၇. အနူပမတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ
နန္ဒမာနာဂတံ စိတ္တာတိ အာယသ္မတော အနူပမတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယံ ပုညံ ဥပစိနန္တော ဣတော ဧကတိံသေ ကပ္ပေ ကုလဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတ္တော ဧကဒိဝသံ ပဒုမံ နာမ ပစ္စေကဗုဒ္ဓံ ပိဏ္ဍာယ စရန္တံ ရထိယံ ဒိသွာ ပသန္နမာနသော အင်္ကောလပုပ္ဖေဟိ ပူဇေသိ. သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ကောသလရဋ္ဌေ ဣဗ္ဘကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ရူပသမ္ပတ္တိယာ အနူပမောတိ လဒ္ဓနာမော ဝယပ္ပတ္တော ဥပနိဿယသမ္ပန္နတာယ ကာမေ ပဟာယ ပဗ္ဗဇိတွာ ဝိပဿနာယ ကမ္မံ ကရောန္တော အရညေ ဝိဟရတိ. တဿ စိတ္တံ ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါဒိအာရမ္မဏေသု ဝိဓာဝတိ. ကမ္မဋ္ဌာနံ ပရိဝဋ္ဋတိ. ထေရော ဝိဓာဝန္တံ စိတ္တံ နိဂ္ဂဏှန္တော –
၂၁၃. ‘‘နန္ဒမာနာဂတံ စိတ္တံ၊ သူလမာရောပမာနကံ၊
တေန တေနေဝ ဝဇသိ၊ ယေန သူလံ ကလိင်္ဂရံ.
၂၁၄. ‘‘တာဟံ စိတ္တကလိံ ဗြူမိ၊ တံ ဗြူမိ စိတ္တဒုဗ္ဘကံ၊
သတ္ထာ တေ ဒုလ္လဘော လဒ္ဓေါ၊ မာနတ္ထေ မံ နိယောဇယီ’’တိ. –
ဣမာဟိ ဒွီဟိ ဂါထာဟိ ဩဝဒိ.
တတ္ထ နန္ဒမာနာဂတံ စိတ္တာတိ နန္ဒမာန အဘိနန္ဒမာန စိတ္တ အဘိနန္ဒမာနံ အာဂတံ ဥပ္ပန္နံ. သူလမာရောပမာနကန္တိ ဒုက္ခုပ္ပတ္တိဋ္ဌာနတာယ သူလသဒိသတ္တာ သူလံ တံ တံ ဘဝံ ကမ္မကိလေသေဟိ ဧတ္တကံ ကာလံ အာရောပိယမာနံ. တေန တေနေဝ ဝဇသိ၊ ယေန သူလံ ကလိင်္ဂရန္တိ ယတ္ထ ယတ္ထ သူလသင်္ခါတာ ဘဝါ ကလိင်္ဂရသင်္ခါတာ အဓိကုဋ္ဋနကာ ကာမဂုဏာ စ တေန တေနေဝ၊ ပါပစိတ္တ၊ ဝဇသိ၊ တံ တဒေဝ ဌာနံ ဥပဂစ္ဆသိ၊ အတ္တနော အနတ္ထံ န သလ္လက္ခေသိ.
တာဟံ စိတ္တကလိံ ဗြူမီတိ တံ တသ္မာ ပမတ္တဘာဝတော စိတ္တကလိံ စိတ္တကာလကဏ္ဏိံ အဟံ ကထယာမိ. ပုနပိ တံ ဗြူမိ ကထေမိ စိတ္တဒုဗ္ဘကံ စိတ္တသင်္ခါတဿ အတ္တနော ဗဟူပကာရဿ သန္တာနဿ အနတ္ထာဝဟနတော စိတ္တဒုဗ္ဘိံ. ‘‘စိတ္တဒုဗ္ဘဂါ’’တိပိ ပဌန္တိ. စိတ္တသင်္ခါတအလက္ခိကအပ္ပပုညာတိ အတ္ထော. ကိန္တိ ဗြူဟီတိ စေ? အာဟ ‘‘သတ္ထာ တေ ဒုလ္လဘော လဒ္ဓေါ၊ မာနတ္ထေ မံ နိယောဇယီ’’တိ. ကပ္ပါနံ အသင်္ချေယျမ္ပိ နာမ ဗုဒ္ဓသုညော လောကော ဟောတိ၊ သတ္ထရိ ဥပ္ပန္နေပိ မနုဿတ္တသဒ္ဓါပဋိလာဘာဒယော ဒုလ္လဘာ ဧဝ၊ လဒ္ဓေသု စ တေသု သတ္ထာပိ ဒုလ္လဘောယေဝ ဟောတိ. ဧဝံ ဒုလ္လဘော သတ္ထာ ဣဒါနိ တယာ လဒ္ဓေါ၊ တသ္မိံ လဒ္ဓေ သမ္ပတိပိ အနတ္ထေ အဟိတေ အာယတိဉ္စ အနတ္ထာဝဟေ ဒုက္ခာဝဟေ အကုသလေ မံ မာ နိယောဇေသီတိ. ဧဝံ ထေရော အတ္တနော စိတ္တံ ဩဝဒန္တော ဧဝ ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၁.၃၇.၁၆-၁၉) –
‘‘ပဒုမော နာမ သမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ စိတ္တကူဋေ ဝသီ တဒါ၊
ဒိသွာန တံ အဟံ ဗုဒ္ဓံ၊ သယမ္ဘုံ အပရာဇိတံ.
‘‘အင်္ကောလံ ပုပ္ဖိတံ ဒိသွာ၊ ဩစိနိတွာနဟံ တဒါ၊
ဥပဂန္တွာန သမ္ဗုဒ္ဓံ၊ ပူဇယိံ ပဒုမံ ဇိနံ.
‘‘ဧကတိံသေ ဣတော ကပ္ပေ၊ ယံ ပုပ္ဖမဘိပူဇယိံ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ ဗုဒ္ဓပူဇာယိဒံ ဖလံ.
‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.
အနူပမတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.