနိ ဘဝက္ခယကရာယ ဝိဇ္ဇာယ ဝသေန တိဿန္နံ ဝိဇ္ဇာနံ အဓိဂတတ္တာ ပရမတ္ထတော တေဝိဇ္ဇော စ အမှိ. တထာ ဣတော ပုဗ္ဗေ ဘဝဿာဒဂဓိတာယ နှာတကဝတနိပ္ဖတ္တိယာ သမညာမတ္တေန နှာတကော နာမ ဟုတွာ ဣဒါနိ အဋ္ဌင်္ဂိကမဂ္ဂဇလေန သုဝိက္ခာလိတကိလေသမလတာယ ပရမတ္ထတော နှာတကော စမှိ. ဣတော ပုဗ္ဗေ အဝိမုတ္တဘဝဿာဒမန္တဇ္ဈာနေန ဝေါဟာရမတ္တတော သောတ္တိယော နာမ ဟုတွာ ဣဒါနိ သုဝိမုတ္တဘဝဿာဒဓမ္မဇ္ဈာနေန ပရမတ္ထတော သောတ္တိယော စမှိ. ဣတော ပုဗ္ဗေ အပ္ပဋိနိဿဋ္ဌပါပဓမ္မာနံ ဝေဒါနံ ဂတမတ္တေန ဝေဒဂူ နာမ ဟုတွာ ဣဒါနိ ဝေဒသင်္ခါတေန မဂ္ဂဉာဏေန သံသာရမဟောဃဿ ဝေဒဿ စတုသစ္စဿ စ ပါရံ ဂတတ္တာ အဓိဂတတ္တာ ဉာတတ္တာ ပရမတ္ထတော ဝေဒဂူ ဇာတောတိ. တံ သုတွာ ဗြာဟ္မဏာ သာသနေ ဥဠာရံ ပသာဒံ ပဝေဒေသုံ.

အင်္ဂဏိကဘာရဒွါဇတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.