၉. သန္ဓိတတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

အဿတ္ထေ ဟရိတောဘာသေတိ အာယသ္မတော သန္ဓိတတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ပုညာနိ ဥပစိနန္တော ဣတော ဧကတိံသေ ကပ္ပေ သိခိဿ ဘဂဝတော ကာလေ ဧကော ဂေါပါလကော အဟောသိ. သော သတ္ထရိ ပရိနိဗ္ဗုတေ အညတရံ ထေရံ ဥပသင်္ကမိတွာ တဿ သန္တိကေ ဗုဒ္ဓဂုဏပဋိသံယုတ္တံ ဓမ္မံ သုတွာ ပသန္နမာနသော ‘‘ကုဟိံ ဘဂဝါ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ပရိနိဗ္ဗုတဘာဝံ သုတွာ ‘‘ဧဝံ မဟာနုဘာဝါ ဗုဒ္ဓါပိ နာမ အနိစ္စတာဝသံ ဂစ္ဆန္တိ၊ အဟော သင်္ခါရာ အဒ္ဓုဝါ’’တိ အနိစ္စသညံ ပဋိလဘိ. တံ ထေရော ဗောဓိပူဇာယ ဥဿာဟေသိ. သော ကာလေန ကာလံ ဗောဓိရုက္ခသမီပံ ဂန္တွာ ဝိပဿနံ ပဋ္ဌပေတွာ ဗုဒ္ဓဂုဏေ အနုဿရန္တော ဗောဓိံ ဝန္ဒတိ. သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ကောသလရဋ္ဌေ ဣဗ္ဘကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ သန္ဓိတောတိ လဒ္ဓနာမော ဝယပ္ပတ္တော အနိစ္စတာပဋိသံယုတ္တံ ဓမ္မကထံ သုတွာ သံဝေဂဇာတော ပဗ္ဗဇိတွာ ဝိပဿနံ ပဋ္ဌပေတွာ ဉာဏဿ ပရိပါကံ ဂတတ္တာ နစိရဿေဝ ဆဠဘိညော အဟောသိ. သော အတ္တနော ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရန္တော သိခိဿ ဘဂဝတော ကာလေ ဗောဓိဝန္ဒနံ ဗုဒ္ဓါနုဿတိံ အနိစ္စသညာပဋိလာဘဉ္စ အနုဿရိတွာ တဒုပနိဿယေန အတ္တနော ဝိသေသာဓိဂမံ ပကာသေန္တော –

၂၁၇. ‘‘အဿတ္ထေ ဟရိတောဘာသေ၊ သံဝိရူဠှမှိ ပါဒပေ၊

ဧကံ ဗုဒ္ဓဂတံ သညံ၊ အလဘိတ္ထံ ပတိဿတော.

၂၁၈. ‘‘ဧကတိံသေ ဣတော ကပ္ပေ၊ ယံ သညမလဘိံ တဒါ၊

တဿာ သညာယ ဝါဟသာ၊ ပတ္တော မေ အာသဝက္ခယော’’တိ. –

ဒွေ ဂါထာ အဘာသိ.

တတ္ထ အဿတ္ထေတိ အဿတ္ထဋ္ဌာနီယေ၊ ယွာယံ ဧတရဟိ အမှာကံ ဘဂဝတော ဗောဓိရုက္ခော အဿတ္ထော၊ ဧတဿ ဌာနေ တဒါ သိခိဿ ဘဂဝတော ဗောဓိရုက္ခော ပုဏ္ဍရီကော ဌိတောတိ သော အဿတ္ထဋ္ဌာနီယတာယ ‘‘အဿတ္ထေ’’တိ ဝုတ္တံ. သတ္တာနံ အဿာသဇနနတော ဝါ. အပရေ ပန ‘‘အဿတ္ထရုက္ခမူလေ နိသီဒိတွာ တဒါ ဗုဒ္ဓါနုဿတိယာ ဘာဝိတတ္တာ ထေရော ‘အဿတ္ထေ’တိ အဝေါစာ’’တိ ဝဒန္တိ. ဟရိတောဘာသေတိ ဟရိတေဟိ သာရမဏိဝဏ္ဏေဟိ ဩဘာသမာနေ. သံဝိရူဠှမှီတိ သုဋ္ဌု ဝိရူဠှေ သုပ္ပတိဋ္ဌိတေ၊ သုဃနနိစိတပတ္တပလာသပလ္လဝေဟိ ဝိရူဠှသဉ္ဆန္နေတိ စ ဝဒန္တိ. ပါဒပေတိ ရုက္ခေ. ဧကံ ဗုဒ္ဓဂတံ သညံ၊ အလဘိတ္ထံ ပတိဿတောတိ ဗုဒ္ဓါရမ္မဏံ အာရမ္မဏဿ ဧကဇာတိယတ္တာ ဧကံ ‘‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ’’တိအာဒိနယပ္ပဝတ္တံ ဗုဒ္ဓါနုဿတိသဟဂတံ သညံ ဗုဒ္ဓဂုဏာနံ ပတိပတိသရဏတော ပတိဿတော ဟုတွာ အလဘိံ.

ကဒါ ပန သာ သညာ လဒ္ဓါ၊ ကီဝတာယ သိဒ္ဓါတိ အာဟ ‘‘ဧကတိံသေ ဣတော ကပ္ပေ’’တိအာဒိ. ဣတော ဘဒ္ဒကပ္ပတော ဥဒ္ဓံ အာရောဟနဝသေန ဧကတိံသေ ကပ္ပေ. ယံ သညန္တိ ယံ ဗုဒ္ဓါနုဿတိသဟဂတံ သညံ၊ ယံ ဝါ ဗုဒ္ဓါနံ အနိစ္စတံ ဒိသွာ တဒနုသာရေန သဗ္ဗာသင်္ခါရေသု တဒါ အနိစ္စသညံ အလဘိံ. တဿာ သညာယ ဝါဟသာတိ တဿာ ယထာဝုတ္တာယ သညာယ ကာရဏဘာဝေန တံ ဥပနိဿယံ ကတွာ. ပတ္တော မေ အာသဝက္ခယောတိ ဣဒါနိ မယာ အာသဝါနံ ခယော နိရောဓော အဓိဂတောတိ ဣမာယေဝ စ ဣမဿ ထေရဿ အပဒါနဂါထာပိ. ယထာဟ (အပ. ထေရ ၁.၂၂.၂၇-၃၀) –

‘‘အဿတ္ထေ ဟရိတောဘာသေ။ပေ။ ပတ္တော မေ အာသဝက္ခယော.

‘‘ဣတော တေရသကပ္ပမှိ၊ ဓနိဋ္ဌော နာမ ခတ္တိယော၊

သတ္တရတနသမ္ပန္နော၊ စက္ကဝတ္တီ မဟဗ္ဗလော.

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

သန္ဓိတတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

ပဉ္စမဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

နိဋ္ဌိတာ စ ဒုကနိပါတဝဏ္ဏနာ.