၁. မိဂသိရတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

ယတော အဟံ ပဗ္ဗဇိတောတိ အာယသ္မတော မိဂသိရတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ပုညာနိ ဥပစိနန္တော ကဿပဿ ဘဂဝတော ကာလေ ဗြာဟ္မဏကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတ္တော ဧကဒိဝသံ သတ္ထာရံ ဒိသွာ ပသန္နစိတ္တော ကုသဋ္ဌကံ အဒါသိ. သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ကောသလရဋ္ဌေ ဗြာဟ္မဏကုလေ ပဋိသန္ဓိံ ဂဟေတွာ မိဂသိရနက္ခတ္တေန ဇာတတ္တာ မိဂသိရောတိ လဒ္ဓနာမော ဝယပ္ပတ္တော ဗြာဟ္မဏာနံ ဝိဇ္ဇာသိပ္ပေသု နိပ္ဖတ္တိံ ဂတော ဆဝသီသမန္တံ နာမ သိက္ခိ၊ ယံ ပရိဇပ္ပေတွာ တိဝဿမတ္ထကေ မတာနမ္ပိ သီသံ နခေန အာကောဋေတွာ ‘‘အယံ သတ္တော အသုကဋ္ဌာနေ နိဗ္ဗတ္တော’’တိ ဇာနာတိ.

သော ဃရာဝါသံ အနိစ္ဆန္တော ပရိဗ္ဗာဇကပဗ္ဗဇ္ဇံ ပဗ္ဗဇိတွာ တံ ဝိဇ္ဇံ နိဿာယ လောကေန သက္ကတော ဂရုကတော လာဘီ ဟုတွာ ဝိစရန္တော သာဝတ္ထိံ ဥပဂတော သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ အတ္တနော အာနုဘာဝံ ပကာသေန္တော – ‘‘အဟံ၊ ဘော ဂေါတမ၊ မတာနံ နိဗ္ဗတ္တဋ္ဌာနံ ဇာနာမီ’’တိ ဝတွာ၊ ‘‘ကထံ ပန တွံ ဇာနာသီ’’တိ ဝုတ္တေ၊ ‘‘ဆဝသီသာနိ အာဟရာပေတွာ မန္တံ ပရိဇပ္ပေတွာ နခေန သီသံ အာကောဋေန္တော နိရယာဒိကံ တေဟိ တေဟိ နိဗ္ဗတ္တဋ္ဌာနံ ဇာနာမီ’’တိ ကထေသိ. အထဿ ဘဂဝါ ပရိနိဗ္ဗုတဿ ဘိက္ခုနော သီသကပါလံ အာဟရာပေတွာ၊ ‘‘ကထေဟိ တာဝ တဿ ဂတိံ၊ ယဿိဒံ သီသကပါလ’’န္တိ အာဟ. သော တံ ကပါလံ မန္တံ ပရိဇပ္ပေတွာ နခေန အာကောဋေတွာ နေဝ အန္တံ န ကောဋိံ ပဿတိ. အထ သတ္ထာရာ၊ ‘‘န သက္ကောသိ ပရိဗ္ဗာဇကာ’’တိ ဝုတ္တေ၊ ‘‘ဥပပရိက္ခိဿာမိ တာဝါ’’တိ ဝတွာ ပုနပ္ပုနံ ပရိဝတ္တေန္တောပိ န ပဿတေဝ. ဗာဟိရကမန္တေန ဟိ ခီဏာသဝဿ ဂတိံ ကထံ ဇာနိဿတိ၊ အထဿ မတ္ထကတော ကစ္ဆေဟိ စ သေဒေါ မုစ္စိ. သော လဇ္ဇိတွာ တုဏှီဘူတော အဋ္ဌာသိ. သတ္ထာ ‘‘ကိလမသိ ပရိဗ္ဗာဇကာ’’တိ အာဟ. သော ‘‘အာမ၊ ကိလမာမိ၊ န ဣမဿ ဂတိံ ဇာနာမိ၊ တုမှေ ပန ဇာနာထာ’’တိ. ‘‘အဟံ ဧတံ ဇာနာမိ၊ ဣတော ဥတ္တရိတရမ္ပိ ဇာနာမီ’’တိ ဝတွာ ‘‘နိဗ္ဗာနံ ဂတော သော’’တိ အာဟ. ပရိဗ္ဗာဇကော ‘‘ဣမံ ဝိဇ္ဇံ မယှံ ဒေထာ’’တိ အာဟ. ‘‘တေန ဟိ ပဗ္ဗဇာ’’တိ ဝတွာ တံ ပဗ္ဗာဇေတွာ ပဌမံ သမထကမ္မဋ္ဌာနေ နိယောဇေတွာ ဈာနာဘိညာသု ပတိဋ္ဌိတဿ ဝိပဿနာယ ကမ္မံ ဥပဒိသိ. သော ဝိပဿနာယ ကမ္မံ ကရောန္တော နစိရဿေဝ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၂.၄၈.၅၆-၆၀) –

‘‘ကဿပဿ ဘဂဝတော၊ ဗြာဟ္မဏဿ ဝုသီမတော၊

ပသန္နစိတ္တော သုမနော၊ ကုသဋ္ဌကမဒါသဟံ.

‘‘ဣမသ္မိံယေဝ ကပ္ပသ္မိံ၊ ကုသဋ္ဌကမဒါသဟံ၊

ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ ကုသဋ္ဌကဿိဒံ ဖလံ.

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

အရဟတ္တံ ပန ပတွာ အညံ ဗျာကရောန္တော –

၁၈၁. ‘‘ယတော အဟံ ပဗ္ဗဇိတော၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသာသနေ၊

ဝိမုစ္စမာနော ဥဂ္ဂစ္ဆိံ၊ ကာမဓာတုံ ဥပစ္စဂံ.

၁၈၂. ‘‘ဗြဟ္မုနော ပေက္ခမာနဿ၊ တတော စိတ္တံ ဝိမုစ္စိ မေ၊

အကုပ္ပါ မေ ဝိမုတ္တီတိ၊ သဗ္ဗသံယောဇနက္ခယာ’’တိ. – ဂါထာဒွယံ အဘာသိ၊

တတ္ထ ယတော အဟံ ပဗ္ဗဇိတော၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသာသနေတိ ယတော ပဘုတိ အဟံ ပဗ္ဗဇိတော ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော သာသနေ၊ ပဗ္ဗဇိတကာလတော ပဋ္ဌာယ. ဝိမုစ္စမာနော ဥဂ္ဂစ္ဆိန္တိ သံကိလေသပက္ခတော ပဌမံ တာဝ သမထဝိပဿနာဟိ ဝိမုစ္စမာနော ဝေါဒါနဓမ္မသဝနေန ဥဋ္ဌဟိံ. ဧဝံ ဥဂ္ဂစ္ဆန္တော ကာမဓာတုံ ဥပစ္စဂံ အနာဂါမိမဂ္ဂေန အစ္စန္တမေဝ ကာမဓာတုံ အတိက္ကမိံ.

ဗြဟ္မုနော ပေက္ခမာနဿ၊ တတော စိတ္တံ ဝိမုစ္စိ မေတိ သဒေဝကဿ လောကဿ အဂ္ဂဘူတတ္တာ သေဋ္ဌဋ္ဌေန ဗြဟ္မုနော ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော မဟာကရုဏာယောဂေန ‘‘အယံ ကုလပုတ္တော မမ သာသနေ ပဗ္ဗဇိတွာ ကထံ နု ခေါ ပဋိပဇ္ဇတီ’’တိ ပေက္ခန္တဿ တတော အနာဂါမိမဂ္ဂါဓိဂမတော ပစ္ဆာ အဂ္ဂမဂ္ဂါဓိဂမေန မမ စိတ္တံ သဗ္ဗသံကိလေသတော အစ္စန္တမေဝ မုစ္စိ. အကုပ္ပါ မေ ဝိမုတ္တီတိ၊ သဗ္ဗသံယောဇနက္ခယာတိ တထာဝိမုတ္တစိတ္တတ္တာ ဧဝ သဗ္ဗေသံ သံယောဇနာနံ ခယာ ပရိက္ခယာ ဣတိ ဧဝံ အကုပ္ပါ မေ ဝိမုတ္တီတိ အညံ ဗျာကာသိ.

မိဂသိရတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.